II SA/Wr 196/07
WyrokWSA we Wrocławiu2007-06-15
Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Halina Kremis, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia ostatecznej decyzji zezwalającej na wznowienie robót budowlanych, mimo podniesionych przez stronę zarzutów dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego i naruszenia przepisów o odległości od granicy działki?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem. Stwierdzono, że postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło zasadności zarzutu zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego na mieszkalny, a ponadto upłynął pięcioletni termin do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a., co wykluczało możliwość uchylenia decyzji, nawet jeśli organ odwoławczy nie uwzględnił tej okoliczności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję PINB odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji zezwalającej na wznowienie robót budowlanych. Strona skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny oraz naruszenia przepisów o odległości od granicy działki. Po wielokrotnych postępowaniach i uchyleniach decyzji przez organy administracji i sądy, sprawa wróciła do ponownego rozpatrzenia. Ostatecznie organ odwoławczy umorzył postępowanie z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, jednak WSA uznał, że pięcioletni termin z art. 146 § 1 k.p.a. już upłynął, co wykluczało uchylenie decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Sędzia NSA Halina Kremis, Asesor WSA Alicja Palus /spraw./, Protokolant Katarzyna Grott, po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 12 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej zezwalającej na wznowienie robót budowlanych oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 149 § 1 i § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia [...] Nr [...] zezwalającej na wznowienie robót budowlanych wstrzymanych postanowieniem z dnia [...] Nr [...].
W uzasadnieniu tego orzeczenia organ wyjaśnił, że w dniu [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., skierował pismo do PINB w Ś. Ś., znak [...] z dnia [...] kwalifikujące skargę M. R. z dnia [...] jako żądanie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zamurowania trzech otworów okiennych w budynku gospodarczym usytuowanym na granicy działki nr [...] w S. nr [...]. Biorąc pod uwagę fakt, że w/w decyzja stała się decyzją ostateczną w administracyjnym toku postępowania organem właściwym do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego jest PINB w Ś. Ś., jako organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (art. 150 § 1 w związku z art. 149 k.p.a.). Zgodnie z obowiązującą procedurą wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 1), które w myśl art. 149 § 2 stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, w związku z czym PINB wznowił postępowanie postanowieniem nr [...] w dniu [...] znak [...], a następnie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją Nr [...] z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji Nr [...] udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. W dniu [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...], a następnie decyzją Nr [...] z dnia [...] uchylił swoją decyzję Nr [...] z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję powiatowego inspektora nadzoru budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W związku z powyższym po ponownej analizie akt sprawy oraz po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego /postanowienie Nr [...] z dnia [...] – wznowienie postępowania/ i postępowania uzupełniającego /zawiadomienie stron z dnia [...]/ ustalono, że:
1) strona wnioskująca nie złożyła żadnych nowych dowodów, które miałyby istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, ale podniosła zarzut dotyczący zmiany przeznaczenia części pomieszczeń w budynku gospodarczym na pomieszczenia mieszkalne; w trakcie badania sprawy inwestor ponownie oświadczył o zamiarze zmiany użytkowania pomieszczeń gospodarczych na pomieszczenia służące do produkcji roślinnej,
2) zmiana sposobu użytkowania w sposób określony powyżej była uwzględniona w toku postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w tym budynku; świadczy o tym przyjęty tok postępowania w trybie art. 50 i 51 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane,
3) nie zachodzi żadna z przyczyn określonych w art. 145 § 1 oraz art. 145 a kpa w związku z czym brak jest podstaw do uchylenia kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym decyzji.
Decyzja opisana powyżej została zaskarżona przez M. R., która we wniesiononym od niej odwołaniu zwróciła się o uchylenie decyzji jako rażąco naruszającej przepisy postępowania administracyjnego oraz o rozstrzygnięcie co do istoty sprawy.
Uzasadniając tak sformułowane żądanie M. R. podała, że zaskarżona decyzja wydana został bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, a organ orzekający poprzestał na oświadczeniu inwestora o zamiarze zmiany użytkowania pomieszczeń gospodarczych na pomieszczenia służące do produkcji roślinnej. Zarzuciła również naruszenie zasad postępowania dowodowego poprzez błędną ocenę dowodów, które powinny być oceniane w sposób racjonalny z uwzględnieniem zasad doświadczenia życiowego oraz zastosowanie nieadekwatnych do przedmiotu sprawy środków dowodowych i uchybienie nakazom zawartym w przepisie art. 77 § 1 kpa. M. R. w uzasadnieniu odwołania oświadczyła również, że w jej przekonaniu sprawa wciąż wymaga przeprowadzenia dowodu na okoliczność samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń będących przedmiotem niniejszej sprawy.
Odnosząc się do wniosku o rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty M. R. podała, że w jej ocenie w sprawie zaistniała okoliczność z art. 145 § 1 pkt 5, pozwalająca na uchylenie kwestionowanej decyzji, skoro zmiana sposobu użytkowania części obiektu budowlanego wymaga pozwolenia właściwego organu /art. 71 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane/.
W odwołaniu zawarty został również zarzut naruszenie przy wydawaniu decyzji Nr [...] przepisów rozporządzenia wykonawczego określającego warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które nakazują zachowanie co najmniej 4 metrów odległości od granicy z sąsiednimi działkami, jeżeli budynki zwrócone są w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi.
Po rozpatrzeniu odwołania Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] Nr [...] /wydaną po kasacyjnym orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Wr 597/04, podjętym w stosunku do uprzednio wydanej w tej sprawie decyzji organu odwoławczego/ stosując przepis art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ orzekający w obszerny sposób przedstawił stan faktyczny sprawy i w tym zakresie wyjaśnił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś. postanowieniem z dnia [...] na podstawie przepisu art. 50 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zmianami/ wstrzymał prowadzenie robót ogólnobudowlanych w budynku gospodarczym położonym na działce nr [...] w S., wykonywanych bez wymaganego zgłoszenia.
W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w sprawie organ I instancji decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art.: 51 ust.1 pkt 2 nakazał Pani Ewie Halerz, w terminie 6 tygodni od uprawomocnienia się decyzji, wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskanie pozwolenia na ich wznowienie. Zobowiązana wykonała w wyznaczonym terminie nałożony obowiązek, w związku z czym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś. decyzją z dnia [...] nr [...] udzielił pozwolenia na wznowienie robót wstrzymanych postanowieniem nr [...] z dnia [...] polegających na wymianie ww. budynku gospodarczym istniejącego okna w pomieszczeniu nr 1 i 3 - o tych samych gabarytach, przeniesieniu istniejącego okna w pomieszczeniu nr 2 - w stronę części mieszkalnej oraz wymianie istniejących drzwi wejściowych od strony wewnętrznej działki nr [...].
Pismem z dnia [...] M. R. zwróciła się do Wojewody D. z prośbą "w sprawie zamurowania trzech otworów okiennych znajdujących się na działce nr [...] w S. nr [...], a należącej do Pani E. H., które graniczą z posesją wnioskującej".
Powyższy wniosek został zakwalifikowany przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, na podstawie art.: 235 kpa jako żądanie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś. wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie, natomiast decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] nr [...] zezwalającej na wznowienie robót budowlanych wstrzymanych postanowieniem nr [...] z dnia [...].
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła M. R. wnosząc o uchylenie decyzji z dnia [...] nr [...], jednocześnie powołując się na § 12 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, informując że Skarżąca nie wyraża zgody na "pozostawienie trzech otworów okiennych w części budynku inwentarskiego usytuowanego na granicy Skarżącej, w związku ze zmianą sposobu jego użytkowania na działce nr [...] w S. [...]". W dalszej części odwołania w wątpliwość poddano słuszności oraz poprawność decyzji nr [...] z dnia [...] zezwalającej na wznowienie wstrzymanych postanowieniem nr [...] robót budowlanych.
D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z [...] nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, a następnie uwzględniając skargę M. R. na powyższą decyzję, skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] nr [...] uwzględnił skargę w całości, uchylił własną decyzję z dnia [...] nr [...] oraz uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji wydał w dniu [...] decyzję nr [...], którą ponownie odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...]. nr [...] zezwalającej na wznowienie robót budowlanych wstrzymanych postanowieniem nr [...] z dnia [...].
Powyższe rozstrzygnięcie zostało oprotestowane przez M. R., która wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy po myśli art.: 138 § 1 pkt 2 Kpa, polegające na uchyleniu decyzji z dnia [...] nr [...].
D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. analizując wniesione odwołanie oraz akta przedmiotowej sprawy, uznał za konieczne przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji wobec czego postanowieniem z dnia [...] nr [...] nałożył na organ I instancji obowiązek uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, poprzez dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy i wyjaśnienie wszystkich jej okoliczności.
W postępowaniu odwoławczym, analizując przedmiotową sprawę w jej całokształcie, D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją nr [...] z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji, wskazując, iż strona wnosząca podanie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś. z dnia [...] nr [...]. uchybiła terminowi wynikającemu z art. 148 kpa, wnosząc wniosek o wznowienie postępowania w dniu [...].
Decyzja organu II instancji - nr [...] z dnia [...] stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2006r. sygn. akt II SA/Wr 597/07, uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, iż organ odwoławczy wydając zaskarżone rozstrzygniecie nie wskazał na podstawie jakich faktów mających swoje potwierdzenie w materiale dowodowym stwierdził, że strona wnosząca podanie uchybiła terminowi, o którym mowa w art. 148 kpa, a z treści zaskarżonej decyzji nie wynika na jaki dzień organ ustalił początek biegu tego terminu. Sąd w swoim orzeczeniu wskazał, ze niezbędne w niniejszej sprawie jest ustalenie kiedy tj. w jakiej dacie strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia.
D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, będąc związany wytycznymi Sądu, postanowieniem nr [...] z dnia [...] wezwał R. R. - następcę prawnego zmarłej M. R., do uzupełnienia braków formalnych podania poprzez przekazanie informacji - kiedy strona wnosząca o wznowienie postępowania ww. sprawie, dowiedziała się o okolicznościach stanowiących, jej zdaniem podstawę do wdrożenia tego nadzwyczajnego trybu postępowania w stosunku do decyzji organu powiatowego Nr [...] z dnia [...].
R. R. pismem z dnia [...] poinformował, iż o wskazanych okolicznościach, jego matka, M. R., dowiedziała się kilka dni przed skierowaniem tegoż pisma, a pismo to zostało wysłane nie później niż po około 4-5 dniach od daty stwierdzenia okoliczności stanowiących podstawę wznowienia postępowania.
D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie powyższych wyjaśnień uznał, iż strona wnosząca podanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną organu powiatowego nie uchybiła terminowi, o którym mowa w art. 148 kpa.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił motywy wydanego orzeczenia i wyjaśnił, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Wadliwości te zostały wyczerpująco wymienione w przepisie art.: 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ten nadzwyczajny tryb postępowania, w wyniku którego może nastąpić wzruszenie decyzji ostatecznej, jest wyjątkiem od określonej w art. 16 § 1 kpa ogólnej zasady stabilności rozstrzygnięć, zatem może mieć miejsce tylko w przypadku, gdy w sposób bezsporny ustalono istnienie przyczyny powodującej wzruszenie decyzji dotychczasowej.
Jakkolwiek podanie M. R. z dnia [...], inicjujące procedurę wznowienia postępowania, nie formułowało jednoznacznie okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania to, jak zauważył w swoim wyroku z dnia 4 kwietnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny, w pismach procesowych strony doprecyzowane jednak zostało, ze podstawą do wznowienia postępowania jest art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Jako istotne dla sprawy nowe okoliczności, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, wskazano zmianę sposobu użytkowania obiektu z dotychczasowej gospodarczej na mieszkalną, bez stosownego pozwolenia.
Jak wykazało przeprowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowanie wyjaśniające w ww. sprawie, w badanym przypadku nie zachodzi okoliczność, na którą wskazuje strona wnioskująca. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia wskazał, iż zmiana sposobu użytkowania części pomieszczeń w budynku gospodarczym położonym na działce nr [...] w S., na pomieszczenia służące do prowadzenia działalności produkcyjnej w zakresie produkcji roślinnej została uwzględniona w prowadzonym postępowaniu o czym świadczyć może podstawa prawna decyzji nr [...] z dnia [...] tj. art. 51 ust.1 pkt 2 i ust.4 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Stwierdzić należy iż nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydania decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od niego przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jej praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, przy czym okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, tj. w chwili wydawania decyzji ostatecznej lecz nie były mu wcześniej znane. W złożonym przez Panią R. wniosku, uzupełnionym w późniejszych pismach procesowych, wskazana jest okoliczność, która była przedmiotem ustaleń organu I instancji. Postępowanie naprawcze w sprawie zakończonej decyzją pozwalająca na wznowienie robót zostało wszczęte w związku z samowolnie realizowanymi pracami budowlanymi mającymi na celu zmianę sposobu użytkowania części pomieszczeń w dawnym budynku inwentarskim. Jak zapisano w protokole z oględzin przeprowadzonych w obecności stron postępowania w dniu [...] prace maja na celu przystosowanie pomieszczeń do produkcji sadzonek i krzewów ozdobnych. Powyższe ustalenia nie zostały zakwestionowane przez żadną ze stron, a okoliczność stanowiąca podstawę wznowienia postępowania w sprawie, na którą powołuje się strona wnioskująca nie została w żaden sposób udokumentowana.
W świetle powyższego wobec braku przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, organ odwoławczy podziela stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś. i nie znajdując podstaw do zmiany bądź uchylenia-zaskarżonej decyzji postanawia orzec jak w sentencji.
Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym zakwestionował R. R. /działający jako następca prawny M. R./ poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W petitum skargi R. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jednocześnie naruszenie przy jej wydawaniu następujących przepisów prawa, mające istotny wpływ na wynik sprawy: art. 145 § 1 pkt 4, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 w związku z art. 10 oraz art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego, a ponadto przepisu § 12 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W ocenie skarżącego w następstwie wskazanych naruszeń prawa błędnie uznano, iż wobec prawidłowo przeprowadzonego postępowania zmierzającego do legalizacji wykonanych robót, wniesione w sprawie odwołanie nie może zasługiwać na uwzględnienie.
W uzasadnieniu skargi R. R. opisał w wyczerpujący sposób podjęte dotychczas w sprawie czynności procesowe, zakwestionował prawidłowość dokonanych w niej ustaleń faktycznych oraz przedstawił argumentację zmierzającą do wykazania zasadności żądania zawartego w petitum skargi.
W odpowiedzi na skargę zawartej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Na rozprawie w dniu 12 czerwca 2007r. skarżący oświadczył, że popiera skargę i wnioski w niej zawarte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie mając na względzie następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia wskazać przede wszystkim należy, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/ ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/, formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji /innego aktu lub czynności/ z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności, będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu.
Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem, co obligowało Sąd do zastosowania przy orzekaniu w sprawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./.
Zaskarżone czynności orzecznicze i czynność ją poprzedzająca podjęte zostały z uwzględnieniem przepisów regulujących jeden z nadzwyczajnych trybów weryfikowania orzeczeń administracyjnych tj. wznowienia postępowania.
