II SA/Wr 2369/01

PostanowienieWSA we Wrocławiu2004-06-30

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędzia NSA Halina Kremis, Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona przez organizację społeczną w interesie społecznym, dotycząca uchwał odrzucających protesty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jest dopuszczalna, jeśli nie poprzedza jej wezwanie organu gminy do usunięcia naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Skarga wniesiona przez organizację społeczną w interesie społecznym, dotycząca uchwał odrzucających protesty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jest niedopuszczalna, jeśli nie została poprzedzona skutecznym wezwaniem organu gminy do usunięcia naruszenia prawa. Brak takiego wezwania stanowi podstawę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA.
Stan faktyczny
Strony wniosły zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wskazując na naruszenie ich interesu prawnego poprzez wzrost uciążliwości i zagrożeń związanych z ruchem samochodowym. Rada Miejska odrzuciła te zarzuty jako protesty, uznając, że nieruchomości stron leżą poza granicami planu i nie sąsiadują z nim bezpośrednio. Organizacja społeczna wniosła skargę w interesie społecznym na uchwały odrzucające protesty, zarzucając naruszenie trybu postępowania i interesu prawnego właścicieli nieruchomości. Rada Miejska wniosła o odrzucenie skargi z powodu niedopuszczalności, wskazując na brak uprawnienia organizacji do wniesienia skargi oraz niewyczerpanie procedury wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/, Sędziowie NSA Halina Kremis, Zygmunt Wiśniewski, Protokolant Katarzyna Grott, po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi P.K.E. Okręg D. Koło w L. na uchwały Rady Miejskiej w L.: 1.z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie protestu Z. W. do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla zespołu S.L. – Z. /plan nr [...]/ 2.z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie protestu H. W. do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla zespołu S.L. – Z. /plan nr [...]/ 3.z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie protestu S. S. do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla zespołu S.L. – Z. /plan nr [...]/ 4.z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie protestu R. S. do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla zespołu S.L. – Z. /plan nr [...]/ 5.z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie protestu B. J. do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla zespołu S.L. – Z. /plan nr [...]/ p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. W dniu [...]Rada Miejska w L. podjęła na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 18 ust. 2 pkt 5 i pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (tj. Dz. U. Nr 16, poz. 95 ze zm.) i art. 12 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415) uchwałę Nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Obszar ograniczony ul. H., ul. [...] M., ul. C. oraz ul. S. L. (O. P. - zmiana na mocy uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] zmieniającej uchwałę w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego) przewidziano jako teren handlu i usług, zabudowy mieszkaniowej z usługami o uciążliwości nie wykraczającej poza obręb działki. Z.W., H. W., S.S., R. S. i B. J. wnieśli zarzuty do planu miejscowego nr [...] dla obszaru ograniczonego ul. H., ul. [...]M. (obecnie ul. J. P. [...]), ul. C. oraz O. P.. Strony wskazały, iż projekt planu nr [...] narusza ich interes prawny poprzez spowodowanie wzrostu uciążliwości -hałasu i spalin - oraz zagrożenia spowodowanego ruchem samochodów na ul. J. P. [...] w związku z usytuowanym tam domem towarowym "A, w szczególności położonym w pobliżu nieruchomości, należących do stron, wjazdem do tego obiektu. W dniu [...]Rada Miejska L. podjęła na podstawie art. 23 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 1999r. Nr 15 ze zm.) uchwały (nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]) w sprawie protestów i zarzutów do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla zespołu S. L.-Z. (plan nr [...]), dotyczących sposobu zagospodarowania terenu oznaczonego symbolem "[...]" oraz południowej części pasa drogowego ul. J. P. [...], oznaczonej symbolem "[...]", a także przyległych terenów. Protesty właścicieli nieruchomości położonych przy ul. J. P. [...] w L. – Z. W., H. W., S. S., R. S. oraz B. J. - zostały odrzucone w całości. W uzasadnieniach powyższych uchwał wskazano przede wszystkim, iż w/w zarzuty należało uznać za protesty, gdyż nieruchomości należące do autorów wystąpienia leżą poza granicami planu i nawet z nimi bezpośrednio nie sąsiadują, a jedynie graniczą z północną częścią pasa drogowego ul. J. P. [...]. Granice planu przebiegają bowiem w tym rejonie w osi tej ulicy i obejmują jej południową część. Ponadto klasa ulicy zbiorczej ¼ dla ul. J. P. [...] zastała ustalona już w planie ogólnym z 1985 r., a zakwestionowany projekt planu tylko zaadaptował to ustalenie. Skargę na powyższe uchwały do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł w interesie społecznym P.K.E. Okręg D. Koło w L. domagając się uchylenia zaskarżonych uchwał jako niezgodnych z prawem i nakazania wznowienia trybu postępowania przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla zespołu S.L. – Z. (plan nr [...]) zgodnie z wymogami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Strona wskazała, iż tryb postępowania przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nr [...] był niezgodny z wymogami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. "a" tj. nie zawiadomienie na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu właścicieli nieruchomości przy ul. J. P. [...] w L. Nadto, zdaniem strony skarżącej, niesłusznie uznano wniesione przez w/w osoby zarzuty jako protesty. Ustalenia projektu planu nr [...]w sposób istotny naruszają interes prawny właścicieli powyższych nieruchomości poprzez to, że ograniczają pełny dostęp do ul. J. P. [...] i pogarszają stan bezpieczeństwa ruchu przy dostępie do tej drogi oraz wpływają na obniżenie wartości nieruchomości w wyniku degradacji środowiska zamieszkania. Ponadto stwierdzono, iż ustalenia projektu planu nr [...] jest próbą legalizacji istniejącego bezprawnego stanu zagospodarowania terenu określonego w nieważnych już decyzji Wojewody L. z dnia [...]o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę-modernizację ul. J. P. [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...]ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie centrum handlowego wraz z parkingiem na [...]zlokalizowanej w L. przy ul. [...] M. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w L. wniosła o jej odrzucenie z uwagi na jej niedopuszczalność z uwagi na brak uprawnienia dla Klubu do wniesienia skargi w trybie art. 33 ust. 2 ustawy z 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym jak też niewyczerpanie przez stronę skarżącą procedur określonych art. 34 ust. 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W motywach odpowiedzi na skargę zauważono, iż skarżący wystąpił w imieniu wnoszących protesty lecz nie jest jednak podmiotem uprawnionym do wnoszenia skargi albowiem statut P.K.E. nie zawiera upoważnień do występowania przed organem Koła P.K.E. w L., jak też nie został wyczerpany tryb wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - stanowi, iż sądy administracyjne są właściwe do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej tylko w oparciu o kryterium zgodności z prawem zaś kontrola ta dokonywana jest z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania skarżonego aktu i na podstawie materiału dowodowego zebranego do chwili jego wydania. Przystępując do dalszych rozważań w tej sprawie zauważyć należy, iż stosownie do treści art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj.Dz. U. Nr 15, poz. 139 ze zm.) protest może wnieść każdy, kto kwestionuje ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonym do publicznego wglądu. Po myśli art. 24 ust. 1 cyt. wyżej ustawy zarzut może wnieść każdy, którego interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonym do publicznego wglądu. Tak skonstruowany przepis art. 24 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym istotnie rzutuje na legitymację skargową wnioskodawcy zarzutu. Uprawnionym do wniesienia zarzutu może być jedynie ten podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone. Wnoszący zarzut musi się wykazać nie tylko interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także naruszeniem tego interesu lub uprawnienia. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia staje się przesłanką dopuszczalności zarzutu i dopiero wówczas otwiera drogę do jego merytorycznej oceny. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 1999 r. (sygn. akt NSA IV SA 1155/98, opublikowane – zbiór LEX nr 48221) wyrażono pogląd, iż interesem prawnym w kwestionowaniu zamierzonej zmiany planu jest położenie działki na obszarze objętym planem. W rozpoznawanej przez Sąd sprawie, uprzednio wnoszący zarzuty nie mają interesu prawnego w kwestionowaniu zamierzonej zmiany planu, gdyż ich działki nie leżą na obszarze objętym planem, a jedynie sąsiaduje z drogą, która stanowi jednocześnie granicę tego obszaru. A skoro wnoszący zarzut nie wykazali interesu prawnego lub uprawnienia, tym samym nie można było mówić o naruszeniu ich interesu prawnego lub uprawnienia. Zatem brak interesu prawnego wnoszących zarzuty w tej sprawie chronionego prawem powoduje, że nie zostały wyczerpane przesłanki z art. 24 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym do wniesienia zarzutu i dlatego Rada Miejska w L. zasadnie zakwalifikowała zgłoszone uwagi do projektu przedmiotowego planu jako protesty. W ocenie Sądu analiza akt administracyjnych sprawy nie wskazuje na naruszenie kwestionowanym projektem interesu prawnego osób jako właścicieli nieruchomości co uprawniało wyłącznie do przyjęcia, że wniosły one nie zarzut, lecz protest. Na te uchwały o odrzuceniu protestu P.K.E. Okręg D. Koła w L. wniósł skargę w interesie społecznym zgodnie z celami statutowymi Klubu jak również na podstawie art. 31 kpa co skarżący zaakcentował w piśmie procesowym z [...]. Jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie administracyjnym uchwałę o odrzuceniu protestów do projektu planu zagospodarowania przestrzennego można zaskarżyć do sądu administracyjnego na zasadach wynikających z ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym /tj. Dz.U. Nr 142 z 2001r. poz. 1591 ze zm./ a to art. 101 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Warunkiem zaskarżenia określonym w tym przepisie jest więc bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia. Oznacza to, że niedopuszczalna jest skarga, jeżeli zainteresowany nie wezwał w ogóle do usunięcia naruszenia lub nie nastąpiło zdarzenie oznaczające, że wezwanie było bezskuteczne. Postanowieniem z dnia 25 maja 1992 r. Naczelny Sąd Administracyjny we Wrocławiu (sygn. akt NSA SA/Wr 545/92, Wspólnota 1992/34/21) orzekł, iż skarga, o której mowa w art. 101 ustawy samorządowej, wniesiona do sądu administracyjnego z pominięciem warunku uprzedniego "bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia" jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Wezwanie będzie "bezskuteczne", gdy organ gminy, który podjął kwestionowaną uchwałę, odmówi usunięcia naruszenia, albo gdy nie wypowie się w tym przedmiocie w terminie, jaki obowiązuje do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Wezwanie takie - poza wykazaniem naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnioskodawcy oraz żądaniem usunięcia tego naruszenia - powinno wskazywać kwestionowaną uchwałę, a co najmniej nawiązywać do jej treści z natury rzeczy musi ono być sporządzone i skierowane do właściwego organu gminy już po podjęciu uchwały. Strona skarżąca jednakże nie wyczerpała podstawowego warunku dopuszczalności wniesienia skargi w tej sprawie bowiem nie wezwała Rady Miasta L. do usunięcia naruszenia prawa lub uprawnienia w związku z podjęciem pięciu kwestionowanych uchwał o odrzuceniu protestów do projektu planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżone uchwały podjęte zostały w dniu [...] a skargę na nie sporządzono [...]zaś wniesiono [...]do NSA. Z lektury akt sprawy w sposób nie budzący wątpliwości przy uwzględnieniu powyższych informacji oraz stanowiska Rady Miasta L. wynika, iż wymóg o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie został spełniony a tym samym brak przedmiotowego wezwania czyni tak wniesioną skargę niedopuszczalną. Fakt ten nie pozwala Sądowi na czynienie dalszych rozważań co do posiadania przez skarżącego interesu prawnego w zakresie zakończenia kwestionowanych uchwał. Dlatego też mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/ odrzucić tak wniesioną skargę. Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło