II SA/Wr 188/25
WyrokWSA we Wrocławiu2025-08-12
Skład orzekający: Adam Habuda, Halina Filipowicz-Kremis, Marta Pawłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może wszcząć nowe postępowanie w sprawie stanu technicznego wspólnej ściany budynków, jeśli istnieje już ostateczna decyzja w tej samej sprawie, która nie została w pełni wykonana?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Wszczęcie nowego postępowania w sprawie, która została już merytorycznie zakończona ostateczną decyzją administracyjną, narusza zasadę res iudicata i stanowi podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego wspólnej ściany budynków. PINB wcześniej wydał decyzję w tej sprawie w 2010 r., która nie została w pełni wykonana, a postępowanie egzekucyjne nie zostało wszczęte. DWINB uznał, że PINB wszczął kolejne postępowanie w sprawie już zakończonej, co czyniło je bezprzedmiotowym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant: referent Wiktoria Sojka-Ratajczyk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi E. W. i A. W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 17 stycznia 2025 r. nr 85/2025 w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego wspólnej ściany budynków oddala skargę w całości.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia 17 stycznia 2025 r. Nr 85/2025, podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; zwana dalej "K.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania J. i K. H. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kłodzku z dnia 17 października 2024 r. Nr 130/2024, którą nakazano współwłaścicielom nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] i [...], tj. E. i A. W. (dalej "skarżący"), J. i K. H. oraz J. K., usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego wspólnej ściany budynków w terminie 30 dni od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna, Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w całości.
Podstawą prawną decyzji PINB – jak wskazał organ odwoławczy – jest art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.; zwana "Pr.bud."). W przedmiotowej sprawie organ stopnia powiatowego, w związku ze skargą J. i K. H. dotyczącą nieprawidłowości stanu technicznego ściany wspólnej w budynku w zabudowie bliźniaczej położonym przy ul. [...] nr [...] i [...] w K., przeprowadził postępowanie administracyjne, które zostało zakończone ww. decyzją Nr 130/2024. Rozpatrywana sprawa nie budziłaby wątpliwości, gdyby nie fakt, że PINB prowadził już postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego ściany wspólnej powyższej nieruchomości, w następstwie czego w dniu 24 sierpnia 2010 r. wydał decyzję Nr 82/2010, którą nałożył na ówczesnych właścicieli budynku przy ul. [...] obowiązek wykonania określonych czynności celem usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego ściany wspólnej. Obowiązki te nie zostały wykonane. PINB w uzasadnieniu swojej decyzji – jak zauważył DWINB – wskazał, że decyzja Nr 82/2010 została wykonana częściowo, uznając jednocześnie, że ze względu na upływ czasu (14 lat) od dnia wydania decyzji do dnia wniesienia powyższej skargi "prace dotyczące zabezpieczenia wspólnej ściany przed działaniem czynników atmosferycznych w tym dotyczące uzupełnienia pokrycia dachu zostały wykonane. Zostały jednak wykonane w taki sposób, że wykonane rozwiązanie przestało funkcjonować właściwie, przez co obiekt znalazł się ponownie w nieodpowiednim stanie technicznym".
