II SA/Wr 243/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Cz.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi Cz.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pasażu handlowo-usługowego postanawia 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w zakresie przekraczającym kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W dniu 2 maja 2012 r. wpłynął do WSA we Wrocławiu formularz wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Wynika z niego, że skarżący mieszka wraz z żoną W.P.. Na dochód dwuosobowej rodziny składa się renta skarżącego w wysokości 1416,50 zł brutt (netto 1190,01 zł) i emerytura zony w wysokości 1070,06 zł brutto (netto 909,75 zł). Oświadczył w nim, że opłata wpisu sądowego w kwocie 500 zł byłaby uszczerbkiem dla rodziny i zaproponował objęcie go częściową pomocą tj. 50 % (kwotę 250 zł skarżący zapłacił w dniu 30 kwietnia 2012 r. – k.49). Ponadto skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz innych przedmiotów wartościowych. Postanowieniem z dnia 10 maja 2012 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącemu prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w zakresie przekraczającym kwotę 250 zł i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wniósł od powyższego postanowienia sprzeciw, kwestionując jego punkt 2. W odpowiedzi na zarządzenie z dnia 21 maja 2012 r. o uzupełnienie wniosku poprzez nadesłanie następujących oświadczeń i dokumentów skarżący przesłał kserokopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2011 (PIT-37), w którego wynika, że skarżący miał dochód w wysokości 16065,08 zł. Z zeznania o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonywanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za rok 2011 (PIT-28/B) wynika, że skarżący osiągnął dochód w wysokości 4398,40 zł (netto). Ponadto oświadczył, że nie korzysta w chwili obecnej z pomocy społecznej i innych form wsparcia państwowego. Na koszty utrzymania rodziny składają się: podatek od nieruchomości (grunty budynki i związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, pozostałe grunty oraz budynki mieszkalne) w kwocie 2646 zł rocznie, opłata za gaz w warsztacie samochodowym – średnio 158,45 zł miesięcznie (210,67 zł za okres od 9 stycznia do 20 lutego 2012 r., 106,22 zł za okres od 20 marca do 23 kwietnia 2012 r.), za energię elektryczną – średnio 1062,39 miesięcznie, za wywóz śmieci – 55,88 zł miesięcznie. Inne wydatki średnio wynoszą: za porady prawne za 2011 r. – 720 zł, ksero – 240 zł, znaczki pocztowe i inne opłaty – 355 zł (rocznie), drobne naprawy domowe – 240 zł (rocznie). W piśmie z dnia 29 maja 2012 r. skarżący oświadczył także, że posiada 5% udziału w spółce cywilnej z synem K.P.. Z uwagi na zły stan zdrowia i chorobę żony jego udział faktyczny ogranicza się do pomocy w zakresie informacji przekazywanej w ramach Spółki synowi w zakresie spraw wyłącznie technicznych – wiedzy nabytej przez wieloletnie prowadzenie działalności gospodarczej. Zmiany przepisów obowiązujących z zakresie prowadzonej działalności gospodarczej Spółki wymagają częstych porad prawnych, których skarżący nie jest w stanie synowi udzielić. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwana dalej "u.p.p.s.a.", stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 u.p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 4). W rozpatrywanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym podkreślić trzeba, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, o czym świadczy chociażby wpłata kwoty 250 zł tytułem wpisu sądowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Okoliczności wskazane w formularzu oraz pismach danych uzasadniają – zdaniem Sądu - przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w zakresie przekraczającym kwotę 250 zł. Należy w tym miejscu wskazać, że dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy i w nadesłanych dokumentach budzą pewne wątpliwości. A mianowicie łączny miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wynosi 2099,76 zł netto, zaś koszt utrzymania domu wynosi ok. 1904,22 zł miesięcznie. Skarżący wskazał w formularzu, że nie posiada nieruchomości, a płaci podatek od nieruchomości. Oceniając okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy, w szczególności fakt, że koszt utrzymania i dochód są w prawie takiej samej wysokości oraz, że skarżący jest wspólnikiem A.C. s.c., z wyciągu bankowego której widnieje saldo na dzień 31 marca 2012 r. 13990,35 zł, zaś na dzień 30 kwietnia 2012 r. – 1697,04 zł, przy czym dorosły domownik – żona skarżącego wypłaciła w kwietniu 2012 r. z tego konta kwotę 14000,00 zł, Sąd doszedł do przekonania, że nie stanowią one podstawy uzasadniającej przyznanie stronie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Stąd orzeczono na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi.