II SA/Wr 208/09

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia ... Nr .... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowoli budowlanej polegającej na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalno- usługowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 23 grudnia 2009 r. wraz ze skargą kasacyjną złożony został na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi z małoletnim synem (który ma orzeczoną niepełnosprawność), a utrzymują się ze jej świadczenia emerytalnego w wysokości 634, 93 zł netto. Dodała, że częściowo pomaga jej starszy syn. Wśród posiadanych składników majątkowych wymieniła dom o pow. 180 m2. W odpowiedzi na wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez skarżącą swojej sytuacji finansowej i majątkowej (doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 14 stycznia 2010 r.) pełnomocnik wskazał jedynie, że omyłko we wniosku zażądano przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). W ocenie Sądu wnioskodawczyni nie dopełniła ww. obowiązku. Skarżąca nie wykazała bowiem, że konieczność poniesienia przez nią wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek dla jej koniecznego utrzymania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawczyni- mimo wezwania- nie wyjaśniła i nie udokumentowała wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jej sytuację finansową np. nie przedłożyła aktualnego dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu uzyskiwanego przez siebie i inne osoby prowadzące z nią gospodarstwo domowe (np. synów T. i D.); nie przedłożyła wyciągów z posiadanych rachunków bankowych; nie określiła wartości posiadanych nieruchomości i ruchomości; nie wyjaśniła w jakiej wysokości korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich (np. starszego syna) lub opieki społecznej; nadto nie udokumentowała wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków; nie wyjaśniła czy posiada zdolność kredytową (którego zabezpieczeniem mogłaby być np. hipoteka na nieruchomości); nie wyjaśniła dlaczego pomimo uprawnienia wynikającego z Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego (art. 87 i 128 KRiO) nie dochodzi od swojego starszego syna stałego świadczenia alimentacyjnego; nie wyjaśniła również z jakiego źródła czerpała środki na dotychczasowe koszty sądowe np. wpis od skargi w wysokości 500 zł czy opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł; nie wyjaśniła co stało się z ojcem jej dzieci i jeśli żyje, to dlaczego nie płaci alimentów na syna T. nadto- nie określiła czy mieszka ze swoim synem D. i jeśli tak to w jakim zakresie dzielą się opłatami związanymi z użytkowaniem mieszkania; nie wyjaśniła z jakiego źródła uzyskała i uzyska środki na pokrycie wynagrodzenia swojego pełnomocnika procesowego, w przypadku gdyby skarga kasacyjna nie została uwzględniona. Dodać także należy, że dla Sądu niewiarygodnym jest twierdzenie skarżącej, iż utrzymuje się wraz z niepełnosprawnym synem (w tym utrzymuje dom o pow. 180 m2) jedynie ze swojego świadczenia emerytalnego w wysokości 634, 93 zł i korzysta okazjonalnie z pomocy starszego syna D. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącego kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie on środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.