II SA/Wr 184/21

WyrokWSA we Wrocławiu2021-07-27

Skład orzekający: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis, Sędzia WSA Olga Białek (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, pomimo twierdzeń strony skarżącej o jego rozbiórce i budowie wiaty w jego miejscu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy Prawa budowlanego. Pomimo twierdzeń strony o rozbiórce budynku gospodarczego i budowie wiaty, zebrany materiał dowodowy, w tym zdjęcia z oględzin, wykazał, że obiekt nie został całkowicie rozebrany, a jego pozostałe elementy są tożsame z obiektem objętym nakazem rozbiórki. Brak wykonania obowiązku legalizacji samowoli budowlanej uzasadniał wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Organ I instancji ustalił, że budynek został wybudowany bez wymaganego zgłoszenia. Po uchyleniu pierwszej decyzji i ponownym postępowaniu, organ I instancji ponownie wydał decyzję nakazującą rozbiórkę. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Strona skarżąca twierdziła, że dokonała rozbiórki budynku i postawiła w jego miejscu wiatę, jednak organy uznały, że rozbiórka nie została w pełni wykonana.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis Sędzia WSA Olga Białek (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lipca 2021 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę w całości. Pismem z dnia 15 marca 2021 r., G. B. za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu (dalej DWINB) z dnia 15 lutego 2021 r. WOA.7721.433.2020.XVI.08.0.2 w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kłodzku (dalej PINB), z dnia 8 października 2020 r. nr 09/R/2020 w sprawie nakazania G. B. rozbiórki wolnostojącego parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy nieprzekraczającego 35 m2 samowolnie wybudowanego na terenie nieruchomości zabudowanej położonej w S. przy ul. [...] na działce nr [...], AM-[...], obręb S. W dniu 26 września 2018 r. do PINB w Kłodzku wpłynęło pismo Z. N. z informacją, że jego sąsiad – G. B. (dalej: skarżący, strona skarżąca) wybudował bez jego zgody w odległości 50cm od granicy budynek gospodarczy. Zawiadomieniem z dnia 1 października 2018 r. PINB poinformował o zamiarze przeprowadzenia oględzin w ww. sprawie w dniu 25 października 2018 r. Podczas oględzin ustalono, że na posesji przy ul. [...] na działce nr [...], obręb S. znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny wybudowany przed 1945 r. oraz drewniany budynek gospodarczy. W trakcie oględzin ustalono, że przed nabyciem przez skarżącego rzeczonej nieruchomości, do budynku mieszkalnego od strony północnej dobudowano pomieszczenie pełniące funkcję garażu. W 2018 r. już przez obecnego właściciela posesji wykonano zadaszenie konstrukcji drewnianej nad dachem garażu. W tym samym roku do ściany garażu od strony północnej wykonano następne zadaszenie. Na ww. roboty budowlane inwestor nie ubiegał się o stosowne pozwolenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej. Ponadto również w 2018 r. skarżący bez zgody właściwego organu, od strony granicy z działką nr [...] wybudował parterowy drewniany budynek gospodarczy. Parametry techniczne w zakresie powierzchni zabudowy przedstawiono na załączniku nr 1 do protokołu. Skarżący nabył przedmiotową nieruchomość wraz z dobudową garażu w 2012 r. lub 2013 roku. Dodatkowo oświadczył do protokołu, że budynek gospodarczy istniał i został zrekonstruowany od zera - całościowo w granicach istniejącego wcześniej budynku i jego fundamentach, a jego budowa jest zakończona. Z załącznika nr 1 do protokołu z ww. oględzin wynika, że powierzchnia przedmiotowego budynku gospodarczego wynosi 18,03 m2. Zawiadomieniem z dnia 31 października 2018 r. PINB poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wybudowania przez skarżącego parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy nieprzekraczającej 35 m2 na terenie działki nr [...] położonej w S. przy uf. [...], bez wymaganego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno- budowlanej. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego postanowieniem nr 166/2018 z dnia 16 listopada 2018 r. PINB w Kłodzku nałożył na inwestora – skarżącego - obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 31 marca 2019 r., dokumentów dotyczących budowy budynku gospodarczego na terenie ww. działki, niezbędnych dla jego legalizacji. Na ww. postanowienie w ustawowo przewidzianym terminie zażalenie wniósł skarżący. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: organ II instancji, DWINB) postanowieniem nr 510/2019 z dnia 9 kwietnia 2019 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując, że zgromadzone w niniejszej sprawie dowody nie wskazują jednoznacznie, czy w istocie inwestor dokonał budowy od podstaw lub odbudowy która jako budowa podlega reglamentacji art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i wymaga zgłoszenia, czy też były to inne roboty budowlane tj. remont (art. 29 ust. 2 pkt 1 P. b.) lub przebudowa (art. 29 ust. 2 pkt 1a P. b.) przedmiotowego obiektu, które zostały zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę jak również dokonania zgłoszenia. DWINB wskazał, że konieczne będzie przeprowadzenie przez PINB dodatkowego postępowania dowodowego (np. przesłuchanie stron, świadków, analiza map) w celu ustalenia stanu faktycznego i zakresu robót dokonanego przez inwestora. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji w dniu 30 maja 2019 r. dokonał oględzin budynku gospodarczego na ww. nieruchomości. Ustalono, że stan obiektu nie zmienił się od oględzin z dnia 25 października 2018 r., inwestor nadal podtrzymuje swoje stanowisko, że dokonał remontu istniejącego budynku gospodarczego. Organ I instancji stwierdził, że nie sposób potwierdzić istnienia jakichkolwiek materiałów budowlanych wykorzystanych ze "starego" budynku do obecnie wybudowanego obiektu. Wszelkie elementy w tym przede wszystkim konstrukcyjne nie pochodzą z obiektu wcześniej istniejącego. Skarżący - inwestor odmówił podpisania protokołu. W dniu 24 września 2019 r. przesłuchano w charakterze świadka Z. N., który zeznał, że skarżący w 2018 r. na swojej działce nr [...] w odległości około pół metra od granicy jego działki tj. działki nr [...] wybudował od podstaw nowy drewniany budynek gospodarczy. Uprzednio, jednak rozebrał w całości starą drewnianą walącą się szopę usytuowaną w odległości około dwóch metrów od jego granicy. Szopa była na bazie prostokąta, a nowy budynek gospodarczy to dwie bryły na bazie prostokąta złączone jednym narożnikiem. W ocenie świadka nie można przyjąć, że skarżący dokonał remontu szopy, ponieważ ją całkowicie rozebrał. Jednocześnie świadek zeznał, że w spornym budynku gospodarczym umieszczono sanitariaty. Pismem z dnia 22 października 2019 roku PINB zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami przedmiotowej sprawy celem wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Postanowieniem nr 184/2019 z dnia 28 listopada 2019 r. PINB w Kłodzku nałożył na inwestora - skarżącego - obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 31 marca 2020 r., następujących dokumentów dotyczących budowy budynku gospodarczego na terenie działki nr [...] położonej w S. przy ul. [...] tj.: - oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (działka nr [...] obręb S.) na cele budowlane, - projektu zagospodarowania działki wraz z odpowiednimi rysunkami technicznymi wzniesionego budynku, sporządzonymi przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane, - zaświadczenia burmistrza o zgodności budowy ww. budyń ku z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Na ww. postanowienie w ustawowo przewidzianym terminie zażalenie wniósł skarżący. DWINB postanowieniem nr 285/2020 z dnia 12 marca 2020 r. uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku przedłożenia ww. dokumentów i ustalił nowy termin ich wykonania do dnia 30 czerwca 2020 r., a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W dniu 30 czerwca 2020r. do PINB wpłynęło pismo skarżącego, w którym informuje, że w związku z tym, iż jego argumenty dot. remontu budynku gospodarczego nie zostały uznane, a legalizacja takiego budynku byłaby kosztowna, budynek został rozebrany w dniu 23 czerwca 2020 r., a w jego miejsce postawiono wiatę. Do ww. pisma załączono dokumentację fotograficzną. Pismem z dnia 2 lipca 2020 r. PINB zawiadomił o zamiarze przeprowadzenia oględzin na ww. nieruchomości w sprawie budowy budynku gospodarczego. W dniu 21 lipca 2020r. do PINB wpłynął wniosek pełnomocnika skarżącego o zmianę terminu oględzin. Oględziny, odbyły się w planowanym terminie tj. 21 lipca 2020 r. W protokole odnotowano, że pismem z dnia 25 czerwca 2020 r. inwestor powiadomił PINB o rezygnacji z legalizacji spornego przedsięwzięcia na rzecz rozbiórki, a oględziny potwierdzają, że skarżący jest w trakcie rozbiórki budynku gospodarczego. Na dzień oględzin stwierdzono rozbiórkę ścian w części budynku od strony wschodniej. Pozostała część budynku gospodarczego jest tożsama z tym co stwierdzono podczas oględzin w dniu 25 października 2018 r., zarówno w odniesieniu do ustalonych parametrów - długości, wysokości, szerokości, jak i usytuowania. Zawiadomieniem z dnia 3 sierpnia 2020 r. PINB poinformował strony postępowania o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Decyzją nr 09/R/2020 z dnia 8 października 2020 r. PINB w Kłodzku działając na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane nakazał skarżącemu rozbiórkę wolnostojącego parterowego budynku gospodarczego o pow. zabudowy nieprzekraczającej 35m2, jako samowolnie wybudowanego na terenie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] AM-[...] obręb S. Od ww. decyzji w ustawowo przewidzianym terminie odwołał się skarżący poprzez swojego pełnomocnika. Zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie: art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes obywatela, art. 8 k.p.a. poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa. Organ II instancji w decyzji z dnia 15 lutego 2021 r. podkreślił, że zgodnie z materiałem dowodowym zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym stwierdzono, że budynek gospodarczy, do którego rozbiórki skarżący został zobowiązany jest w rzeczywistości budynkiem, który obecnie znajduje się na jego posesji. Wbrew twierdzeniom skarżącego jakoby stanowił on nowy budynek, DWINB stwierdził, że obiekt został tylko częściowo zmieniony, natomiast nakaz rozbiórki dotyczył całego obiektu. Zdaniem organu wynika to z zestawienia dowodów w postaci zdjęć obiektu przed rzekomą rozbiórką i po niej. Część budynku nie została w żaden sposób zmieniona. Wobec powyższego, w oparciu o przepisy prawa budowlanego, wywiódł że w przypadku braku pozwolenia budowlanego skarżący mógł się starać o legalizację. Z uwagi na rezygnację ze skorzystania z tej drogi prawnej, organ ze względu na stwierdzoną samowolę budowlaną był zobowiązany do podjęcia decyzji o rozbiórce obiektu. DWINB na podstawie powyższych ustaleń wskazał, że decyzja podjęta przez organ I instancji była prawidłowa. W skardze do WSA pełnomocnik skarżącego, zarzucił organowi II instancji naruszenie: I. przepisów prawa procesowego, tj: 1/ art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes obywatela; 2/ art. 8 k.p.a., poprzez nie przyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela wobec organów państwa; 3/ art. 138 § 2 k.p.a., poprzez pominięcie faktu, że PINB pominął zalecenia Wojewódzkiego Nadzoru Budowlanego, który przy poprzednim uchyleniu decyzji nakazującej rozbiórkę skarżącemu nakazał aby PINB przeprowadził ponowne oględziny obiektu z udziałem skarżącego, a czego organ I instancji nie wykonał, a DWINB w zaskarżonej decyzji pominął; II. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 48 Prawa budowlanego poprzez niewskazanie w decyzji, co dokładnie ma być rozebrane i w jaki sposób ma być przywrócony stan pierwotny. Zarzucając powyższe pełnomocnik wniósł o zmianę decyzji nakazującej skarżącemu rozbiórkę, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący wobec stwierdzenia samowoli budowlanej przez organ I instancji zdecydował się nie starać o legalizację budynku i dokonał jego rozbiórki. Podkreślono, że następnie wykorzystał materiały budowlane pozostałe po rozbiórce do postawienia wiaty, której budowa nie wymaga pozwolenia budowlanego ani dokonania zgłoszenia. Zdaniem pełnomocnika, DWINB dopuścił się niechlujności nieprawidłowo wykonując pomiary obiektu oraz wskazał, że znajduje się on w większej odległości od granicy działki niż poprzedni. Według pełnomocnika skarżącego organ II instancji nie wziął pod uwagę okoliczności korzystnych dla skarżącego, a niekorzystne okoliczności zostały mylnie zinterpretowane. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 lipca 2021 r. – w związku z zarządzeniem Prezesa WSA we Wrocławiu nr 21/2020 z dnia 28 maja 2020 r. w sprawie organizacji pracy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w czasie trwania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii – niniejszą sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzenie niejawne w składzie trzech sędziów (art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) - zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach sądowej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Kontrola zaskarżonego aktu przeprowadzona zgodnie z przywołanymi kryteriami nie wykazała naruszenia prawa które skutkowałoby jego uchyleniem. Najpierw zaznaczyć należy, że kontrola sądowa przeprowadzona została przy uwzględnieniu przepisów w brzmieniu obowiązującym w dacie stosowania ich przez organy. Uwzględnia zatem przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w wersji sprzed nowelizacji, która weszła w życie z dniem 19 września 2020 r. Postępowanie nadzorcze wszczęto bowiem w 2018 r. Jak zaś wynika z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471) do spraw uregulowanych ustawą Prawo budowlane, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. przed dniem 19 września 2020 r.), przepisy tej ustawy stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. W ocenie organów należało zastosować art. 49b ust. 1 i 3 tej ustawy i orzec rozbiórkę obiektu, który został posadowiony na działce inwestora bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. W myśl ust. 2, jeżeli budowa o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie: 1/ dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2/ projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3/ zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje zażalenie (ust. 2a). W przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1 (ust. 3). Zdaniem Sądu organ I instancji prawidłowo wszczął postępowanie w sprawie wybudowania parterowego budynku gospodarczego o powierzchni nie przekraczającej 35 m2 bez wymaganego prawem zgłoszenia. PINB ustalił bowiem istnienie budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej i dachu jednospadowym krytym blachą o powierzchni 18,03 m2. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci przeprowadzonych oględzin (w tym oględzin w dniu 30 maja 2019 r.) i przesłuchań świadków wykazały, że sporny obiekt wybudowany został w czasie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. a nie jak twierdził początkowo skarżący jeszcze przed 1976 r. Okoliczność tę trafnie ocenił DWINB w postanowieniu z dnia 12 marca 2020 r. (wydanym po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie PINB z dnia 28 listopada 2019 r.) w którym organ po poszerzeniu analizy dowodów także o zdjęcia lotnicze z września 2013 r. dostępne na stronach internetowych Google Street View wykazał, że nawet jeżeli wcześniej istniał jakiś obiekt budowlany to jego umiejscowienie było inne od obiektu wobec którego toczy się postepowanie. Ustalono także, że budynek został wzniesiony bez wymaganego prawem zgłoszenia, co uzasadniało wdrożenie procedury określonej w art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, nie wymaga pozwolenia na budowę, budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Jednak w myśl art. 30 ust. 1 pkt 1, budowa taka wymaga dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej a jego brak uzasadnia wdrożenie ww. procedury. Uwzględniając charakter postawionego obiektu i jego powierzchnię, organ słusznie zakwalifikował go jako budynek gospodarczy wymagający dokonania zgłoszenia. Należy także podzielić stanowisko organu, że wykonane wówczas roboty nie stanowiły remontu a w szczególności, że obiekt ten nie stanowił – jak twierdził skarżący w zażaleniu na postanowienie PINB z dnia 28 listopada 2019 r. – wiaty. Prawidłowo organ wywiódł bowiem, że roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu i budowie nowego (w innym miejscu) nawet przy wykorzystaniu materiałów rozbiórkowych nie stanowią remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, którego istotną cecha jest wykonywanie robót budowalnych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego a nie stanowiących bieżących konserwacji w istniejącym obiekcie. Sporny obiekt nie spełniał także kryteriów pozwalających uznać go za wiatę, gdyż nie był lekką konstrukcją wspartą na słupach nieposiadającą ścian zewnętrznych lub posiadających maksymalnie trzy ściany zewnętrzne. Powyższych ustaleń z początkowego etapu postępowania nie kwestionował sam skarżący skoro opisane wyżej postanowienie – nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów niezbędnych dla legalizacji budynku - nie zostało zaskarżone. Wobec powyższego, stwierdzony brak dokonania zgłoszenia wiązał się z prawidłowo zastosowanym trybem legalizacji samowoli budowlanej określonym w art. 49b ust. 2. Prawa budowlanego, co umożliwiało tym samym inwestorowi dokonanie legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu. Skarżący jednak nie skorzystał z tej drogi prawnej, nie przedstawiając dokumentów niezbędnych do legalizacji decydując się jednocześnie na rozbiórkę. Powyższe okoliczności są niesporne, co wynika zarówno z pism organu, jak i z pism skarżącego. W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest natomiast kwestia dobrowolnej rozbiórki przez skarżącego obiektu w stosunku do którego wszczęto postępowanie legalizacyjne. Strona twierdzi bowiem, że dokonała jego rozbiórki i przystąpiła niezwłocznie do legalnej budowy nowego obiektu przy wykorzystaniu materiałów rozbiórkowych, według organu skarżący nie dokonał rozbiórki tego obiektu. Odnosząc się do przedmiotowego zagadnienia zaznaczyć najpierw należy, że konsekwencją niewykonania obowiązków nałożonych postanowieniem wydanym na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowalnego jest nakaz rozbiórki obiektu wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej. W ocenie Sądu - wbrew twierdzeniom skargi - organy zgromadziły wystarczający materiał dowodowy dla wykazania, że skarżący nie dokonał rozbiórki spornego obiektu. W kontekście zarzutów skargi wskazać należy, że podczas oględzin z dnia 25 października 2018r. i z dnia 31 lipca 2020 r. zostały wykonane zdjęcia przedmiotowego obiektu gospodarczego. Sąd przychyla się do stanowiska, że w zaistniałych okolicznościach dowody te mają istotne znaczenie. Zestawiając bowiem zdjęcia z dnia 25 października 2018 r. ze zdjęciami z dnia 31 lipca 2020r. oraz ze zdjęciami nadesłanymi przez inwestora przy piśmie z dnia 25 czerwca 2020r. nie sposób uznać, że sfotografowane obiekty stanowią dwa inne obiekty. Organ słusznie podkreślił, że jedyną widoczną różnicą jest rozebranie ścian zewnętrznych od strony wschodniej, co zostało pierwotnie zinterpretowane jako czynności zmierzające do wykonania nakazu rozbiórki. W oparciu o analizowane zdjęcia, stwierdzić trzeba, że pozostałe elementy konstrukcji sfotografowanej w 2020r. mają charakter tożsamy względem obiektu, który został poddany oględzinom w 2018 r. Posiadane dowody pozwalały organowi dokonać jednoznacznej oceny o tym, że obiekty znajdujące się na zdjęciach ze wspomnianych oględzin są w istocie tym samym obiektem gospodarczym, którego część nadal pozostała niezmieniona. Podnoszona przez skarżącego okoliczność błędnego wykonania pomiarów obiektu przez organ nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy, a przede wszystkim sam skarżący oprócz wystosowania takich zarzutów nie przedstawił żadnego dowodu na potwierdzenie błędu organu. Nie zostało więc przez skarżącego udowodnione, że doszło do całkowitej rozbiórki budynku objętego postępowaniem i postawienia w innym miejscu, nowego obiektu o innych wymiarach niż konstrukcja objęta nakazem rozbiórki. Skarżący mając świadomość toczącego się postępowania w sprawie samowoli budowlanej, działając we własnym interesie powinien przedstawić organom takie dowody. Dopiero bowiem jednoznaczne potwierdzenie przez organ tej okoliczności uprawniałoby go do umorzenia postępowania. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie zostało jednak wykazane, że doszło do całkowitego rozebrania obiektu a zebrany materiał dowodowy wskazuje, że przynajmniej w części obiekt stanowiący przedmiot postępowania dalej istnieje. Nie można też uznać, że PINB nie wykonał zaleceń organu II instancji, gdyż przeprowadził dowód z przesłuchania świadka i dokonał dodatkowych oględzin, o których skarżący został powiadomiony z ponad dwutygodniowym wyprzedzeniem, co pozwalało odpowiednio zorganizować kwestie zawodowe celem uczestnictwa w oględzinach. Skarżący został zatem prawidłowo powiadomiony o oględzinach i od niego zależało, czy weźmie w nich udział - tym bardziej, że mógł to uczynić przez pełnomocnika. W skardze nie wyjaśniono także w jaki sposób udział skarżącego w oględzinach miałby wpłynąć na przyjęcie przez organ odmiennych ustaleń i jakie nowe okoliczności, nieprzedstawione w pismach procesowych zostałyby stwierdzone tylko przy uczestnictwie w ww. oględzinach. W takiej sytuacji brak podstaw do uwzględnienia zarzutu, że samo uczestnictwo skarżącego w oględzinach miałoby wpływ na wynik uzyskanych materiałów dowodowych, a w konsekwencji rozpatrzenie sprawy w sposób odmienny przez organy. Argument ten nie został przez skarżącego uzasadniony w sposób wiarygodny, poprzez przytoczenie konkretnych okoliczności jakie zostałyby ujawnione poprzez jego udział w przeprowadzaniu dowodu z oględzin, a o których organ nie mógł się dowiedzieć z wystosowanych przez niego pism procesowych. Nie jest jasne w jaki sposób obecność skarżącego "wykazałaby natychmiast różnicę obiektu poprzedniego z obiektem nowym", biorąc pod uwagę, że powtórzenie argumentów wcześniej podniesionych, które organ znał w momencie przeprowadzania oględzin nie mogłoby prowadzić do przyjęcia innego stanowiska. Tym samym, Sąd stwierdził, że organy prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy a w konsekwencji uzasadniającym uchylenie decyzji. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisu art. 48 Prawa budowlanego zawartego w przedmiotowej skardze, należy wskazać, że przepis przywołany przez pełnomocnika skarżącego nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Nie mogło więc dojść do jego naruszenia. Przyjmując jednak, że nieprawidłowa podstawa prawna została przytoczona omyłkowo, dalej nie można uznać, że doszło do naruszenia przepisu art. 49b ww. ustawy. Jak wcześniej wykazano, przepis ten został prawidłowo zastosowany a jego naruszenia nie można dopatrywać się w niewskazaniu w decyzji co ma być dokładnie rozebrane, gdyż kwestia ta dotyczy bardziej prawidłowości sformułowania samego rozstrzygnięcia, co wskazuje na procesowy charakter podniesionego naruszenia. Oceniają powyższy zarzut w tym aspekcie należy stwierdzić, że nakaz rozbiórki sformułowany został w sposób prawidłowy i adekwatny do ustalonego stanu faktycznego sprawy - organ nakazał bowiem rozbiórkę całego obiektu gospodarczego. Nie jest w takiej sytuacji wymagane wskazanie w decyzji jakie dokładnie elementy powinny zostać rozebrane. Wymaga zaznaczenia, że skoro organ administracji nakazał rozbiórkę całego obiektu budowlanego, to oczywistym jest, iż uznał, że cały obiekt wybudowany został bez wymaganego zgłoszenia (por. wyrok NSA z 18 czerwca 2019 r., II OSK 2035/17, CBOSA). Wobec stwierdzenia postawienia całego obiektu bez odpowiedniego zgłoszenia organ nadzoru budowlanego dążąc do przywrócenie stanu zgodności z prawem, powinien nakazać rozbiórkę całego obiektu. Mając to na uwadze, Sąd uznał, że podniesiony w tym względzie zarzut jest nieuzasadniony. Należy podkreślić, że na podstawie zebranego materiału dowodowego organ podjął prawidłową decyzję. Część obiektu pozostała tożsama z obiektem objętym nakazem rozbiórki, co wyklucza uznanie, że miało miejsce wykonanie przez skarżącego kompletnej rozbiórki obiektu. Ściany zewnętrzne, które nie zostały rozebrane, zgodnie z materiałem dowodowym są tymi samymi, które były częścią obiektu, do którego rozbiórki był zobowiązany skarżący. Dokonanie przy tym innych zmian nie będzie wpływało na stwierdzenie tej okoliczności, jednoznacznie wskazującej na niezastosowanie się do decyzji. Pomimo, że przepisy Prawa budowlanego nie definiują pojęcia rozbiórki nie można pomijać, że jej celem jest likwidacja skutków budowy. Za rozbiórkę wybudowanego w określonym miejscu obiektu należy uznać usunięcie tego obiektu z miejsca, w którym został wybudowany. Rozbiórka nie jest tożsama z usunięciem poszczególnych części obiektu. Wykonanie rozbiórki polega na usunięciu obiektu z terenu, na którym został posadowiony (wyrok NSA z 25 marca 2015 r., II OSK 2038/13, vide wyrok NSA z dnia 24 listopada 2008r., sygn. akt II OSK 1764/07). Pozostawienie więc części obiektu objętego nakazem rozbiórki będzie uniemożliwiało uznanie wykonania obowiązku nałożonego na skarżącego w zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie PINB umożliwił skarżącemu legalizację spornego obiektu wydając postanowienie w którym zobowiązał go do przedłożenia dokumentów określonych w art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego. Inwestor z tego uprawnienia nie skorzystał, czego konsekwencją było wydanie decyzji PINB w przedmiocie nakazu rozbiórki. Opiera się ona bowiem na art. 49b ust. 1 i ust. 3 Prawa budowlanego, czyli normie, która nakazuje organowi nadzoru budowlanego nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego, jeżeli nie zostaną wykonane w wyznaczonym terminie obowiązki nałożone postanowieniem wydanym na podstawie art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego. Wobec poczynionych więc ustaleń dotyczących stanu faktycznego organ administracji nie mógł rozstrzygnąć niniejszej sprawy w inny sposób, zważając na okoliczność nieprzedłożenia dokumentacji, do której przedstawienia został wezwany skarżący. W kontekście przedstawionych wyżej uwag nie można zgodzić się z autorem skargi, że organy nie przeprowadziły wyczerpujących, jednoznacznych ustaleń co do stanu faktycznego sprawy, w tym, co do zakwalifikowania budowli jako tożsamej z tym objętym nakazem rozbiórki oraz, że nie dokonały właściwej oceny zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny działając zgodnie z art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło