II SA/Wr 240/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.H. na Wojewodę D. w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej postanawia odrzucić skargę. Przepis art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do § 2 tego artykułu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W myśl § 3 art. 3 cytowanej ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Zgodnie z art. 4 tej ustawy sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. K.H. wniósł skargę na Wojewodę D. w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W motywach skargi i w piśmie z dnia 7 kwietnia 2014 r. skarżący przedstawił liczne zarzuty dotyczące postępowania prowadzonego przez Wojewodę D. i podejmowanych przez niego czynności, przy czym w piśmie z dnia 7 kwietnia 2014 r. skarżący wyraźnie wskazał, że jest to skarga na Wojewodę D., któremu zarzucił lekceważenie postanowienia Ministra Skarbu Państwa oraz naruszanie obowiązujących przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej odrzucenie wywodząc, że w istocie przedmiotem skargi nie jest akt Wojewody ani czynność tego organu, lecz stanowisko organu, że fakt złożenia wniosku w trybie art 81 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. O gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (t.jedn. Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127) nie spowodował automatycznie wszczęcia postępowania administracyjnego w stosunku do pozostałych spadkobierców, którzy takiego wniosku nie złożyli. Mając na uwadze treść skargi i podnoszonej w niej argumentacji należy dojść do wniosku, że przedmiotowa skarga w swej istocie jest skargą powszechną, o jakiej mowa w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 227 i nast. k.p.a.). Skarżący bowiem zarzuca Wojewodzie D. wadliwe postępowanie i nie zastosowanie się do rozstrzygnięcia organu wyższej instancji. Jest to więc w istocie skarga powszechna złożona w trybie Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie skarga wniesiona w sprawie, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podkreślano, że do skarg i wniosków uregulowanych w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie ma zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej, a skarga jako niedopuszczalna, zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega odrzuceniu. Skarga powszechna określona w przepisach Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, które nie dają podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego albo też nie mogą stanowić podstawy skargi zmierzającej do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego. Skargi tego rodzaju są załatwiane w samodzielnym jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością faktyczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy, przy czym nie są rozpatrywane przez sądy administracyjne (por. np. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 2389/10; wyrok NSA z dnia 31 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1578/10; postanowienie NSA z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn. akt I OW 30/10; postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 1999 r., III SAB 7/99, opubl. ONSA 2001 r. nr 1 poz. 27, LEX nr 40203; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2004 r. sygn. akt II SAB/Wa 193/04 – LEX nr 165916). W tym stanie rzeczy uznać należy, że skoro wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie dotyczy aktów, czynności lub bezczynności, o jakich mowa w przytoczonych wyżej przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, lecz jest skargą wniesioną w trybie Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, to skarga ta – w myśl powołanych wyżej przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jest niedopuszczalna. W tej sytuacji – na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – należało orzec jak w sentencji postanowienia.