W ocenie organu odwoławczego, powyższe stoi w sprzeczności z dokumentacją zawartą w aktach sprawy przekazaną przez organ pierwszej instancji. W pierwszej kolejności DWINB wskazał, że zgodnie decyzją Nr 82/2010 PINB nakazał wykonać m.in. zabezpieczenie ściany wspólnej przed działaniem czynników atmosferycznych. Termin wykonania obowiązków został wyznaczony do dnia 30 października 2010 r. Po upływie tego terminu PINB przystąpił do weryfikacji wykonania decyzji. Pomimo licznych pism i upomnień, a także składanych przez zobowiązanych zapewnień, z dokumentacji wynika, że nie wykonano powyższych obowiązków, o czym świadczy m.in.:
1) upomnienie z dnia 16 grudnia 2010 r.,
2) protokół oględzin z dnia 24 lutego 2011 r., w którym stwierdzono, że "w dniu kontroli na przedmiotowej ścianie została wykonana na poziomie poddasza izolacja ze styropianu gr. 12 cm. W chwili obecnej brak jest części styropianu przy kalenicy i od strony ogrodu. Na stropie była ułożona folia, lecz wiatr ją zerwał i wisi ona od strony ulicy [...]. Pozostałych czynności nie wykonano.",
3) pismo PINB w Kłodzku z dnia 28 lutego 2011 r. znak [...], którym wezwano do zakończenia obowiązku dotyczącego wykonania robót zabezpieczających,
4) orzeczenie techniczne z dnia 25 lipca 2011 r., które we wnioskach wskazuje na konieczność wykonania niezbędnych robót zabezpieczających przed opadami atmosferycznymi powodującymi zalewanie mieszkania oraz zabezpieczenia i doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego ze sztuką budowlaną,
5) pismo PINB z dnia 26 lipca 2011 r., w którym wskazano, że pomimo licznych wezwań kierowanych do inwestorów, nie podjęli oni żadnych działań celem zabezpieczenia ściany wspólnej, a także ustalono ostateczny termin wykonania obowiązków (do dnia 16 sierpnia 2011 r.), jednocześnie informując, że w przypadku niewywiązania się z nakazów, organ zleci wykonanie robót w trybie zastępczym,
6) pismo z dnia 23 sierpnia 2011 r., którym PINB poinformował strony, że przystępuje do wykonania robót zabezpieczających w trybie wykonawstwa zastępczego.
Mając na uwadze treść oraz chronologię powyższej dokumentacji, nie można przyjąć, że decyzja Nr 82/2010 została wykonana. Powyższego nie można wywodzić także na podstawie upływu czasu, jaki miał miejsce od dnia wydania tej decyzji. To na organie administracji spoczywa obowiązek nadania działaniom procesowym cechy terminowości, a przede wszystkim posługiwania się prawidłowym typem środków przewidzianych w przepisach prawa. Konsekwencją niewykonania decyzji nakładającej określone obowiązki powinno być natomiast zastosowanie środków przewidzianych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czego PINB nie uczynił. W aktach przedmiotowej sprawy co prawda znajduje się pismo z dnia 23 sierpnia 2011 r. informujące o przystąpieniu do wykonania robót zabezpieczających w trybie wykonawstwa zastępczego, jednakże – jak wynika z uzupełniającego postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ odwoławczy – PINB nie wszczął i nie prowadził postępowania egzekucyjnego w sprawie.
Powyższe ustalenia doprowadziły DWINB do wniosku, że poprzez wszczęcie kolejnego postępowania w przedmiocie nieprawidłowości stanu technicznego ściany wspólnej w opisanym wyżej budynku, a w konsekwencji wydanie decyzji Nr 130/2024 – przy jednoczesnym niewykonaniu ostatecznej decyzji Nr 82/2010, która to pozostaje w obrocie prawnym – doszło do sytuacji wydania decyzji, która to rozstrzyga zakończoną już wcześniej merytorycznie sprawę, będącej jednym z przypadków bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Tym samym zasadne jest – w ocenie DWINB – wydanie decyzji uchylającej w całości decyzję z dnia 17 października 2024 r. Nr 130/2024 i umorzenie postępowania organu pierwszej instancji w całości.
W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynika sprawy, a to:
1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez:
a) przyjęcie, że prace wskazane w decyzji Nr 82/2010 nie zostały wykonane i nie były egzekwowane, podczas gdy materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że co najmniej duża część – albo nawet wszystkie prace – zostały zrealizowane, co wynika m.in. z:
– protokołu oględzin z dnia 24 lutego 2011 r., w którym wskazano, że na przedmiotowej ścianie została wykonana m.in. izolacja na poziomie poddasza ze styropianu gr. 12 cm, a także ułożona była stosowna folia, lecz wiatr ją zerwał i wisi ona od strony ul. [...];
– upomnienia z dnia 28 lutego 2011 r. skierowanym do S. W., którym wzywano stronę do cyt. "zakończenia obowiązku wynikającego z decyzji nr 82/2010 z dnia 24.08.2010", co wskazuje, że prace co najmniej w części były realizowane,
– pism J. H. oraz K. H., w których wskazuje się na niewykonanie do końca zaleceń decyzji Nr 82/2010 oraz to, że prace w zakresie zabezpieczenia nieruchomości zostały częściowo wykonane pod nadzorem inspektora PINB,
– pisma PINB z dnia 17 grudnia 2024 r., z którego wprost wynika, że w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 26 sierpnia 2024 r. stwierdzono ocieplenie spornej ściany, do którego przylega zadaszenie wykonane z blachy zabezpieczone w rynnę, a wykonanie tych robót zabezpieczać miało ścianę wspólną przed zalewaniem wodami opadowymi;
b) wadliwe ustalenie, że w aktach sprawy brak jest oświadczenia uprawnionej osoby stwierdzającego wykonanie robót objętych decyzją Nr 82/2010, podczas gdy oświadczenie takie można odczytać z treści protokołu oględzin z dnia 24 lutego 2011 r. sporządzonego przy udziale inspektora PINB;
c) przyjęcie, że skoro w realiach sprawy brak jest akt postępowania egzekucyjnego w zakresie decyzji Nr 82/2010, to znaczy, że prace tam wymienione nie zostały przeprowadzone, podczas gdy brak takiej dokumentacji może świadczyć również, że nie było konieczności przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego, np. z uwagi na realizację tych prac przez stronę;
2) art. 85 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie oględzin nieruchomości objętej postępowaniem w niniejszej sprawie, podczas gdy jej przedmiot wykonania oględzin wymagał;
3) art. 105 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że pomiędzy decyzją Nr 82/2010 a decyzją Nr 130/2024 zachodzi tego typu zależność, że decyzja Nr 130/2024 reguluje ten sam przedmiot co decyzja Nr 82/2010, podczas gdy – z uwagi na istotną zmianę stanu faktycznego, w tym zmianę właścicieli nieruchomości i realizację istotnej części, czy wszystkich prac z decyzji Nr 82/2010 – nie sposób podzielić poglądu o możliwości egzekucji decyzji Nr 82/2010.
Przy tak postawionych zarzutach skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Rozwijając zarzuty sformułowane w pkt 1-2, skarżący wskazali ponadto, że konkluzja, iż skoro w sprawie brak jest akt postępowania egzekucyjnego w zakresie decyzji Nr 82/2010, to znaczy, że prace tam wymienione nie zostały przeprowadzone, pozostaje nie tylko w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, ale i zbyt daleko idąca. Nawet w przypadku pełnego wykonania prac objętych ww. decyzją nie byłoby potrzeby przeprowadzenia w tym zakresie egzekucji, a więc brak byłoby tego rodzaju dokumentacji, tyle że z zupełnie innej przyczyny niż podał organ pierwszej instancji. Zakładając zaś, że w sprawie mogły powstać wątpliwości, czy roboty nałożone decyzją Nr 82/2010 zostały wykonane w całości, skarżący wskazali, że zasadnym byłoby przeprowadzenie przez DWINB dowodu z oględzin. Tymczasem zaniechanie przeprowadzenia takiego dowodu, a następnie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozumowanie, uznać należy za wadliwe, zbyt daleko idące i stanowiące podstawę do uchylenia decyzji, którą wydano w wyniku takiego wnioskowania.
W zakresie zaś zarzutu opisanego w pkt 3 skarżący wskazali, że przyjęcie stanu opisanego w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy w przypadku obu decyzji Nr 82/2020 i Nr 130/2024 mamy do czynienia z tożsamością sprawy, która zachodzi wówczas, gdy występują te same podmioty, dotyczą tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Zdaniem skarżących, brak jest tożsamości podmiotów występujących w obu sprawach, a także doszło do wielu istotnych zmian w stanie faktycznym pomiędzy wydaniem obu decyzji, jak przede wszystkim zmiana właścicieli nieruchomości, których decyzja dotyczy, a także częściowe wykonanie prac wynikających z decyzji Nr 82/2010. O braku tożsamości spraw świadczy również to, że decyzją Nr 82/2010 i Nr 130/2024 zostały nałożone odmienne obowiązki. Decyzja Nr 82/2010 zobowiązała do wykonania następujących obowiązków: przemurować ścianę w poziomie przyziemia, osuszyć, odgrzybić i odkazić pozostałą część ściany wspólnej, ocieplić wspólną ścianę styropianem gr. 12 cm (do czasu zakończenia odbudowy budynku), uzupełnić brakujące pokrycie dachowe z dachówki, wykonać zabezpieczenie wspólnej ściany przed działaniem czynników atmosferycznych. Decyzja Nr 130/2024 nałożyła natomiast obowiązek przeprowadzenia robót budowlanych, które zabezpieczą ścianę wspólną przed zalewaniem wodami opadowymi oraz przed innymi czynnikami atmosferycznymi powodującymi pogorszenie jej stanu technicznego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 w związku z § 1 tego artykułu ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem dokonywanej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa. Sąd czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; zwana dalej "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie decyzji administracyjnej następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 ust. 1 lit. b P.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. c P.p.s.a.). Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa, o jakim mowa w przywołanych wyżej przepisach art. 145 § 1 P.p.s.a. W razie zaś nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).
W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu była wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. decyzja organu odwoławczego, którą uchylono w całości opisaną wyżej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego z dnia 17 października 2024 r. Nr 130/2024 i umorzono postępowanie organu pierwszej instancji. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Sąd dokonał zatem oceny zaskarżonej decyzji co do uznania bezprzedmiotowości postępowania przed organem pierwszej instancji.
Zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zakresie umorzenia postępowania pierwszoinstancyjnego może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy okoliczności sprawy uzasadniały wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji umarzającej postępowanie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., czyli w sytuacji, gdy nastąpił brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego powodujący brak podstaw do merytorycznego załatwienia sprawy co do jej istoty. Zgodnie bowiem z art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpi brak chociażby jednego z podstawowych elementów stosunku administracyjnoprawnego (podmiotu, przedmiotu, podstawy prawnej), wobec którego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. To brak przedmiotu postępowania, którym jest konkretna sprawa, a w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu, brak podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego może mieć charakter podmiotowy jak i przedmiotowy. W sytuacji braku strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia (np. z powodu śmierć osoby fizycznej, ustania bytu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej) mamy do czynienia z nieistnieniem przesłanek podmiotowych do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. O braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy można mówić natomiast wtedy, na przykład gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania czy też sprawa ma cywilny charakter. Klasyczna postać bezprzedmiotowości postępowania ujawni się wtedy, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje. Kolejnym przykładem bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego jest – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie – sytuacja, w której organ pierwszej instancji wszczyna kolejne postępowanie w sprawie już zakończonej. W takiej sytuacji nie ma podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, bowiem została ona już załatwiona innym aktem.
W rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte w związku ze skargą z dnia 7 sierpnia 2024 r. J. i K. H. dotyczącą nieprawidłowości stanu technicznego ściany wspólnej w budynku w zabudowie bliźniaczej położonym przy ul. [...] nr [...] i [...] w K. Następnie, pismem z dnia 27 sierpnia 2024 r., PINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego ściany wspólnej dla ww. budynku. Postępowanie zostało zakończone wydaniem decyzji Nr 130/2024, której podstawę materialnoprawną stanowi art. 66 ust. 1 pkt 3 Pr.bud. Zgodnie z tym artykułem, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Rozpatrywana sprawa nieodpowiedniego stanu technicznego ściany wspólnej powyższej nieruchomości została jednak – jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego – rozstrzygnięta decyzją Nr 82/2010, którą nałożył na ówczesnych właścicieli budynku przy ul. [...] obowiązki wykonania wymienionych w niej czynności celem usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego ściany wspólnej ww. budynku. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, jak słusznie wskazał DWINB, że poprzez wszczęcie kolejnego postępowania w przedmiocie nieprawidłowości stanu technicznego ściany wspólnej w opisanym wyżej budynku, a w konsekwencji wydanie decyzji Nr 130/2024 – przy jednoczesnym niewykonaniu ostatecznej decyzji Nr 82/2010, która to pozostaje w obrocie prawnym – doszło do sytuacji wydania decyzji, która to rozstrzyga zakończoną już wcześniej merytorycznie sprawę. Słusznym jest także stanowisko, że w obrocie prawnym nie mogą funkcjonować dwa rozstrzygnięcia ostateczne, wydane w tej samej sprawie. Sprawa administracyjna, która staje się przedmiotem postępowania, musi mieć charakter otwarty w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata). Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe (por. M. Romańska, [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, (red.) H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019). Ewentualne procedowanie przez organ w takiej sprawie i wydanie decyzji administracyjnej merytorycznie kończącej postępowanie stanowiłoby naruszenie tej zasady. Wydanie decyzji, w sprawie w której wydano już decyzje ostateczną, oznaczałoby wydanie orzeczenia dotkniętego kwalifikowaną wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. naruszającego zasadę res iudicata (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 25 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 100/20; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1503/20).
Zarówno doktryna jak i orzecznictwo wypracowały jednolite stanowisko uznając, że jeżeli w obrocie prawnym istnieje już ostateczna decyzja administracyjna dotycząca podmiotowo i przedmiotowo tego samego zdarzenia prawnego, kolejne postępowanie w tej samej sprawie należy uznać za bezprzedmiotowe i w konsekwencji należy je umorzyć na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2025 r., sygn. akt I OSK 550/24). Przy czym odnosząc się w tym miejscu do twierdzeń skarżących, że brak jest tożsamości spraw rozstrzygniętych decyzjami Nr 82/2010 i Nr 130/2024, należy zwrócić uwagę, iż decyzja Nr 82/2-10 nie została w pełni wykonana i nie zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne celem jej wyegzekwowania. Wykonanie nałożonych tą decyzją obowiązków ma jednak istotne znaczenie dla nakładania ponownie obowiązków związanych ze stanem technicznym ściany wspólnej. Niemniej jednak będzie ono mogło mieć miejsce jedynie po całościowym wykonaniu pierwszej z podjętych decyzji. Tym samym okoliczności zmiany stanu faktycznego, na które zwracają uwagę skarżących, nie miały wpływu na wynik sprawy. Ponadto, decyzja Nr 82/2010 nakłada obowiązek m.in. wykonać zabezpieczenie wspólnej ściany przed działaniem czynników atmosferycznych, w który wpisuje się obowiązek nałożony decyzją Nr 130/2024 przeprowadzenia robót budowlanych, które zabezpieczą ścianę wspólną przed zalewaniem wodami opadowymi oraz przed innymi czynnikami atmosferycznymi powodującymi pogorszenie jej stanu technicznego.
Do bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego z przyczyn przedmiotowych należy niewątpliwie zaliczyć fakt istnienia w obiegu prawnym ostatecznej decyzji wydanej w tożsamej sprawie. Tożsamość spraw, tj. tożsamość sprawy, która została zakończona wydaniem decyzji ostatecznej oraz sprawy objętej wnioskiem o wszczęcie postępowania oznacza, że w obu tych sprawach musi zaistnieć tożsamość podmiotowa – występują te same strony w obu sprawach, jak i przedmiotowa – sprawa dotyczy tego samego przedmiotu. Jest to rozumiane jako tożsamość żądania w niezmienionym stanie faktycznym i prawnym, przy czym ten ostatni warunek dotyczy regulacji prawnej, na podstawie której decyzję wydano, a która to regulacja wpływa lub może wpływać na zasadność roszczenia zgłoszonego na nowo. W razie zaistnienia takiego stanu rzeczy, tj. ustalenia, że postępowanie, które zostało wszczęte na wniosek strony lub z urzędu było już przedmiotem rozstrzygnięcia organu decyzją ostateczną w niezmiennym stanie prawnym, obliguje organ do umorzenia wszczętego postępowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 3648/18, LEX nr 2799085). W sprawie, która została zakończona wydaniem decyzji ostatecznej Nr 82/2010 oraz w sprawie objętej skargą z dnia 7 sierpnia 2024 r. i rozstrzygniętej decyzją Nr 130/2024, występują te same strony, tj. właściciele budynków przy ul. [...] i [...] w K. (tożsamość podmiotowa), zaś obie te sprawy dotyczą tego samego przedmiotu, tj. stanu technicznego ściany wspólnej pomiędzy tymi budynkami, rozstrzyganego w oparciu o przepisy art. 66 Pr.bud. (tożsamość przedmiotowa).
Uwzględniając powyższe, należało za zasadne uznać wydanie zaskarżonej decyzji uchylającej w całości decyzję Nr 130/2024 i umarzającej postępowanie organu pierwszej instancji w całości. Tym samym Sąd stwierdził, że zarówno zarzut naruszenia art. 105 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. jak i art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 85 § 1 K.p.a. są nieuzasadnione.
Z braku zatem uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi, należało ją w całości oddalić. Stąd orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a. jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło