II SA/Wr 1793/03
WyrokWSA we Wrocławiu2004-11-09
Skład orzekający: Anna Moskała, Barbara Adamiak, Henryka Łysikowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż piwa przedsiębiorcom prowadzącym działalność handlową lub gastronomiczną, udokumentowana fakturami VAT, stanowi naruszenie warunków zezwolenia na detaliczną sprzedaż napojów alkoholowych, uzasadniające jego cofnięcie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzedaż piwa przedsiębiorcom prowadzącym działalność handlową lub gastronomiczną, udokumentowana fakturami VAT, nawet jeśli nie przekraczała limitów ilościowych dla sprzedaży hurtowej, stanowiła naruszenie warunków zezwolenia na detaliczną sprzedaż napojów alkoholowych. Kluczowe było ustalenie, że sprzedaż ta miała na celu dalszą odsprzedaż przez nabywców, co nie mieściło się w zakresie zezwolenia na sprzedaż detaliczną. Organ nie musiał udowodnić świadomości sprzedającego o zamiarze dalszej odsprzedaży, wystarczyło udowodnienie, że okoliczności transakcji powinny mu na to wskazywać.Stan faktyczny
W sklepie A. i R. G. stwierdzono sprzedaż piwa przedsiębiorcom prowadzącym działalność handlową i gastronomiczną, którzy nie posiadali zezwoleń na sprzedaż alkoholu. Sprzedaż ta była udokumentowana fakturami VAT. Organy administracji uznały, że sprzedaż ta nie mieściła się w zakresie posiadanego przez skarżących zezwolenia na detaliczną sprzedaż napojów alkoholowych, co doprowadziło do cofnięcia zezwolenia. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów KPA, twierdząc m.in., że sprzedaż nie miała charakteru hurtowego i nie przekroczyła limitów ilościowych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia NSA Henryka Łysikowska (sprawozdawca) Protololant: Ewa Bogulak po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi A. i R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę.
2 Sygn. akt 3 II SA/Wr 1793/03
Uzasadnienie
W toku kontroli prowadzonej przez inspektorów Inspekcji Handlowej w sklepie przy ul. H. [...], w którym działalność gospodarczą prowadzą Państwo A. i R. G., ustalono na podstawie faktur wystawionych w okresie od stycznia do czerwca 2002 roku, że współwłaściciel sklepu R. G. dokonywał na podstawie faktur VAT, bez ewidencjonowania ich w kasie fiskalnej sklepu, sprzedaży piwa Piast Książ w kegach a'50 litrów dla przedsiębiorców prowadzących działalność handlową i gastronomiczną, głównie na A we W.
Odbiorcami sklepu byli:
l.bar "B J. L., ul.P. [...], dla której wystawiono 3 faktury,
2. sklep spożywczy M. K., ul.P. [...], dla której wystawiono 3
faktury,
3. bar "C J. C., B. K., ul.P. [...], dla którego
wystawiono
16 faktur,
4. mała gastronomia B. E., ul. S. [...], dla której wystawiono 12 faktur,
5. bar "D B. Ł., ul.P. [...], dla którego wystawiono 8 faktur,
6. mała gastronomia T. B., ul.S. [...], dla której wystawiono 11 faktur,
Ponadto stwierdzono, że skarżący dokonywali sprzedaży piwa dla Disco Bar E" właściciel A. Ż., ul. K.W. [...], dla którego wystawiono 4 faktury VAT. Żaden z kupujących przedsiębiorców nie posiadał zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Właściciele sklepu posiadali natomiast pozwolenia: Nr [...]z dnia [...]na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, Nr [...]z dnia [...]na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu
W związku z powyższymi informacjami przekazanymi przez Inspekcję Handlową Prezydent W. w dniu [...]wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia Nr [...]z dnia [...]. W złożonym w dniu [...]wyjaśnieniu R. G. potwierdził, że dokonywał sprzedaży dla przedsiębiorców prowadzących działalność handlową bądź gastrononmiczną. Podniósł, że nie ciążył na nim obowiązek dopytywania czy wręcz egzekwowania pozwoleń na zakup alkoholu.
Decyzją z dnia [...]. nr [...], wydaną na podstawie art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 196Q r. Kodeksu Postępowania Administracyjnego /tekst jednolity ogłoszony w Dz.U. Nr 9 z 1980 r. póz.26 z późn. zm./ oraz art.18 ust.6 pkt.4 ustawy z dnia 26.10.1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /tekst jednolity Dz.U. Nr 147 z 2002r. ,poz. 1231 ze
Sygn. akt 3 II SA/Wr 1793/03
3
zmianami/ Prezydent W. orzekł o cofnięciu przedmiotowego zezwolenia. W uzasadnieniu stwierdzono, że sprzedaż piwa na podstawie faktur VAT przedsiębiorcom prowadzącym działalność handlową (sklep spożywczy M. K., ul. P. [...]na A) i gastronomiczną (bar "C J. C., B. K., ul. P. [...], bar D B. Ł., ul.P. [...], na A) nie mieści się w granicach posiadanego zezwolenia. Fakt wystawiania faktur dla przedsiębiorców prowadzących działalność handlową bądź gastronomiczną i na adres punktu sprzedaży w ewidentny sposób potwierdzał dokonanie przez przedsiębiorcę sprzedaży dla innych punktów detalicznych bądź gastronomicznych, czyli niezgodnie z warunkami posiadanego zezwolenia. Również ilość wystawianych faktur przesądza, że sprzedaży tej nie można uważać za detaliczną. W decyzji wyrażono pogląd, że nie można w tym wypadku mówić o niewiedzy strony, gdyż faktury wystawione były dla lokali gastronomicznych i sklepu spożywczego, co świadczy o zakupie z przeznaczeniem do dalszej odsprzedaży. Podkreślono też, że jest zasadnicza różnica między zakupem piwa przez osobę fizyczną, klienta indywidualnego i wystawieniem mu faktury VAT (choćby w ilości) a zakupem dokonanym przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność handlową lub gastronomiczną. Napoje alkoholowe są bowiem artykułem szczególnym i ich sprzedaż winna odbywać się zgodnie z przepisami cytowanej ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz zgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu. Od podmiotów prowadzących w tym zakresie działalność gospodarczą wymaga się szczególnej dbałości i znajomości przepisów prawa, a na skutek dopuszczania się uchybień, muszą one ponosić ryzyko związane z prowadzeniem takiej działalności w sposób nieprawidłowy. Zezwolenie Nr [...]z dnia [...]wydane na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi uprawnia wyłącznie do sprzedaży napojów alkoholowych odbiorcom detalicznym. Stan faktyczny sprawy wskazywał natomiast, w opinii organu, że sklep prowadził sprzedaż niezgodnie z warunkami udzielonego mu zezwolenia.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. i A. G. zarzucili m.in. naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez: niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nieustalenie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności (w tym także powołanie się na faktury wystawione przed wydaniem cofniętego zezwolenia), zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz uznanie za udowodnione okoliczności, w sytuacji gdy nie było ku temu podstaw. Powyższe doprowadziło do nieuzasadnionego przyjęcia, że sprzedaż wykazana na fakturach VAT nie miała charakteru sprzedaży detalicznej. W opinii odwołujących o hurtowym charakterze sprzedaży przesądza przede wszystkim rozmiar zakupów i sprzedaży -który w przypadku placówki przy ul. H. [...] we W. nie przekroczył limitów określonych w art. 9 ' ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkl kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił w pełni stanowisko pierwszej instancji i podkreślił, że A. i
4 Sygn. akt 3 II SA/Wr 1793/03
R. G. przekroczyli granice posiadanego zezwolenia i czynili to świadomie, wykorzystując ogólne sformułowania ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W odwołaniu próbowali natomiast wykazać, że ustawa nie zabrania wprost sprzedaży alkoholu w większych ilościach, nie zabrania też wystawiania faktur VAT, ani wreszcie nie wymaga od prowadzących sprzedaż alkoholu, by żądali od nabywców alkoholu okazania zezwoleń na sprzedaż napojów. Takie działanie organ uznał za próbę obejścia przepisów prawa. Wskazano, że jeśli prześledzi się treść faktur to wynika z nich w sposób niebudzący wątpliwości, że sprzedaż alkoholu odbywała się tym samym przedsiębiorcom, bardzo często, a ilość sprzedanego alkoholu była tak duża, iż wniosek o wykorzystywaniu tego alkoholu w celu dalszej odsprzedaży jest oczywisty. Za kwestię bez znaczenia SKO uznało, czy tego rodzaju sprzedaż nazwie się hurtową, czy detaliczną, istotne jest natomiast, że nie mieściła się ona w warunkach posiadanego zezwolenia.
W skardze na powyższą decyzję A. i R. G. ponownie zarzucili naruszenie art. 7 , 77 i 80 k.p.a. , a także naruszenie art. 107 k.p.a. - poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji przyczyn dla których przedstawionym przez skarżących faktom i dowodom odmówiono wiarygodności. Skarga powtarza w zasadzie zarzuty odwołania. W szczególności podniesiono, że w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego nie wskazano w sposób jednoznaczny, które z warunków zezwolenia zostały naruszone. Zdaniem skarżących fakt, że kupującymi były podmioty prowadzące działalność gospodarczą nie może stanowić podstawy do uznania, że dokonywali sprzedaży z naruszeniem warunków przewidzianych w zezwoleniu. W świetle definicji obrotu hurtowego napojami alkoholowymi, zawartej w art 2' pkt. 7 powoływanej ustawy nie można przyjąć, że sprzedaż na podstawie faktur VAT nie miała charakteru sprzedaży mieszczącej się w ramach posiadanego zezwolenia. Skarżący podnieśli także, że gdyby ich intencją było obejście przepisów ustawy i warunków zawartych w samym zezwoleniu to sprzedaż napojów alkoholowych dla wymienionych podmiotów uwidoczniono by jedynie na wydrukach z kasy fiskalnej, a nie wystawiano faktur VAT. W takiej sytuacji organ I instancji wydający decyzję nie dysponowałby żadnymi dokumentami stwierdzającymi, że dokonano sprzedaży wymienionym podmiotom. Podnieśli także, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia, iż sprzedając alkohol mieli świadomość, że będzie on dalej odsprzedawany. W szczególności nie świadczy o tym ilość wystawianych faktur. Zarzucono również, że zaskarżona decyzja nie odnosi się do zarzutu stawianemu organowi I instancji, iż powołane przez ten organ faktury wystawione zostały w okresie od stycznia do czerwca 2002 roku, podczas gdy zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5 % zawartości alkoholu oraz na piwo nr [...]wydane zostało w dniu [...]- a więc podstawą ustalenia stanu faktycznego w tej sprawie i wydanie decyzji cofającej zezwolenie jak również zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium' Odwoławczego we W. były również faktury, które wystawione zostały w okresie poprzedzającym wydanie zezwolenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. w całości podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej i decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
5 Sygn. akt 3 II SA/Wr 1793/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Na wstępie należy zaznaczyć, że na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) z dniem 01.01.2004r przestała obowiązywać ustawa z dnia 11.05.1995r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, a sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 01.01.2004r., podlegają rozpatrzeniu - zgodnie z art. 97 § 1 cytowanej ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, vJ poz. 1270).
Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej opiera się na kryterium zgodności z prawem aktów i działań administracji. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez Sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że skarżący dysponował zezwoleniami na detaliczną sprzedaż napojów alkoholowych (m.in. na sprzedaż napojów zawierających do 4,5 % alkoholu i piwa o zawartości alkoholu powyżej 4,5 %). Ze względu na ujawnioną w trakcie kontroli sprzedaż w.w. napojów alkoholowych (piwa) przedsiębiorcom prowadzącym działalność w zakresie gastronomii i organizacji rozrywki, nie posiadającym zezwoleń na sprzedaż alkoholu, lecz dokonującym tej sprzedaży, organy administracji uznały, że R. G. prowadził sprzedaż piwa nie mieszczącą się w zakresie posiadanych przez niego zezwoleń. Dokonane w tym zakresie ustalenia organów administracji znajdują oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy i nie były kwestionowane przez skarżących.
Podstawę materialnoprawną orzekania stanowiły w przedmiotowej sprawie przepisy powołanej ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W świetle tych przepisów Sąd oceniał zgodność z prawem zaskarżonej decyzji i badał, czy istotnie nastąpiło naruszenie warunków sprzedaży alkoholu określonych w zezwoleniu, uzasadniające cofnięcie zezwolenia na obrót napojami alkoholowymi.
Przypadki cofnięcia zezwolenia na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Jako podstawę prawną cofnięcia zezwolenia organ pierwszej instancji wskazał art. 18 ust. 6 pkt 4 tej ustawy, a więc nieprzestrzeganie warunków określonych w zezwoleniu. Skarżący zarzucili, że decyzje obu instancji nie wskazują, jakiego konkretnie warunku nie spełnili, a ponadto podnieśli, że ustalony w sprawie stan faktyczny nie świadczy o jakimkolwiek naruszaniu przez nich warunków
Sygn. akt 3 II SA/Wr 1793/03
6
zezwolenia ani przepisów ustawy. W sytuacji, gdy jako jeden z warunków cofnięcia zezwolenia ustawa wymienia "nieprzestrzeganie określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych" konieczne jest rozważenie wynikających z ustawy warunków na jakich może być dokonywana detaliczna sprzedaż alkoholu, w kontekście ogólnych zasad ustawowych obrotu napojami alkoholowymi, w tym także zasad obrotu hurtowego.
Realizacja zadań ustawy odbywa się m.in. poprzez ograniczenie swobody podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej - co znajduje swój wyraz m.in. w konieczności uzyskania właściwych zezwoleń na wprowadzanie do obrotu napojów zawierających alkohol. W stosunku do przedsiębiorców, którzy spełnili warunki wymagane dla uzyskania zezwolenia i zezwolenia te otrzymali, kolejne ograniczenie stanowi konieczność przestrzegania narzuconych prawem warunków przy sprzedaży napojów alkoholowych. Ze względu na politykę przeciwdziałania alkoholizmowi i wynikającą stąd reglamentację obrotu alkoholem, możliwość sprzedawania alkoholu przedsiębiorcom, którzy chcieliby go dalej odsprzedawać ograniczono do przedsiębiorców zajmującym się obrotem hurtowym napojami alkoholowymi, którym postawiono wymóg sprzedawania alkoholu wyłącznie przedsiębiorcom posiadającym zezwolenie na obrót hurtowy tymi napojami lub zezwolenie na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych. Konsekwencją wynikającego z ustawy z dnia 19 listopada 1999r. prawo o działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.) wymogu szczególnej staranności ze strony profesjonalnych podmiotów zajmujących się obrotem jest m.in. wprowadzony powołaną ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi obowiązek sprawdzania przez hurtownika napojami alkoholowymi czy nabywcy alkoholu posiadają zezwolenia na jego sprzedaż (hurtową lub detaliczną).
Obrót hurtowy został zdefiniowany w art. 2 pkt 7 powołanej wyżej ustawy jako "zakup napojów alkoholowych w celu dalszej ich odsprzedaży przedsiębiorcom posiadającym właściwe zezwolenia'". Powyższa definicja nie dokonuje kwalifikacji sprzedaży jako hurtowego obrotu napojami alkoholowymi w zależności od ilości sprzedawanego alkoholu. Stąd też za chybiony trzeba uznać argument skarżących, że skoro np. w przypadku sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 18% określony w ustawie limit sprzedaży wynosi ok. 41.666 litrów miesięcznie, to ze względu na ilość sprzedanego przez nich innym przedsiębiorcom alkoholu, dokonaną przez skarżących sprzedaż należy uznać za sprzedaż detaliczną. Określone w ustawie limity ilościowe sprzedaży wyznaczają jedynie jeden z warunków, na jakich dopuszczalny jest hurtowy obrót napojami alkoholowymi, nie są natomiast elementem definiującym ten obrót. Wypada się natomiast zgodzić ze skarżącymi co do tego, że w świetle przywołanej definicji hurtowego obrotu napojami alkoholowymi brak jest podstaw do twierdzenia, że o hurtowym charakterze sprzedaży przesądza sam fakt sprzedaży alkoholu przedsiębiorcom, na faktury VAT. W przypadku jednak sprzedaży alkoholu podmiotom gospodarczym zasadnicze znaczenie ma to, czy sprzedaż ta miała na celu dalszy obrót napojami alkoholowymi przez nabywców. Wprawdzie ustawa definiuje obrót hurtowy alkoholem posługując się słowem "zakup" i określając jego cel, tj. dalszą odsprzedaż alkoholu podmiotom obracającym napojami alkoholowymi, to jest oczywiste, że decydujące znaczenie ma
7 Sygn. akt 3 II SA/Wr 1793/03
w tym wypadku kryterium dalszej odsprzedaży alkoholu przez jego nabywców. Mając bowiem do czynienia wyłącznie z zakupem napojów alkoholowych, nawet, jeśli czynności tej towarzyszył zamiar przedsiębiorcy co do ich dalszej odsprzedaży, ale nie podjęto działań zmierzających do jego realizacji, nie można mówić o hurtowym obrocie napojami alkoholowymi -jako że w takiej sytuacji w ogóle nie dochodzi do wprowadzenia alkoholu do obrotu.
W odróżnieniu od obrotu hurtowego zwykła sprzedaż detaliczna jest sprzedażą skierowaną do indywidualnego klienta i na jego indywidualne potrzeby. Jak już zauważono, klientem takim może być w pewnych wypadkach również przedsiębiorca -jeżeli dokonuje zakupu na swoje potrzeby (np. związane z organizacją przyjęcia dla kontrachentów). Założeniem odsprzedaży jest natomiast dalszy obrót rzeczą w celu czerpania zysku przez nabywcę. W przypadku handlu napojami alkoholowymi ustaleń co do tego, czy w konkretnych przypadkach transakcja miała charakter celowej odsprzedaży należy, w opinii Sądu, dokonywać z uwzględnieniem celowościowej wykładni ustawy. Jest to uzasadnione o tyle, że ustawa ta w ogóle ma charakter prewencyjny i jej zasadniczą treścią i zadaniem jest narzucenie określonych zasad obrotu napojami alkoholowymi. Wymaga podkreślenia, iż warunkiem prowadzenia sprzedaży alkoholu w ramach posiadanego zezwolenia jest przestrzeganie wszystkich zasad obrotu napojami alkoholowymi, określonych w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zapisy tej ustawy jednoznacznie wskazują, że szczególne ograniczenia dotyczą dalszej odsprzedaży alkoholu przedsiębiorcom - jest ona możliwa wyłącznie w ramach hurtowego obrotu napojami alkoholowymi, prowadzonego na podstawie odpowiedniego zezwolenia i zachowaniem warunków ustalonych dla tego rodzaju działalności, albo w razie sprzedaży na podstawie jednorazowych zezwoleń, o których mowa w art. 181 powołanej ustawy - i zawsze z zachowaniem wymogu, że sprzedaż następuje do przedsiębiorców posiadających zezwolenia. Tym samym celowa odsprzedaż napojów alkoholowych przedsiębiorcom, choćby nawet posiadającym zezwolenia na obrót alkoholem, narusza zasady obrotu napojami alkoholowymi określone w ustawie, jeżeli nie dokonuje jej podmiot na podstawie zezwolenia na hurtowy obrót napojami alkoholowymi. Odsprzedaż alkoholu przedsiębiorcom nieposiadającym zezwoleń i bez badania tej kwestii przez sprzedającego jest w ogóle niedopuszczalna - i w tym sensie zawsze narusza przepisy ustawy.
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości nie definiuje, co należy rozumieć przez działanie "w celu odsprzedaży", a zatem wyrażenie to wymaga wyjaśnienia w drodze wykładni. Zasadnicze ograniczenia dotyczące sprzedaży alkoholu, w tym w szczególności - sprzedaży hurtowej, każą przyjąć szerokie rozumienie pojęcia "w celu odsprzedaży". Za działanie "w celu" należy uznać w tym wypadku nie tylko działanie z bezpośrednim zamiarem odsprzedaży, ale także sprzedaż w wypadkach, gdy ze względu na jej okoliczności podmiot jej dokonujący powinien mieć świadomość, że alkohol będzie przez nabywcę wprowadzany do dalszego obrotu lub jest to prawdopodobne. Z powoływanej zresztą przez organ pierwszej instancji zasady obowiązku przedsiębiorcy uczestniczącego w profesjonalnym obrocie do dołożenia szczególnej staranności wynika także jego odpowiedzialność za jej zaniechanie. Taka interpretacja znajduje potwierdzenie w celowościowej wykładni ustawy. Przyjęcie
Sygn. akt 3 II SA/Wr 1793/03
8
przeciwne prowadziłoby natomiast -jak słusznie zauważył organ drugiej instancji - do obchodzenia wymogów ustawowych. Oznaczałoby to bowiem, że przedsiębiorcy trudniący się detaliczną sprzedażą napojów alkoholowych mogliby - jeżeli nadarzyłaby się ku temu okazja - bez limitów ilościowych sprzedawać alkohol innym przedsiębiorcom, w tym prowadzącym działalność handlową i gastronomiczną co wobec braku obowiązku badania czy odbiorcy ci posiadają zezwolenia na obrót napojami alkoholowymi (obowiązek ten ustanowiono dla sprzedaży hurtowej, prowadzonej w ramach stosownego zezwolenia) umożliwiałoby obrót alkoholem z całkowitym pominięciem rygorów ustawowych. Tym samym za bezpodstawny należy uznać zarzut skarżących, że materiał zgromadzony w sprawie nie dawał podstaw do przyjęcia, że sprzedając alkohol mieli świadomość, że będzie on dalej odsprzedawany. Sąd stoi na stanowisku, że organ nie miał obowiązku udowodnienia skarżącym, iż wiedzieli oni o zamiarze dalszej odsprzedaży piwa. Za wystarczające dla zakwalifikowania transakcji jako celowej odsprzedaży należy uznać udowodnienie, że ze względu na jej okoliczności skarżący powinni mieć świadomość w jakim celu alkohol jest od nich nabywany. Zważywszy, że z akt sprawy wynika, że skarżący w okresie pomiędzy [...] a [...]. , a więc w przeciągu ok. 3 miesięcy sprzedawali przedsiębiorcom prowadzącym działalność w zakresie handlu i gastronomii alkohol w ilościach, które nie pozwalały na przyjęcie, że jest to sprzedaż na potrzeby własne klienta (np. lokalowi " C" sprzedano w tym czasie 6.000,-litrów piwa, w kegach po 50 1, na podstawie 13 faktur VAT, w sumie różnym przedsiębiorcom 194 kegi po 50 1) w opinii Sądu nie można przyjąć, że nie miała miejsca celowa odsprzedaż piwa innym przedsiębiorcom. Podnoszony w skardze argument, że gdyby zaopatrującym się w sklepie przedsiębiorcom nie wystawiano faktur VAT , to organ pierwszej instancji nie dysponowałby żadnymi dowodami, że dokonano sprzedaży takim, a nie innym podmiotom, a zatem nie mógłby zarzucać skarżącym zamiaru obejścia prawa, należy uznać za całkowicie chybiony. Fakt, że niedozwoloną sprzedaż dałoby się ukryć, nie legalizuje bowiem jej charakteru. Ponadto kwestia, czy w tym konkretnym wypadku skarżący działali z zamiarem obejścia prawa czy wskutek nieznajomości lub mylnej interpretacji przepisów, pozostaje bez znaczenia dla prawnej kwalifikacji ich działań.
Biorąc pod uwagę przedstawiony wyżej wywód należy się zgodzić z organami administracji, że ujawniona w toku kontroli wielokrotna sprzedaż tym przedsiębiorcom piwa przez R. G. w sklepie ogólnospożywczym przy ul. H. [...] była objęta posiadanym przez niego zezwoleniem z dnia [...]nr [...]na detaliczną sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% alkoholu i piwa zawierającego powyżej 4,5 % alkoholu, co każe przyjąć, że obrotu w tym zakresie dokonywano bez wymaganego zezwolenia - a zatem już przez to naruszono zasady obrotu napojami alkoholowymi, zawarte w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, co stanowi jedną z podstaw do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Skarżący naruszyli w ten sposób także warunki zezwolenia, które dotyczyło sprzedaży detalicznej - a jak wykazano, powtarzająca się sprzedaż piwa przedsiębiorcom prowadzącym na Dworcu Głównym m.in. lokale gastronomiczne nie miała takiego charakteru. Naruszenie przepisów ustawy
9 Sygn. akt 3 II SA/Wr 1793/03
stanowi ponadto sprzedaż alkoholu przedsiębiorcom nieposiadającym zezwoleń na obrót napojami alkoholowymi. Na charakter naruszeń wskazywały w wydanych przez siebie decyzjach organy obu instancji, dokonując wyczerpujących - zdaniem Sądu -rozważań co do prawnej kwalifikacji bezspornego stanu faktycznego w sprawie. Tym samym w opinii Sądu organ odwoławczy słusznie stwierdził, że spełniona została przesłanka cofnięcia zezwolenia, o której mowa w art. 18. ust. 6 pkt. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. orzekającą o cofnięciu zezwolenia. Podnoszony przez skarżących fakt, że kontrolą PIH-u objęto także faktury wystawione w styczniu, tj. przed wydaniem zezwolenia z [...] nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie w sytuacji, gdy faktury wystawiane po dacie wydania zezwolenia jednoznacznie wskazują na prowadzenie działalności w zakresie nie objętym wydanym zezwoleniem.
Z powołanych wyżej powodów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło