II SA/Wr 2143/02
WyrokWSA we Wrocławiu2005-10-05
Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie regulaminu komisji konkursowej na stanowisko dyrektora szkoły, podjęta z naruszeniem kompetencji zarządu gminy, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie regulaminu komisji konkursowej na stanowisko dyrektora szkoły, podjęta z naruszeniem kompetencji zarządu gminy, stanowi istotne naruszenie prawa. W przypadku szkół prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, określenie regulaminu konkursu i powołanie komisji konkursowej należy do wyłącznej kompetencji zarządu gminy, a nie rady gminy. W związku z tym, taka uchwała jest niezgodna z prawem.Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy we Wrocławiu wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy Wisznia Mała z dnia 27 marca 2002r. w sprawie regulaminu komisji konkursowej na stanowisko dyrektora Gimnazjum Publicznego w Szewcach. Zarzucono, że Rada Gminy naruszyła kompetencje Zarządu Gminy, który zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty powinien ustalić regulamin konkursu. Gmina Wisznia Mała uznała skargę za słuszną, wskazując na przeoczenie.Rozstrzygnięcie
Sąd orzekł o niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały Rady Gminy Wisznia Mała z dnia 27 marca 2002r. Nr III/XXXVI/285/02. Nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej uchwały.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2005r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego we Wrocławiu na uchwałę Rady Gminy Wisznia Mała z dnia 27 marca 2002r. Nr III/XXXVI/285/02 w przedmiocie regulaminu komisji konkursowej I. orzeka o niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej uchwały.
W dniu 27 marca 2002r. Rada Gminy Wisznia Mała na podstawie art. 3 ust. 5, art. 36a ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty /tj. Dz.U. z 1996r. Nr 67, poz. 329/ oraz na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym /tj. Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591/ podjęła uchwałę nr XXXVI/284/02 w sprawie regulaminu komisji konkursowej. W § 1 uchwały postanowiono, iż "Uchwala się regulamin komisji konkursowej w celu ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora Gimnazjum Publicznego w Szewcach, stanowiący załącznik nr 1 do uchwały". W przepisie § 2 określono, iż "Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i w tym dniu podlega ogłoszeniu na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy w Wiszni Małej, tj. z dniem 27 marca 2002r."
Prokurator Okręgowy we Wrocławiu wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu skargę na w/w uchwałę, której na podstawie art. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 o prokuraturze /Dz.U. z 1994r. Nr 19, poz. 70 z późn. zm./, art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym /tj. Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591/ i art. 16 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. z 1995r. Nr 75, poz. 368 z późn. zm./ zarzucił naruszenie art. 5c pkt 2 w zw. z art. 36a ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty /Dz.U. z 1996r. Nr 67, poz. 329 z późn. zm./ oraz wniósł o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały.
W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że uchwalając regulamin konkursu Rada Gminy naruszyła w sposób istotny art. 5c pkt 2 w zw. z art. 36a ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.
Art. 5 c pkt 2, wyraźnie stwierdza, iż w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego zadania i kompetencje określone między innymi w art. 36 a ust. 5 wykonuje odpowiednio zarząd gminy, zarząd powiatu i zarząd województwa.
Skarżący ponadto dodał, iż zasady konkursu na dyrektora placówki prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego, określone w art. 36 a ust. 5 powinien ustalić Zarząd Gminy. Rada Gminy podejmując uchwałę w tej kwestii rażąco naruszyła kompetencje Zarządu.
W odpowiedzi na skargę Gmina Wisznia Mała uznała za słuszną skargę wniesioną przez Prokuratora Okręgowego we Wrocławiu. Ponadto dodano, iż nie uchylenie zaskarżonej uchwały nastąpiło na skutek przeoczenia, które nie mogło być w późniejszym czasie usunięte, albowiem upłynął okres kadencji Rady Gminy.
Wskazano, iż Zarząd Gminy, na podstawie art. 5c pkt 2 w zw. z art. 36 a ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty /Dz.U. z 1996r., Nr 67, poz. 329 z póź. zm./ podjął uchwałę w sprawie powołania komisji konkursowej oraz w sprawie regulaminu komisji konkursowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004r. właściwy obecnie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.
W myśl art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ sądy administracyjne powołane zostały do kontroli działalności administracji publicznej wyrażającej się – między innymi – w rozpoznaniu skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego.
Kontrola ta ma na celu ocenę legalności zaskarżonego aktu, a więc ocenę jego zgodności z prawem.
Według art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym /Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591/ "Uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna" /.../.
Stosownie do art. 94 ust. 1 "Nie stwierdza się nieważności uchwały organu gminy po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli uchwała jest aktem prawa miejscowego.
Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały z powodu upływu terminu określonego w ust. 1 a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o niezgodności uchwały z prawem. Uchwała taka traci moc prawną z dniem orzeczenia o jej niezgodności z prawem.
Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio /art. 94 ust. 2/.
Przepisy ustawy o samorządzie gminnym wyróżnia dwie kategorie uchwał organów gminy: istotne naruszenie prawa oraz nieistotne naruszenie prawa.
Istotne naruszenie prawa nie zostało zdefiniowane w ustawach samorządowych, nie pokrywa się w zupełności z przesłankami stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnymi za istotne naruszenie prawa przyjmuje się takiego rodzaju naruszenia jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały.
W rozpoznawanej sprawie Prokurator Okręgowy zarzucił, iż Rada Gminy Wisznia Mała podejmując uchwałę Nr /XXXVI/285/02 z dnia 27 marca 2002r. w sprawie regulaminu komisji konkursowej w sposób istotny naruszyła art. 5 c pkt 2 w zw. z art. 36 a ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty /Dz.U. z 1996r. Nr 67, poz. 329 z póź. zm./.
W myśl bowiem art. 5 c pkt 2 cyt. ustawy zasady konkursu na dyrektora placówki prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego, określone w art. 36 a ust. 5 powinien ustalić Zarząd Gminy.
Rada Gminy podejmując uchwałę w tej kwestii rażąco naruszyła kompetencję Zarządu.
Trafnie wywiódł skarżący, iż Rada Gminy Wisznia Mała dopuściła się naruszenia wskazanych przepisów prawa.
Przepis art. 5 c pkt 2 ustawy o systemie oświaty stanowi, iż w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego zadania i kompetencje określone w art. 36 a ust. 1, 2, 4, 4 a, 5, 6 i 9 wykonują odpowiednio: zarząd gminy, zarząd powiatu, zarząd województwa.
Z kolei przepis art. 36 a ust. 5 powołanej ustawy stwierdza, iż "w celu przeprowadzenia konkursu organ prowadzący szkołę lub placówkę określa regulamin konkursu oraz powołuje komisję konkursową /.../."
Z treści przywołanych unormowań wynika, iż ustawodawca powierzył do wyłącznej kompetencji Zarządu Gminy podejmowanie czynności z zakresu przeprowadzenia konkursu.
Rada Gminy Wisznia Mała podejmując w dniu 27 marca 2002r. uchwałę Nr /XXXVI/284/02 w sprawie regulaminu komisji konkursowej – w celu ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora Gimnazjum Publicznego w Szewcach – naruszyła ustawową kompetencję Zarządu co z kolei stanowi istotne naruszenie prawa.
W tym stanie rzeczy skarga znajduje usprawiedliwione podstawy prawne.
Stąd też na podstawie art. 147 § 1 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ oraz art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym /Dz.U. z 2001 Nr 142, poz. 1591/ należało orzec jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 3 ust. 5art. 36a ust. 5 ustawyart. 18 ust. 1 ustawyart. 5 ustawyart. 91 ust. 1 ustawyart. 16 ust. 1 pkt 5 ustawyart. 5c pkt 2Art. 5art. 36art. 97 § 1 ustawyart. 3 § 2 pkt 6 ustawyart. 94 ust. 1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło