II SA/Wr 180/11
WyrokWSA we Wrocławiu2011-05-18
Skład orzekający: Alicja Palus, Henryk Ożóg, Zygmunt Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana sposobu użytkowania lokali z gabinetów rehabilitacyjnych na aptekę, wiążąca się ze zmianą wielkości i układu obciążeń stropów, stanowi zmianę sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, uzasadniającą nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana sposobu użytkowania lokali z gabinetów rehabilitacyjnych na aptekę, która wiąże się ze zmianą wielkości i układu obciążeń stropów, stanowi zmianę sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Zmiana ta, w szczególności zwiększenie obciążeń użytkowych, rodzi realne zagrożenia dla nośności stropów i bezpieczeństwa konstrukcji, a także wpływa na warunki bezpieczeństwa pożarowego, zdrowotne i higieniczno-sanitarne. W związku z tym, że inwestor nie uzyskał wymaganych zgód i nie przedłożył dokumentów legalizujących zmianę, organ miał podstawy do wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokali użytkowych nr 1a i 2a, które zostały zmienione z gabinetów rehabilitacyjnych na aptekę. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że wykonane roboty budowlane i zmiana sposobu użytkowania wykraczają poza zakres zgłoszeń i pozwoleń, a także wpływają na warunki bezpieczeństwa i obciążenia konstrukcyjne budynku. Właściciel lokali, M.D., kwestionował te ustalenia, argumentując m.in. brakiem istotnej zmiany sposobu użytkowania oraz wadliwością zebranego materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski – spr. Protokolant asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 maja 2011 r. sprawy ze skargi M.D. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokali oddala skargę.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] r. Nr [...], podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania Pana M.D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...]r. Nr [...] nakazującej Panu M.D. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokali użytkowych nr 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 70-72 we W., D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał w mocy w/w decyzje organu I instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 19 kwietnia 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonywanych w lokalu nr 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 70-72 we W.. W toku postępowania wyjaśniającego przeprowadzono oględziny przedmiotowej nieruchomości, w trakcie których stwierdzono wykonanie robót budowlanych polegających na wymianie posadzek, tynków, stolarki okiennej i drzwiowej (wewnętrznej i wejściowej), instalacji elektrycznej, gazowej, wodno-kanalizacyjnej. Zamontowano wewnętrzne schody drewniane łączące oba lokale i nową instalację wentylacyjną. Wyburzono część istniejących ścian ceglanych i wykonano nowy podział pomieszczeń ściankami gipsowo-kartonowymi na ruszcie drewnianym. Roboty budowane polegające na połączeniu obu lokali użytkowych wewnętrznymi schodami ograniczonymi ścianami, wyburzeniu części istniejących ścian ceglanych oraz wykonaniu nowego podziału pomieszczeń ściankami gipsowo-kartonowymi na ruszcie drewnianym, instalacji elektrycznej i wentylacyjnej wykraczają poza zakres objęty przedłożonymi przez inwestora pozwoleniami i zgłoszeniami. W trakcie prowadzonych czynności dowodowych inwestor i właściciel obu lokali Pan M.D. przedłożył: decyzję Prezydenta W. z dnia 22 maj 2006 r. Nr [...] o pozwoleniu na prowadzenie robót budowlanych polegających na wymianie stolarki okiennej na okna z białych profili PCV z zachowaniem wielkości otworów i podziałów w lokalach użytkowych nr 1a i 2a przy ul. [...] 70 we Wrocławiu; zaświadczenie Prezydenta W. z dnia 7 czerwca 2006 r. Nr [...] o przyjęciu zgłoszenia zamiaru wymiany stolarki okiennej na okna z białych profili PCV z zachowaniem wielkości otworów i podziałów w lokalach użytkowych nr 1a i 2a przy ul. [...] 70 we W.; zaświadczenie z dnia 19 maja 2006 r. nr [...] o przyjęciu zgłoszenia z dnia 20 marca 2006 r. i uzupełnienia z dnia 12 kwietnia 2006 r. o zamiarze remontu lokali użytkowych nr 1a i 2a przy ul. [...] 70 we W., polegających na wykonaniu prac ogólnobudowlanych w zakresie skucia tynków, wymiany podłóg z wymiana izolacji w stropie, wymiany grzejników centralnego ogrzewania, wymiany białego montażu, wymiany stolarki drzwiowej wewnątrz lokalu, decyzję Prezydenta W. z dnia 5 stycznia 2006 r. Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na wykonanie robót budowlanych dla inwestycji obejmującej przebudowę instalacji gazowej w budynku przy ul. [...] 70-72 we W. na potrzeby lokali użytkowych nr 1a i 2a; zawiadomienie z dnia 14 lutego 2006 r. o rozpoczęciu robót budowlanych polegających na przebudowie instalacji gazowej w lokalach użytkowych 1a i 2a przy ul. [...] 70-72 we W.. Nadto, organ l instancji ustalił, że postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2005 r. Nr [...] D. Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania lokalu użytkowego nr 1a i 2a na aptekę wraz z budową schodów zewnętrznych, pochylnią dla osób niepełnosprawnych od strony południowej i schodów zewnętrznych od strony północnej istniejącego budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej wraz z budową i przełożeniem niezbędnych przyłączy infrastruktury technicznej przy ul. [...] 70 we W..
W związku z powyższym organ l instancji postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2006 r. Nr [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na Inwestora obowiązek przedstawienia inwentaryzacji i oceny technicznej wykonanych robót. W dniu 20 września 2006 r. inwestor przedłożył dokumentację powykonawczą. Z uwagi na jej niekompletność organ l instancji postanowieniem z dnia 18 października 2006 r. Nr [...] nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia stwierdzonych braków, które wyżej wymieniony uzupełnił w dniu 9 listopada 2006 r..
W trakcie prowadzonego postępowania organ nadzoru budowlanego został poinformowany o kontynuowaniu robót budowlanych przez Pana M.D.. W następstwie powyższego organ l instancji przeprowadził w dniu 15 listopada 2006 r. kontrolę nieruchomości przy ul. [...] 70-72 we W., która potwierdziła fakt wykonania robót budowlanych oraz prowadzonych przygotowań do otwarcia lokalu, polegających na wyposażaniu pomieszczeń w meble, sprzęt i urządzenia, zwożeniu i układaniu towaru przez pracowników oraz rozpoczęciu w nim działalności. Podczas oględzin stwierdzono, że lokal nie spełnia wymogów dostępności dla osób niepełnosprawnych. Ustalono również, że przedłożona w toku postępowania administracyjnego dokumentacja powykonawcza zawierająca oprócz inwentaryzacji i oceny technicznej wykonanych robót zalecenia odnośnie sposobu użytkowania lokalu, nie odpowiada aktualnemu stanowi istniejącego obiektu.
W tak kształtującym się stanie faktycznym organ l instancji decyzją z dnia 17 listopada 2006 r. Nr [...] nałożył na Pana M.D. obowiązek przedłożenia dokumentacji powykonawczej robót budowlanych wykonanych w lokalach użytkowych nr 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 70-72 we W.. W wyniku złożonego przez Państwa A. i M.G. oraz Państwa M. i M.G. odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 6 marca 2007 r. Nr [...] uchylił decyzję organu l instancji Nr [...] i umorzył postępowanie w zakresie objętym zaskarżoną decyzją. Powodem wydania takiego rozstrzygnięcia był fakt, że jakkolwiek wykonane w w/w lokalach roboty budowlane wykraczały poza zakres objęty dokonanym zgłoszeniem, co stanowiłoby podstawę do wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, to ze względu na niewydanie w terminie 2 miesięcy od dnia wstrzymania robót postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2006 r. Nr [...] decyzji opartej na art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
W dniu 1 sierpnia 2007 r. PINB dla miasta W. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie przebudowy i zmiany sposobu użytkowania lokali numer 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 70-72 we W.. Przeprowadzone w dniu 31 sierpnia 2007 r. oględziny wykazały, że istniejący stan lokali odpowiada dokumentacji powykonawczej, sporządzonej przez mgr inż. arch. A.B., przedłożonej przez Pana M.D. w toku postępowanie dotyczącego robót budowlanych wykonywanych w lokalu nr 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 70-72 we W., zakończonego decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 marca 2007 r. Nr [...].
W związku z zaistniałą zmianą sposobu użytkowania PINB dla miasta W. postanowieniem z dnia 14 września 2007 r. Nr [...] wstrzymał użytkowanie apteki "[...]" oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 30 listopada 2007 r., dokumentów wymienionych w art. 71 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, niezbędnych do legalizacji inwestycji. W odpowiedzi pismem z dnia 26 listopada 2007 r. mgr inż. arch. A.B., będąca pełnomocnikiem inwestora, poinformowała organ I instancji, że dokumentacja została przedłożona w 3 egzemplarzach w dniu 20 września 2006 r., a następnie uzupełniona w dniu 9 listopada 2006 r. oraz że nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania. Przed nabyciem lokalu przez obecnego właściciela był on użytkowany jako ZOZ z przychodnią rehabilitacyjną i punktem apteczno-zielarskim. Żaden z czynników wymienionych w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zawierającym definicję zmiany sposobu użytkowania, nie zaistniał w niniejszym przypadku.
Organ l instancji po ponownej analizie wspomnianej wyżej dokumentacji stwierdził, że nie stanowi ona wypełnienia obowiązku nałożonego postanowieniem Nr [...], ponieważ opracowanie nie zawiera dokumentów wymaganych zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 3, 4 i 6 ustawy Prawo budowlane. W związku z czym PINB dla miasta W. decyzją z dnia 19 marca 2008 r. Nr [...] nakazał Panu M.D. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokali nr 1 a i 2a w budynku przy ul. [...] 70-72 we W.. W wyniku oprotestowania w/w decyzji przez Pana M.D. organ odwoławczy decyzją z dnia 30 czerwca 2008 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji, wskazując, że zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz dokonane ustalenia faktyczne były niewystarczające dla oceny, że inwestor dokonał zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 Prawa budowlanego.
W konsekwencji powyższego PINB dla miasta W. postanowieniem z dnia 30 września 2008 r. Nr [...] nałożył na Pana M.D. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową i zmianą sposobu użytkowania lokali nr 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 70-72 we W., uznając że przedłożone w toku postępowania opracowania dotyczące stanu technicznego przedmiotowego obiektu zostały sporządzone przez osoby nie posiadające stosownych uprawnień. W wyniku rozpatrzenia zażalenia Pana M.D. na w/w postanowienie PINB z dnia 30 września 2008 r., D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie. Powodem wydania takiego rozstrzygnięcia był fakt, że organ stopnia powiatowego nie wskazał przesłanek, które zdecydowały o przyjętej kwalifikacji prawnej stanu faktycznego, w szczególności nie wyjaśnił, na jakiej podstawie uznał, że dokonana przez właścicieli zmiana przeznaczenia gabinetów rehabilitacyjnych na aptekę, jest w istocie zmianą sposobu użytkowania w znaczeniu prawnym.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB dla miasta W. wydał w dniu 12 marca 2009 r., w trybie art. 81c ust. ustawy - Prawo budowlane, postanowienie Nr [...], którym zobowiązał Pana M.D. do przedłożenia ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową i zmianą sposobu użytkowania lokali nr 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 70-72 we W., zawierającej ocenę techniczną wykonanych robót pod kątem zgodności z obowiązującymi przepisami, zasadami sztuki budowlanej i przydatności obiektu do użytkowania, inwentaryzację powykonawczą lokali z częścią opisową i rysunkową przedstawiającą stan istniejący i przed wykonaniem robót budowlanych, w przypadku występowania nieprawidłowości ekspertyza powinna wskazywać roboty budowlane doprowadzające obiekt do zgodności z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi. Stosując się do wytycznych organu odwoławczego organ l instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Zgodnie z pkt. 3.2 Polskiej Normy PN-82/B-02003 obciążenie zmienne równomiernie rozłożone stropów dla sklepów, wynosi - 5,0 kN/m2. Dla gabinetów lekarskich obciążenie to wynosi - 2,0 kN/m. Jako powód wydania postanowienia organ powołał się na istniejące wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego oraz brak wymaganej dostępności dla osób niepełnosprawnych do lokalu apteki ogólnodostępnej.
W wyniku rozpoznania zażalenia Pana M.D. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 20 maja 2009 r. Nr [...] uchylił postanowienie organu l instancji w sprawie nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej, wskazując w nim, że jakkolwiek organ I instancji uzasadnił dlaczego nastąpiła zmiana sposobu użytkowania lokali nr 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 70-72 we W. to niewystarczająco uzasadnił potrzebę sporządzenia ekspertyzy technicznej w świetle unormowań art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Powyższe postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Pan M.G.. Wyrokiem z dnia 22 października 2009 r. (sygn. akt II SA/Wr 417/09) WSA oddalił wniesioną skargę.
W dniu 11 grudnia 2009 r. PINB dla miasta W. wydał decyzję Nr [...] nakazując Panu M.D. jako właścicielowi lokali użytkowych nr 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 70-72 we W., przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokali użytkowych nr 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 70-72 we W. (zgodnego z dokumentacją budowlaną obiektu przechowywaną przez właścicieli lub zarządcę obiektu budowlanego). Decyzją z dnia 8 lutego 2010 r. Nr [...] WINB, po rozpoznaniu odwołania Pana M.D., uchylił decyzję PINB z dnia 11 grudnia 2009 r. Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. Powodem uchylenia decyzji PINB było nieposiadanie przez organ l instancji w chwili orzekania całości akt sprawy, które zostały uprzednio przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w związku ze skargą na postanowienie WINB z dnia 20 maja 2009 r. Nr [...]. W aktach sprawy przekazanych przez PINB do organu odwoławczego nie było całości dokumentacji, na którą powołał się organ l instancji w skarżonej decyzji. Ponadto WINB wskazał na nieprawidłowość przeprowadzonej kontroli Apteki "[...]" znajdującej się w pomieszczeniach lokali nr 1a i 2a przy ul. [...] 70-72 we W., z powodu przeprowadzenia jej bez uprzedniego powiadamiania stron postępowania oraz bez udziału stron, a organ l instancji powołał się w swojej decyzji na ustalenia dokonane w trakcie tej kontroli.
Kontynuując postępowanie organ l instancji przeprowadził w dniu 21 kwietnia 2010 r. oględziny lokali nr 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 72 we W., w trakcie których stwierdził, że pomimo wstrzymania użytkowania lokale te funkcjonują jako pomieszczenia apteki. Następnie po zawiadomieniu stron o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., PINB wydał decyzję z dnia [...] r. Nr [...] nakazującą Panu M.D. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokali użytkowych nr 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 70-72 we W.. Od decyzji odwołał się Pan M.D..
D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. po zbadaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i zapoznaniu się z odwołaniem, stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części sprowadza się przede wszystkim do ustalenia, czy i w jakim stopniu podjecie lub zaniechanie w tym obiekcie działalności związanej z jego użytkowaniem wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi, związanych głównie z bezpieczeństwem jego dalszego, zmienionego sposobu użytkowania. Wymagania te zostały określone w art. 5 Prawa budowlanego i uwzględniają wymienione w art. 71 ust. 1 pkt 2 warunki w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Warunki te wskazują na niezbędny zakres działań, który winny być przeprowadzone w związku ze zmianą sposobu użytkowania, z uwzględnieniem potrzeby dokonania uzgodnień niezbędnych prac projektowych związanych np. z przeróbką i dostosowaniem pomieszczeń w obiekcie do nowych potrzeb.
Z przedłożonej przez inwestora w postępowaniu dotyczącym robót budowlanych wykonanych w lokalach nr 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 72 we W., dokumentacji powykonawczej sporządzonej przez mgr inż. arch. A.B. i inż. T.G., wynika (pkt 1e - wnioski), że "W celu użytkowania lokalu jako apteka należy w pomieszczeniu archiwum na piętrze ograniczyć obciążenie użytkowe do 2,50 kN/m2 (na ścianie w widocznym miejscu umieścić tablicę informującą o dopuszczalnym obciążeniu użytkowym), pomieszczenia na parterze (strop pod piwnicą) podeprzeć niezależną konstrukcją wsporczą, równoległą do ścian podłużnych, tak aby rozpiętość max stropu nie była większa niż 3,60m. Po wykonaniu robót można użytkować lokal jako apteka i nie będzie to stanowić zagrożenia dla istniejącej konstrukcji budynku." Również z przedłożonego przez Pana M.G. "Opisu i oceny stanu technicznego, funkcjonalnego i formalno-prawnego budynku mieszkalnego wielorodzinnego we W. przy ul. [...] 70-72 oraz wpływu na ten stan robót budowlanych wykonanych w lokalach nr 1a i 2a oraz zmiany sposobu użytkowania tych lokali" sporządzonego przez mgr inż. R.B., wynika, że w związku z urządzeniem w tych pomieszczeniach apteki nastąpiła istotna zmiana wielkości obciążeń użytkowych a w ślad za tym zmiana warunków pracy elementów konstrukcyjnych budynku. Mając na uwadze przedstawione w obu opracowaniach wnioski należy stwierdzić, że zmiana przeznaczenia pomieszczeń po byłych gabinetach rehabilitacyjnych na aptekę stanowi zmianę sposobu użytkowania w świetle art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, ze względu na zmianę wielkości i układu obciążeń.
Zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, z wyjątkiem przypadków gdy zmiana ta wiąże się z wykonaniem robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę. Zgłoszenia należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, właściwy organ, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia (ust. 4). Jak wynika z akt sprawy Pan M.D. nie uzyskał akceptacji właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej na dokonaną zmianę użytkowania. Nadto organ l instancji ustalił, że postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2005 r. Nr [...] D. Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania lokalu użytkowego nr 1a i 2a na aptekę wraz z budową schodów zewnętrznych, pochylnią dla osób niepełnosprawnych od strony południowej i schodów zewnętrznych od strony północnej istniejącego budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej wraz z budową i przełożeniem niezbędnych przyłączy infrastruktury technicznej przy ul. [...] 70 we W..
W przedmiotowym postępowaniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. postanowieniem z dnia 14 września 2007 r. Nr [...] wstrzymał, w trybie art. 71 a ust. 1 Prawa budowlanego, użytkowanie apteki "[...]" oraz nałożył na Inwestora obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 30 listopada 2007 r., dokumentów wymienionych w art. 71 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, niezbędnych do legalizacji inwestycji. Inwestor nie wykonał nałożonego obowiązku nie wstrzymując użytkowania pomieszczeń apteki "[...]" i nie przedkładając dokumentów umożliwiających zalegalizowanie zmiany sposobu użytkowania.
Na mocy art. 71a ust. 4 prawa budowlanego niewykonanie obowiązku, o którym mowa ust. 1, w wyznaczonym terminie, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, obliguje właściwy organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o nakazie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu lub jego części. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy oznacza to obowiązek wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokali użytkowych nr 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 70-72 we W.. Zdaniem organu odwoławczego nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części oznacza przywrócenie sposobu użytkowania, który odpowiada parametrom technicznym i użytkowym budynku. W przedmiotowym przypadku zmiana sposobu użytkowania polegała na przeznaczeniu pomieszczeń nr 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 70-72 na pomieszczenia apteki. Pomieszczenia te nie były użytkowane od czasu kiedy mieściły się w nich pomieszczenia przychodni lekarskiej. W ocenie WINB w rozpoznawanej sprawie nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokali użytkowych nr 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 70-72 we W. winien oznaczać zaprzestanie prowadzenia w tych lokalach apteki oraz wszelkiej innej działalności wiążącej się ze zmianą warunków opisanych w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego do czasu uzyskania pozwolenia właściwego organu pod warunkiem oczywiście, że zostanie ono wydane.
Odnosząc się do argumentacji odwołania, WINB podkreślił, że ustalenie zaistnienia zmiany sposobu użytkowania przedmiotowych lokali polegało na ustaleniu, że nastąpiła zmiana warunków opisanych w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a nie że nastąpiła zmiana funkcji obiektu z mieszkalnej na usługową. Na mocy obecnie obowiązującej definicji zmiany sposobu użytkowania ustalonej w przepisie art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zmiana funkcji obiektu budowlanego lub jego części nie decyduje o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Ponadto nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania nie wiąże się z koniecznością przywrócenia pomieszczeń lokali nr 1a i 2a do stanu istniejącego przed wykonaniem w nim przez Pana D. robót budowlanych związanych z ich przebudową remontem. Sprawa tychże robót budowlanych została ostatecznie rozstrzygnięta decyzją WINB z dnia 6 marca 2007 r. Nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie robót budowlanych wykonanych w lokalach użytkowych nr 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 70 - 72 we W..
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję wniósł M.D., domagając się jej uchylenia oraz umorzenia postępowania w zakresie objętym zaskarżoną decyzją. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: naruszenie przepisów prawa poprzez błędną interpretację zaistniałych okoliczności, umożliwiającą dopasowanie do konkretnych przepisów prawa budowlanego co wypełnienie przesłankę zawartą w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.; naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80, art. 81 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy z pominięciem innych oraz błędną i wybiórczą interpretację pozostałych okoliczności, co istotnie wpłynęło na wynik w rozpatrywanej sprawie; wydanie w toku bezprzedmiotowo prowadzonego postępowania i tym samym wykazanie przesłanek do zastosowania art. 105 § 1 k.p.a..
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że planowanej inwestycji odmówiono uzgodnienia wyłącznie z powodu zamiaru ingerencji projektowej na zewnętrznych elewacyjnych częściach budynku, nie zaś w związku z zamiarem uruchomienia apteki wewnątrz obiektu. Jak podano w przedmiotowym uzasadnieniu ochrona konserwatorska tego obszaru Wrocławia ogranicza się do ochrony jednolitego układu urbanistycznego ulic osiedla, nie zaś do konkretnego budynku przy ul. [...] 70-72 we W., a zwłaszcza do istniejącego sposobu zagospodarowania pomieszczeń wewnątrz budynku, tym bardziej że w inkryminowanym uzasadnieniu wskazano również na ówczesny brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dowód: kopia postanowienia D. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 21 kwietnia 2005 r. Nr [...]). Ponadto w postanowieniu D. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sposób mylący przywołując historyczne zaszłości podano, że planowana inwestycja dotyczy "istniejącego budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] 70-72 we W.", ponieważ wymieniony budynek ul. [...] 70-72 według istniejących obecnie zapisów w księdze wieczystej jest budynkiem o handlowo-usługowej funkcji. (Dowód: zawiadomienia o wpisie do księgi wieczystej z dnia 28 listopada 2005 r. (dwóch zakupionych lokali). W związku z powyższym skarżący uznał, że D. Wojewódzki Konserwator Zabytków nie jest organem właściwym do rozstrzygania kwestii związanych z istniejącym sposobem zagospodarowania pomieszczeń wewnątrz budynku przy ul. [...] 70-72 we W.. Jurysdykcja wymienionego organu w przedmiotowej sprawie ograniczona jest wyłącznie do oceny zewnętrznych walorów architektonicznych obiektu w zastanym układzie urbanistycznym. Bezzasadnym jest zatem wzmiankowanie w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji o nieuzyskaniu akceptacji D. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków podane w sposób wskazujący na brak ogólnego przyzwolenia dla możliwości funkcjonowania działalności apteki w jakiejkolwiek innej formule w lokalach mieszczących się wewnątrz budynku przy ul. [...] 70-72 jako o rozstrzygnięciu jedynego właściwego w takiej kwestii organu.
W odniesieniu do rzekomo przeprowadzonej zmiany sposobu użytkowania, skarżący wskazał, że dysponuje już dokumentem, tj. zawiadomieniem z dnia 28 listopada 2005 r. o dokonaniu wpisu skarżącego jako właściciela przedmiotowych lokali w księdze wieczystej (KW nr [...]) dotyczącej handlowo-usługowego budynku przy ul. [...] 70-72, który to dokument świadczy o handlowym przeznaczeniu nabytej nieruchomości, zgodnym z zamierzeniem skarżącego użytkowania jako typowo handlowym przeznaczeniem na potrzeby apteki. Zwłaszcza że wydane skarżącemu razem z aktem notarialnym zaświadczenia nr [...] i nr [...] Wydziału Architektury Urzędu Miejskiego W. z dnia 11 sierpnia 2004 r. świadczą, że nabyte przez skarżącego lokale użytkowe stanowią samodzielne lokale przeznaczone na cele inne niż mieszkalne, co nie stwarza ograniczeń dla rodzaju prowadzonej w lokalach mieszczących się w budynku przy ul. [...] 70-72 we W. działalności. Z wyżej wymienionych powodów nie zasadnym staje się - zdaniem skarżącego - utrzymany decyzją WINB nakaz wstrzymania użytkowania przedmiotowych pomieszczeń apteki, ponieważ postępowanie inwestora w żaden sposób nie przyczyniło się do zmiany przeznaczenia przedmiotowego obiektu.
Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w sposób mylący i niezgodny ze stanem faktycznym podał w odniesieniu do nabytych przez skarżącego lokali 1a i 2a, że pomieszczenia te nie były użytkowane od czasu kiedy mieściły się w nich pomieszczenia przychodni lekarskiej (s. 7 akapit 4), przyjmując ten stan za rzekomy stan początkowy w domniemanej zmianie sposobu użytkowania przedmiotowych lokali. Jak świadczą natomiast zaświadczenia nr [...] i nr [...] z dnia 11 sierpnia 2004 r. przedmiotowe pomieszczenia po byłej przychodni lekarskiej (tj. po byłym ZOZ-ie) zostały podane przekształceniom przygotowującym nieruchomość do zbycia w ogłoszonym przez Gminę W. przetargu w grudniu 2004 r., które polegały m.in. na przeprowadzeniu prac budowlanych w związku z dokonanym ich podziałem i wyodrębnieniem 5-cie lokali zgłoszonych do przetargu oraz ustanowieniu drogą wydania wymienionych zaświadczeń osobno dla każdego z lokali nowego poszerzonego zakresu sposobu ich przeznaczenia, tj. określanego jako szeroko rozumiane przeznaczenie na cele inne niż mieszkalne, a nie jak uprzednio funkcjonującego przeznaczenia tylko na potrzeby przychodni lekarskiej po byłym ZOZ-ie. I taki stan opisany w wydanych zaświadczeniach nr [...] i nr [...] skarżący uznał za stan przyjęty w chwili nabycia obiektu. Bezzasadnie zatem organ II instancji uznaje dokonanie zmiany przeznaczenia przedmiotowych lokali, odnosząc się do uprzednio prowadzonej w nich działalności gabinetów lekarskich byłego ZOZ-u, a pomijając przy tym najistotniejszy fakt określenia przeznaczenia po przeprowadzeniu prac budowlanych wydzielających lokale wyznaczone do zbycia w przetargu od pozostałych części obiektu mieszczącej pomieszczenia do dziś istniejącej przychodni lekarskiej. Użytkowanie przedmiotowego obiektu jako apteki mieści się przecież w szerokim zakresie użytego pojęcia, tj. "przeznaczenia na cele inne niż mieszkalne", określającym sposób przeznaczenia nadany wystawionym zaświadczeniem. Niezasadnym jest zatem teza podana w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji, że w przedmiotowym przypadku nastąpiła zmiana warunków określonych w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, co stanowiłoby o rzekomo dokonanej zmianie sposobu użytkowania.
Z wymienionych powyżej względów – w ocenie skarżącego - należy uznać za bezzasadne i podane w mylący sposób tezy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na s. 7, w akapicie drugim od dołu, "że ustalenie zaistnienia zmiany sposobu użytkowania przedmiotowych lokali polegało na ustaleniu, że nastąpiła zmiana warunków opisanych w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a nie iż nastąpiła zmiana funkcji obiektu z mieszkalnej na usługową. Na mocy obecnie obowiązującej definicji zmiany sposobu użytkowania ustalonej w przepisie w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zmian funkcji obiektu budowlanego lub jego części nie decyduje o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego.". Przytoczony fragment uzasadnienia zaskarżonej decyzji stanowi wymieszanie potocznie używanego pojęcia "zmiana funkcji obiektu budowlanego" z pojęciem zdefiniowanym przepisem art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego "zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego", co w podanym kontekście stworzyło mylne wrażenie braku tożsamości użytych pojęć, które w rzeczywistości są pojęciami zbieżnymi w odniesieniu do używanych określeń w przepisach Prawa budowlanego. Opisanymi sformułowaniami organ podnosi niesłuszną tezę jakoby zmiana lub nadanie przeznaczenia całego budynku pozostawało w oderwaniu i bez wpływy na zmianę lub nadanie przeznaczenie pomieszczeń mieszczących się wewnątrz takiego budynku. Zatem organ rozstrzygający w przedmiotowej kwestii na potrzeby podanego uzasadnienia stworzył nowe interpretacje i definicje nigdzie indziej nie ujętą w przepisach Prawa budowlanego, ponieważ z logicznego i praktycznego punktu widzenia nadane całemu obiektowi przeznaczenie określa, również przeznaczenie pomieszczeń mieszczących się wewnątrz tego obiektu. Dodatkowo przywoływany cytat również w sposób mylący użytym kontekstem wzmiankuje o niedoszłej do skutku zmianie wpisu księgi wieczystej (KW nr [...]), określającego przeznaczenia budynku handlowo-usługowego przy ul. [...] 70-72 we W. na przeznaczenie mieszkalne, o co wnosili uczestnicy obecnego postępowania A. i M.G. zasiedlający z całą rodziną jeden z lokali w przedmiotowym w budynku. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla W.-K. Wydziału IV Ksiąg Wieczystych z dnia 31 maja 2010 r. oddalono jednak wniosek M. i A.G. o zmianę przeznaczenia budynku handlowo-usługowego przy ul. [...] 70-72 we W. na cele mieszkalne.
Ponadto skarżący wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wraz z poczynionymi ustaleniami faktycznymi nie stanowi, że w rozpatrywanym przypadku nastąpiła istotna zmiana sposobu użytkowania lokali 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 70-72, a tym bardziej zmiana mającą radykalny charakter. Wręcz przeciwnie potwierdzona została zbieżność obecnie trwającego sposobu użytkowania z opisem nadanego uprzednio dotychczasowego zakresu przeznaczenia obiektu. Tak niewłaściwie i wybiórczo dokonana w sposób krzywdzący skarżącego interpretacja organów nadzoru budowlanego zaistniałych okoliczności nie może stanowić podstawy do orzekania o rzekomo dokonanej samowolnej zmianie sposobu użytkowania.
Ponadto skarżący wskazał, że planując inwestycje uruchomienia działalności apteki, uwzględniał przy dokonywaniu wyborów nabycia w tym celu pomieszczenia istniejące zapisy określające przeznaczenie danego lokalu ze wskazaniem konkretnej funkcji handlowej w istniejących opisach. Dlatego też podwodem nabycia przez stronę przedmiotowych lokali 1a i 2a był istniejący zapis w księdze wieczystej określający jej przeznaczenie jako handlowo-usługowe. Zapis ten stanowi niepodważalny dowód jaki przesądza o obecnym użytkowaniu tego obiektu jako lokalu apteki zgodnie z Prawem budowlanym, ponieważ pomieszczenia apteki wedle wszelkich klasyfikacji prawa budowlanego stanowią pomieszczenia typowo handlowe. Wspomniany zapis istniejący już w chwili nabycia w/w lokali wraz z wydanym skarżącemu aktem notarialnym i zaświadczeniem z dnia 11 sierpnia 2004 r. umożliwiał skarżącemu jako inwestorowi rozpoczęcie bezpośredniej uproszczonej drogi inwestycyjnej polegającej jedynie na dokonaniu zgłoszenia organom zamiaru przeprowadzenia remontu lokalu wraz ze wskazaniem zakresu kontynuacji jego przeznaczenia handlowo-usługowo. Treść dokonanego zgłoszenia wskazuje na kontynuację w węższym zakresie, tj. jedynie w funkcji przychodni, rehabilitacji i apteczno-zielarskiej dotychczasowego szerokiego zakresu przeznaczenia handlowo-usługowego obiektu nadanego warunkami wydanych zaświadczeń nr [...] i nr [...] oraz istniejącymi zapisami księgi wieczystej obiektu. Zatem dokonane w/w zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych w lokalach 1a i 2a przy ul. [...] 70-72 we W. z dnia 20 marca 2006 r. i zgłoszenie z dnia 24 lipca 2006 r. dotyczące lokalizacji apteki wypełnia przesłanki zawarte w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego. Bezzasadne są zatem stwierdzenia organów nadzoru budowlanego o rzekomo dokonanej przez skarżącego samowoli w tym zakresie, ponieważ działania skarżącego w żaden sposób nie przyczyniły się do zmiany dotychczasowego handlowo-usługowego sposobu użytkowania przedmiotowych lokali w tak określonym wspomnianym zapisem budynku. Fakt dokonania w dniu 20 marca 2006 r. zgłoszenia wykonania robót budowlanych ze wskazaniem kontynuacji dotychczasowego przeznaczenia lokalu oraz wydane w następstwie postanowienie Nr [...] i zaświadczenie nr [...] o przyjęciu zgłoszenia świadczą, że nie zachodzą przesłanki świadczące o dokonaniu samowolnej zmiany sposobu użytkowania.
Skarżący zarzucił ponadto, że organ II instancji nie odniósł się w zaskarżonej decyzji do ujawnianych w toku postępowania dowodów świadczących, że w przedmiotowym przypadku istotna zmiana przeznaczenia nieruchomości nie zaistniała. Tym samym naruszona została zasada art. 81 k.p.a. stanowiąca, że okoliczność faktyczna może być uznana przez organ administracyjny za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Nie przeprowadzone zostało również postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiału w sprawie do czego obliguje art. 136 k.p.a.. Obowiązkiem organu jest także uzasadnienie dlaczego jednym dowodom dał wiarę a innym nie. Zatem niewyjaśnienie przez organ wszystkich okoliczności sprawy i dokonanie w sposób wybiórczy oceny zebranego materiału dowodowego świadczy o naruszeniu przepisów procedury administracyjnej, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a..
Wyżej wymieniona argumentacja znalazła również uznanie w kolejnym wyroku WSA we Wrocławiu (sygn. akt II SA/Wr 608/09), który w wyroku z dnia 28 stycznia 2010 r. na s. 11 i 13 stwierdza: "Również zgłoszenie uczestnika do Wydziału Architektury i Budownictwa UM we W. dotyczyło lokalu po byłym ZOZ-ie z funkcjonującą przychodnią, rehabilitacją i punktem apteczno-zielarskim. (...) Budynek ten zarówno przed urządzeniem apteki, a nawet nabyciem go przez uczestników postępowania, jak i w stanie obecnym użytkowania miał dominującą, (albo nawet wyłączną) funkcję handlowo-usługową. (...) ...dla budynku wykorzystywanego do celów w szerokim tego słowa znaczeniu usługowych.". Bez znaczenia dla sprawy jest natomiast - zdaniem skarżącego - fakt podnoszony przez organy nadzoru budowlanego, że wymienione postępowanie sądowe dotyczyło zmiany sposobu użytkowania części wspólnej przedmiotowej nieruchomości, ponieważ określono w nim również przeznaczenie całej nieruchomości, tj. budynku usługowo-handlowego przy ul. [...] 70-72 we W.. A zatem ogólne ustalenia dotyczące przeznaczenia całego budynku również będą odnosić się do poszczególnych lokali mieszczących się w tym budynku.
W takich okolicznościach bezprzedmiotowy staje się również nakaz przywrócenia wymienionym lokalom 1a i 2a poprzedniego sposobu użytkowania, ponieważ poprzedni zakres sposobu ich użytkowania jest tożsamy z obecnym odpowiadającym parametrom technicznym i użytkowym budynku. Nałożony nakaz jest również niewykonalny z powodu wydania w dniu 19 maja 2006 r. przez Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego W. prawomocnego zaświadczenia nr [...] o przyjęciu dokonanego w opisanej formie zgłoszenia wykonania prac budowlanych oraz ze względu, że w sposób legalny prace te w w/w lokalach wykonano. A przede wszystkim z uwagi na fakt, że przyjmujący wniosek organ nie wniósł zastrzeżeń co do wskazanego wtedy z użytym w wymienionym zgłoszeniu opisem "również aptecznego zamiaru sposobu użytkowania", w konsekwencji potwierdzając podane warunki wydanym zaświadczeniem nr [...]. Kolejny potwierdzeniem słuszności założeń jakie przyjęto tym zaświadczeniem była przeprowadzona weryfikacja dokumentacji uzgodnionego zaświadczeniem zakresu prac budowlanych wykonanych w przedmiotowych lokalach. Podczas prowadzonego wtedy postępowania organy nadzoru budowlanego jednoznacznie nie stwierdziły uchybień w zakresie uzgodnionych wydanym zaświadczeniem warunków użytkowania obiektu ostatecznie, umarzając w całości prowadzone wówczas postępowanie decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 marca 2007 r. Nr [...]. Zatem niewykonalność utrzymanej w mocy decyzji PINB Nr [...] ma charakter trwały co zgodnie z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. obliguje do stwierdzenia jej nieważności.
Mając na uwadze powyższe oraz fakt określenia w zapisie księgi wieczystej handlowego przeznaczenie przedmiotowego obiektu, w którym podjęto działalność handlową polegającą na sprzedaży leków w aptece, skarżący uznał, że w rozpatrywanym przypadku nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania wykorzystywanych przez skarżącego lokali wykraczająca poza zakres dotychczasowego przeznaczenia obiektu nadanego istniejącymi zapisami w dokumentacji. W tej sytuacji prowadzone postępowania stało się bezprzedmiotowe, ustalenie zaś istnienia tej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia postępowania w przedmiotowej sprawie poprzez jego umorzenie, ponieważ dalsze jego prowadzenie stanowiłoby o jego wadliwości mającej istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący wniósł wobec tego na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a. o umorzenie obecnie prowadzonego postępowania.
W odniesieniu do podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokumentacji i opinii osób sporządzających przywoływane operaty, skarżący wskazał, że żaden z nich nie został sporządzony na potrzeby prowadzonego obecnie postępowania, a w większości pochodzą one z odrębnie prowadzonych postępowań rozstrzygających odmiennie jak obecnie kwestie. Z podanych względów skarżący wniósł o sporządzenie opinii biegłego na potrzeby objęte zakresem obecnie prowadzonego postępowania celem rozstrzygnięcia spornych kwestii. Ponadto naruszeniem przepisów prawa jest powoływanie się przez organ I instancji na rzekomo dokonane ustalenia: "Ponadto w toku postępowania (wszczęte dnia 22.06.2006 r.) w sprawie robót budowlanych wykonanych w lokalach 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 70-72 PINB dla Miasta W. ustalił, że wykonane roboty budowlane wykroczyły poza zakres objęty zgłoszeniami i nastąpiła zmiana parametrów użytkowych i technicznych, wobec czego na podstawie przepisu art. 28 ustawy Prawo budowlane wymagały one akceptacji organu administracji architektonicznej.", ponieważ w toku wymienionego, a obecnie już prawomocnie umorzonego postępowania strony wielokrotnie podważały słuszność podanych założeń i kwestionowały zgromadzony materiał dowodowy. Przykładem jest kwestionowanie przez PINB uprawnień autorów złożonej w toku umorzonego postępowania dokumentacji powykonawczej autorstwa mgr inż. A.B. i inż. T.G.. Postępowanie w sprawie wykonanych robót budowlanych w lokalach 1a i 2a zostało umorzone decyzją ostateczną WINB z dnia 6 marca 2007 r. Nr [...], a następnie po jego wznowieniu w trybie art. 149 § 1 k.p.a. na wniosek skarżącego M.G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok w dniu 25 marca 2010 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1651/06), utrzymując w mocy wydaną uprzednio w toku postępowania ostateczną decyzja Nr [...]. Zatem podanych przez organ I instancji w toku umorzonego postępowania ustaleń nie można uznać za właściwe i udowodnione.
Naruszeniem procedury obowiązujących przepisów prawa jest zatem - zdaniem skarżącego - posługiwanie się przez PINB, a następnie przez WINB w obecnie zaskarżanej decyzji dokumentacją sporządzoną wyłącznie na potrzeby odrębnie prowadzonego, a obecnie już umorzonego postępowania dotyczącego innych kwestii jak obecnie rozstrzygane w sprawie zmiany sposobu użytkowania będącej w toku. Nawet gdyby uwzględnić zgromadzone wówczas dowody w postaci wymienionej dokumentacji technicznej to i tak interpretacja organów nadzoru budowlanego zawartej w materiale dowodowym ekspertyzy technicznej autorstwa mgr inż. A.B. i inż. T.G. opisana w zaskarżonym rozstrzygnięciu jako "Dokumentacja powykonawcza autorstwa mgr inż. A.B. i inż. T.G." również jest niezgodna ze stanem faktycznym i intencją jej autorów, ponieważ opracowujący wyraźnie nawet już w tytule tego opracowania określili jakie warunki przyjęli za ustalone dla poprzednio prowadzonej działalności, tj. gabinetów rehabilitacyjnych, a te nie mogą zostać kwalifikowane według Normy PN-82/B-02003 jako zwykłe gabinety lekarskie, jak niewłaściwie zinterpretowano w decyzji PINB Nr [...], lecz jako sale hydroterapii, również ujęte wymienianą kwalifikowaną normą. Zatem zestawiając następujące poszczególne zapisy Polskiej Normy PN-82/B-02003 dopuszczalnych obciążeń budowli wymienione w pkt.3.2: C.Lp.3 sale hydroterapii, rentgenowskie i stylizatorskie w szpitalach - 5,0 KN/m2; A. Lp. 8 sale dworcowe, targowe, sportowe, taneczne, sceny teatralne i estradowe, sprzedaży domów towarowych - 5,0 KN/m2, skarżący uznał, że nie nastąpiła w tym przypadku jakakolwiek zmiana wielkości ponieważ dopuszczalne ich wielkości są tożsame dla występujących obciążeń gabinetów rehabilitacyjnych-sal hydroterapii jak i apteki - sklepu i nie wypełnia to przesłanek dokonania zmiany sposobu użytkowania w świetle art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane.
Stanowisko to potwierdzone zostało również kolejną opinią autorstwa uprawnionego projektanta w specj. architekton. mgr inż. A.B. złożoną w odpowiedzi na postanowienie PINB w toku prowadzonego postępowania w dniu 26 listopada 2007 r. stwierdzającą, że "zgodnie z art. 71 Prawa budowlanego ust. 1 pkt. 2 określającym zmianę sposobu użytkowania jako - podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń - nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania. Przed nabyciem lokalu przez obecnego właściciela był on użytkowany jako Zakład Opieki Zdrowotnej (ZOZ) z przychodnią rehabilitacją i punktem apteczno-zielarskim. Żaden z czynników wyżej wymienionych, a określających pojęcie zmiany sposobu użytkowania nie zaistniał". Jednak z obecnych ustaleń wynika, że wymieniony operat sporządzono na błędnie przyjętych założeniach opierających się tylko na potocznie przywoływanym fakcie, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła niegdyś pomieszczenia byłego Zakładu Opieki Zdrowotnej bez przeprowadzenia analizy dokumentacji związanej z późniejszym dostosowaniem obiektu do potrzeb nabywców przeprowadzonego przetargu, tj. zaświadczeń nr [...] i nr [...] Wydziału Architektury Urzędu Miejskiego W. z dnia 11 sierpnia 2004 r. oraz zapisu księgi wieczystej.
Kolejna przywołana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji opinia autorstwa mgr inż. budownictwa rolniczego R.B. sporządzona z inicjatywy rodziny Państwa G. pt.: "Opis i ocena stanu technicznego, funkcjonalnego i formalno-prawnego budynku mieszkalnego przy ul. [...] 70-72 we W." określa wymieniony budynek jako rzekomo "mieszkalny" i w związku z tym wskazuje na przekroczenie dopuszczalnych obciążeń użytkowych dla stropów w tak określanym budynku. Opis obciążeń użytkowych stropów w przedmiotowym obiekcie autor opiera również na złożonej w toku umorzonego postępowania PINB opisywanej już dokumentacji powykonawczej autorstwa mgr inż. A.B. i inż. T.G.. Wymieniony operat sporządzony pierwotnie na potrzeby składanej przez M.G. skargi w WSA we Wrocławiu w związku z odrębnie prowadzonym postępowaniem w sprawie rzekomo zaistniałej zmiany przeznaczenia części wspólnych w budynku przy ul. [...] 70-72 we W., tj.: klatki schodowej, nie znalazł jednak uznania w uzasadnieniu wyroku (sygn. akt II SA/Wr 608/09) oddalającego skargę. W ocenie skarżącego operat ten został sporządzony stronniczo w intencji zlecającego jego sporządzenie M.H. noszącego się z zamiarem przekształcenia budynku handlowo-usługowego przy ul. [...] 70-72 na budynek mieszkalny. Zdaniem skarżącego, ponieważ dotychczasowe przeznaczenie całości budynku nie uległo zmianie i pozostało nadal w funkcji handlowo-usługowej jego części wspólne, tj. klatka schodowa i wejścia do budynku, zachowały również dotychczasowy handlowo-usługowy charakter zatem bezzasadna i niezgodna z prawem jest uzurpowana przez Pana M.G. sposobność określania budynku jako mieszkalnego i egzekwowania w ten sposób od różnych organów tak fałszywie określonego stanu rzeczy, tym bardziej że wspólnota przedmiotowej nieruchomości nie podjęła uchwał w zakresie zmiany jej przeznaczenia czy wyodrębnienia części wspólnych.
Przy poczynionych próbach realizacji opisanych zamierzeń pana M.G. złożonym wnioskiem w Sądzie Rejonowym dla W.-K. Wydział IV Ksiąg Wieczystych doprowadził do zmiany wpisu księgi wieczystej (KW nr [...]) określającego przedmiotową nieruchomości, tj. że zmieniono we wpisie przeznaczenie budynku z handlowo-usługowego na budynek mieszkalny. Zmieniony zapis w księdze wieczystej określającej budynek przy ul. [...] 70-72 we W. jako "mieszkalny" funkcjonował w przytoczonej formie w latach 2007-2010 i stanowił podstawę opracowania Pana R.B. i wszczynanych postępowań organów nadzoru budowlanego. Ostatecznie jednak w wyniku wniesienia po trzech latach od momentu zmiany wpisu skargi przez pozostałych uczestników postępowania Sąd Rejonowy dla W.-K. Wydziału IV Ksiąg Wieczystych postanowieniem z dnia 31 maja 2010 r. oddalił wniosek M. i A.G. o zmianę przeznaczenia budynku handlowo-usługowego przy ul. [...] 70-72 w księdze wieczystej na przeznaczenie mieszkalne. Tym samym nie znajduje zatem uzasadnienia wiodąca teza opracowania autorstwa mgr inż. R.B. określająca przedmiotowy budynek jako mieszkalny. Następnie autor tego opracowania opisując domniemaną "zmianę warunków pracy elementów konstrukcyjnych budynku" sugeruje jakoby w wyniku urządzenia pomieszczeń apteki w przedmiotowym obiekcie pogorszył się dotychczasowy stan techniczny budynku, co objawia się poprzez rzekomo powstałe w wyniku działalności apteki spękania i uszkodzenia konstrukcji budynku, a jak wykazują poprzednio przeprowadzane kontrole okresowe obiektu uszkodzenia budynku były obecne już na długo przedtem, tj. co najmniej do 2005 r..
Zupełnie przeciwstawne wnioski w zakresie wskazania zmiany stanu technicznego budynku ul. [...] 70-72 we W. określanej w stosunku do okresu zarówno przed jak i po uruchomieniu w obiekcie apteki zawiera opinia biegłego sądowego nr [...] autorstwa mgr inż. architekta J.M., sporządzona na potrzeby wniosku uczestników również obecnego postępowania M. i M.G. w związku z zamiarem adaptacji części poddasza w budynku. Na stronie 5 wymienionego opracowania podano: "Przeprowadzający wizje lokalną w ostatnim czasie (8 marca 2007 r.) biegły sądowy stwierdził, iż stan budynku od czasu przeprowadzenia okresowej kontroli w czerwcu 2005 r. nie uległ pogorszeniu. Po dokonaniu oględzin całej nieruchomości, piwnicy, klatek schodowych oraz w szczególności strychu mieszczącego się w klatkach nr 70 i 72 przedmiotowej nieruchomości biegły stwierdził, iż budynek jest w średnio dobrym stanie technicznym, tym samym stanowisko przeprowadzającego uprzednio okresowa kontrole.". Jak wykazano w tej opinii uruchomienie apteki w pomieszczeniach budynku przy ul. [...] 70-72 nastąpiło w 2006 r., tj. pomiędzy wskazanymi powyżej terminami przeprowadzenia dwóch kontroli stanu technicznego budynku, nie miało wpływu w ocenianym okresie na stan techniczny budynku.
Pogorszenia stanu technicznego budynku przy ul. [...] 70-72 we W. powodującego wystąpienie zagrożeń na przestrzeni ostatnich kilku lat nie potwierdza również protokół sporządzony w grudniu 2010 r. przez konstruktora budowlanego R.W. podczas przeprowadzanej okresowo co pięć lat kontroli obiektu.
W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), jak też w przypadku naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że skarga M.D. nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania administracyjnego, dające podstawę do jej uchylenia.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji stanowi przepis art. 71a ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowane (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), zwanej dalej "Prawem budowlanym".
Zgodnie z art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, właściwy organ, w drodze postanowienia:
1) wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części;
2) nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2.
Art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi zaś, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Do zgłoszenia należy dołączyć:
1) opis i rysunek określający usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej i sąsiednich nieruchomościach, z oznaczeniem części obiektu budowlanego, w której zamierza się dokonać zmiany sposobu użytkowania;
2) zwięzły opis techniczny, określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję, wraz z danymi techniczno-użytkowymi, w tym wielkościami i rozkładem obciążeń, a w razie potrzeby, również danymi technologicznymi;
3) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2;
4) zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
5) w przypadku zmiany sposobu użytkowania, o której mowa w ust. 1 pkt 2 - ekspertyzę techniczną, wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności;
6) w zależności od potrzeb - pozwolenia, uzgodnienia lub opinie wymagane odrębnymi przepisami.
W rozpoznawanej sprawie na podstawie powołanego wyżej art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego Powiatowy Inwestor Nadzoru Budowanego dla Miasta W. wydał postanowienie Nr [...] w dniu 14 września 2007 r., którym nakazał M.D. - będącemu właścicielem lokali użytkowych nr 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 70-72 we W. - wstrzymanie użytkowania apteki "[...]" znajdującą się w lokalach użytkowych nr 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 70-72 we W. oraz nałożył obowiązek przedłożenia w terminie do 30 listopada 2007 r. niżej wymienionych dokumentów:
1) opis i rysunek określający usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej i sąsiednich nieruchomościach, z oznaczeniem części obiektu budowlanego, w której dokonane zostały zmiany wraz z opiniami i uzgodnieniami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 cyt. ustawy,
2) zwięzły opis techniczny, określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję, wraz z danymi techniczno-użytkowymi, w tym wielkościami i rozkładem obciążeń, a w razie potrzeby, również danymi technologicznymi,
3) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 cyt. ustawy,
4) zaświadczenie prezydenta miasta o zgodności zmienionego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, tj. lokali numer 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 70-72 we W. (z gabinetów rehabilitacyjnych lub sklepu zielarskiego na aptekę) z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
5) ekspertyzę techniczną, wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności - w związku ze zmianą sposobu użytkowania, o której mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2, a więc podjęcie w części obiektu budowlanego działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, wielkość lub układ obciążeń,
6) w zależności od potrzeb - pozwolenia, uzgodnienia lub opinie wymagane odrębnymi przepisami.
W odpowiedzi na powyższe postanowienie pismem z dnia 26 listopada 2007 r. mgr inż. arch. A.B., będąca pełnomocnikiem inwestora, przesłała jedynie oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz poinformowała organ I instancji, że:
– ad. pkt 1, 2, 5, 6 postanowienia Nr [...] - dokumentacja została przedłożona w 3 egzemplarzach w dniu 20 września 2006 r. i uzupełniona w dniu 9 listopada 2006 r.;
– ad. pkt 4 – zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego określającym zmianę sposobu użytkowania jako podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń - nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania w niniejszej sprawie. Przed nabyciem lokalu przez obecnego właściciela był on użytkowany jako ZOZ z przychodnią rehabilitacyjną i punktem apteczno-zielarskim, zatem żaden z w/w czynników, a określających pojęcie zmiany sposobu użytkowania nie zaistniał.
Tym samym należało stwierdzić – jak słusznie uznał organ I instancji – że inwestor nie zastosował się do obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia 14 września 2007 r. Nr [...]. Pełnomocnik ograniczył się do wskazania, że dokumenty określone w pkt. 1, 2, 5, 6 w/w postanowienia zostały przedłożone w dniu 20 września 2006 r. i uzupełnione w dniu 9 listopada 2006 r., jednakże należy zauważyć, że postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania zostało wszczęte w sierpniu 2007 r.. W odniesieniu zaś do pkt 4 postanowienia, tzn. przedłożenia zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności zmienionego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, tj. lokali numer 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 70-72 we W. (z gabinetów rehabilitacyjnych lub sklepu zielarskiego na aptekę) z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – obowiązku tego nie wykonano, a pełnomocnik skarżącego zakwestionował przyjęcie przez organ, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania.
Zgodnie natomiast z art. 71a ust. 2 Prawa budowlanego po upływie terminu lub na wniosek zobowiązanego, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i - w przypadku stwierdzenia jego wykonania - w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. W przypadku zaś niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, właściwy organ, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego).
Biorąc powyższe pod uwagę, uprawnionym było podjęcie decyzji na podstawie art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego, przy czym – co wymaga podkreślenia - do wydania takiej decyzji koniecznym było stwierdzenie, czy doszło do zmiany sposobu użytkowania lokali nr 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 70-72 we W., a co jest w niniejszej sprawie kwestią sporną.
Zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.
Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymagającą pozwolenia właściwego organu należy rozumieć nie tylko przeznaczenie obiektu do innego rodzaju użytkowania, lecz także zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, jeżeli spowoduje to skutki określone w powołanym art. 71. Nie tylko zmiana rodzaju użytkowania obiektu budowlanego, lecz także znaczące zwiększenie realizowanej już działalności wytwórczej lub usługowej w tym obiekcie mogą powodować niekorzystne dla otoczenia skutki, w szczególności w sferze warunków zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych, użytkowych, układu obciążeń, a nawet na skutek przekroczenia określonego pułapu uciążliwości – kolidować z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Ponadto należy zwrócić uwagę - jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 marca 2011 r. (sygn. akt II OSK 553/10) – że "analiza treści przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 nie może prowadzić (...) do innych wniosków niż ten, że wskazany przepis nie wymienia enumeratywnie wszystkich przypadków, które ustawodawca traktuje jako zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Świadczy, bowiem o tym użycie przez ustawodawcę określenia "w szczególności". Oznacza to (...) że wymienione w tym przepisie zmieniające określone warunki rodzaje działalności zostały wymienione jedynie przykładowo. W każdym zatem przypadku należy dokonać szczegółowej oceny, czy nowy sposób użytkowania obiektu budowlanego stanowi taką zmianę sposobu użytkowania, która wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Dodatkowo zauważyć również trzeba, że jak słusznie zauważono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, za zmianę sposobu użytkowania należy także uznać zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, jeżeli spowoduje to skutki, o których mowa w powołanym przepisie (por. wyrok NSA z 08.02.2007 r., sygn. II OSK 306/06, wyrok NSA z 11.12.2007 r., sygn. 1664/06). (...) nie tylko w orzecznictwie ale również w literaturze przedmiotu nie budzi wątpliwości, że posłużenie się przez ustawodawcę w art. 71 Prawa budowlanego sformułowaniem "w szczególności" wskazuje, iż przepis ten nie zawiera wyczerpującego katalogu przesłanek świadczących o zmianie sposobu użytkowania (Z. Niewiadomski, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2009, s. 660).".
W niniejszej sprawie zmiana sposobu użytkowania lokali nr 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 70-72 we W. polega na zmianie przeznaczenia w/w pomieszczeń wykorzystywanych dotychczas jako gabinety lekarskie (rehabilitacyjne) na pomieszczenia apteki (co nie jest przez skarżącego kwestionowane), co wiąże się ze zmianą wymagań w zakresie obciążeń stropów. Zgodnie bowiem z pkt.3.2 Polskiej Normy PN-82/B-02003 wszelkie pokoje biurowe, gabinety lekarskie, naukowe, sale lekcyjne szkolne, szatnie i łaźnie zakładów przemysłowych, pływalnie oraz poddasza użytkowane jako magazyny lub kondygnacje techniczne obciążenie zmienne równomiernie rozłożone stropów dla sklepów wynosi - 5,0 kN/m2, zaś dla gabinetów lekarskich - 2,0 kN/m.
Należy w tym miejscu również wskazać, że skarżący w sposób nieuzasadniony kwalifikuje byłe gabinety rehabilitacyjne jako sale hydroterapii, co pozwoliłoby na przyjęcie, że nie doszło do zmiany obciążeń w lokalach 1a i 2a, bowiem dopuszczalne obciążenie sal hydroterapii to (podobnie jak w przypadku sklepów) 5,0 kN/m2.
Ponadto jak wynika z dokumentacji powykonawczej sporządzonej przez mgr inż. arch. A.B. i inż. T.G. (s. 4)" "przystosowując powierzchnię przeznaczoną na potrzeby apteki ogólnodostępnej wykorzystano istniejący układ ścian zewnętrznych, części ścian wewnętrznych, (...). W ramach samowolnie zrealizowanych prac budowlanych wyburzono część ścian działowych (cegła pełna grub. 6,5 cm), wykonano ścianki działowe z płyt g-k na szkielecie drewnianym (...)". W punkcie 1e.Orzeczenie techniczne, dotyczące wpływu wykonanych robót budowlanych oraz obciążeń użytkowych, wynikających ze sposobu użytkowania obiektu jako apteka, na stan konstrukcji:
– wykonane roboty i ich wpływ na stan istniejącej konstrukcji: Wymiana ścianek działowych z cegły grubości 6, 5 cm na ścianki działowe z płyt G-K na szkielecie drewnianym działa na korzyść istniejącej konstrukcji (powoduje jej odciążenie) bowiem zgodnie z normą PN-82/B-02003 tab. 3 obc. zastępcze na strop od ścianek działowych zmniejsza się z 0,75 kN/m2 na 0,25 kN/m2.
– nośność stropów w aspekcie obciążeń użytkowym, wynikających ze zmiany użytkowania lokalu: Strop nad parterem, drewniany, belki o przekroju 155 x 250mm, na podstawie wykonanych obliczeń statycznych przenosi poza ciężarem własnym obciążenia użytkowe, o wartości 2,50 kN/m2, obciążenia użytkowe wynikające z pomieszczeń na l piętrze, zgodnie z normą PN-82/B-02004 wynosi 2,00 kN/m2, jedynie w pomieszczeniu 2/9 (archiwum) należy ograniczyć obciążenie poprzez umieszczenie tablicy o dopuszczalnym obciążeniu stropu w wysokości 2,50 kN/m2. Strop nad piwnicą, żelbetowy, typu Akermana, grubość konstrukcyjna stropu 20 cm (pustaki wysokości 15 cm, nadbeton grubości 5 cm, żebra grubości 8 cm, rozstaw żeber co 30 cm, beton klasy B12.5, stal klasy A-0). Na podstawie wykonanych obliczeń statycznych nośność stropu (poza obciążeniami stałymi) wynosi 2,00kN/m2. W celu spełnienia warunków normowych, wynikających z normy PN-82/B-02004 (obciążenie użytkowe dla sklepów tab. 1 póz. 6 wynosi 5,00kN/m2) strop nad piwnicą należy dodatkowo podeprzeć (max rozpiętość stropu istniejącego typu Akerman, przy obciążeniu użytkowym 5,00 kN/m2, może wynosić 3,60m).
– wnioski: W celu użytkowania lokalu jako apteka należy w pomieszczeniu archiwum na piętrze ograniczyć obciążenie użytkowe do 2,50 kN/m2 (na ścianie w widocznym miejscu umieścić tablicę informującą o dopuszczalnym obciążeniu użytkowym), pomieszczenia na parterze (strop pod piwnicą) podeprzeć niezależną konstrukcją wsporczą, równoległą do ścian podłużnych, tak aby rozpiętość max stropu nie była większa niż 3,60 m. Po wykonaniu robót można użytkować lokal jako apteka i nie będzie to stanowić zagrożenia dla istniejącej konstrukcji budynku.
Ponadto w "Opisie i ocenie stanu technicznego, funkcjonalnego i formalno-prawnego budynku mieszkalnego wielorodzinnego we W. przy ul. [...] 70-72 (dz. nr 221/2 AM-3, obręb S.) oraz wpływu na ten stan robót budowlanych wykonanych w lokalach nr 1a i 2a oraz zmiany sposobu użytkowania tych lokali" sporządzonego dnia 17 listopada 2009 r. przez mgr inż. R.B. wskazano w punkcie 3. "Ocena wpływu wykonanych robót oraz urządzenia funkcji apteki ogólnodostępnej na zmianę wielkości oraz układu obciążeń elementów konstrukcji budynku", że:
– Zwiększenie wielkości obciążeń użytkowych wynikające z urządzenia funkcji handlowej stwarza realne zagrożenia przekroczenia nośności stropów - zarówno stropu drewnianego nad parterem jak i stropu masywnego nad piwnicą. Właściciel lokali nr 1a i 2a (...) nie wykonał nawet zaleceń wynikających ze zleconego przez niego i przedłożonego do organów nadzoru budowlanego - jako inwentaryzacji powykonawczej wykonanych robót - opracowania dotyczących podparcia stropu nad piwnicami. Podparcie to stanowić miała konstrukcja stalowa belkowo-słupowa spoczywająca na stopach betonowych posadowionych w poziomie istniejących fundamentów budynku. Dopiero podparcie tego stropu zapewnia przeniesienie zwiększonych obciążeń użytkowych. Wykonanie tego wzmocnienia było wymagane przez Autora opracowania projektowego jako niezbędne dla możliwości eksploatowania pomieszczeń lokalu nr 1a jako pomieszczeń aptecznych. Ten aspekt sprawy kwalifikuje się już nie tylko jako działanie powodujące powstawanie niezgodności ze stanem prawnym, powstawanie uciążliwości czy też potencjalnych zagrożeń, ale jako stworzenie bezpośredniego zagrożenia katastrofą budowlaną w konsekwencji której powstaje zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi.
W punkcie 4. "Opis wpływu wykonanych robót budowlanych oraz urządzenia i eksploatowania funkcji apteki ogólnodostępnej w lokalach nr 1a i 2a na warunki bezpieczeństwa pożarowego, warunki zdrowotne, warunki higieniczno-sanitarne i inne warunki funkcjonowania nieruchomości zagospodarowanej jako usługowo– mieszkalnej" wskazano, że:
– Zmiana warunków bezpieczeństwa pożarowego - przeanalizowano zmianę parametrów budynku w zakresie podstawowych kryteriów decydujących o bezpieczeństwie pożarowym jakie określają warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a mianowicie:
a) nośność konstrukcji przez czas wynikający z norm określonych rozporządzeniem – w związku ze zmianą powodującą miejscowe zwiększenia obciążeń belek stropowych czas zachowania nośności konstrukcji stropu w warunkach pożaru ulega zmniejszeniu.
b) ograniczenie rozprzestrzeniania się ognia i dymu w budynku oraz ograniczenie rozprzestrzeniania się pożaru na sąsiednie budynki - połączenie lokali 1a i 2a oraz lokalu 1a z kubaturą lokalu przychodni na parterze klatki schodowej pod adresem [...] 72 powoduje zasadnicze pogorszenie możliwości ograniczania rozprzestrzeniania się ognia i dymu w budynku w wypadku pożaru oraz rozprzestrzeniania się pożaru na sąsiednie budynki i wymaga analizy pod kątem ewentualnej konieczności podziału połączonej kubatury na poszczególne strefy zagrożenia pożarowego i ich oddzielenia odpowiednim rodzajem przegród budowlanych.
c) możliwość ewakuacji ludzi - eksploatowanie w lokalach 1a i 2a funkcji apteki oraz połączenie funkcjonalne i komunikacyjne apteki z przychodnią powoduje, że wszystkie parametry dróg ewakuacyjnych (maksymalne dopuszczalne długości, minimalne szerokości, parametry odporności ogniowej obudowy tych dróg) i wyjść ewakuacyjnych (minimalne szerokości i wysokości drzwi, sposób otwierania i dodatkowe wyposażenia decydujące o ich zgodności z wymogami p.poż) dla osób mogących jednoczenie przebywać w tym obszarze (4m2 / 1 osobę) powinny być spełnione jak dla ewakuacji około 90-ciu osób.
Szczegółowa analiza powyższych nowych uwarunkowań i wynikających z niej konieczności wykonania niezbędnych przystosowań lokali i budynku - może być dokonana jedynie przez uprawnionego specjalistę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych gdyż materia ta jest praktycznie odrębną dziedziną wiedzy i wymaga doskonałej znajomości przepisów prawnych. W niniejszym opracowaniu wskazano jedynie fakt, iż nastąpiła zasadnicza zmiana parametrów lokali i budynku mających wpływ na zachowanie warunków bezpieczeństwa pożarowego. Problem ten nie sprowadza się jedynie do pozyskanej przez Właściciela lokali 1a i 2a zgody D. Komendanta Wojewódzkiego PSP na zastosowanie rozwiązania zamiennego w stosunku do spełnienia warunku minimalnej szerokości drzwi wyjściowych z obu klatek schodowych polegającego na wykonaniu instalacji oświetlenia ewakuacyjnego na obu klatkach schodowych.
– Zmiana warunków zdrowotnych i higieniczno-sanitarnych: Wykonanie i użytkowanie apteki ogólnodostępnej w połączeniu z lokalem przychodni zdrowia w sąsiedniej klatce schodowej spowodowało naruszenie fundamentalnego przepisu prawnego stanowiącego o wymaganiach lokalizacyjnych dla przychodni zdrowia w kontekście jej izolowania od użytkowników części mieszkalnych budynku w którym jest położona a mianowicie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 listopada 2006 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej. W § 12 określa ono wymagania ogólnoprzestrzenne dla lokalizacji przychodni zdrowia w następujący sposób: "Dopuszcza się lokalizowanie zakładu opieki zdrowotnej w budynku o innym przeznaczeniu, pod warunkiem całkowitej izolacji przychodni od użytkowników w budynku mieszkalnym.".
W obecnym kształcie lokalizacja przychodni zdrowia nie spełnia powyższego wymogu i stwarza stan zagrożenia dla zdrowia mieszkańców lokalu nr 2. Zagrożenie to potwierdzają fakty częstego zaśmiecania klatki schodowej - wspólnej dla przychodni, apteki i lokalu mieszkalnego - odpadami sanitarnymi (waciki po zabiegach laboratoryjnych, opakowania po lekach itp.). Narażenie zdrowia mieszkańców i ryzyko zachorowań poprzez kontakt z osobami - z dużym stopniem prawdopodobieństwa osobami chorymi tzn. pacjentami przychodni i klientami apteki - jest wielokrotnie wyższe niż wynikające z przypadkowego kontaktu w normalnych warunkach życia i już wielokrotnie potwierdzało się zaistnieniem tych zachorowań u mieszkańców. Konieczność innej - niż występuje przy eksploatowaniu apteki w lokalach 1a i 2a -lokalizacji i organizacji komunikacji dla lokali aptecznych określa jednoznacznie przepis art. 97 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo Farmaceutyczne, który mówi że apteka ogólnodostępna może stanowić odrębny budynek lub może być usytuowana w obiekcie o innym przeznaczeniu, pod warunkiem wydzielenia od innych lokali obiektu i innej działalności, oraz przepis § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 września 2002 r. w sprawie szczegółowych wymogów jakim powinien odpowiadać lokal apteki, który mówi że do apteki ogólnodostępnej muszą prowadzić co najmniej dwa odrębne wejścia: dla osób korzystających z usług apteki oraz dla personelu i dostaw towaru, zaś wejście dla osób korzystających z usług apteki ogólnodostępnej musi zapewniać: nieograniczony dostęp do izby ekspedycyjnej w czasie godzin pracy apteki, w tym również dla osób niepełnosprawnych oraz możliwość wydawania produktów leczniczych i wyrobów medycznych w porze nocnej. Żaden z tych warunków nie jest spełniony i nie może być spełniony w przyszłości bez wybudowania odrębnego wejścia do apteki niezależnego od istniejącej klatki schodowej.
We wnioskach końcowych Autor wskazał, że:
– W ramach wykonanych robót budowlanych wystąpił znaczny zakres robót, których wykonanie wymaga wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę, którego właściciel lokali 1a i 2a nie uzyskał ani nawet nie występował o wydanie takiego pozwolenia.
– Pomimo jednoznacznych zaleceń Autora orzeczenia technicznego - sporządzonego na zlecenie właściciela lokali 1a i 2a w ramach opracowania inwentaryzującego wykonane roboty - nie wykonana została niezbędna dla bezpieczeństwa pracy konstrukcji stropu nad piwnicą - konstrukcja wzmacniająca strop co stwarza zagrożenie katastrofą budowlaną.
– W wyniku wykonanych robót nastąpiła istotna zmiana wielkości i układu obciążeń w elementach konstrukcyjnych budynku (stropy i ściany).
– W wyniku urządzenia i eksploatowania w lokalach 1a i 2a funkcji apteki ogólnodostępnej nastąpiła istotna zmiana wielkości obciążeń użytkowych a w ślad za tym zmiana warunków pracy elementów konstrukcyjnych budynku.
– W wyniku urządzenia i eksploatowania w lokalach 1a i 2a funkcji apteki ogólnodostępnej oraz połączenia funkcjonalnego i komunikacyjnego tej apteki i lokalem przychodni zdrowia nastąpiła istotna zmiana warunków bezpieczeństwa pożarowego budynku.
– W wyniku urządzenia i eksploatowania w lokalach 1a i 2a funkcji apteki ogólnodostępnej oraz połączenia funkcjonalnego i komunikacyjnego tej apteki z lokalem przychodni zdrowia nastąpiła istotna zmiana warunków zdrowotnych oraz higieniczno-sanitarnych.
Ocena ta potwierdza w pełni stanowisko organów i należy traktować ją jako jeden z dowodów w sprawie, o których mowa w art. 75 § 1 k.p.a..
Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że zmiana przeznaczenia pomieszczeń po byłych gabinetach rehabilitacyjnych na aptekę stanowi zmianę sposobu użytkowania w świetle art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane ze względu na zmianę wielkości i układu obciążeń. Tym samym nie ma podstaw - a czego domaga się skarżący – do uznania, że postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania przedmiotowych lokali jest bezprzedmiotowe.
Odnosząc się szczegółowo do zarzutów skargi należały zauważyć, że skarżący w znacznej jej części wykazuje, że budynek, w którym znajdują się lokale nr 1a i nr 2a, a wykorzystywane przez niego jako apteka, ma przeznaczenie handlowo-usługowego. Kwestia ta jednak jest w niniejszej sprawie bezsporna. Przedmiotem rozstrzygnięcia organów, jak i oceny Sądu, była kwestia, czy w sprawie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania przedmiotowych lokali, o jakiej mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nie zaś kwestie przeznaczenia obiektu (na cele mieszkaniowe czy handlowo-usługowego).
1. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że planowanej inwestycji odmówiono uzgodnienia wyłącznie z powodu zamiaru ingerencji projektowej na zewnętrznych elewacyjnych częściach budynku, nie zaś w związku z zamiarem uruchomienia apteki wewnątrz obiektu.
Powyższy zarzut jest nieuzasadniony. Należy bowiem zauważyć, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja o nakazie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokalów 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 70-72 we W., nie zaś postanowienie D. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2005 r. Nr [...]. Ponadto postanowienie to zostało wydane w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania w/w lokali wraz z budową schodów zewnętrznych z pochylnią dla osób niepełnosprawnych od strony południowej i schodów zewnętrznych od strony północnej istniejącego budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] 70 we W., a wiec o postępowaniu odrębnym niż obecnie kontrolowane.
2. Zarzut, że D. Wojewódzki Konserwator Zabytków nie jest organem właściwym do rozstrzygania kwestii związanych z istniejącym sposobem zagospodarowania pomieszczeń wewnątrz budynku przy ul. [...] 70-72 we W..
Z powyższym stwierdzeniem należy się zgodzić, jednakże w niniejszej sprawie D. Wojewódzki Konserwator Zabytków w ogóle nie orzekał i w żaden sposób nie rozstrzygał kwestii związanych z istniejącym sposobem zagospodarowania pomieszczeń wewnątrz budynku przy ul. [...] 70-72 we W..
Nadto należy zauważyć, że postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2005 r. Nr [...] D. Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania lokalu użytkowego nr 1a i 2a na aptekę wraz z budową schodów zewnętrznych, pochylnią dla osób niepełnosprawnych od strony południowej i schodów zewnętrznych od strony północnej istniejącego budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej wraz z budową i przełożeniem niezbędnych przyłączy infrastruktury technicznej przy ul. [...] 70 we W.. Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Art. 5 ust. 1 stanowi zaś, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając:
1) spełnienie wymagań podstawowych dotyczących:
a) bezpieczeństwa konstrukcji,
b) bezpieczeństwa pożarowego,
c) bezpieczeństwa użytkowania,
d) odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska,
3) możliwość utrzymania właściwego stanu technicznego;
4) niezbędne warunki do korzystania z obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich;
7) ochronę obiektów wpisanych do rejestru zabytków oraz obiektów objętych ochroną konserwatorską.
Z uwagi na zapis powołanego powyżej art. 5 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego - ponieważ budynek przy ul [...] 70-72 usytuowany jest na osiedlu S. wpisanego do rejestru zbytków (decyzja z dnia 9 lutego 1979 r. Nr [...]) i podlega ścisłej ochronie konserwatorskiej, zgodnie z ustawą z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) zmiana sposobu użytkowania lokali znajdujących się w w/w budynku wymagać będzie zgody Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
Zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Do zgłoszenia należy dołączyć w zależności od potrzeb - pozwolenia, uzgodnienia lub opinie wymagane odrębnymi przepisami. W niniejszej sprawie nakaz wskazany powyżej nie mógł zostać wypełniony, bowiem M.D. – nie uzyskał zgody za zmianę sposobu użytkowania lokalu użytkowego nr 1a i 2a na aptekę wraz z budową schodów zewnętrznych, pochylnią dla osób niepełnosprawnych od strony południowej i schodów zewnętrznych od strony północnej istniejącego budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej wraz z budową i przełożeniem niezbędnych przyłączy infrastruktury technicznej przy ul. [...] 70 we W. (powołane postanowienie z dnia 21 kwietnia 2005 r. Nr [...]).
3. W odniesieniu do przeprowadzonej zmiany sposobu użytkowania, skarżący wskazał, że skoro skarżący dysponuje już dokumentem, tj. zawiadomieniem z dnia 28 listopada 2005 r. o dokonaniu wpisu skarżącego jako właściciela przedmiotowych lokali w księdze wieczystej (KW nr [...]) dotyczącej handlowo-usługowego budynku przy ul. [...] 70-72, który to dokument świadczy również o handlowym przeznaczeniu nabytej nieruchomości, zgodnym z zamierzeniem skarżącego użytkowania jako typowo handlowym przeznaczeniem na potrzeby apteki sprzedającej leki, że w wymienionych okolicznościach, nie jest już koniecznym uzyskanie podobnego świadectwa, o które uprzednio wnioskowałem w opisywanym powyżej postępowaniu.
Należy tutaj zauważyć, że postanowieniem Nr [...] organ I instancji nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia w terminie do 30 listopada 2007 r. określonych w nich dokumentów, w tym m.in. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, który został zresztą przesłany przez jego pełnomocnika. Nie ma w nim mowy o przedłożeniu uzyskanie świadectwa, o którym pisze skarżący. Tym samym zarzut powyższy jest również bezzasadny. Poza tym nie jest kwestionowane przez organy, że M.D. jest właścicielem lokali 1a i 2a.
4. Skarżący zarzucił także, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w sposób mylący i niezgodny ze stanem faktycznym podał w odniesieniu do nabytych przez skarżącego lokali 1a i 2a, że pomieszczenia te nie były użytkowane od czasu kiedy mieściły się w nich pomieszczenia przychodni lekarskiej (s. 7 akapit 4), przyjmując ten stan za rzekomy stan początkowy w domniemanej zmianie sposobu użytkowania tych lokali.
Sąd uznał, że powyższa okoliczność nie ma znaczenia zwłaszcza świetle całości argumentacji argonu co do zmiany sposobu użytkowania lokali.
5. Skarżący podniósł, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż brzmienie art. 71 ust. 1 pkt 2 oddaje intencje ustawodawcy w zakresie określenia granic reglamentacji ze strony organów administracji publicznej i nie może być pomijane przy ocenie, czy nastąpiła zmiana sposobu użytkowania. Wymieniony wyżej przepis dla uznania, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania, wymaga wykonania zasadniczych radykalnych zmian przeznaczenia obiektu budowlanego lub jego części w stosunku do stanu dotychczasowego. W konsekwencji zebrany w sprawie materiał dowodowy wraz z poczynionymi ustaleniami faktycznymi w przedmiotowej sprawie nie stanowi – zdaniem skarżącego - że w rozpatrywanym przypadku nastąpiła istotna zmiana sposobu użytkowania lokali 1a i 2a w budynku przy ul. [...] 70-72, a tym bardziej zmiana mającą radykalny charakter. Wręcz przeciwnie potwierdzona została zbieżność obecnie trwającego sposobu użytkowania z opisem nadanego uprzednio dotychczasowego zakresu przeznaczenia obiektu.
Należy wskazać, że przepis art. 71 ust. ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi, że przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Z literalnego brzmienia tego przepisu nie wynika zatem – wbrew twierdzeniu skarżącego - że dla uznania, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania, konieczne jest, aby "wykonano zasadnicze radykalne zmiany przeznaczenia obiektu budowlanego lub jego części w stosunku do stanu dotychczasowego". Wystarczy bowiem stwierdzić, że poprzez podjęcie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej wielkość lub układ obciążeń (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie), nie mówiąc o zmianach w pozostałych zakresach, o czym była już wcześniej mowa.
6. Dokonane w/w zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych w lokalach 1a i 2a przy ul. [...] 70-72 we W. z dnia 20 marca 2006 r. i zgłoszenie z dnia 24 lipca 2006 r. dotyczące lokalizacji apteki na terenie powiatu wraz z podaniem godzin jej czynności wypełnia – zdaniem skarżącego - przesłanki zawarte w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego, ponieważ zgodnie ze wskazanym przepisem w zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Sąd nie podziela powyższego stanowiska skarżącego, bowiem każde dokonywane przez skarżącego zgłoszenie dotyczyło pewnego fragmentu (etapu) robót budowlanych, tj. zgłoszenie z dnia 20 marca 2006 r. dotyczyło remontu pomieszczeń wraz z zabezpieczeniem elementów konstrukcyjnych stropu w lokalach 1a i 2a, z dnia 30 maja 2006 r. – wymiany stolarki okiennej, okna z białych profili PCV z zachowaniem wielkości otworów i podziałów, z dnia 12 kwietnia 2006 r. – remontu polegającego na pracach ogólnobudowlanych w zakresie: skucie tynków, wymiana podłóg z wymianą izolacji w stropie, wymiana grzejników c.o., wymiana białego montażu, wymiana stolarki drzwiowej wewnątrz lokalu, z dnia 14 lutego i 14 września 2006 r. – przebudowy instalacji gazowej. Z tego też względu przyjęcie jakiegokolwiek zgłoszenia przez organ bez zastrzeżeń nie ma wpływu na kwestię ustalenia czy nastąpiła zmiana sposobu użytkowania przedmiotowych lokali jako pewnej całości. Zgłoszenia ta nawet razem wzięte nie ilustrowały i nie informowały do jakiej finalnie działalności skarżący przystosowuje te lokale.
7. Skarżący zarzucił ponadto, że organ II instancji nie odniósł się w zaskarżonej decyzji do ujawnianych w toku postępowania wymienionych dowodów świadczących, że w przedmiotowym przypadku istotna zmiana przeznaczenia w taki sposób określonej wymienionymi zapisami nieruchomości nie zaistniała.
W ocenie Sądu zarzut ten jest również nieuzasadniony, bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji WINB odniósł się (s. 6) do ustaleń i wniosków poczynionych w dokumentach sporządzonych zarówno przez mgr inż. Arch. A.B., jak i przez mgr. inż. R.B., które zdaniem organu uzasadniają stwierdzenie, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania.
8. W odniesieniu do podanych w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia dokumentacji i opinii osób sporządzających przywoływane operaty, skarżący wskazał, że żaden z wymienionych w zaskarżonej decyzji operatów nie został sporządzony na potrzeby prowadzonego obecnie postępowania, a w większości pochodzą one z odrębnie prowadzonych postępowań rozstrzygających odmiennie jak obecnie kwestie. Z podanych względów skarżący wniósł o sporządzenie opinii biegłego na potrzeby objęte zakresem obecnie prowadzonego postępowania celem rozstrzygnięcia spornych kwestii.
9. W związku z powyższym, aby obecnie organ I instancji mógł zgodnie z prawem posługiwać się materiałem dowodowym zgromadzonym podczas umorzonego postępowania, a tym bardziej podanymi wówczas ustaleniami dotyczącymi wykonanych robot budowlanych powinien ponownie wznowić umorzone postępowanie celem umożliwienia stronom wypowiedzenie się co do zgromadzonych dowodów, a następnie uchylić dotychczasowe decyzje ostateczne wydane w tym postępowaniu. Naruszeniem procedury obowiązujących przepisów prawa jest zatem posługiwanie się przez PINB, a następnie przez WINB w obecnie zaskarżanej decyzji dokumentacją sporządzoną wyłącznie na potrzeby odrębnie prowadzonego, a obecnie już umorzonego postępowania dotyczącego innych kwestii niż obecnie rozstrzygane w sprawie zmiany sposobu użytkowania będącej w toku.
Odnosząc się do powyższych dwóch zarzutów, należy zauważyć, że nie ma konieczności, aby dowody, na których opiera swoje rozstrzygnięcie organ administracji publicznej, były sporządzane w toku prowadzonego postępowania, istotne jest, aby dowody te przyczyniły się do wyjaśnienia sprawy, a nie były sprzeczne z prawem. Zgodnie bowiem z art. art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
W tym miejscu należy również wskazać, że wniosek skarżącego o sporządzenie opinii biegłego nie mógł zostać uwzględniony, bowiem zgodnie z art. 106 § 3 u.p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Taka sytuacja jednak nie zaistniała w niniejszej sprawie.
10. Stanowisko, że nie nastąpiła jakakolwiek zmiana wielkości obciążeń budowli – zdaniem skarżącego - potwierdzone zostało również kolejną opinią tego autorstwa jako uprawnionego projektanta w specj. arch. mgr inż. A.B., w której stwierdza, że "zgodnie z art. 71 Prawa budowlanego ust. 1 pkt. 2 określającym zmianę sposobu użytkowania jako - podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń - nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania. Przed nabyciem lokalu przez obecnego właściciela był on użytkowany jako Zakład Opieki Zdrowotnej (ZOZ) z przychodnią rehabilitacją i punktem apteczno-zielarskim. Żaden z czynników wyżej wymienionych, a określających pojęcie zmiany sposobu użytkowania nie zaistniał".
Z powyższym stwierdzeniem nie sposób się zgodzić, bowiem takiego zapisu przywołana opinia nie zawiera.
11. Kolejna przywołana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji opinia autorstwa mgr inż. budownictwa rolniczego R.B. pt.: "Opis i ocena stanu technicznego, funkcjonalnego i formalno-prawnego budynku mieszkalnego przy ul. [...] 70-72 we W." określająca wymieniony budynek jako rzekomo "mieszkalny" i w związku z tym wskazująca na przekroczenie dopuszczalnych obciążeń użytkowych dla stropów w tak określanym budynku. Opis obciążeń użytkowych stropów w przedmiotowym obiekcie autor opiera również na złożonej w toku umorzonego postępowania PINB opisywanej już dokumentacji powykonawczej autorstwa mgr inż. A.B. i inż. T.G., którą sporządzono w oparciu o błędnie potocznie przyjęte założenia dotyczące przeznaczenia obiektu nie uwzględniające istniejących w tym zakresie zapisów dokumentacji nieruchomości. W ocenie skarżącego operat ten został sporządzony stronniczo w intencji zlecającego jego sporządzenie Maciej Hawryszuka noszącego się z zamiarem przekształcenia budynku handlowo-usługowego przy ul. [...] 70-72 na budynek mieszkalny.
Powyższy zarzut również nie mógł zostać uwzględniony, bowiem organy orzekające w niniejszej sprawie nie uchybiły – w ocenie Sądu – przepisowi z art. 80 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Ponadto czynności dokonywane przez Pana G. celem przekształcenia jednego lokalu użytkowego na cele mieszkalne, jak i konflikt pomiędzy nim a skarżącym nie są przedmiotem niniejszego postępowania, zaś znaczna cześć skargi została temu właśnie poświęcona. Tym samym całkowicie zbędne jest odniesienie się do nich przez Sąd.
Uwzględniając powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, a to obligowało do oddalenia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stąd orzeczono jak w sentencji.
k.g.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło