II SA/Wr 2229/02

WyrokWSA we Wrocławiu2005-06-09

Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Krystyna Skowrońska-Pastuszko, Maria Tkacz-Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie likwidacji przedszkola publicznego, podjęta bez uprzedniego przedłożenia jej projektu do zaopiniowania związkom zawodowym, stanowi rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie jej nieważności?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie likwidacji przedszkola publicznego, podjęta bez uprzedniego przedłożenia jej projektu do zaopiniowania związkom zawodowym zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych, stanowi rażące naruszenie prawa. Zadaniem związku zawodowego jest reprezentowanie i obrona praw, interesów zawodowych i socjalnych ludzi pracy, a likwidacja przedszkola dotyczy tych interesów zarówno pracowników, jak i rodziców dzieci. Niedopełnienie obowiązku opiniowania przez związki zawodowe uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały.
Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy w Legnicy złożył skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Jaworze z dnia 24 kwietnia 2002 r. w sprawie likwidacji Przedszkola Publicznego Nr 1 w Jaworze. Zarzucił rażące naruszenie prawa, polegające na braku przedłożenia projektu uchwały do zaopiniowania związkom zawodowym, co jest obowiązkiem wynikającym z ustawy o związkach zawodowych. Gmina Jawor wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że uchwała ma charakter organizacyjny i nie wymaga opiniowania przez związki zawodowe.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w Jaworze.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt 4 II SA / Wr 2229 /02 Dnia 9 czerwca 2005 r. WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA (del.) Krystyna Skowrońska-Pastuszko (spr.) Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Legnicy na uchwałę Nr XLI 11/312/02 Rady Miejskiej w Jaworze z dnia 24 kwietnia 2002 r. w sprawie likwidacji Przedszkola Publicznego Nr l w Jaworze I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały ; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej uchwały. 2 Sygn. akt 4 IISA/Wr 2229/02 UZASADNIENIE Prokurator Okręgowy w Legnicy złożył w dniu 29 września 2002 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Jaworze z dnia 24 kwietnia 2002 r. Nr XLIII/312/02 w sprawie likwidacji Przedszkola Publicznego Nr l w Jaworze. Prokurator wnosił o stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały zarzucając jej rażące naruszenie prawa , tj. art. 19 ust. l i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1991 r. o związkach zawodowych ( Dz. U. z 2001 r. Nr 79 , poz. 854 , z późn. zm. ) polegające na tym , że wbrew wynikającego z tych przepisów obowiązkowi , organ gminy nie przedłożył projektu uchwały w sprawie likwidacji przedszkola do zaopiniowania związkowi zawodowemu . W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał , iż uchwała powyższa , podjęta na podstawie art. 5 ust. 5 i art. 59 ust. l , 2 i 6 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty ( Dz.U. z 1996 r. Nr 67 , póz. 329 , z późn. zm.) oraz art. 18 ust. 2 pkt 9 lit.h ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r. Nr 142 , póz. 1591 , z późn. zm . ) , przedłożona została do zaopiniowania Kuratorowi Oświaty , powiadomieni zostali również rodzice poprzez ogłoszenie umieszczone w budynku placówki, organ gminy nie dopełnił jednak obowiązku przedłożenia projektu uchwały związkom zawodowym. Prokurator przytoczył treść przepisów art. 19 ustawy o związkach zawodowych , w myśl których reprezentatywna organizacja związkowa uprawniona jest do opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych ( ust. l ) , a organy samorząd terytorialnego mają obowiązek przedłożyć projekty wyżej wymienionych aktów prawnych odpowiednim władzom statutowym związku . Określone w ustawie o związkach zawodowych zadanie w postaci reprezentowania i obrony praw , interesów zawodowych i socjalnych pracowników według skarżącego jest zadaniem o szerokim zakresie i kwestia likwidacji przedszkola wiąże się z zadaniami związków zawodowych , bowiem likwidacja taka rzutuje bezpośrednio na prawa i interesy zawodowe , socjalne pracowników likwidowanej placówki. Dodatkowo w skardze podniesiono , iż opiniowanie przez związki zawodowe nie oznacza współdecydowania , ani tym bardziej ingerowania w zakres kompetencji Rady Miejskiej , natomiast podjęcie uchwały przez organ jednostki samorządu terytorialnego z pominięciem obowiązkowego 3 Sygn. akt 4 II SA /Wr 2229/02 przedłożenia projektu do zaopiniowania przez związki zawodowe stanowi rażące naruszenie prawa. W odpowiedzi na skargę Gmina Jawor wniosła o jej oddalenie , jakkolwiek przyznała , iż nie przesłała projektu zaskarżonej uchwały Komisji Międzyzakładowej NSZZ "Solidarność" Pracowników Oświaty w Jaworze , uznając że taki rodzaj aktu prawnego nie wymaga zasięgania opinii władz statutowych związku zawodowego . Według strony przeciwnej uchwała tego rodzaju jest aktem prawnym o charakterze organizacyjnym , który wprawdzie pośrednio dotyczy interesów pracowniczych , jednakże wprost nie odnosi się do zakresu zadań będących przedmiotem działania związków zawodowych . Strona przeciwna twierdziła , że nie zachodzi w tym przypadku "prosty , bezpośredni związek miedzy treścią uchwały a zakresem działania związków zawodowych " , jak to zakłada art. 19 ustawy o związkach zawodowych . Jednostka samorządu terytorialnego wskazała przy tym , że legalność zaskarżonej uchwały nie została podważona przez organ nadzoru , jak również , już po podjęciu przez Radę Miejską w dniu 24 kwietnia 2002 r. , uchwała nie była kwestionowana przez Komisję Międzyzakładową NSZZ "Solidarność" Pracowników Oświaty w Jaworze . Gmina Jawor wnosiła w końcu o uznanie , że zaskarżona uchwała prawa nie narusza , albowiem zamiar likwidacji Przedszkola Publicznego Nr l w Jaworze był " uprzednio konsultowany z przedstawicielami związków zawodowych " . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skargę Prokuratora Okręgowego w Legnicy należało uwzględnić. Bezsporne w sprawie było , iż Rada Miejska w Jaworze projektu uchwały w sprawie likwidacji Przedszkola Publicznego Nr l w Jaworze , przed jej podjęciem w dniu 24 kwietnia 2002 r. , nie skierowała do odpowiednich władz statutowych związku , celem zaopiniowania , jak tego wymaga art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych . Uprawnienia związków zawodowych co do opiniowania projektów aktów prawnych określone zostały szeroko , bowiem w art. 19 ust. l cyt. ustawy znalazł się zapis w brzmieniu " w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych ". Słusznie zatem Prokurator w skardze wskazał na art. l ust. l ustawy o związkach zawodowych , z którego wynika , że zadaniem związku zawodowego jest reprezentowanie i obrona praw , interesów zawodowych i socjalnych ludzi pracy. 4 Sygn. akt 4 II SA /Wr 2229/02 Skład orzekający w niniejszej sprawie przyjmuje , iż z art. 19 ust. l ustawy o związkach zawodowych wynika prawo związków zawodowych do opiniowania m.in. projektów aktów prawa miejscowego w jak najszerszym zakresie dotyczącym zadań związków zawodowych . Sąd nie podziela natomiast stanowiska prezentowanego przez Gminę Jawor , że wymóg opiniowania przez związki zawodowe odnosi się tylko do takich aktów prawnych , których treść wprost odnosi się do zakresu zadań będących przedmiotem działania związków zawodowych . Nie można przy tym zgodzić się z poglądem Gminy Jawor , iż uchwała w sprawie likwidacji przedszkola jest aktem prawnym o charakterze organizacyjnym . Podstawę prawną uchwały stanowiły przepisy art. 59 ust. l , 2 i 6 ustawy o systemie oświaty oraz art. 18 ust. 2 pkt 9 lit.h ustawy o samorządzie gminnym przyznające kompetencje radzie gminy , jako organowi prowadzącemu przedszkole , do jego likwidacji. Adresatami norm zawartych w uchwale w sprawie likwidacji przedszkola są zatem nie tylko pracownicy przedszkola, lecz przede wszystkim rodzice i dzieci objęte wychowaniem przedszkolnym - por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 5.04.2002 r. , sygn. akt I SA 2160 /Ol LEX nr 81765 . W świetle powyższego należy stwierdzić , że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego i dotyczy nie tylko praw i interesów zawodowych , socjalnych pracowników likwidowanej jednostki , lecz także , i to nawet w szerszym zakresie , praw i interesów rodziców dzieci uczęszczających do przedszkola , a większość z tych osób to niewątpliwie ludzie pracy w rozumieniu art. l ust. l ustawy o związkach zawodowych . Niedopełnienie przez Radę Miejską w Jaworze obowiązku uprzedniego przedłożenia projektu uchwały w sprawie likwidacji przedszkola do zaopiniowania związkom zawodowym w trybie art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych ma cechę rażącego naruszenia prawa - por. wyrok NSA z dnia 19.12.1992 r., sygn. akt SA/Kr 1512/91 , Wokanda z 1992 r. Nr 5 s.21 , co uzasadnia stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały . Upływ czasu od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały nie stanowi w tym przypadku przeszkody dla rozstrzygnięcia o nieważności , bowiem jak wykazano powyżej uchwała ta jest aktem prawa miejscowego i dotyczy jej wyjątek określony w art. 94 ust. l ustawy o samorządzie gminnym . Biorąc pod uwagę powyższe , na podstawie art. 147 § l oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , póz. 1270 , z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło