II SA/Wr 235/13

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W.z dnia ... w przedmiocie nakazania wykonania kontroli budynku i sporządzenia ekspertyzy technicznej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i małoletnim synem, jest po przebytym drugim zawale serca, utrzymują się z jego świadczenia rentowego w wysokości 906 zł brutto, a posiadane gospodarstwo rolne o pow. 48 ha wydzierżawia nieodpłatnie córce. Dodał, że posiada mieszkanie o pow. 78 m2. W piśmie z dnia 28 maja 2013 r. wnioskodawca wyjaśnił, że nie posiada zaświadczenia o wysokości otrzymywanego świadczenia rentowego, nikt z rodziny nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna i nikt nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej. Dodał, że nie otrzymał jeszcze z banku wyciągów ze swojego rachunku, nie prowadzi gospodarstwa rolnego, a posiadanej nieruchomości rolnej nie sprzedaje, bo liczy, że wyzdrowieje i będzie mógł kontynuować pracę w rolnictwie. W załączonym do pisma formularzu wniosku skarżący wskazał, że otrzymywana renta wynosi 800 zł netto, a wśród prowadzących z nim gospodarstwo domowe osób wymienił dodatkowo córkę, o której napisał, że nie pracuje i nie osiąga dochodu. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t. jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.)). W ocenie Sądu wnioskodawca nie dopełnił ww. obowiązku. Skarżący nie wykazał bowiem, że konieczność poniesienia przez niego wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek dla jego koniecznego utrzymania. Sąd uznał za mało wiarygodne stwierdzenia skarżącego, iż jego czteroosobowa rodzina utrzymuje się tylko z jego świadczenia rentowego w wysokości (jak ostatecznie sprecyzował w piśmie z dnia 28 maja 2013 r.)- 800 zł, w szczególności, że wskazał, iż jego rodzina nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej czy ze wsparcia osób trzecich. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca – mimo wezwania- nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową, np. nie wskazał dlaczego wśród dochodów nie wymienił środków otrzymywanych od podmiotów, którzy na jego nieruchomości przy ul. S. postawili (pozwieszali) swoje banery reklamowe; nie wyjaśnił również dlaczego jego córka (której- jak twierdzi- nieodpłatnie wydzierżawia nieruchomość) nie uzyskuje żadnych dochodów z nieruchomości o pow. 48 ha; nadto – pomimo deklaracji i upływu trzech tygodni od złożenia wniosku – nie przedłożył dotychczas wyciągów z posiadanych rachunków bankowych swoich i innych osób prowadzących z nim gospodarstwo domowe; nie określił i nie udokumentował także wysokości ponoszonych przez siebie niezbędnych, miesięcznych wydatków; nie przedłożył dokumentów świadczących o tym, iż w stosunku do niego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne; nie wyjaśnił także dlaczego, jeśli wydzierżawił swojej córce cenne składniki majątkowe (nieruchomość rolną o pow. 48 ha), to nie wystąpił aktualnie do niej o świadczenie alimentacyjne (art. 87 i 128 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego); nie wyjaśnił w końcu dlaczego jego żona i pełnoletnia córka nie są w stanie we W.znaleźć choćby dorywczego zajęcia zarobkowego, a przynajmniej dlaczego żadna z tych osób nie zarejestrowała się jako osoba bezrobotna. Mając na uwadze, że skarżący wskazuje, iż od dłuższego czasu jest w złym stanie zdrowia (schorzenie obiektywnie trudne do wyleczenia) niezrozumiałe jest dlaczego, jako argument przeciwko sprzedaży nieruchomości położonej przy ul. S.podnosi jednak, że jest przekonany, iż wkrótce będzie kontynuować pracę w rolnictwie. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować, jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Podkreślić należy, że do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącego kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie on środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). W orzecznictwie podkreśla się wykluczenie możliwości zwolnienia od kosztów sądowych osoby, która dysponuje jakimkolwiek majątkiem, a szczególnie nieruchomym, który może przynosić pożytki, być zabezpieczeniem pożyczki lub podlegać obrotowi. Sąd podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy wnioskodawcy przysługuje prawo pomocy w żądanym przez niego zakresie. Niekorzystne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie jest spowodowane wyłącznie brakiem jego inicjatywy przy ustaleniu czy kwalifikuje się on do grona osób legitymowanych do uzyskania takiej pomocy ze strony Państwa (skarżący przedstawił swoją sytuację finansową wybiórczo, wskazał zasadniczo tylko okoliczności (których zresztą nie udokumentował) mające świadczyć o jego trudnej sytuacji materialnej). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.