II SA/Wr 221/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. Ł. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu "zespołu tymczasowych pawilonów handlowych w technologii szkieletu drewnianego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną" postanawia odmówić stronie skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej . Uzasadnienie: Postanowieniem z dnia 1 lipca 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 221/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę W. Ł. postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu "zespołu tymczasowych pawilonów handlowych w technologii szkieletu drewnianego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną" Postanowienie Sądu zostało doręczone skarżącemu w dniu 8 lipca 2009 r. wraz z prawidłowym pouczeniem. W dniu 20 lipca 2009r. skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Postanowieniem 12 sierpnia 2009 r., wobec wniosku skarżącego, referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy Następnie w wyniku rozpatrzenia sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 10 września 2009r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w części w zakresie ustanowienia adwokata i oddalił wniosek w pozostałym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 listopada 2009r. sygn. akt II OZ 980/09 w wyniku rozpatrzenia złożonego przez skarżącego zażalenia uchylił zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 27 listopada 2009r. przyznano prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej oraz przyznano prawo pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Pismem z dnia 4 stycznia 2010r. przekazano Dziekanowi Okręgowej Rady Adwokackiej odpis postanowienia z dnia 27 listopada o przyznaniu skarżącemu prawa pomocy, jednocześnie zwracając się o wyznaczenie adwokata dla skarżącego. Powyższe pismo zostało doręczone adresatowi w dniu 6 stycznia 2010r. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego adwokat W. B., w dniu 2 lutego 2010 r. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 1 lipca 2009r. w przedmiocie odrzucenia skargi. Nie wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2010r. odrzucono skargę kasacyjną jako wniesioną po terminie. Odpis powyższego postanowienia doręczono pełnomocnikowi w dniu 4 marca 2010r. Pełnomocnik skarżącego w dniu 5 marca 2010r. złożył osobiście w tut. Sądzie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że o wyznaczeniu pełnomocnikiem skarżącego Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu zawiadomiła adw. W. B. w dniu 13 stycznia 2010r. W tej samej dacie adwokat wystąpił do skarżącego z pismem o udzielenie pełnomocnictwa do występowania w sprawie (art. 244 p.p.s.a.). Pełnomocnik uzyskał pełnomocnictwo w dniu 2 lutego 2010r. i od tej daty rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz do dokonania czynności procesowej której terminu uchybiono. W dalszej części wniosku wskazano, że kwestie proceduralne związane z rozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy spowodowały, że termin do złożenia skargi, bez winy skarżącego upłynął w dniu 7 sierpnia 2009 r. Natomiast skarga kasacyjna wniesiona przez pełnomocnika (z dnia 2 lutego 2010r.) nie zawierała wniosku o przywrócenie terminu, z uwagi na okoliczność, iż wątpliwości w zakresie interpretacji podstawy do przywrócenia terminu w rozpatrywanej sprawie wymagały zasięgnięcia informacji w tym zakresie w Sądzie (w wydziale Informacji Sądowej, w dniu przeglądania akt co winno zostać odnotowane przez osoby wydające akta sprawy). Wskazano, że informacji tej udzielono, wskazując że nie ma konieczności składania w tym względzie wniosku. Końcowo, powołując się na pogląd Sądu Najwyższego zawarty w uchwale składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 17 lutego 2009r. sygn. III CZP 117/08 wskazano, że przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w czasie, w którym ma on możliwość jej wniesienia, nie później jednak niż z upływem dwóch miesięcy od dnia zawiadomienia go o ustanowieniu pełnomocnikiem. W dniu 11 marca 2010 r. pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie na Postanowienie tut. Sądu z dnia 19 lutego 2010r. wraz "z wnioskiem o częściowe przyznanie prawa pomocy w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu od zażalenia". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 87 p.p.s.a., w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu, wniesionym w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, do sądu, w którym czynność miała być dokonana (§ 1), należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 p.p.s.a. oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Rozpatrując powyższy wniosek z dnia 5 marca 2010r Sąd uznał, że dopełnienie czynności dla której określony był termin nastąpiło wprost we wniosku złożonym w ustawowym terminie. Wskazać należy, że brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Od strony postępowania można bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. Dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa daje podstawę do przyjęcia jej zawinienia w uchybieniu terminu i odmowy przywrócenia terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 78/05, Lex nr 192260). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych zawinienie pełnomocnika (strony) w uchybieniu terminu stanowi spełnienie negatywnej przesłanki, przewidzianej w art. 58 § 1 k.p.a. i wyłączającej dopuszczalność przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia skargi. Prowadzi to do oddalenia wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2003 r., sygn. akt II SA/Kr 3122/02, nie publik.). Powyższy pogląd, wyrażony na gruncie art. 58 § 1 k.p.a., znajduje zastosowanie również w warunkach obowiązującego obecnie art. 86 § 1p.p.s.a., albowiem treść obu wskazanych przepisów jest zbieżna. Nadto zgodnie z art. 95 § 2 k.c. wszelkie czynności prawne dokonywane przez pełnomocnika strony w granicach udzielonego mu umocowania pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego, a tym samym działania te należy traktować tak, jakby były podejmowane przez samego mocodawcę. Wobec czego zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona (pełnomocników) w pełni ją obciążają, a to z kolei oznacza, że niezachowanie terminu przez jej pełnomocnika równoznaczne jest z zaniechaniem samej strony. Osoba działająca przez pełnomocnika działa bowiem w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy." W ocenie Sądu, pełnomocnik skarżącego wbrew treści art. 87 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu o do złożenia skargi kasacyjnej, to jest aby po jego stronie wystąpiła przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie powyższego terminu. Okoliczności podnoszone przez pełnomocnika skarżącej we wniosku o przywrócenie terminu nie mogły stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku. Podnoszone przez profesjonalnego pełnomocnika w końcowej części wniosku okoliczności dotyczące "wątpliwości w zakresie interpretacji podstawy do przywrócenia terminu w rozpatrywanej sprawie" które wymagały zasięgnięcia informacji w tym zakresie w Sądzie, który jak wynika z relacji pełnomocnika pouczył go że nie ma konieczności składania w tym zakresie wniosku, czy też powoływanie się na treść Uchwały SN z dnia 17 lutego 2009r. sygn. III CZP 117/08 w której Sąd zajmował się m.in. zagadnieniem zakresu czasowego ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd -nie mogły stanowić przeszkody do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. W uchwale tej bowiem wskazano, że przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w czasie, w którym ma on możliwość jej wniesienia, nie później jednak niż z upływem dwóch miesięcy od dnia zawiadomienia go o ustanowieniu pełnomocnikiem, nie zajmuje się zatem sytuacją w której pełnomocnik, mimo ewidentnego uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej składa ten środek odwoławczy bez wspomnianego wniosku o przywrócenie tego terminu. Tak sformułowane uzasadnienie rozpatrywanego wniosku, złożonego przez osobę zawodowo reprezentującą interesy innych osób przed sądem w konfrontacji z początkowym stwierdzeniem zawartym we wniosku z którego wynika "Pełnomocnik uzyskał pełnomocnictwo w dniu 2 lutego 2010r. i od tej daty rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz do dokonania czynności procesowej której terminu uchybiono" czyni ten wniosek wewnętrznie sprzecznym i wskazuje na ewidentne niezrozumienie sytuacji procesowej skarżącego oraz treści powoływanej przez pełnomocnika uchwały. Nawet bowiem wspomniana "wątpliwość w zakresie interpretacji podstawy do przywrócenia terminu" w rozpatrywanej sprawie nie zwalniała pełnomocnika z obowiązku złożenia stosownego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, skoro jak sam podaje termin do jej złożenia upłynął z dniem 7 sierpnia 2009, nie stanowi usprawiedliwienia dla odstąpienia od podjęcia wskazanej czynności procesowej niezbędnej dla starannego wypełnienia obowiązków wynikających ze stosunku pełnomocnictwa łączącego pełnomocnika z skarżącym. Tym bardziej, że przy ocenie działań pełnomocnika zawodowego, jakim jest adwokat przyjmuje się szczególny miernik staranności, wymagający od adwokata zachowania szczególnej staranności przy reprezentowaniu mocodawcy w postępowaniu sądowym. W szczególności dotyczy to czynności, które wywołują istotne skutki procesowe. Do takich czynności należy zaliczyć złożenie wniosku o przywrócenie terminu w do wniesienia skargi kasacyjnej w sytuacji ustanowienia pełnomocnika z urzędu i uzyskania przez niego pełnomocnictwa od skarżącego w dniu 2 lutego 2010 tj. po blisko pół rocznym okresie od dnia upływu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej . W ocenie Sądu zachowanie pełnomocnika było przejawem braku zwykłej staranności w prowadzeniu sprawy, prawdopodobnie przeoczeniem noszącym cechy niedbalstwa. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, uznając, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Sąd, na podstawie art. 86 § 1p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.