Tryb ten umożliwia wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia administracyjnego dotkniętego kwalifikowaną wadą o charakterze formalnym, a jego skuteczność uzależniona jest od wykonania zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych w sposób taksatywny w przepisie art. 145 § 1 pkt 1 – 8 kpa, typowanej przez przedmiot, który inicjuje czynności procesowe. Ustalenie tej okoliczności następuje w toku postępowania, którego przeprowadzenie musi być poprzedzone postanowieniem o wznowieniu postępowania, wydanym na podstawie art. 149 § 1 kpa. Inicjatywę w zakresie wszczęcia postępowania wznowieniowego ustawodawca – generalnie – przyznał organowi administracji publicznej, który orzekał w sprawie oraz stronie postępowania, czyli podmiotowi legitymowanemu wg kryteriów wskazanych w art. 28 kpa.
W rozpoznawanej sprawie żądanie wszczęcia postępowania zgłoszone zostało przez M. R., która w toku czynności procesowych wskazała jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś. z dnia [...] Nr [...], przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
Tej okoliczności dotyczyły czynności ocenne dokonywane w sprawie. Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organy orzekające w postępowaniu wznowieniowym nie potwierdziły zasadności zarzutu w tym przedmiocie, co skutkowało wydaniem w postępowaniu instancyjnym orzeczenia odmawiającego uchylenia wskazanej powyżej decyzji, kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym.
Zważyć ponadto należy, że ustawodawca regulując tryb wznowienia postępowania ustanowił w nim również gwarancje dla zasady trwałości decyzji ostatecznej określając w przepisie art. 146 § 1 i § 2 kpa negatywne przesłanki uchylenia decyzji administracyjnej w postępowaniu wznowieniowym. Z treści wskazanego przepisu art. 146 § 1 kpa wynika m.in., że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
Istotne zatem jest, że z akt sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że kwestionowana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś. z dnia [...] Nr [...] udzielająca E. H. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych została doręczona wszystkim stronom postępowania w dniu [...] /M. R. nie uczestniczyła w postępowaniu zakończonym tą decyzją w charakterze strony, a decyzja została jej doręczona do wiadomości w dniu [...]/. Odnosząc tą okoliczność do treści art. 146 § 1 kpa w części wcześniej przywołanej oraz uwzględniając fakt, że w rozpoznawanej sprawie jako podstawa wznowienia postępowania wskazana została sytuacja określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, stwierdzić należy, że 5–cio letni okres, o którym mowa w przepisie art. 146 § 1 kpa upłynął z dniem [...] przy zastosowaniu reguły ustanowionej w art. 57 § 1 kpa. Zgodnie z poglądami prezentowanymi w literaturze przedmiotu oraz sądownictwie administracyjnym upływ terminu wskazanego w tym przepisie jest bezwarunkowy i wyłącza możliwość uchylenia decyzji kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym /np. B. Adamiak, J. Borkowski: KPA Komentarz, Warszawa 2006; wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1999r. sygn. akt IV SA 1018/97, Lex nr 47227/.
Sąd zwrócił uwagę, że organ odwoławczy, orzekający po dniu [...] tej okoliczności prawnej nie uwzględnił w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, uznał jednak, że to formalne uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, rozumianego w sposób właściwy dla art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej wcześniej ustawy. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W ocenie Sądu istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa we wskazanym powyżej przepisie, oznacza taki wpływ, który skutkuje absolutnie odmiennym kierunkiem rozstrzygnięcia niż przyjęty w sprawie, co w warunkach rozpoznawanej sprawy oznaczałoby zadośćuczynienie żądaniu wnioskodawcy.
W istniejących w sprawie warunkach prawnych uzyskanie takiego rezultatu orzeczniczego eliminuje w sposób bezwzględny treść przywołanego poprzednio przepisu art. 146 § 1 kpa.
Zdaniem Sądu nie można również uznać, że orzeczeniem spełniającym oczekiwania wnioskodawcy byłoby wskazywane niekiedy w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako właściwe przy zaistnieniu okoliczności z przepisu art. 146 § 1 kpa – umorzenie postępowania wznowieniowego.
Wobec przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych i prawnych Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw dla uwzględnienia skargi i zgodnie z przepisem art. 151 powoływanej poprzednio ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło