II SA/Wr 2005/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-05-04
Skład orzekający: Sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędzia NSA Anna Moskała, Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy (Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności) może pozostawić sprawę bez rozpoznania, jeśli strona nie stawiła się na posiedzeniu i nie usprawiedliwiła swojej nieobecności, mimo że postępowanie dotyczy orzekania o stopniu niepełnosprawności?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, orzekając w sprawie o stopień niepełnosprawności, nie może pozostawić odwołania bez rozpoznania z powodu niestawiennictwa strony. Zgodnie z art. 138 K.p.a. i § 14 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej, organ odwoławczy ma obowiązek merytorycznego rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji, a nie postanowienia o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania. Pozostawienie sprawy bez rozpoznania narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania.Stan faktyczny
Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności pozostawił sprawę bez rozpoznania, ponieważ strona nie stawiła się na posiedzeniu i nie usprawiedliwiła swojej nieobecności. Skargę na to postanowienie wniósł kurator strony, wskazując na trudną sytuację życiową i zdrowotną podopiecznej. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko o prawidłowości doręczenia i braku podstaw do usprawiedliwienia nieobecności.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności.Pełny tekst orzeczenia
sygn. akt 3 II SA/Wr 2005/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie: Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Protokolant: Iwona Procajło po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozostawienia sprawy bez rozpoznania uchyla zaskarżone postanowienie;
Sygn. akt 3 II SA/Wr 2005/2001 2
Uzasadnienie
Postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności, działając w oparciu o przepis art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 stycznia 200Ir. w sprawie szczególnych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności oraz wydawania opinii (Dz.U. Nr 7, poz. 60) pozostawił sprawę bez rozpoznania.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia podano, że zawiadomienie o posiedzeniu Zespołu w dniu [...]r., na którym miało być rozpatrywane odwołanie strony zainteresowanej od orzeczenia wydanego w I instancji przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania we W. zostało wysłane na podany w aktach adres i zostało podjęte przez matkę zainteresowanej, co potwierdzone jest jej podpisem. Strona nie stawiła się na posiedzeniu Zespołu, nie usprawiedliwiła też swojej nieobecności. Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności stwierdził, że postępowanie odwoławcze toczyło się na wniosek zainteresowanej winna więc ona dokonać należytej staranności i uczestniczyć w nim na wezwanie organu II instancji bądź usprawiedliwić swoją nieobecność.
Skargę na to rozstrzygnięcie wniósł kurator strony A. G., podnosząc, że postępowanie organów orzekających jest nieetyczne. Został bowiem pozbawiony zasiłku stałego co pozbawiło go środków do życia, nie był więc w stanie prowadzić spraw córki. Wskazał, że próbuje uzyskać pomoc fachową dla córki u różnych instytucji, że w Sądzie Okręgowym toczy się sprawa o jej zgwałcenie, że wydawali w tej sprawie opinie lekarze psychiatrzy, że córka podejmowała próby samobójcze, straciła przytomność a jej rehabilitacja zmierza do ciężkiego rozstroju zdrowia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreślił, że w zawiadomieniu o terminie pouczono zainteresowaną o zdarzeniach, które mogą być podstawą usprawiedliwienia nieobecności na posiedzeniu. Wskazał również, iż doręczenie o terminie posiedzenia było prawidłowe, a podniesione w skardze okoliczności nie mogą być podstawą usprawiedliwienia nieobecności zainteresowanej na posiedzeniu Komisji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej wyżej ustawy kontrola sprawowana jest pod
sygn. akt 3 II SA/Wr 2005/2001 3
względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem badając zaskarżony akt sąd bada jego zgodność z prawem. Jest on zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Skarga w niniejszej sprawie jest uzasadniona, choć z innych przyczyn niż to wywodził skarżący.
Oceniając dopuszczalność skargi Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie podlega kognicji Sądu na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Orzekanie w przedmiotowej sprawie podlega bowiem przepisom ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 773 ze zm.). Jest to postępowanie dwuinstancyjne, w którym w pierwszej instancji orzekają powiatowe zespoły, a w drugiej - wojewódzkie zespoły ds. orzekania o stopniu niepełnosprawności.
W myśl natomiast art. 6 ust. 5 tej ustawy od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.
Art. 66 tej ustawy w sprawach nieuregulowanych przepisami tej ustawy odsyła do stosowania kodeksu postępowania administracyjnego, kodeksu cywilnego oraz kodeksu pracy. Przepisy rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy, wydanego w dniu 12 stycznia 200Ir. przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności oraz wydawania opinii (Dz.U. Nr 7, poz. 60), w odróżnieniu od przepisów poprzednio obowiązującego rozporządzenia w tym przedmiocie, nie zawierają odpowiednika § 18 rozporządzenia z dnia 21 stycznia 1999r., który stanowił, że "do postępowania przed powiatowymi zespołami i wojewódzkimi zespołami w zakresie nie uregulowanym w rozporządzeniu mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego". Nie znaczy to jednak, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w tych sprawach.
Wystarczający jest bowiem zapis ustawowy zamieszczony w art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. Skoro przepisy ustawy i rozporządzenia regulują wyczerpująco sprawy wydawania orzeczeń merytorycznych o stopniu niepełnosprawności, nie zawierają zaś unormowań, które odnosiłyby się do wydawania w toku postępowania przed zespołami postanowień o charakterze procesowym, to zastosowanie do tych postanowień - jak wywiedziono wyżej -mają przepisy K.p.a.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy powiatowe zespoły do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności działają jako pierwsza instancja, zaś wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności -jako druga instancja.
sygn. akt 3 II SA/Wr 2005/2001 4
Kwestię zakresu działania organów drugiej instancji reguluje przepis art. 138 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ drugiej instancji, orzekając merytorycznie, wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może również uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Z powyższego uregulowania wynika, że poza wskazanymi w tym przepisie rozstrzygnięciami żadne inne jest niedopuszczalne.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy kierując się treścią § 8 rozporządzenia z dnia 12 stycznia 200Ir. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności oraz wydawania opinii uznał, że niestawiennictwo osoby zainteresowanej na posiedzenie składu orzekającego upoważnia go do pozostawienia sprawy bez rozpoznania. Uwadze tego organu umknęła jednak regulacja zawarta w § 14 tego rozporządzenia, który stanowi, iż tryb postępowania przy orzekaniu o stopniu niepełnosprawności przed powiatowym zespołem stosuje się odpowiednio do postępowania przed wojewódzkim zespołem. Odpowiednie zastosowanie przepisów o postępowaniu przed powiatowym zespołem oznacza w tym wypadku tyle, że organ odwoławczy musi merytorycznie rozpatrzyć sprawę i niezależnie od tego czy zainteresowany stawi się na posiedzenie zespołu czy też nie, nie może pozostawić odwołania bez rozpoznania, gdyż stoi to w sprzeczności z zakresem jego kompetencji uregulowanym art. 138 K.p.a. Inne rozumienie zapisu § 14 cytowanego rozporządzenia przez organ odwoławczy prowadzi do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania określonej w art. 15 K.p.a. Należy też podkreślić, że organ odwoławczy orzeka zawsze w formie decyzji.
Z tych względów w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżone postanowienie jako wydane z naruszeniem prawa podlegało uchyleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło