II SA/Wr 2270/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-04-29
Skład orzekający: Jolanta Sikorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, który przewiduje obligatoryjne zwolnienie funkcjonariusza celnego ze służby w przypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, jest zgodny z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą domniemania niewinności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej jest zgodny z Konstytucją RP. Powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, sąd stwierdził, że zasada domniemania niewinności nie może uniemożliwiać sprawowania nadzoru nad instytucjami zaufania publicznego ani wykluczać wiązania z toczącym się postępowaniem karnym konsekwencji prawnych dla oskarżonego. Wniesienie aktu oskarżenia o umyślne przestępstwo stanowiło obligatoryjną podstawę do zwolnienia funkcjonariusza ze służby, a decyzja organu była zgodna z prawem.Stan faktyczny
Skarżący M. M. został zwolniony ze służby celnej decyzją Dyrektora Izby Celnej we W. na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, z uwagi na wniesienie przeciwko niemu aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa. Skarżący wniósł skargę, podnosząc zarzut niezgodności tego przepisu z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą domniemania niewinności. Twierdził, że decyzja ma charakter kary, a jej zastosowanie narusza jego prawa. Organ administracji utrzymał w mocy swoją decyzję, wskazując na obligatoryjny charakter przepisu i brak prawomocnego wyroku uniewinniającego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – Jolanta Sikorska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia 2005 r. przy udziale --- sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby celnej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej we W., powołując się na przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a i art. 81 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 z późn. zm.), zwolnił M. M. ze służby z dniem [...] r.
W uzasadnieniu podał, że Sąd Rejonowy Wydział [...] Karny w K. prowadzi w stosunku do M. M.postępowanie karne w sprawie sygn. akt [...] , w którym M. M. jest oskarżony o popełnienie czynu określonego w art. 271 § 1 kk i inne.
Wskazał, że zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej zwalnia się funkcjonariusza celnego w wypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. Tak sformułowany przepis prawa wskazuje, że decyzja Dyrektora Izby Celnej nie ma charakteru uznaniowego i jest obligatoryjna.
W związku z powyższym organ ten orzekł jak w wydanej decyzji.
M. M.złożył odwołanie od powyższej decyzji nazwane wnioskiem, w którym domagał się wstrzymania wykonania wydanej decyzji ponownego rozpatrzenia sprawy.
Podniósł w nim, że został zwolniony ze służby na podstawie art. 25 ust. l pkt 8a ustawy z dnia 24.07.1999r. o Służbie Celnej z powodu wniesienia aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego Wydziału Karnego w K. w sprawie sygn. akt [...] . Z akt wynika, że postępowanie dotyczy zarzutów popełnienia czynu z art. 271 § l kk w 1996r. na przejściu drogowym w T.. Postępowanie sądowe toczyło się w Sądzie Okręgowym w Ś., gdzie uznano go winnym bez uwzględnienia dowodów obrony, świadków oraz innych ważnych dokumentów, w tym opinii rzeczoznawców. W pierwszej instancji sąd wydał wyrok bez jakiegokolwiek uzasadnienia, co stało się powodem uchylenia wyroku przez Sąd Apelacyjny we W. w dniu [...] r. W uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny wskazał, że sąd I instancji rażąco naruszył przepisy prawa. Przywołał również powód nie odniesienia się do materiału dowodowego, przesłuchania świadków oraz innych dowodów złożonych przez odwołującego się oraz współoskarżonych. Z tego powodu Sąd Apelacyjny we W. przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy w K.. Do dnia wniesienia odwołania w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy nie rozpoczął rozpoznania sprawy z powodu przedłużającej się choroby oskarżonej A. S.-R., zatrudnionej w OC w T., a to z kolei uniemożliwia mu skuteczną obronę i uniewinnienie.
Dodatkowo podniósł, że materiał, na którym prokuratura oparła akt oskarżenia jest "mglisty, wadliwy oraz zawiera nieprawdziwe informacje". Jednak jedynym możliwym i skutecznym sposobem obrony jest rozpoczęcie rozpoznania przez Sąd Rejonowy i wszechstronne wyjaśnienie okoliczności zarzucanych mu czynów.
Powołując się na powyższe wniósł o wstrzymanie wykonania wydanej decyzji oraz ponowne rozpatrzenie sprawy.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Izby Celnej we W., decyzją z dnia [...] r. Nr [...] , powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 25 ust. 1 pkt 8a i art. 81 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu podał, że decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej we W. zwolnił ze służby funkcjonariusza celnego M. M., której M. M. się odwołał. W odwołaniu funkcjonariusz przytoczył przebieg postępowania karnego prowadzonego przed Sądem Rejonowym w K. w sprawie sygn. akt [...] , nie zakończonego prawomocnym orzeczeniem.
Rozpatrując odwołanie organ wskazał, że przepis art. 81 ust. 1a ustawy o Służbie Celnej wprowadza natychmiastową wykonalność decyzji o zwolnieniu ze służby. Ustawa o Służbie Celnej przewiduje w art. 61 ust. 2 pkt 1 przywrócenie do służby funkcjonariusza zwolnionego na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy tylko w przypadku uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu. Do dnia wydania decyzji odwoławczej takie rozstrzygnięcie nie zapadło.
Mając powyższe na uwadze orzekł jak w wydanej decyzji.
W skardze na powyższą decyzję M. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Podniósł, że w ustawie o Służbie Celnej zawarty jest przepis art. 2 pkt 3 stanowiący, że służbę celną może pełnić osoba, która nie była karana za przestępstwo popełnione umyślnie. Nowelą do w/w ustawy z sierpnia 2003r. został wprowadzony przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a mówiący o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w przypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. Zdaniem skarżącego w/w przepis jest niezgodny z art. 42 pkt 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym uważa się za niewinnego dopóki jego wina nic zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu.
Zarzuciła, że decyzja Dyrektora Izby Celnej jest w istocie karą, a powołanie się na ustanowiony w noweli przepis nie spełnia wymogów nakładanych przez Konstytucję w art. 42 pkt 3. W przedmiotowej decyzji należy zdaniem skarżącego upatrywać konsekwencji odpowiedzialności o charakterze quasi cywilnym i nadanie jej skutków właściwych dla odpowiedzialności karnej.
Wyjaśnił, że podstawą jego skargi jest zarzut, że decyzja Dyrektora Izby Celnej zawiera sankcję, co do istoty karną, której zastosowanie nie ma na celu merytorycznego wyjaśnienia sprawy, a jedynie wydalenie ze służby, bez możliwości kontradyktyjności postępowania i rozstrzygnięcia sporu bez oskarżania i przypisywania mu zarzucanych czynów.
Dodał, że jego sytuacja oraz wniesiony akt oskarżenia w roku [...] do Sądu Rejonowego w Ś. był znany Dyrektorowi i nie stanowił przeszkody do aktu mianowania na funkcjonariusza celnego w dniu wejścia w życie ustawy o Służbie Celnej. Dyrektor, jak i dział kadr w podległej mu Izbie Celnej, był świadom i posiadał dokumenty dotyczące zaistniałej sprawy. Nie stanowiło to przeszkody do awansów służbowych oraz nagród za sprawowaną służbę. Podniósł, że oceny okresowe jego osoby były pozytywne i nie wnosiły żadnych zastrzeżeń. Dyrektor nie wykorzystał przepisów zawartych w rozdziale 6 ustawy o Służbie Celnej, jak i nie wziął pod uwagę innych przepisów Kodeksu Pracy. W ten sposób pozostawił go bez środków do życia.
Podniósł, że Dyrektor Izby Celnej nie uwzględnił jego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu ze służby. Zdaniem skarżącego sankcja wydalenia ze służby nie służy ochronie żadnego interesu publicznego, a jednocześnie przekracza granicę ingerencji ustawodawczej w sferę praw i wolności określonej w art. 3l ust. 3 Konstytucji. Decyzja narusza zdaniem skarżącego wyrażoną w art. 42 ust. 1 Konstytucji zasadę domniemania niewinności. Samo wszczęcie postępowania karnego nie przesądza nawet o tym, czy przestępstwo zostało popełnione. Z treści decyzji Dyrektora wynika, że zrównał on osoby prawomocnie ukarane (zgodnie z art. 25 ust. l pkt 3) z tymi, co do których postępowanie jest w toku, bez uwzględnienia art. 42 ust. 3 Konstytucji. "Wynika z tego" zakaz wyciągania ujemnych, trwałych konsekwencji wobec oskarżonych, aż do momentu, w którym nie zakończy się postępowanie. Skarżący podniósł, że Dyrektor winien rozważyć całokształt okoliczności, tym bardziej, że sytuacja skarżącego była znana Dyrektorowi Izby Celnej we W. od momentu wszczęcia postępowania w roku [...] , to jest przed wejściem w życie ustawy o służbie Celnej.
Podniósł dalej, że treść kwestionowanych przepisów prawa narusza także art. 6 ust. 2 konwencji Praw Człowieka i Obywatela, statuującego zasadę domniemania niewinności, która to zasada jest pojmowana szeroko i wykracza poza ramy procesu karnego i wiąże nie tylko sądy w postępowaniu karnym, ale także inne władze państwowe i administracyjne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto w związku z zarzutami skargi dodał, że zarzut naruszenia przepisu art. 42 ust 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 ust. 2 Konwencji Praw Człowieka i Obywatela jest nietrafny wobec treści art. 25 ust 1 pkt 8a wprowadzonego ustawą z dnia 23 kwietnia 2003r. o zmianie Kodeksu Celnego oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 120, poz. 1122) i obowiązującego od dnia 10.03. 2003 r.
Ustawa o Służbie Celnej enumeratywnie wskazuje podstawy obligatoryjnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Zastosowanie każdej z nich obwarowane jest spełnieniem innej przesłanki faktycznej. Decyzja została wydana na podstawie art. 25 ust 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej i oparta na stanie faktycznym istniejącym w dniu wydania tej decyzji.
Za niezasadny także w ocenie organu uznać należy zarzut naruszenia przepisów Rozdziału 6 ustawy o Służbie Celnej dotyczącego zawieszenia funkcjonariuszy celnych w pełnieniu obowiązków służbowych oraz ustawy Kodeks pracy. Organ wyjaśnił, że w [...] r., kiedy wszczęto przeciwko skarżącemu postępowanie karne, obowiązywały przepisy ustawy z dnia 16.09.1932r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. Nr 31, poz. 214), które me przewidywały instytucji zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych. Ponadto przywołanie w skardze przepisów Kodeksu pracy, bliżej niesprecyzowanych, nie ma uzasadnienia w regulacji stosunku służbowego funkcjonariusza celnego. Ustawa o Służbie Celnej kształtująca status funkcjonariusza odsyła do regulacji Kodeksu pracy tylko w przypadkach wyraźnie wskazanych, a żaden z tych przypadków w sprawie nie zachodzi.
Za niezrozumiały organ uznał zarzut naruszenia przepisów art. 38 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej oraz § 4 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17.04.2000r. w sprawie dodatkowego funduszu nagród za szczególne osiągnięcia w Służbie Celnej (Dz. U. Nr 30, poz. 373 ze zm.) poprzez przyznawanie awansów i nagród skarżącemu w okresie, kiedy objęty był aktem oskarżenia. Organ podał, że w uznaniu Dyrektora IC W. i bezpośrednich przełożonych skarżący wywiązywał się z nałożonych obowiązków służbowych. Zachowanie skarżącego zasługiwało na pozytywną opinię. Organ wyjaśnił, że oceny okresowej dokonuje się w oparciu o przesłanki przewidziane w § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2.04.2000r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przy dokonywaniu ocen funkcjonariuszy celnych (Dz. U. Nr 27, poz 322) taksatywnie w tym przepisie wymienione. Organ podał, że wszystkie te przesłanki skarżący spełnił, zatem brak było podstaw prawnych do dokonania ujemnej oceny okresowej. Postępowanie karne prowadzone w stosunku do skarżącego nie miało wpływu na ocenę jego pracy.
Wskazując na powyższe organ podniósł, że w jego ocenie wydane w sprawie decyzje o zwolnieniu ze Służby Celnej zostały podjęte zgodnie z prawem.
W toku postępowania skarżący złożył wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na co organ wyraził zgodę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.
Z uwagi na to, że skarżący złożył w sprawie wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a zawiadomiony o tym organ nie zażądał w terminie ustawowym przeprowadzenia rozprawy, Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.
Zwolnienie M. M. ze służby celnej nastąpiło na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 z późn. zm.). Zgodnie z jego treścią: "Funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku: wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego". Przepis ten został dodany do art. 25 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej przez art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2003r., Nr 120, poz. 1122) zmieniającej ustawę o Służbie Celnej z dniem 10 sierpnia 2003 r. W podstawie pranej obydwu wydanych w sprawie decyzji powołano także przepis art. 81 ust. 1 i 1a ustawy o Służbie Celnej. Przepis ten w ust. 1 stanowi, że: "W wypadku wydania decyzji o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza celnego, przeniesieniu albo zleceniu mu wykonywania innych obowiązków służbowych, przeniesieniu na niższe stanowisko bądź zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych, funkcjonariusz celny może, w terminie 14 dni, złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.". "Złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy, o którym mowa w ust. 1, nie wstrzymuje wykonania decyzji." (ust. 1a).
Z niekwestionowanych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że do Sądu Rejonowego w K. został wniesiony przeciwko skarżącemu akt oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa z art. 271 § 1 i 3 kk, art. 80 § 1 u.k.s. i art. 94 § 1 u.k.s. w związku z art. 5 u.k.s. i w związku z art. 12 kk, a postępowanie w tej sprawie toczyło w dacie wydanych decyzji administracyjnych przed tamt. Sądem Rejonowym pod sygn. akt [...] . Wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego stanowiło podstawę z art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonych decyzji do zwolnienia skarżącego ze służby. Zważyć należy, że w/w przepis prawa ma charakter przepisu ius cogens, co oznacza, że w sytuacji spełnienia się określonych w nim przesłanek organ – Dyrektor Izby Celnej mógł podjąć tyko decyzję o treści określonej w w/w przepisie prawa, tj. zwolnić skarżącego ze służby. Według owego przepisu prawa wystarczającą przesłanką zwolnienia skarżącego ze służby było samo wniesienie przeciwko skarżącemu aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego, co w niniejszej sprawie miało miejsce i jest okolicznością niesporną. Dodając do art. 25 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej przepisem art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. zmieniającej ustawę o Służbie Celnej z dniem 10 sierpnia 2003 r. przepis pkt 8a ustawodawca rozszerzył, jak to trafnie zważa w odpowiedzi na skargę organ decyzyjny, katalog przyczyn stanowiących obligatoryjną podstawę zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby o przyczynę: "wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego".
Wbrew odmiennemu w tym względzie poglądowi skarżącego przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej jest zgodny z Konstytucją RP.
Wyrokiem z dnia 19 października .2004 r. sygn. akt K 1/04 (OTK-A 2004/9/93) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że: "Art. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 120, poz. 1122) jest zgodny z art. 32 oraz nie jest niezgodny z art. 42 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej."
W następnym wyroku z dnia 21 grudnia 2004r. sygn. akt SK 19/03 (OTK-A 2004/11/118) Trybunał Konstytucyjny zajmowała się kwestią zgodności art. 25 ust. 1 pkt 3 tejże ustawy z Konstytucją RP i orzekł: "Art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641) jest zgodny z art. 32 ust. 1 i art. 60 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej."
W uzasadnieniu pierwszego z wymienionych wyżej wyroków Trybunał Konstytucyjny oceniając zgodność art. 25 ust. 1 pkt 8a z Konstytucją RP odwołał się do dotychczasowego swojego orzecznictwa dotyczącego konstytucyjności podobnych uregulowań zawartych w innych ustawach. W orzeczeniach tych wyraził pogląd, że: "zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by ograniczała czy wręcz uniemożliwiała sprawowanie nadzoru nad instytucjami zaufania publicznego". (...) " W interesie publicznym leży ochrona autorytetu państwa oraz zapobieżenie sytuacjom kryminogennym w strukturach władzy publicznej (...)". "Karnoprawna zasada domniemania niewinności nie może być wiązana z każdym naruszeniem prawa. Przede wszystkim nie może być rozumiana tak szeroko, aby stanowiła usprawiedliwienie czy formę zabezpieczenia obiektywnych naruszeń prawa, zwłaszcza wtedy, gdy od adresata normy prawnej wymaga się zawodowych zachowań, zarówno w sferze ekonomicznej, jak i prawnej. (...) Nie ma podstaw, a niejednokrotnie faktycznych możliwości, do rozciągania treści tych przepisów na wszelkie postępowania, w których stosowane są jakiekolwiek środki przewidujące dla adresata orzeczenia jakiekolwiek sankcje i dolegliwości". "Bezpośrednie uregulowanie w przepisach konstytucyjnych zasady procesu karnego, jaką jest domniemanie niewinności, niewątpliwie świadczy o rozszerzeniu jej zastosowania. Nie oznacza to jednak rozciągnięcia tej gwarancji konstytucyjnej na procedury ustawowe, których celem w ogóle nie jest ustalenie naganności zachowania ludzkiego i wymierzenie sankcji. (...) Konstytucyjna zasada domniemania niewinności musi być rozumiana jako wykluczająca uznanie winy i odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem karnym. Nie może być jednak rozumiana w taki sposób, który wykluczałby wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych oddziaływujących na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. Dopuszczalność takich konsekwencji powinna być ważona nie na płaszczyźnie zasady domniemania niewinności, ale w płaszczyźnie zasady proporcjonalności, wykluczającej zakres ingerencji w sferę praw i wolności. Ocena dokonywana jest więc nie z perspektywy art. 42 Konstytucji, ale tych regulacji konstytucyjnych, które określają treść i zakres praw i wolności, w obszarze których dochodzi do ingerencji". Analizując dotychczasową swoją linię orzeczniczą dotyczącą zakresu zastosowania art. 42 ust. 3 Konstytucji RP nie znalazł podstaw do odstąpienia od niej.
Wyrokiem tym również orzekł, że zakwestionowane przepisy prawa są zgodne z art. 32 Konstytucji RP. Nie uznał aby wprowadzenie jako obligatoryjnych podstaw zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego (art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej ) oraz tymczasowego aresztowania (art. 25 ust. 1 pkt 8b ustawy o Służbie Celnej), a także ukształtowanie możliwości przywrócenia do pracy na zasadach określonych w art. 61 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej stanowiło istotne zróżnicowanie statusu prawnego przedstawicieli tej grupy zawodowej w stosunku do innych służb mundurowych. Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że: "Wieloaspektowy, publiczny wymiar Służby Celnej powoduje, że w istotnym stopniu jej działania a nawet wyobrażenia o nich, kształtują autorytet organów państwa i zaufanie do ich funkcjonariuszy. Stąd też wymagania w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Służby Celnej muszą być tak wysokie, aby podstawy ich autorytetu umacniały. Okoliczność, że wymagania takie w stosunku do nich są niejednokrotnie wyższe niż w stosunku do innych służb nie oznacza, że w stosunku do innych służb nie mogą być zwiększone, o ile tego wymagać będzie sytuacja." "W rezultacie stwierdził, że: "zakwestionowane przepisy nie naruszają konstytucyjnej zasady równości." Jednocześnie zauważył, iż: "Nie oznacza to oczywiście, że w związku z tym nie istnieje potrzeba szczególnych - ze względu na skalę represyjności przyjętych środków - zabezpieczeń praw funkcjonariuszy celnych. Jest to jednak problem, którego analiza wykracza poza rozważania możliwe przy wskazanych wzorcach kontroli."
W końcowej części uzasadnienia cytowanego wyroku, nie widząc podstaw do orzeczenia niekonstytucyjności zakwestionowanych przepisów prawnych, wskazał - analizując treść ustawy w zakresie związanym ze skarżonymi przepisami (a więc poza przedmiotem swojego orzekania) - na konieczność pełnego, racjonalnego i jednocześnie zgodnego z konstytucyjnymi standardami rozwiązania problemu skutków stwierdzonej ex post bezzasadności zwolnienia ze służby - w wyniku uniewinnienia funkcjonariusza, umorzenia postępowania karnego albo uchylenia postanowienia o tymczasowym aresztowaniu. Podał, iż w ten sposób sygnalizuje zasadność stosownej prawotwórczej aktywności. Dodał, że: "Troska o dobro służby publicznej, w tym Służby Celnej, usprawiedliwia zastosowanie indywidualnych rygorów prawnych zdeterminowanych jej specyfiką, nawet jeżeli cechować je będzie duży stopień represywności. Nie zwalnia zaś z konieczności zapewnienia poczucia sprawiedliwości, minimum bezpieczeństwa socjalnego oraz podstawowych warunków egzystencji dla osób pozostających bez pracy nie z własnej woli (por. wyrok TK z 4 grudnia 2000 r., sygn. K. 9/00, OTK ZU nr 8/2000, poz. 294), gdy w następstwie przeprowadzonego postępowania karnego przesłanki zastosowania środków represywnych nie znalazły potwierdzenia."
W tej sytuacji podniesiony w skardze zarzut niekonstytucyjności art. 25 ust. l pkt 8a ustawy z dnia 24.07.1999r. o Służbie Celnej, jak również zarzut niekonstytucyjności art. 25 ust. 1 pkt 3 tejże ustawy oraz ich sprzeczności z art. 6 ust. 2 Konwencji Praw Człowieka i Obywatela uznać należy za nietrafny.
Za nietrafny także w świetle wyżej powołanych wyroków Trybunału Konstytucyjnego uznać należy podniesiony w skardze zarzut zrównania podstawy prawnej zwolnienia ze służby określonej w art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o Służbie Celnej z podstawą określoną w art. 25 ust. l pkt 8a tejże ustawy. Każdy z tych przepisów ustanawia odmienną podstawę zwolnienia funkcjonariusza ze Służby Celnej. Podstawą zwolnienia skarżącego ze Służby Celnej był przepis art. 25 ust. l pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, a przesłankę w nim wymienioną wypełniało wniesienie przeciwko skarżącemu do Sądu Rejonowego w K. aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa z art. 271 § 1 i 3 kk, art. 80 § 1 u.k.s. i art. 94 § 1 u.k.s. w związku z art. 5 u.k.s. i w związku z art. 12 kk.
Dalsze podniesione w skardze zarzuty, w szczególności co do mianowania na stanowisko oraz awansów służbowych wykraczają poza ramy niniejszego postępowania w związku z czym Sąd uznał za zbędne ustosunkowywanie się do nich.
W świetle powyższego decyzje zaskarżonej treści uznać należy za prawidłowe. Skarga zatem jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło