II SA/Wr 207/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędziowie: Sędzia NSA Halina Kremis (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Siedlecka, Protokolant Marlena Wiktor, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 18 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz radcy prawnego K. S. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu, łączną kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, stanowiącą wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości netto 240,00 (dwieście czterdzieści) złotych wraz z podatkiem VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie w. działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) decyzją z dnia 10 lutego 2010 r. nr [...] nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. G. [...] w W. (dalej powoływanej jak: Wspólnota Mieszkaniowa) usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego tego budynku, w zakresie obejmującym podstemplowanie stropu między I a II piętrem w budynku do czasu wykonania naprawy stropu. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 28 czerwca 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy tę decyzję. Następnie ta ostateczna decyzja została z kolei zaskarżona do sądu administracyjnego. Wyrokiem z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 538/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 czerwca 2010 r. nr [...] oraz decyzję ją poprzedzającą. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że postępowanie administracyjne w sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem zasad wynikających z art. 7, 77, 80 i 107 §3 k.p.a. Niezależnie do toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie w. wszczął postępowanie egzekucyjne w przedmiocie wykonania nałożonego decyzją z dnia 10 lutego 2010 r. nr [...] na Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. G. [...] w W. obowiązku usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego tego budynku. W konsekwencji w dniu 19 października 2010 r. sformułowano tytuł wykonawczy nr [...] zaopatrzony w klauzulę wykonalności oraz wydano w dniu 20 października 2011 r. postanowienie nr [...] o nałożeniu na Wspólnotę Mieszkaniową grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, a wynikającego z opisanej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Na to postanowienie T. K. – członek Wspólnoty Mieszkaniowej złożył zażalenie, w którym wniósł o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy bądź uchylenie i umorzenie postępowania pierwszej instancji. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia 18 lutego 2011 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 64 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. T. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na to postanowienie podnosząc w niej, że Wspólnota Mieszkaniowa G. [...] w W. nie działa od 1 stycznia 2010 r. Nadto wspólnota znajduje się w budynku, który od 1972 roku faktycznie w ok. 70 % swojej powierzchni posiada lokale na cele niemieszkalne. W wyniku interwencji skarżącego, od 2007 r. organ ewidencyjno-geodezyjny - Starosta W. ustalił ten fakt na piśmie, zatem obecnie przedmiotowa nieruchomość nosi nazwę Wspólnoty Lokalowej G. [...], taka też nazwa i zapisy są od 2010 r. między innymi w GUS i Urzędzie Skarbowym. Powyższe ustalenia Starosty wciąż błędne co do daty faktycznego użytku oraz faktycznie istniejącej zabudowy są przedmiotem skargi w WSA sygn. akt IV SAB/Wr 29/10. Skarżący podniósł, że jego lokal i tym samym udział w budynku nie jest użytkowany od 1998 r., jest w ciągłym remoncie i cały czas trwają czynności administracyjno prawne celem ustalenia oraz uregulowania faktycznego stanu technicznego i prawnego. Wobec powyższego skarżący nie musi spełniać żadnych wymogów użytkowych i obowiązków wynikających z prawa budowlanego w tym zakresie. Dotyczy to zwłaszcza obowiązku użytkowania w częściach budynku wyłącznie należących do Gminy W., do czego podstępnie i bezprawnie przymusza, zdaniem skarżącego PINB. Ponadto skarżący oświadczył, że obowiązki określone w TYT-3 z 19.10.10 r. dotyczą wyłącznie części budynku użytkowanych wyłącznie przez Gminę W. i środek egzekucyjny w postaci opróżnienia lokali jest wykonany tylko dwóch z czterech lokali. Natomiast szkody wynikłe wskutek skutecznych czynności egzekucyjnych mogą być nieodwracalne, o czym skarżący przekonał się przez ostatnie 15 lat. W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej podtrzymał dotychczasowe argumenty oraz wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o dopuszczenie jako dowodu w sprawie prawomocnego wyroku z dnia 5 maja 2011 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 538/10. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czyniąc to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez Sąd następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy art.145 § 1 ust. 1 lit a) p.p.s.a., naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niniejszej należy wskazać (o czym była już mowa wyżej), że prawomocnym wyrokiem z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 538/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 czerwca 2010 r. nr [...] oraz poprzedzając ją decyzję z dnia 10 lutego 2010 r. nr 109/2010, którą nakazano Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. G. [...] w W. podstemplowanie stropu między I a II piętrem w budynku przy ul. G. [...] w W. do czasu wykonania naprawy stropu. W konsekwencji powstała sytuacja faktyczna i prawna, nie do pogodzenia w państwie prawa, w której pomimo wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji nakładającej na stronę obowiązek, w obrocie prawnym pozostało postanowienie wydane w wyniku prowadzenia egzekucji administracyjnej, zmierzającej do realizacji orzeczenia, które utraciło nieodwołalnie swój byt prawny. Inaczej mówiąc podkreślenia wymaga fakt, że organ wszczął egzekucję, a następnie prowadził postępowanie instancyjne dotyczące nałożenia grzywny w celu przymuszenia w związku z decyzją, która w późniejszym czasie została przez Sąd wyeliminowana z obrotu prawnego. Zaistnienie tych obiektywnych okoliczności powoduje konieczność wyeliminowania także z obrotu prawnego, wydanych w trybie instancyjnym postanowień w postępowaniu wykonawczym prowadzonym w celu realizacji decyzji, która utraciła swój byt prawny. Z kolei jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 8 marca 2001 r. (SA/Sz 1723/99 LEX nr 489 62) przewidziana w art. 145 § 1 k.p.a. "możliwość wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego rozstrzygnięciem ostatecznym dotyczy wyłącznie postępowań, w których wydana została decyzja kończąca sprawę administracyjną. Jakkolwiek przepis ten ma też odpowiednie zastosowanie do rozstrzygnięć wydanych w postępowaniu administracyjnym w formie postanowień, a poprzez odesłanie z art. 18 ustawy z 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji także do postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym, to jednakże, w myśl regulacji zawartej w art. 126 k.p.a., wznowienie postępowania może mieć miejsce jedynie w odniesieniu do tych postanowień wydanych w toku postępowania administracyjnego lub egzekucyjnego, od których przysługuje zażalenie". Takim postanowieniem jest - postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W końcu nie można nie zauważyć, że w niniejszej sprawie niedopuszczalność egzekucji administracyjnej z powodu odpadnięcia podstawy prawnej do jej prowadzenia, po otrzymaniu przez organ II instancji odpisu wyroku z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 538/10, powinna skutkować co najmniej odniesieniem się do tej okoliczności w udzielonej odpowiedzi na skargę ale już z pewnością - w celu uniknięcia zbędnego angażowania się w spór sądowy, rozważenia zasadności wydania na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., postanowienia autokontrolnego, w którym organ uwzględniłby skargę w całości i uchylił własne postanowienie opisane wcześniej i utrzymane nim w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu uwzględniając te wszystkie okoliczności należało uchylić zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające, skoro wszczęte przez organ postępowanie egzekucyjne miało na celu doprowadzenie wykonania orzeczeń, które zostały prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 5 maja 2011 r. wyeliminowane z obrotu prawnego. Takie orzeczenie znajduje swoje uzasadnienie w art. 145 § 1 pkt 1 b p.p.s.a. Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przepisu art. 152 p.p.s.a. O rozstrzygnięciu w zakresie kosztów postępowania sądowego - w tym o obowiązku pokrycia kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu zdecydował ostateczny wynik sprawy, tj. wyeliminowanie z obrotu prawnego wydanych w sprawie postanowień organu I i II instancji. A skoro w sprawie sąd uwzględnił skargę to wymyśl wyrażonej w art. 200 p.p.s.a. zasady należał się skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zasada ta nie doznaje wyjątku również z zakresie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wyłożenie bowiem z budżetu sądu administracyjnego wydatków za stronę zwolnioną od kosztów sądowych, w zakresie tego zwolnienia - w myśl z urzędu art. 242 p.p.s.a. ma charakter warunkowy i jako wyjątek od wyrażonej w art. 200 p.p.s.a. zasady nie może być interpretowany rozciągająco. Ostateczne obciążenie budżetu sądu wydatkami, o którym mowa w tym przepisie będzie miało zatem miejsce tylko wówczas gdy nie będzie podstaw do obciążenia organu kosztami postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw – co w niniejszej sprawie, z uwagi na wynik sprawy nie miało miejsca. Wysokość wynagrodzenia ustalona została mając na względzie rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz niezbędny nakład pracy radcy prawnego (par. 2 pkt 2, w związku z par. 14 ust. 2 pkt 1 "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28. września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).