II SA/Wr 231/07

WyrokWSA we Wrocławiu2007-06-27

Skład orzekający: Andrzej Cisek, Zygmunt Wiśniewski, Mieczysław Górkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo umorzyły postępowanie wznowione na wniosek strony z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia, nie wyjaśniając jednocześnie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, w szczególności daty, od której biegł termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy administracji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy. W szczególności nie wykazały jednoznacznie, czy skarżący uchybili terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, co stanowiło podstawę do umorzenia postępowania. Brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym precyzyjnego ustalenia daty dowiedzenia się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, narusza zasady prawdy obiektywnej i prawidłowego prowadzenia postępowania dowodowego (art. 7, 77 § 1 KPA).
Stan faktyczny
Skarżący D. i B. S. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, zarzucając inwestorowi posłużenie się sfałszowaną mapą do celów projektowych. Starosta J. postanowieniem wznowił postępowanie, a następnie decyzją umorzył je, uznając, że skarżący uchybili jednomiesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, ponieważ dowiedzieli się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia w dniu wizji lokalnej. Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zaskarżyli decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów KPA, w tym błędne ustalenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody D. i poprzedzającą ją decyzję Starosty J., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, oraz zasądził od Wojewody D. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: II SA/Wr 231/07 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Cisek- sprawozdawca Sędziowie: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant Magdalena Domańska-Byskosz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi B. i D. S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego wznowionego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalno-pensjonatowego przy ul. D. [...] w S. P. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją decyzję organu I instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżących kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania. wyr.1-sentencja wyroku W dniu [...] Starosta J. na podstawie art. 105 § 1, art. 149 § 1, art. 150 § 1 w związku z art. 148 § 1 KPA wydał decyzję nr [...], którą umorzył postępowanie administracyjne wznowione postanowieniem Starosty J. z dnia [...] Nr [...] w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty J. z dnia [...] Nr [...] udzielającą R. B. pozwolenia na rozbudowę i modernizację budynku mieszkalno-pensjonatowego na działkach nr [...] i [...] przy ul. D. w S. P. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż na wniosek R. B. Starosta J. decyzją z dnia [...] Nr [...] udzielił wnioskodawcy pozwolenia na rozbudowę i modernizację budynku mieszkalno-pensjonatowego na działkach nr [...] i [...] przy ul. D. w S. P. Jak wynika z akt sprawy dnia [...] do Starostwa Powiatowego w J. G. wpłynął wniosek D. i B. S. o wznowienie postępowania, w którym wskazali, że przedłożona przez inwestora w Starostwie Powiatowym mapa do celów projektowych podaje fałszywe dane. Inwestor posługiwał się sfałszowaną mapą przy uzyskiwaniu wszystkich uzgodnień na etapie przygotowywania dokumentacji. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 KPA wnieśli o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] S. J. wznowił na wniosek D. i B. S. postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty J. z dnia [...] Nr [...] udzielającą R. B. pozwolenia na rozbudowę i modernizację budynku mieszkalno-pensjonatowego na działkach nr [...] i [...] przy ul. D. w S. P. W toku tego postępowania, na podstawie pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], którego kopia pozostała w aktach, organ powziął wątpliwość, czy D. i B. S. zachowali termin do złożenia podania o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 KPA – to jest jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W myśl art. 148 § 1 KPA stanowi, iż podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin jednego miesiąca do wniesienia żądania wznowienia postępowania jest terminem zawitym. Ponadto organ I instancji wskazał, że na podstawie akt przesłanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego – zawiadomienia o wizji z dnia [...], protokołu z wizji z dnia [...] - ustalono, że D. i B. S. w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G. w dniu [...] zapoznali się z dokumentami dotyczącymi budowy i wnosili zastrzeżenia do budowy obiektu na działce przy ul. D. [...] w S. P. Zdaniem organu pierwszoinstancyjnego fakt ten został potwierdzony przez pracownika Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G. Także w ocenie organu I instancji nie budzi wątpliwości, ze w tym czasie to jest w dniu [...] wnioskodawcom – D. i B. S. znany był już fakt wydania decyzji pozwolenia na budowę i projekt budowlany. Znany zatem był również fakt –posługiwania się sfałszowaną mapą - przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę obiektu przy ul. D. [...] w S. P. A zatem termin do złożenia podania o wznowienie postępowania biegł od dnia [...] i upłynął w dniu [...]. W związku z powyższym uznane zostało przez organ I instancji, że wniosek o wznowienie postępowania z dnia [...] został złożony z uchybieniem ustawowego jednomiesięcznego terminu do jego wniesienia. Stosownie do przepisu art. 105 § 1 KPA, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego brak było podstaw do wznowienia postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest bezprzedmiotowe. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli skarżący – D. i B. S., którzy nie podpisali powyższego środka zaskarżenia. W związku z powyższym Wojewoda D. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] przekazał zgodnie z właściwością, wadliwe formalnie odwołanie D. i B. S. od decyzji Starosty J. z dnia [...] Nr [...] umarzającej postępowanie administracyjne wznowione postanowieniem Starosty J. z dnia [...] Nr [...] w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty J. z dnia [...] Nr [...] udzielającej R. B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-pensjonatowego na działkach nr [...] i nr [...] przy ul. D. [...] w S. P. od Starosty J., celem podjęcia stosownych czynności zmierzających do usunięcia braku formalnego wniesionego odwołania. Starosta J. pismem z dnia [...] przekazał podpisane odwołanie skarżących od decyzji Starosty J. z dnia [...] Nr [...]. W dniu [...] Wojewoda D. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania skarżących wydał decyzję Nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte jedną z kwalifikowanych wadliwości wyliczonych wyczerpująco w przepisie art. 145 § 1 KPA. Wznowienie postępowania zgodnie z przepisem art. 147 cytowanej ustawy następuje z urzędu lub na żądanie strony. Tryb i termin wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania regulują przepisy art. 148 KPA. Podanie o wznowienie postępowania, zgodnie z przepisem art. 148 § 1 KPA wnosi się do organu administracji publicznej , który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu zbadać zachowanie tego terminu. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Zgodnie z przepisem art. 149 powołanej ustawy, wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, natomiast odmowa wszczęcia postępowania następuje w drodze decyzji. Ponadto organ dodał, że mając na uwadze ogólną zasadę trwałości decyzji ostatecznych, zawartą w przepisie art. 16 § 1 KPA, wzruszenie ostatecznej decyzji musi być poprzedzone przeprowadzeniem szczególnie wnikliwym postępowaniem uwzględniającym w pełni przepis art. 7 i 77 KPA . Wniosek skarżących o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty J. z dnia [...] Nr [...] udzielającą R. B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-pensjonatowego przy ul. D. [...] w S. P. wpłynął do Starostwa Powiatowego w J. G. w dniu [...]. Organ odwoławczy podał, że Starosta J. postanowieniem z dnia [...] Nr [...], na wniosek skarżących wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty J. z dnia [...] Nr [...] bez przeprowadzenia badania, czy zachowany został termin do wniesienia podania o wznowienie przedmiotowego postępowania. W przeprowadzonym przez Starostę J. postępowaniu wznowieniowym powyższym postanowieniem z dnia [...] Nr [...] organ pierwszej instancji ustalił, iż D. i B. S. już w dniu [...] zaznajomili się z projektem budowlanym przedmiotowej inwestycji oraz dowiedzieli się o decyzji Starosty J. z dnia [...] o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalno-pensjonatowego przy ul. D. [...] w S. P., kiedy to brali czynny udział jako strona postępowania w postępowaniu prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G., dotyczącym kontroli budów i obiektów użytkowanych na terenie nieruchomości przy ul. D. [...] i [...] w S. P. W ocenie organu administracyjnego, o tym fakcie świadczy znajdujące się w aktach sprawy pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G. z dnia [...] skierowane do skarżących w sprawie uwag, dotyczących budowy prowadzonej przez R. B. przy ul. D. [...] w S. P., wniesionych podczas wizji w dniu [...]. A zatem termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, zdaniem Wojewody D., biegł od dnia [...] i upływał z dniem [...]. W opisanym powyżej stanie sprawy, z chwilą ustalenia przez organ I instancji uchybienia do wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania w sytuacji, gdy postępowanie to zostało wszczęte, stwarza obowiązek zakończenia tego postępowania w danej instancji przez jego umorzenie, ponieważ nie ma podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek strony, mimo uchybienia terminu do jego wniesienia, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych, o czym stanowi przepis art. 16 § 1 KPA. Ustalenie powyższe stworzyło dla organu I instancji obowiązek wynikający z przepisu art. 105 § 1 KPA, umorzenia wznowionego postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją S. J. z dnia [...] Nr [...], przez wydanie zaskarżonej decyzji. Ponadto organ II instancji zaznaczył, że skoro w przedmiotowej sprawie, wnoszone postępowaniem Starosty J. z dnia [...] Nr [...] postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć, organ I instancji nie mógł więc przeprowadzić merytorycznej oceny materiału dowodowego w sprawie. Z tej przyczyn, w ocenie organu, zarzut podniesiony przez skarżących, iż zaskarżona decyzja nie odnosi się w sposób merytoryczny do zarzutów podniesionych przez stronę, uznano za bezzasadny. Wojewoda D. wskazał, że skoro Starosta J. nie mógł prowadzić postępowania wznowieniowego na wniosek strony, to ma prawo wszcząć z urzędu postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, w przypadku stwierdzenia wystąpienia przesłanki z przepisu art. 145 § 1 KPA, z powodu której mogłoby nastąpić uchylenie ostatecznej decyzji Starosty J. z dnia [...] Nr [...]. Dopiero kontrola prawidłowości swojego postępowania, może potwierdzić wystąpienie, czy też brak podstaw do wznowienia postępowania. Organ II instancji mając na uwadze zasadę zawartą w przepisie art. 15 KPA wskazał, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, wobec tego organ II instancji stwierdził, że postępowanie organu I instancji może być analizowane przez organ drugoinstancyjny w postępowaniu odwoławczym, ale tylko w odniesieniu do rozstrzygnięcia wydanego przez ten organ w zaskarżonej decyzji. Skoro przedmiotem zaskarżonej decyzji Starosty J. z dnia [...] nie było rozstrzygnięcie istoty sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną, lecz umorzenie postępowania z przyczyn jego bezprzedmiotowości, to organ drugiej instancji nie ma prawa zmienić granic postępowania rozpoznawczego wznowionego postępowania w prowadzonym postępowaniu odwoławczym. Skarżący – D. i B. S. wnieśli skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wraz z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji Starosty J. oraz zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Powyższej decyzji zarzucili: naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 105 § 1 KPA, art. 138 § 1 pkt 2 KPA, art. 149 § 2 KPA oraz art. 151 § 1 KPA, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Starosty J. pomimo jej wadliwego wydania, przejawiającego się w umorzeniu wznowionego postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy przepisy prawa nie przewidywały takiej możliwości, ze względu na zamknięty katalog rozstrzygnięć przewidzianych przez kodeks postępowania administracyjnego w postępowaniu wywołanym wnioskiem o wznowienie postępowania. Wskazali oni również na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 148 § 1 KPA poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie zachowali ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, podczas, gdy powoływany przez organy administracji I i II instancji protokół z dnia [...] dotyczył inwestycji budowlanej realizowanej przez D. i B. S., a nie procesu budowlanego realizowanego na nieruchomości sąsiedniej, o którego nieprawidłowości skarżący nie mieli pojęcia z uwagi na niedoręczenie im do chwili obecnej pozwolenia na budowę i późniejsze wykrycie nieprawidłowości inwestycyjnych. Wojewoda D. wniósł do Sądu odpowiedź na skargę wraz z wnioskiem o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd , następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei art. 147 § 1 przywołanej powyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Mając na uwadze powyżej wskazane kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie, w toku administracyjnego postępowania instancyjnego, okoliczności faktycznych i prawnych uznał, że skarga jest uzasadniona i wobec tego konieczne było zastosowanie w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie naruszenie prawa polegało na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy spowodowanym niedopełnieniem obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego - art. 7 KPA., art. 77 § 1 i art. 80 KPA. Zgodnie z treścią art. 7KPA, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten konstytuuje podstawowe zasady postępowania i obowiązki organu administracji publicznej na jakich powinien się opierać organ w toku postępowania. Podstawowe zasady wynikające z wyżej wymienionego przepisu, to zasada kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa, zasada prawdy obiektywnej, zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Zgodnie z przyjętą w art. 7 KPA zasadą prawdy obiektywnej, organy administracji publicznej, prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji. Zgodnie z treścią art. 7 i art. 77 § 1KPA organy orzekające zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2000 r. V SA 1816/00 LEX 77645). Dodać należy, iż obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2001 r. I SA 301/00 LEX nr 53964). W przedmiotowej sprawie organy II i I instancji nie dopełniły tego obowiązku. Sąd pragnie zaznaczyć, że zasada prawdy obiektywnej nakłada na organy administracji państwowej obowiązek dążenia do tej prawdy. Nie mają takiego obowiązku strony postępowania (P. Witkowski w: Zasady ogólne postępowania administracyjnego w postępowaniu podatkowym, cz. I. Prz. Podat. 1997/7/25 - t. 3). Tak więc to na organie ciąży obowiązek gromadzenia materiału dowodowego, który następnie posłużyć może za podstawę do wydania decyzji merytorycznej. Kodeks postępowania administracyjnego nie reguluje kwestii ciężaru dowodu w postępowaniu. Ogólna reguła dowodowa z art. 6 KC, która znajduje w takim przypadku zastosowanie, stanowi, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na organie lub stronie, zależnie od tego, który z tych podmiotów wywodzi z danego faktu skutki prawne. Zasada dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 KPA, art. 122 O.P.) nie jest regulatorem ciężaru dowodu (por. wyrok NSA OZ w Poznaniu z dnia 11.07.2002 I SA/Po 788/00 Biul. Skarb. 2002/6/25). Przepisy KPA regulując postępowanie dowodowe, stanowią wyznacznik, jako zbiór narzędzi dla organu, który w sytuacjach wymagających dookreślenia winien z nich korzystać w celu realizacji zasady wyrażonej w art. 7 KPA. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje formalna teoria dowodowa, według której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy takiego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę. Wręcz przeciwnie, rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7, 75 KPA) wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2000 r. V SA 948/00 LEX nr 50114). Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają między innymi gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Przepis art. 77 § 1 KPA nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Z powołanego przepisu prawa wynika między innymi, że organ administracji jest zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. W niniejszej sprawie organy administracyjne nie wypełniły nałożonego na nie przepisami prawa obowiązku i mimo braków w ustaleniach faktycznych wydały kwestionowane decyzje, przy czym zrobiły to niezgodnie z treścią przepisu art. 80 KPA., stanowiącym, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W niniejszej sprawie Starosta J. – organ I instancji – w dniu [...] wydał decyzję Nr [...], którą umorzył postępowanie administracyjne wznowione postanowieniem Starosty J. z dnia [...] Nr [...] w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty J. z dnia [...] Nr [...] udzielającą R. B. pozwolenia na rozbudowę i modernizację budynku mieszkalno-pensjonatowego na działkach nr [...] i [...] przy ul. D. [...] w S. P. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ pierwszoinstancyjny wskazał między innymi, iż na wniosek R. B. Starosta J. decyzją z dnia [...] Nr [...] udzielił wnioskodawcy pozwolenia na rozbudowę i modernizację budynku mieszkalno-pensjonatowego na działkach nr [...] i [...] przy ul. D. w S. P. Dnia [...] do Starostwa Powiatowego w J. G. wpłynął wniosek D. i B. S. o wznowienie postępowania, w którym wskazali, że przedłożona przez inwestora w Starostwie Powiatowym mapa do celów projektowych podaje fałszywe dane. Inwestor posługiwał się sfałszowaną mapą przy uzyskiwaniu wszystkich uzgodnień na etapie przygotowywania dokumentacji. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 KPA wnieśli o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Starosta J. wznowił na wniosek D. i B. S. postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty J. z dnia [...] Nr [...] udzielającą R. B. pozwolenia na rozbudowę i modernizację budynku mieszkalno-pensjonatowego na działkach nr [...] i [...] przy ul. D. w S. P. W toku tego postępowania na podstawie pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], którego kopia pozostała w aktach, organ powziął wątpliwość, czy D. i B. Sz. zachowali termin do złożenia podania o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 KPA – to jest jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Ponadto organ I instancji wskazał, że na podstawie akt przesłanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego – zawiadomienia o wizji z dnia [...], protokołu z wizji z dnia 9 stycznia 2006 r.- ustalono, że D. i B. S. w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G. w dniu [...] zapoznali się z dokumentami dotyczącymi budowy i wnosili zastrzeżenia do budowy obiektu na działce przy ul. D. [...] w S. P. Zdaniem organu pierwszoinstancyjnego fakt ten został potwierdzony przez pracownika Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G. Także w ocenie organu I instancji nie budzi wątpliwości, że w tym czasie to jest w dniu [...] wnioskodawcom – D. i B. S. znany był już fakt wydania decyzji pozwolenia na budowę i projekt budowlany. Znany zatem był również fakt –posługiwania się sfałszowaną mapą – przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę obiektu przy ul. D. [...] w S. P. A zatem termin do złożenia podania o wznowienie postępowania biegł od dnia [...] i upłynął w dniu [...]. W wyniku złożenia przez D. i B. S. odwołania od powyższej decyzji organu I instancji, organ odwoławczy - Wojewoda D. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu I instancji, jednocześnie popierając w pełni jego argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy II i I instancji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, niezbędnego do rozstrzygnięcia wskazanych kwestii. Organ administracji, dysponując narzędziami w postaci uprawnień z zakresu postępowania dowodowego, nie ustalił faktów niezbędnych do prawidłowego przeprowadzenia procesu decyzyjnego. Sąd pragnie zaznaczyć, iż po przeanalizowaniu akt administracyjnych niniejszej sprawy doszedł do przekonania, iż organy administracyjne obu instancji nie wykazały w sposób jednoznaczny, aby skarżący – D. i B. S. uchybili terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Organy administracji publicznej w uzasadnieniach swych decyzji wskazują, iż skarżący – D. i B. S. w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G. w dniu [...] zapoznali się z dokumentami dotyczącymi budowy i wnosili zastrzeżenia do budowy obiektu na działce przy ul. D. [...] w S. P. Zdaniem organów administracyjnych fakt ten został potwierdzony przez pracownika Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G. Wobec powyższego u organów obu instancji nie budzi wątpliwości, że w tym czasie, to jest w dniu [...] wnioskodawcom – D. i B. S. znany był już fakt wydania decyzji pozwolenia na budowę i projekt budowlany. Znany zatem był również fakt – posługiwania się sfałszowaną mapą - przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę obiektu przy ul. D. [...] w S. P. A zatem termin do złożenia podania o wznowienie postępowania biegł od dnia [...] i upłynął w dniu [...]. Zaznaczenia wymaga, iż to organy administracji publicznej w niniejszej sprawie winny były ustalić dokładną datę, kiedy skarżący powzięli wiadomość o treści decyzji Starosty J. z dnia [...] Nr [...] udzielającej R. B. pozwolenia na rozbudowę i modernizację budynku mieszkalno-pensjonatowego na działkach nr [...] i [...] przy ul. D. w S. P. W niniejszej sprawie na organie ciążył obowiązek precyzyjnego ustalenia daty doręczenia skarżącym wspomnianej ostatecznej decyzji Starosty J. i w związku z tym organy winny były wykazać od kiedy trzydziesto-dniowy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania powinien płynąć. Dodatkowego podkreślenia wymaga, iż organy obu instancji powoływały się w swych decyzjach na protokół z wizji z dnia [...], który dotyczył tak naprawdę inwestycji budowlanej realizowanej przez skarżących, a nie procesu budowlanego realizowanego na nieruchomości sąsiedniej, należącej do R. B. Sam fakt rozpoczęcia robót budowlanych przez inwestora na nieruchomości położonej przy ul. D. [...] w S. P., jak i przeprowadzenie wizji w dniu [...] nie stanowią o rozpoczęciu biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, albowiem podstawa wznowienia postępowania stała się skarżącym wiadoma dopiero później, gdy uzyskali oni informację o nieprawidłowościach w budowie prowadzonej przez R. B. oraz posłużeniu się przez niego mapą dla celów projektowych, stwierdzającą dane niezgodne ze stanem faktycznym. Sąd w pełni zgadza się z argumentacją podniesioną w skardze, że kwestia rozpoczęcia biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w procesie budowlanym jest interpretowana w orzecznictwie sądowym, gdzie wskazuje się, że dowiedzenie się o prowadzeniu robót budowlanych nie jest przy tym równoznaczne z dowiedzeniem się o istnieniu decyzji zezwalającej na prowadzenie tych robót w rozumieniu art. 148 § 2 KPA (wyrok NSA z dnia 17 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 957/97, LEX nr 47861). W związku z powyższymi uchybieniami, zdaniem Sądu rozstrzygnięcie winno skutkować eliminacją decyzji pierwszo- jak i drugoinstancyjnej z obrotu prawnego. Organ odwoławczy, mający wątpliwości co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe uzupełniające – art. 136 KPA, bądź też uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia – art. 138 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 4 maja 1982 r., I SA 95/82, ONSA 1982, nr 1, poz. 41). Reasumując, organ administracyjny drugiej instancji w przedmiotowej sprawie nie dokonał właściwych ustaleń faktycznych, albowiem nie zebrał w pełni materiału dowodowego, który byłby wystarczający do merytorycznego rozpoznania sprawy. Brak powyższych ustaleń skutkował niemożnością dokonania prawidłowej subsumcji przez organ, gdyż podstawą jej prawidłowości jest właściwe ustalenie stanu faktycznego, aby prawidłowo móc go odnieść do przepisu prawa. Mimo wskazanych powyżej braków organ podjął natomiast decyzje o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, co w następstwie skutkowało umorzeniem postępowania administracyjnego wznowione postanowieniem Starosty J. z dnia [...] Nr [...] w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty J. z dnia [...] Nr [...] udzielającej R. B. pozwolenia na budowę. W tym miejscu należy podkreślić, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, że gdy nie jest dokładnie ustalony stan faktyczny sprawy, to nie można ocenić, czy jest on zgodny z hipotezą normy prawa materialnego. W takim przypadku brak jest podstaw do rozstrzygnięcia sprawy, a rozstrzygnięcie dokonane mimo to przez organ administracji jest w konsekwencji wadliwe (por. wyrok z dnia 6 listopada 1984 r. I SA 508/84, OSNA 2/84/100). W związku z przytoczoną powyżej argumentacją, stwierdzić należy, że materiał dowodowy, który znajduje się w aktach administracyjnych oraz zarzuty podniesione przez skarżących w skardze na decyzję wydaną przez Wojewodę D., zostały nienależycie wyjaśnione w postępowaniu administracyjnym przez organy decyzyjne, przez co materiał dowodowy nie został prawidłowo rozpatrzony, a stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób nie budzący wątpliwości, do czego organy były zobowiązane, zwłaszcza w świetle przepisów art. 7 i 77 § 1 KPA. Jak zostało utrwalone w literaturze podstawą do uchylenia decyzji jest brak należytej staranności wykazany przez organ administracji publicznej w prowadzeniu sprawy, a wyrażający się w rozstrzygnięciu o niej bez pełnej znajomości jej stanu faktycznego, oraz materiału dowodowego występującego w sprawie (T. Woś Postępowanie administracyjne, Warszawa 2000 str. 305-306). Wyżej wskazane uchybienia występujące w sprawie, dotyczące postępowania, stanowią takie naruszenie przepisów proceduralnych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjno prawnego materialnego lub procesowego (T. Woś, op. cit.: str. 458). Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji. Klauzula zawarta w pkt III wyroku wynika z obowiązku zastosowania przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy, a orzeczenie o kosztach uzasadnione jest treścią art. 200 tejże ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło