II SA/Wr 1758/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk, Sędzia NSA Barbara Adamiak (sprawozdawca), Asesor WSA Bogumiła Kalinowska, Protokolant Monika Mikołajczyk, po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Gminy w Grębocicach z dnia 26 czerwca 2003r. Nr X/46/2003 w przedmiocie zmiany uchwały Rady Gminy w Grębocicach z dnia 23 grudnia 2002r. Nr IV/19/2002 w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na rok 2003 p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie. Wojewoda Dolnośląski wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę, w której żądał stwierdzenia nieważności § 2 uchwały Rady Gminy w Grębocicach nr X/46/2003 z dnia 26 czerwca 2003r. w sprawie zmiany uchwały nr IV/19/2002 Rady Gminy w Grębocicach z dnia 23.12.2002r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na rok 2003. W uzasadnieniu wskazał, że Rada Gminy w Grębocicach podjęła w dniu 26 czerwca 2003r. m.in. uchwałę nr X/46/2003 w sprawie zmiany uchwały nr IV/19/2002 Rady Gminy w Grębocicach z dnia 23.12.2002r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na rok 2003. W toku badania legalności przedmiotowej uchwały organ nadzoru stwierdził, że zapis § 2 uchwały został podjęty z istotnym naruszeniem z art. 41 ust. 1 oraz art. 182 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r., nr 147, poz. 1231 z późn. zm.) oraz przepisów ustawy o samorządzie gminnym. Ponieważ upłynął 30 dniowy termin na wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego, Wojewoda Dolnośląski wniósł na powyższą uchwałę skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi prowadzenie działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych należy do zadań własnych gmin. "W szczególności zadania te obejmują: 1) zwiększanie dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych od alkoholu, 2) udzielanie rodzinom, w których występują problemy alkoholowe, pomocy psychospołecznej i prawnej, a w szczególności ochrony przed przemocą w rodzinie, 3) prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej, w szczególności dla dzieci i młodzieży, 4) (skreślony), 5) wspomaganie działalności instytucji, stowarzyszeń i osób fizycznych, służącej rozwiązywaniu problemów alkoholowych, 6) podejmowanie interwencji w związku z naruszeniem przepisów określonych w art. 13 i 15 ustawy oraz występowanie przed sądem w charakterze oskarżyciela publicznego. Realizacja zadań, o których mowa w ust. 1, prowadzona jest w postaci gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, uchwalanego corocznie przez radę gminy". Według art.182 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi "Dochody z opłat za wydane na podstawie art. 18 lub art. 181 zezwolenia oraz dochody z opłat określonych art. 111 wykorzystywane będą na realizacje gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych i nie mogą być przeznaczone na inne cele". Kategorie zadań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych określone zostały w art. 41 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Rada Gminy w Grębocicach w § 2 uchwały nr X/46/2003 uchwaliła zapis o "zakupie komputera i kamer monitorujących negatywne zachowania młodzieży". W kryteriach merytorycznych, "zakupu komputera i kamer monitorujących negatywne zachowania młodzieży w celu eliminacji zachowań agresywnych, spożywania alkoholu i innych substancji zmieniających świadomość", nie można uznać jako wydatku bezpośrednio związanego z działaniami w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych i wydatku finansowego w dziale - ochrona zdrowia, w rozdziale przeciwdziałanie alkoholizmowi. Stanowi to istotne naruszenie prawa. W odpowiedzi na skargę Gmina Grębocice wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazała, że Wojewoda Dolnośląski wniósł o stwierdzenie nieważności § 2 uchwały Rady Gminy Grębocice Nr X/46/2003 z dnia 26 czerwca 2003r. w sprawie zmiany uchwały Nr IV/19/2002 Rady Gminy Grębocice z dnia 23 grudnia 2002r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Kwestionowana przez Wojewodę Dolnośląskiego uchwała wprowadziła do wcześniej uchwalonego Harmonogramu Finansowania Działań Gminnego Programu Rozwiązywania Problemów Alkoholowych dla Gminy Grębocice na rok 2003 zapis mówiący o zakupie komputera i kamer monitorujących negatywne zachowanie młodzieży. Zdaniem skarżącego tego rodzaju wydatki nie mogą być uznane za bezpośrednio związane z działaniami w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, o których mowa w art. 41 ust. 1 i art. 18 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002r, Nr 147, poz. 1231 ze zmianami). W ocenie Gminy Grębocice stanowisko Wojewody Dolnośląskiego nie jest zasadne. Art. 4l ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, na który powołuje się Wojewoda Dolnośląski, wymienia wprawdzie katalog zadań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych ale katalog ten, jak wynika ze zwrotu "w szczególności zadania te obejmują" nie jest katalogiem zamkniętym. Oznacza to, że ustawodawca pozostawił radom gmin możliwość rozszerzania tego katalogu pod warunkiem, że przyjmowane w harmonogramach zadania będą się mieściły w ogólnym pojęciu "prowadzenie działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych". Pozostawienie radom gmin możliwości przeznaczania środków na inne cele niż przykładowo wymienione w art. 41 ust. 1 pkt 1 - 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości jest zrozumiałe jeżeli weźmie się pod uwagę, że prowadzenie spraw związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych jest zadaniem własnym gminy, co wprost wynika z powołanego wcześniej art. 41 ust. 1 ustawy oraz że gmina, zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r, Nr 142, poz. 1591 ze zmianami) samodzielnie prowadzi gospodarkę finansową. W katalogu spraw wymienionych wprost w art. 41 ust. 3 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości mówi się, m.in. o prowadzeniu pozalekcyjnych działań sportowych. Kwestionowany zapis uchwały dotyczący zakupu komputera i kamer monitorujących negatywne zachowanie młodzieży należy powiązać z zapisem zawartym w § 1 uchwały nr X/46/2003, którego organ nadzoru, jak wynika ze skargi nie kwestionuje, a który brzmi: "Działania prewencyjne, zapobiegające i eliminujące negatywne zachowania młodzieży szkolnej podczas zajęć lekcyjnych i poza lekcyjnych w placówkach oświatowo -wychowawczych (SP Grębocice - sala gimnastyczna). Zakup komputera i kamer monitorujących zachowanie młodzieży w celu eliminowania zachowań agresywnych, spożywania alkoholu i innych substancji zmieniających świadomość." Takie zadanie z pewnością pozostaje w bezpośrednim związku z ustawowym zapisem mówiącym o prowadzeniu pozalekcyjnych działań sportowych o czym może świadczyć fakt, iż organ nadzoru zapisu tego nie kwestionuje. Skoro tak, to brak jest również podstaw do kwestionowania zapisu § 2 uchwały mówiącego o zakupie komputera i kamer monitorujących negatywne zachowanie młodzieży, gdyż w istocie zapis ten stanowi powielenie zapisu z § 1 uchwały, który nie jest kwestionowany. Jeżeli organ nadzoru uznaje, iż w harmonogramie zadań programu profilaktyki możliwe jest ujęcie zakupu komputera i kamer monitorujących negatywne zachowanie młodzieży podczas zajęć sportowych to tym samym powinien uznać, iż możliwe jest ujęcie zadania dotyczącego zakupu komputera i kamer w harmonogramie finansowania gminnego programu profilaktyki. Harmonogram zadań i harmonogram finansowania, co oczywiste, pozostają ze sobą w ścisłym związku sprowadzającym się do tego, iż harmonogram finansowania umożliwia realizację harmonogramu zadań. Pozostawienie zadania zakupu komputera i kamer monitorujących bez możliwości jego ujęcia w harmonogramie finansowania sprawia, że zadanie to staje się fikcją. Wojewoda Dolnośląski wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy Grębocice stwierdza w skardze, że w kategoriach merytorycznych zakupu komputera i kamer monitorujących nie można uznać jako wydatku bezpośrednio związanego z działaniami w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, nie wyjaśnia jednak dlaczego, jego zdaniem, wydatek ten nie może być uznany za związany z w/w działaniami profilaktycznymi. Takie ogólne stanowisko sprawia, że nawet trudno z nim dyskutować. Zdaniem pozwanej Gminy zakup komputera i kamer monitorujących jak najbardziej mieści się w działaniach w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. Profilaktyka to zapobieganie przyczyną powstawania niekorzystnych zjawisk. Z całą pewnością monitorowanie zachowania młodzieży w czasie zajęć sportowych będzie eliminowało spożywanie przez młodzież napojów alkoholowych, zażywanie substancji zmieniających świadomość oraz wywołane tym agresywne zachowanie. Jest więc to wydatek, wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego, związany bezpośrednio z działaniami w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. Wydatek ten mieści się w pojęciu "prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych i przeciwdziałania narkomanii, w szczególności u dzieci i młodzieży, w tym prowadzenie pozalekcyjnych działań sportowych (...)". Na marginesie należy zwrócić uwagę, że skarżący przytaczając w skardze praktycznie dosłownie treść art. 4l ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości pomija w pkt 3 tę część cytowanego przepisu, który mówi, m.in. o prowadzeniu pozalekcyjnych działań sportowych, o czym jest mowa w kwestionowanej uchwale Rady Gminy Grębocice. Na rozprawie strona skarżąca cofnęła skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 60 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Sąd uznał cofnięcie skargi za dopuszczalne. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł jak w sentencji.