II SA/Wr 2418/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis Sędziowie: NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Asesor WSA Alicja Palus Protokolant: Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi "A" Sp.z o.o. we W. na postanowienie D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu na użytkowanie Zakładu Produkcji Wyrobów Kompozytowych przy ul. J. [...] we W. I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji; II. orzeka, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; III. zasądza od D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. Pismem z dnia [...]r., dotyczącym uzyskania pozwolenia na użytkowanie zakładu produkcyjnego wyrobów kompozytowych, strona skarżąca "A" Sp.z o.o. we W. zawiadomiła Komendę Miejską Państwowej Straży Pożarnej we W. o zakończeniu prac adaptacyjnych w budynkach byłej betoniarni na potrzeby zakładu produkcyjnego wyrobów kompozytowych i zamiarze przystąpienia do ich użytkowania. Wniosła o "dokonanie odbioru zgodnie z właściwością wynikającą z przepisów szczegółowych". Pismo to wpłynęło do Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej we W. w dniu [...]r. Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...]Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej we W., powołując się na art. 56 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm. - w postanowieniu powołano Dz.U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm., zawierający wcześniej obowiązujący tekst tej ustawy) w związku z § 2 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 1 marca 1999 r. w sprawie zakresu, trybu i zasad uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz.U. Nr 22, poz. 206), wniósł sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania obiektu Zakładu Produkcji Wyrobów Kompozytowych przy ul. J. [...] we W.. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolno-rozpoznawczych ustalono, iż nie zostały spełnione wymagania przeciwpożarowe dla wymienionego obiektu w zakresie prowadzonej w nim działalności, wymieniając następnie stwierdzone nieprawidłowości. Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...]D. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej we W., po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez stronę skarżącą, powołując się na art. 56 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo budowlane oraz art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230 z późn. zm.), utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej przedstawił merytoryczną argumentację dotyczącą stwierdzonych w trakcie czynności kontrolno-rozpoznawczych nieprawidłowości i w związku z tym nie znalazł podstaw do zakwestionowania postanowienia organu I instancji. Na powyższe postanowienie "A" Spółka z o.o. we W. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ we Wrocławiu. Strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowień wydanych przez organy Państwowej Straży Pożarnej obu instancji, zarzucając im naruszenie prawa materialnego, to jest art. 56 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane i art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. Nr 88, poz. 400 z późn. zm.) oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 6, 7, 8, 9, 123 i 124 kpa. Uzasadniając swoje stanowisko strona skarżąca podkreśliła, iż żaden z powoływanych przez organy obu instancji przepisów prawa nie zawiera upoważnienia do wydawania postanowień oraz nie przewiduje zajęcia stanowiska w formie postanowienia. Zwróciła przy tym uwagę, iż sprzeciw zawarty w postanowieniu Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej we W. został zgłoszony po upływie terminu wskazanego w art. 56 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżone postanowienie i argumenty zawarte w jego uzasadnieniu. D. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej we W. podał ponadto, że zajmowanie stanowisk przed dopuszczeniem do użytkowania obiektów budowlanych w formie postanowień było stosowane przez komendy Państwowej Straży Pożarnej w całym kraju i forma ta nie była kwestionowana przez Naczelny Sąd Administracyjny. W piśmie procesowym z dnia [...]r. strona skarżąca podtrzymując swoje stanowisko w sprawie na jego poparcie powołała się na dołączony do tego pisma wyrok NSA z dnia 27 listopada 2003 r. sygn. akt IV SA 1435/02. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie aktu administracyjnego, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie. Podkreślić przede wszystkim trzeba, iż przedmiotem sporu w tej sprawie nie jest merytoryczna treść zapadłych postanowień, lecz to, czy organy administracyjne były w ogóle uprawnione do podjęcia tych aktów administracyjnych, a więc do zajęcia stanowiska w formie postanowień. Zgodnie z art. 56 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) inwestor, w stosunku do którego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, jest obowiązany zawiadomić, zgodnie z właściwością wynikającą z przepisów szczególnych, organy Państwowej Straży Pożarnej o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania. Organy zajmują stanowisko w sprawie zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym. W myśl ust. 2 tego artykułu niezajęci stanowiska przez organy, wymienione w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, traktuje się jak niezgłoszenie sprzeciwu lub uwag. Przepis art. 106 § 1 kpa stanowi, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Stosownie do § 2 tego artykułu organ załatwiający sprawę, zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska, zawiadamia o tym stronę. Zgodnie z § 5 art. 106 kpa zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że w sytuacji, gdy o zajęcie stanowiska przez organ współdziałający występuje strona postępowania, a nie organ administracyjny załatwiający sprawę, unormowania zawarte w art. 106 kpa nie mają zastosowania. Wskazywano przy tym, że przewidziany w art. 106 kpa tryb współdziałania organów musi wynikać z wyraźnego przepisu prawa materialnego, uzależniającego wydanie merytorycznej decyzji od zajęcia stanowiska przez organ współdziałający w drodze postanowienia, a procedowanie przez organy odbywa się w ramach konkretnej, zawisłej już przed organem załatwiającym sprawy (por. np. wyroki NSA z dnia 27 listopada 2003 r. sygn. akt IV SA 1435/02 i z dnia 21 września 1999 r. sygn. akt II SA/Ka 1913/97 - Wokanda 2000/6/36). Podzielając w pełni powyższe stanowisko stwierdzić trzeba, że skoro ustawodawca nie wskazał, że zgłoszenie sprzeciwu lub uwag w trybie art. 56 Prawa budowlanego następuje w formie aktu administracyjnego, to podjęte w niniejszej sprawie postanowienia organów Państwowej Straży Pożarnej obu instancji wydane zostały bez podstawy prawnej. Trafny zatem jest zarzut strony skarżącej, iż organy Państwowej Straży Pożarnej w tej sprawie bezpodstawnie wydały postanowienia. Niezależnie od powyższego zauważyć trzeba, że zajęcie stanowiska przez Komendanta Miejski Państwowej Straży Pożarnej we W. nastąpiło z uchybieniem terminu wskazanego w art. 56 ust. 2 Prawa budowlanego, bowiem pismo strony skarżącej z dnia [...]r. zawiadamiające o zakończeniu prac adaptacyjnych w budynkach byłej betoniarni na potrzeby zakładu produkcyjnego wyrobów kompozytowych i zamiarze przystąpienia do ich użytkowania wpłynęło do Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej we W. w dniu [...]r., a organ ten zajął stanowisko (i to w nieprawidłowej formie postanowienia) w dniu [...]r. W tym stanie rzeczy - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 152 i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.