II SA/Wr 2204/01

Sygnatura akt II SA/Wr 2204/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędziowie: SNSA Halina Kremis (sprawozdawca) WSA Mieczysław Górkiewicz As. WSA Anna Siedlecka Protokolant: Magda Mikus po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. i K. W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wybudowanych na posesji przy ul. Ż. [...] we W. dwóch szop drewnianych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od strony przeciwnej na rzecz skarżącego 10 zł kosztów postępowania przed sądem administracyjnym; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Sygnatura akt II SA/Wr 2204/2001 UZASADNIENIE Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (Nr [...]) z dnia [...] nakazano rozbiórkę wybudowanych samowolnie dwóch szop drewnianych usytuowanych na posesji przy ul. Ż. [...] we W. Jako podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia organ przywołał art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 zpóźn. zm.). Na uzasadnienie organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania uzupełniającego, organ pierwszej instancji ustalił, iż na posesji przy ul. Ż. [...] we W. od 1986 r. istniała drewniana szopa, wzniesiona przez poprzednich właścicieli nieruchomości. Została ona jednak rozebrana po wybudowaniu domu mieszkalnego, który został sprzedany w 1996 r. obecnemu właścicielowi K. W. Fakty te świadczą o tym, że szopy drewniane, w których strona hoduje gołębie, zostały wybudowane po nabyciu nieruchomości, w okresie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z powyższymi ustaleniami, mając na uwadze fakt, iż inwestor wybudował przedmiotowe obiekty samowolnie, bez zgody właściwego organu administracji państwowej, organ pierwszej instancji decyzją Nr [...] z dnia [...] nakazał ich bezwarunkową rozbiórkę. Od decyzji tej wniósł odwołanie zobowiązany K. W. W kolejnych pismach skierowanych do organu drugiej instancji skarżący złożył m.in. wniosek o uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, gdyż, jego zdaniem, obarczona jest błędem w ustaleniach faktycznych, które powodują jej wadliwość. Sprawa dotyczy ustalenia czasu budowy spornych obiektów. W piśmie z dnia 26 lutego 2001 r. strona stwierdza, że skarżący został właścicielem nieruchomości przy ul. Ż. [...] w 1996 r. i w miejsce starego, szpecącego obiektu budowlanego, postawiono nowy, z użyciem lepszych materiałów i nowszą technologią w budownictwie. Poinformował organ odwoławczy, że złożył doniesienie do prokuratury o składanie fałszywych zeznań przez J. S. i G. K. W związku z powyższym wniósł o zawieszenie postępowania w przedmiotowej sprawie. Decyzją z dnia [...] (Nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania K. W. od opisanej decyzji, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał ją w mocy. Na uzasadnienie wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...] organ drugiej instancji uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakazującą rozbiórkę dwóch szop drewnianych wybudowanych samowolnie na posesji przy ul. Ż. [...] we W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując wątpliwości, które winny być wyjaśnione przed podjęciem ponownego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Jedną z nich było bezsporne ustalenie czasu budowy obiektów objętych nakazem rozbiórki. Fakt ten jest niezbędny do zastosowania odpowiednich unormowań prawnych, określonych w ustawie Prawo budowlane. Po dokonaniu analizy materiałów dowodowych zgromadzonych w niniejszej sprawie organ odwoławczy stwierdza, że zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, który stanowił podstawę prawną zaskarżonej de- 2 Sygnatura akt II SA/Wr 2204/2001 cyzji, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Ustawa ta obowiązuje od dnia 1 stycznia 1995 r. Z akt sprawy, a także z pisma skarżącego wynika, że gołębniki zostały przez niego wybudowane w miejscu starej, rozebranej po wybudowaniu budynku mieszkalnego, szopy drewnianej. Odwołujący się został właścicielem nieruchomości w 1996 r., co świadczy o tym, że budynki gospodarcze przeznaczone do hodowli gołębi zostały wzniesione w okresie obowiązywania tej ustawy. Stosownie do unormowań prawnych określonych w art. 28 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i 30, w których ustawodawca określa te obiekty i roboty budowlane, które są zwolnione z powyższego obowiązku i te, które wymagają zgłoszenia właściwemu organowi, zamiaru ich wykonania. Faktem bezspornym jest naruszenie obowiązujących norm prawnych w tym zakresie. Samowolna budowa obiektów budowlanych stanowi przesłankę do zastosowania art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, co wystąpiło w analizowanej sprawie. Odnosząc się do wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania administracyjnego organ stwierdza, że zgodnie z art. 97 ust. 4 kpa, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przedmiotowej sprawie takie przesłanki nie zachodzą, gdyż zarówno świadkowie, jak i skarżący zgodnie informują iż stara szopa drewniana została rozebrana po wybudowaniu budynku mieszkalnego, co nastąpiło przed sprzedażą nieruchomości inwestorowi. Sporne budynki, które są przedmiotem niniejszego postępowania wybudowano po 1995 r., tj. w czasie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w której to ustawodawca przewidział określone konsekwencje za samowolną budowę obiektów budowlanych. Nie można też uznać argumentu skarżącego, iż obiekty te istnieją już 5 lat, wobec czego nie można orzec ich rozbiórki zgodnie z art. 49 ustawy Prawo budowlane. Pierwsza decyzja w tej sprawie została wydana 29 czerwca 1999 r., co dowodzi, że postępowanie prowadzone przez nadzór budowlany wszczęto przed terminem umożliwiającym legalizację samowoli budowlanych spełniających warunki określone w art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Na ostateczną decyzję w sprawie skargę do sądu administracyjnego złożyli K. i K. W. W skardze podnieśli zarzuty zbieżne z odwołaniem. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i wstrzymanie jej wykonania. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumenty zaprezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Zaskarżona decyzja podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i mię- 3 Sygnatura akt II SA/Wr 2204/2001 dzy tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w tym także na decyzje wydane na podstawie ustawy Prawo budowlane. Z taką kontrolą mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Wskazać jeszcze trzeba, że po myśli art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niniejszej wskazać trzeba, że w dołączonych do odpowiedzi na skargę aktach administracyjnych znajduje się decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta W. z dnia [...], nakazująca K. W. przesunięcie o 3 m dwóch drewnianych szop gospodarczych ustawionych na murowanych słupkach o wys. 0,7 m od terenu, usytuowanych na posesji przy ul. Ż. [...] we W. W osnowie decyzji, jako materialno-prawną jej podstawę, organ przywołał art. 51 Prawa budowlanego. Kompetentne organy nadzoru budowlanego próbowały stwierdzić nieważność tej decyzji, ale Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r. uchylił obie decyzje w sprawie uznając w uzasadnieniu, że organy nie wykazały, aby kontrolowana decyzja nakazująca wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Dodać trzeba, że obiekty budowlane, stanowiące przedmiot obu postępowań są tożsame. W konsekwencji doszło do sytuacji, w której w obrocie prawnym, co do tego samego obiektu budowlanego, funkcjonują dwie decyzje ostateczne: jedna nakazująca wykonanie czynności (nota bene już wykonanych przez skarżącego), mających doprowadzić inwestycję do stanu zgodnego z prawem, i druga -nakazująca rozbiórkę tego obiektu, jako ewidentnej samowoli budowlanej. Taka sytuacja faktyczna i prawna jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia zasady legalności, co musiało doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą kompetentnego organu nadzoru budowlanego będzie rozważenie zaistniałej sytuacji faktycznej i prawnej, wskazanie czy ostateczna decyzja z [...], nakazująca K. W. przesunięcie o 3 m dwóch drewnianych szop ma wpływ na tok niniejszego postępowania, oraz ustosunkowanie się do zarzutów odwołania. Reasumując, wobec zasadności skargi, zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu zawarto w sentencji w myśl art. 152 ustawy. Orzeczenie o kosztach sądowych znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 4