II SA/Wr 199/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 9 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia z urzędu nieważności postanowienia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wyrokiem z dnia 15 maja 2014 r. skarga w niniejszej sprawie została oddalona. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 października 2014 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 28 lipca 2014 r. oddalające wniosek o wyłączenie referendarza sądowego. W reakcji na to wezwanie D. W. i M. W. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podano, że skarżąca wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, a ich łączny miesięczny dochód wynosi 2.781 zł. Wskazano też, że skarżąca i jej mąż są współwłaścicielami działki nr 96/1 i 96/2 o pow. 2488 m2. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego pismem z dnia 22 grudnia 2014 r. skarżąca podała, że nie korzysta z pomocy opieki społecznej i poza emeryturą nie posiada żadnych innych źródeł dochodu. Wskazała także, że z winy sądu jej rodzina znajduje się w niedostatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Sprawa przyznania D. W. prawa pomocy w niniejszej sprawie była już przedmiotem orzekania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wydał w sprawie prawomocne postanowienia z dnia 7 września 2011 r. (sygn. akt II OZ 644/11, k. 45 akt) i z dnia 11 grudnia 2013 r. (sygn. akt II OZ 1175/13, k. 245 akt) oddalające zażalenia na postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Ostatnio postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przyznania prawa pomocy skarżącej w niniejszej sprawie. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 października 2014 r. (sygn. akt I OZ 845/14) oddalił zażalenie na to postanowienie. Przy rozpoznawaniu obecnie złożonego wniosku sąd przyjął, iż pochodzi on wyłącznie od D. W., bowiem wskazany we wniosku mąż skarżącej, to jest M. W., jest wyłącznie pełnomocnikiem skarżącej, a zatem nie może skutecznie samodzielnie wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego należy przyjąć, że obecnie złożony, kolejny już, wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest wnioskiem nowym, ale wnioskiem złożonym w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), czyli zmierzającym do weryfikacji poprzedniego postanowienia wskutek zmiany okoliczności (prawnych lub faktycznych) sprawy. Przesłanki wymienione w art. 246 p.p.s.a. mają bowiem charakter dynamiczny i ich późniejsze wystąpienie może powodować konieczność udzielenia prawa pomocy w odpowiednim zakresie, również w przypadku uprzedniego prawomocnego oddalenia wniosku strony w tym zakresie. Jednakże sąd w niniejszej sprawie przyjął, że ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy jest dopuszczalne, ale z uwagi na takie okoliczności, które powstały (wyszły na jaw) później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. W rozpoznawanym obecnie przez sąd przypadku z wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca żąda zwolnienia od kosztów sądowych, które aktualnie wynoszą 200 zł (opłata kancelaryjna za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem i wpis od zażalenia na postanowienie z dnia 28 lipca 2014 r.), a ewentualnie mogą wynieść jeszcze 100 zł z tytułu wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Z treści wniosku wynika, że D. W. otrzymuje emeryturę w wysokości 1.262 zł, a jej małżonek w wysokości 1.519 zł; gospodarstwo domowe prowadzą sami. Małżonkowie są współwłaścicielami nieruchomości o powierzchni 2488 m2. Wobec tego należy stwierdzić, że zgodnie z przytoczonymi przepisami obowiązkiem skarżącej było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a nadto wykazanie, że między poprzednim rozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy, a datą złożenia ponownego wniosku w tym przedmiocie doszło do takiej zmiany okoliczności, która aktualnie uzasadniałaby przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy. O konieczności udokumentowania zmian, które zaszły od czasu rozpoznania poprzedniego wniosku poinformował skarżącą w sposób jasny referendarz sądowy w wezwaniu. W ocenie sądu rozpoznającego wniosek, ze złożonych przez skarżącą dokumentów nie wynika, aby sytuacja majątkowa skarżącej uległa pogorszeniu, które uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy. Obecnie łączny dochód w gospodarstwie domowym skarżącej kształtuje się na poziomie 2.781 zł i jest wyższy niż dochody wskazywane w poprzednio rozpoznawanych wnioskach (było: 2.453 zł w 2011 r. i 2.587 zł w 2013 r.), które stanowiły podstawę do – przynajmniej częściowej – odmowy przyznania prawa pomocy. Żadne z twierdzeń skarżącej nie wskazuje ponadto, że doszło do jakiejś zmiany jej możliwości płatniczych w stosunku do sytuacji ocenionej przez WSA we Wrocławiu postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2014 r. i następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 października 2014 r. (sygn. akt I OZ 845/14). W ocenie sądu złożenie wniosku, który jest w zasadzie jednobrzmiący z poprzednio rozpoznanym wnioskiem służy wyłącznie przedłużeniu postępowania. Zdaniem sądu wykazane przez stronę dochody są bowiem na takim poziomie, który pozwala na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Skarżąca nie wykazała przy tym, w jakiej wysokości ponosi koszty utrzymania gospodarstwa domowego (wyżywienie, opłaty itp.), co sprawia, iż sąd uznał tego rodzaju koszty za niewykazane w rozumieniu art. 246 p.p.s.a. Innymi słowy, ocena wniosku o przyznanie prawa pomocy pozwala na przesądzenie, że na obecnym etapie nie zostało przez skarżącą wykazane, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu. Co za tym idzie, nie wykazano istnienia takich okoliczności, które uzasadniałyby uchylenie lub zmianę prawomocnego postanowienia sądu w przedmiocie prawa pomocy. Te same okoliczności dotyczą małżonka skarżącej, który – jak już wskazano – występuje w sprawie wyłącznie w charakterze pełnomocnika skarżącej. Nadto trzeba powiedzieć, że skoro w niniejszej sprawie zapadł wyrok oddalający skargę, a skargi kasacyjnej nie wniesiono, to trudno wykazać jaka jest celowość kontynuowania aktywności skarżącej w sprawie, skoro miałaby ona dotyczyć wyłączenia referendarza sądowego. Wydanie wyroku kończy postępowanie w sprawie, zatem zwalczanie przez skarżącą postanowienia o odmowie wyłączenia referendarza sądowego wydaje się zbędne z punktu widzenia ekonomiki procesowej. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 165 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.