II SA/Wr 197/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Palus - sprawozdawca Sędziowie Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia NSA Halina Kremis po rozpoznaniu w dniu 27 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wyłączenie Sędziego WSA Mieczysława Górkiewicza w sprawie ze skargi J. S. i H. S.– S. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia dokumentów związanych z zakończeniem realizacji inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie o pomieszczenie garażowe jednorodzinnego budynku mieszkalnego postanawia odrzucić wniosek. Wyrokiem z dnia 14 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę J.S. i H. S. – S. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia dokumentów związanych z zakończeniem realizacji inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie o pomieszczenie garażowe jednorodzinnego budynku mieszkalnego. Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2013 r. stwierdzono, że powyższe orzeczenie jest prawomocne od dnia 27 lipca 2013 r. W dniu 12 września 2013 r. J. S. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Mieczysław Górkiewicza. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 2 p.p.s.a.). Sędzia natomiast, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z przepisem z art. 19 powyższej ustawy niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 p.p.s.a). Po myśli natomiast art. 21 p.p.s.a. Sędzia powinien zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie. O wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy. W judykaturze powszechne jest stanowisko, że instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony stanowi gwarancję, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w składzie, którego sędziowie nie pozostają w takich relacjach ze stronami lub samą sprawą, które budziłyby wątpliwości do bezstronności sędziego. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się więc do eliminowania przyczyn, które mogą stwarzać wątpliwości, co do obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1101/11, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1/12, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2011 r., I OZ 617/11, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2009 r., sygn. akt I OZ 1048/09). Regulując w art. 20 § 1 p.p.s.a. kwestie formalne związane z przyznanym stronie prawem do złożenia wniosku o wyłączenie ustawodawca zaakcentował, że strona zgłasza go "na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy". Tym samym niedopuszczalne jest złożenie takiego wniosku po prawomocnym zakończeniu postępowania, jak ma to miejsce w niniejszej sprawy, z której okoliczności bezspornie wynika, że wszczęte przed tutejszym Sądem postępowanie ze skargi J. S. i H. S. – S. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia dokumentów związanych z zakończeniem realizacji inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie o pomieszczenie garażowe jednorodzinnego budynku mieszkalnego zostało zakończone prawomocnym wyrokiem z dnia 14 maja 2013 r. Przyjęcie poglądu odmiennego wykraczałoby poza literalne brzmienie art. 20 § 1 p.p.s.a. i byłoby nie do zaakceptowania z punktu widzenia celowości instytucji wyłączenia sędziego, której istota – jak już wspomniano - sprowadza się do zagwarantowania obiektywizmu w rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Mając zatem na względzie powyższe Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.