II SA/Wr 246/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-10-21
Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Anna Siedlecka, Julia Szczygielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji, uznając potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ stan faktyczny i zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalały na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy. Organ pierwszej instancji nie wyjaśnił i nie ocenił wszystkich istotnych okoliczności, w szczególności dotyczących kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia w świetle przepisów rozporządzenia o przedsięwzięciach mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W związku z tym, uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia było uzasadnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., która uchyliła decyzję Burmistrza Ś. odmawiającą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji polegającej na "fermie norek". Organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo zakwalifikował przedsięwzięcie i wymaga ono uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, w szczególności w zakresie wielkości hodowli. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania, w tym prawa do udziału w postępowaniu, oraz błędne ustalenie kręgu stron.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) Sędzia NSA Julia Szczygielska Protokolant Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 października 2010 r. spraw ze skarg J. S., J. P., Stowarzyszenia A., B. U. S. oraz Gospodarstwa A. E. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 1 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji oddala skargi
Zaskarżoną decyzją z dnia 1 marca nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. po rozpatrzenia odwołania A. Spółka z o.o. z siedzibą w miejscowości D. [...], uchyliło decyzję Burmistrza Ś. z dnia 13 sierpnia 2009 r. nr [...], odmawiającej wydania stronie odwołującej się decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji pn: - "Ferma norek w miejscowości D. nr [...], działka nr [...] - hodowla, ubój, wstępne przygotowanie skór do sprzedaży". W uzasadnieniu kasacyjnego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 14 lutego 2008 r. A. Spółka z o.o. wystąpiła do Burmistrza Ś. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację opisanej inwestycji. Burmistrz Ś. w oparciu o § 3 pkt 1 pkt 84 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.) zakwalifikował wnioskowane zamierzenie jako mogące wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko i po uzyskania wymaganych w tym zakresie stanowisk, stwierdził obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia. W trakcie prowadzonego postępowania organ zapewnił udział społeczeństwa oraz wystąpił do organów współdziałających o uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań. Następnie Burmistrz Ś. decyzją z dnia 13 sierpnia 2009 r. odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań dla opisanego przedsięwzięcia z uwagi na brak uzgodnień wydanych przez właściwe organy - wymaganych przed wydaniem decyzji, zgodnie z art. 56 ust. 1 b pkt 1) ustawy Prawo ochrony środowiska, brak uzupełnienia przez inwestora, pomimo kilkakrotnych wezwań, zapisów raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko w zakresie wymaganym przez organ prowadzący a tym samym brak możliwości ustalenia warunków realizacji inwestycji zgodnie z wymaganiami art. 56 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz brak w przedłożonej dokumentacji (raporcie) rzetelnej i szczegółowej analizy spodziewanych emisji z projektowanej fermy i zasięgu oddziaływania uciążliwości dla terenów sąsiednich, a tym samym brak możliwości oceny wymaganej zgodnie z art. 56 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska zgodności lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z zapisami szczegółowymi miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Ś. - § 16 pkt 1 mpz, a także brak dostatecznego ustosunkowania się inwestora do uwag i wniosków zgłoszonych w trakcie postępowania przez strony i społeczeństwo a tym samym załagodzenia konfliktu społecznego, pomimo zapewnienia możliwości bezpośredniego spotkania przez zorganizowanie rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa.
Dokonując oceny prowadzonego przez organ I instancji postępowania, w zakresie zgodności z prawem wydanego rozstrzygnięcia, jak i sposobu prowadzenia postępowania przez organ I instancji Kolegium powzięło wątpliwość, czy organ orzekający w sprawie w sposób właściwy zakwalifikował planowane przedsięwzięcie w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.). Zgodnie ze stanowiskiem organu I instancji, zamierzenie spełnia wymogi określone w § 3 pkt 1 pkt 84 cyt. rozporządzenia - jako instalacja do uboju zwierząt, która może wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Takie zdefiniowanie przez ustawodawcę rodzaju zamierzenia wskazuje, zdaniem Kolegium, że należy do nich zaliczyć wyłącznie ubojnie zwierząt. Tymczasem z części opisowej raportu sporządzonego na potrzeby niniejszego postępowania wynika, że przedsięwzięcie ma polegać w pierwszym rzędzie na hodowli, następnie ubój i wstępne przygotowanie skór do sprzedaży. Jak wskazał organ II instancji, uzupełniając zakres przedsięwzięcia, organ w oparciu o zgromadzony i uzupełniony materiał dowodowy winien ustalić, czy przedsięwzięcie to wypełnia dyspozycję § 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia, który stanowi, iż sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, w tym: chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP),współczynniki przeliczeniowe sztuk zwierząt na DJP są określone w załączniku do rozporządzenia (w odniesieniu do chowu - hodowli norek; współczynnik przeliczenia sztuk rzeczywistych na DJP wynosi 0,0025) lub dyspozycję § 3 ust. 1 pkt 90 rozporządzenia, który dotyczy chowu lub hodowli zwierząt niewymienionych w § 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia w granicach administracyjnych miast, w obrębie zwartej zabudowy wsi lub na terenach objętych formami ochrony przyrody na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody - w liczbie nie niższej niż 40 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP) (pkt a), bądź na pozostałych obszarach - w liczbie nie niższej niż 60 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (pkt b). Zdaniem organu odwoławczego podstawową trudność w ocenie planowanego przedsięwzięcia na podstawie powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów, sprawia brak dostatecznej informacji o wielkości hodowli norek, jaką winien zawierać wniosek inwestora. Podano w nim jedynie liczbę matek, która ma wynieść 9.800 sztuk. Nie przedstawiono natomiast przedsięwzięcia w skali roku z określeniem docelowo ilość sztuk norek objętych hodowlą. Takie informacje, zdaniem Kolegium, są niewystarczające dla organu, który zobowiązany jest przeprowadzić szczegółowe postępowanie administracyjne i w jego wyniku wydać decyzję środowiskową. W tym stanie prawnym organ odwoławczy przyjął, że wniosek Spółki A. wymaga uzupełnienia, na podstawie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie organu odwoławczego dopiero pełna wiedza w zakresie liczebności planowanej hodowli, pozwoli organowi prowadzącemu postępowanie na właściwą ocenę tego zamierzenia w świetle przepisów cytowanego rozporządzenia. Zdaniem organu odwoławczego kwestia ta wymaga przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania uzupełniającego w znacznym zakresie. Ponadto organ odwoławczy powziął wątpliwości związane z udziałem w postępowaniu innych podmiotów, oprócz stron postępowania wymienionych w wykazie sporządzonym przez organ - k. 3 akt sprawy. Zdaniem organu odwoławczego z akt sprawy nie wynika, jaki status w postępowaniu przysługuje np.: U. S. prowadzącej działalność pn. A., B. R. prowadzącej działalność pn. B. "C. prowadzonemu przez E. R., czy też Gospodarstwu Agroturystycznemu D. R. i H.S.. Wymienionym podmiotom organ I instancji przesłał wezwania na rozprawę administracyjną jako stronom oraz doręczył odpis zaskarżonej decyzji. Kwestia powyższa, zdaniem Kolegium, wymagała szczegółowego wyjaśnienia w toku ponownego rozpatrzenia sprawy.
Powyższą decyzję odrębnymi skargi, zawierającymi zasadniczo tożsame zarzuty i ich uzasadnienie, zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu: Stowarzyszenie "E." z siedzibą w D. [...], J. S. , R. i H. S. prowadzący Gospodarstwo Agroturystyczne "D", E. R. prowadząca Gospodarstwo Agroturystyczne "C.", U. S. prowadząca działalność gospodarczą pn: A. J. P..
Z uwagi na braki fiskalne skarga złożona przez R. i H. S. prowadzących Gospodarstwo Agroturystyczne "D." została odrzucona.
W złożonych skargach E. R. prowadząca Gospodarstwo Agroturystyczne "C., U. S. prowadząca działalność gospodarczą pn: "A., J. S. oraz J. P., odnosząc się do stanowiska organu II instancji dotyczącego wątpliwości związanych z przysługującym skarżącym w prowadzonym postępowaniu statusem strony, zarzucili Kolegium naruszenie przepisu art. 28 k.p.a., art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w tym prawa jednostki do obrony swoich praw i interesów oraz prawa do czynnego udziału w postępowaniu. A także art. 2 Konstytucji, w tym prawa do procesu, w którym jednostka może bronić swojego interesu prawnego w toku prawnie uregulowanej procedury poprzez podważenie przez SKO zasadności udziału skarżącego na prawach strony w przedmiotowym postępowaniu. Uzasadniając szczegółowo podniesiony zarzut skarżąca – E. R. prowadząca Gospodarstwo Agroturystyczne "C. wskazała, że organ I instancji jak wynika z pisma z dnia 27.03.2009 r. dopuścił skarżącą do udziału w postępowaniu z udziałem społeczeństwa na prawach strony. Skarżąca podniosła, że prowadzi od sierpnia 2005 r., w tej samej miejscowości, co planowana przez Spółkę z o.o. A. inwestycja, na działce nr 372 pod adresem D. [...], działalność polegającą na świadczeniu usług hotelowych turystom. Decyzja skarżącej o lokalizacji inwestycji o wartości ponad 1 mln złotych była poprzedzona analizą dokumentów planistycznych prawa miejscowego i podmiotów gospodarczych pod kątem braku sprzeczności z interesem skarżącego. W przypadku lokalizacji w pobliżu przedsięwzięcia mogącego znaczącą negatywnie oddziaływać na środowisko skarżący ma prawo bronić swojego interesu prawnego, w tym własności do swobodnego dysponowania swoją nieruchomością i prowadzenia działalności gospodarczej, która w myśl Rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 9 listopada 2004 ( Dz. U. z 2004r. NR 257 poz. 2573) nie jest obciążona zagrożeniem oddziaływania negatywnie na cudzą własność. Zdaniem skarżącej lokalizacja przedsięwzięcia "Ferma norek w miejscowości D. nr [...], działka [...] - hodowla, ubój i wstępne przygotowanie skór do sprzedaży" spowoduje, że Gospodarstwo Agroturystyczne które prowadzi, znajdować się będzie w zasięgu odorów, jakie towarzyszą przemysłowym fermom zwierząt mięsożernych. Spadnie atrakcyjność i komfort pobytu w gospodarstwie naszych klientów - turystów. Zmniejszy to ich napływ, przysporzy strat finansowych, a w efekcie dłuższego oddziaływania może doprowadzić do upadłości finansowej, ponieważ zabezpieczeniem kredytów zaciągniętych na potrzeby inwestycji jest nieruchomość, przy czym analizy rynku nieruchomości w pobliżu inwestycji negatywnie oddziałujących na środowisko, zwłaszcza lokalizacji w pobliżu ferm zwierzęcych, dowodzą spadku wartości nieruchomości nawet o 20% i istotnych utrudnień w korzystaniu z prawa zbytu posiadanej nieruchomości, przystosowanej na potrzeby działalności wykluczającej możliwość bliskiego sąsiedztwa przemysłowej fermy norek amerykańskich i ich ubojni. Skarżąca zwróciła również uwagę, że zgodnie z orzecznictwem sadowoadministracyjnym stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest każdy, na kogo może oddziaływać planowane przedsięwzięcie (wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1999 r., IV SA 6/97) - w tym mieszkańcy dalszych nieruchomości, a nie tylko bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością, na której planowana jest inwestycja (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2007 r. VII SA/Wa 188/07. W związku z tym nie ulega wątpliwości, że Burmistrz Gminy Ś. w sposób właściwy ustalił krąg stron w przedmiotowej sprawie. Uzasadniając opisany zarzut U. S. prowadząca działalność gospodarczą pn: "A. wskazała również na fakt dopuszczenia przez organ I instancji do udziału w postępowaniu na prawach strony. Wyjaśniła, że prowadzi w tej samej miejscowości, co planowana przez Spółkę z o.o. A. inwestycja, na działce nr [...] pod adresem D. 96, działalność polegającą na sprzedaży turystom rękodzieła i organizowaniu dla turystów grup dorosłych i dzieci, turystów indywidualnych spotkań o tematyce ceramicznej o charakterze warsztatów. Decyzja skarżącej o lokalizacji inwestycji i założeniu działalności, w klientem i największym odbiorcą jest turysta, była poprzedzona analizą dokumentów planistycznych prawa miejscowego i istniejących podmiotów gospodarczych pod kątem braku sprzeczności z interesem skarżącego. Lokalizacja przedmiotowego przedsięwzięcia, w ocenie skarżącej spowoduje, że prowadzona przez nią pracownia i warsztat ceramiczny znajdować się będzie w zasięgu odorów, jakie towarzyszą przemysłowym fermom zwierząt mięsożernych. Spadnie atrakcyjność i komfort pobytu w pracowni naszych klientów - turystów. Zmniejszy to ich napływ, przysporzy strat finansowych, a w efekcie dłuższego oddziaływania może doprowadzić do upadłości finansowej. Natomiast w zakresie opisywanego zarzutu J. S. oraz Ja. P. wskazali, że w oparciu o przedstawione przez A. Sp. z o.o. dokumenty i złożonych do nich uwag i wniosków, w tym uwag i wniosków ekspertów, inwestycja będzie naruszać prawa skarżących do swobodnego dysponowania nieruchomością na cele mieszkaniowe, bezpośrednio granicząc z ich działką, której w "Planie zagospodarowania gminy Ś." przyjętym Uchwałą Nr [...] przez Radę Gminy Ś. z dnia 24 września 2003 r., przypisana jest funkcja MR, a którą zamierzaja skarżący przeznaczyć na cele budownictwa mieszkaniowego. Zgodnie z zapisami w/w "Planu...", będącego prawem lokalnym § 16 ptk. 1: "Na obszarze objętym planem zakazuje się lokalizacji przedsięwzięć zaliczonych do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymagających sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz tych przedsięwzięć, dla których obowiązek sporządzenia raportu może być wymagany, a których lokalizacja ograniczy możliwości zagospodarowania sąsiednich terenów i działek na cele zgodne z planem."
W pozostałej części złożonych skarg skarżące strony zarzuciły naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie tj. art. 73 § 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia możliwości zapoznania się z aktami sprawy, zebranymi w toku postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wskazali zatem, że przed wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z dnia 1 marca 2009 r. skarżony organ na żadnym etapie prowadzonego postępowania nie informował skarżących o jego przebiegu ani możliwości udostępniania akt przedmiotowego postępowania, w tym nie poinformował o wpłynięciu od A. Spółka z o.o. odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Ś. z dnia 13 sierpnia 2009 r. Organ odwoławczy doręczył jedynie odpis zaskarżonej decyzji. Wobec czego przez ponad 6 miesięcy strony w przedmiotowym postępowaniu nie zostały poinformowane o kontynuacji postępowania, uznając tym samym sprawę za rozstrzygniętą i zamkniętą.
Ponadto w skardze zarzutem objęto naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcie -art. 7 i 77 k.p.a. polegające na wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzeczenia bez należytego rozpoznania, wobec podnoszonego przez SKO zarzutu wadliwości przedmiotowego postępowania uzasadnianego brakiem podania do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej na stronach internetowych Gminy Ś. informacji o wpłynięciu wniosku i Obwieszczenia w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Ferma norek w miejscowości D. nr [...], działka [...] - hodowla, ubój i wstępne przygotowanie skór do sprzedaży". Zdaniem skarżących z analizy dokumentacji przedmiotowego postępowania wynika, że ten wymóg został dotrzymany. W BIP Gminy Ś. zamieszczone zostało Obwieszczenie z dnia 9 lipca 2008 r. o wpłynięciu wniosku i w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację opisanego przedsięwzięcia. Dowodem na to jest lista obwieszczeń w BIP Gminy Ś. w zakładce rolnictwo i ochrona środowiska, pod hasłem decyzje środowiskowe i treść obwieszczenia.
Skarżący zarzucili również naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcie tj. art.7 i 77 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji wydanej przez Burmistrza Miasta i Gminy Ś. w oparciu o niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarzuca wadliwe przeprowadzenie postępowania administracyjnego przez organ I instancji poprzez niewłaściwe zakwalifikowanie planowanego przedsięwzięcia już na wstępnie prowadzonego postępowania administracyjnego. Zdaniem wnoszących skargę w charakterystyce przedsięwzięcia dołączonej do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia zawarta była wyłącznie informacja o planowanej liczbie matek – 9800 szt, nie uwzględniająca przychówku, czyli całkowitej produkcji w skali roku. Na wniosek organu I instancji inwestor uzupełnił informacje dotyczące całkowitej obsady zwierząt w planowanej fermie. Pismem z dnia 5 marca 2008 r. inwestor poinformował o wielkości planowanej produkcji 9800 szt. matek i 46 550 szt. przychówku rocznie. Tym samym, w ocenie skarżących, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że żądane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przeprowadzenie postępowania uzupełniającego na podstawie art. 64 §2 k.p.a. w zakresie określenia ilości sztuk norek objętych hodowlą, w oparciu o które Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło wydaną przez organ I instancji decyzję jest nieuzasadnione i wynika z niewyczerpującego rozpoznania zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Dodatkowo wnoszący skargi nadmienili, że w postanowieniu z dnia 26 marca 200 8r. o konieczności sporządzenia raportu organ I instancji rozszerzył kwalifikację podstawy sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko o przedsięwzięcie wymienione w § 3 ust. 1 pkt. 90 lit. b). Obydwie podstawy prawne sporządzenia raportu, występując samodzielnie i łącznie są zgodnie z prawem i mogą być przesłanką do nałożenia na Inwestora obowiązku sporządzenia raportu w pełnym zakresie.
Stowarzyszenie D. oraz E. R. prowadząca Gospodarstwo Agroturystyczne "C. zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcie tj. art.7 i 77 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji wydanej przez Burmistrza Miasta i Gminy Ś. w oparciu o niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie. Skarżony organ nie skorzystał z art. 136 k.p.a. i przez to nie wyczerpał toku postępowania administracyjnego. Wydał decyzję nie korzystając w prowadzonym postępowaniu z prawa do podjęcia przez organ I instancji dodatkowego postępowania wyjaśniającego.
Reasumując zdaniem wnoszących skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie rozpatrywało przed podjęciem swojej decyzji zasadności wydania decyzji przez organ I instancji, skupiając się wyłącznie na wyszukiwaniu uchybień proceduralnych postępowania administracyjnego, które nie miały istotnego znaczenia dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, w której odmówiono wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia w związku z niedopełnieniem przez inwestora obowiązków wynikających z art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska(tekst jednolity Dz. U. z 2008r., Nr 25, poz. 150).
W udzielonej odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skarg wniesionych przez Ja. S. i J. P. oraz o odrzucenie skarg wniesionych przez: R. i H. S. prowadzących Gospodarstwo Agroturystyczne "D", E. R. prowadzącą Gospodarstwo Agroturystyczne "C." i U. S. prowadzącą działalność gospodarczą pn: "A.".
Organ odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że o ile J. S. i J. P.o, organ I instancji, we wstępnej fazie postępowania, uznał za strony tego postępowania ze względu na uzasadniony interes prawny (powiadamiając o wszczęciu postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań), to udział w postępowaniu, w charakterze strony: R. i H. S. prowadzących Gospodarstwo Agroturystyczne "D.", E.R. prowadzącej Gospodarstwo Agroturystyczne "C." oraz U. S. prowadzącej działalność gospodarczą pn: "A." - budzi uzasadnione wątpliwości. Realizując zasadę, określoną w art. 32 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 200 Ir. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006r., Nr 129 poz. 902 z późn. zm.) dot. udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie ochrony środowiska (Dział V ustawy) - organ, w formie obwieszczenia powiadomił społeczeństwo o prowadzeniu postępowania w omawianej sprawie oraz możliwości składania przez zainteresowanych mieszkańców Gminy Ś. uwag i wniosków w sprawie. Jak wynika z akt sprawy, udział społeczeństwa w tym postępowaniu był znaczący. Mieszkańcy Gminy Ś. złożyli szereg protestów przeciwko realizacji przedsięwzięcia oraz wzięli udział w rozprawie administracyjnej. Niemniej takiej formy udziału w postępowaniu nie należy utożsamiać z uzasadnionym interesem prawnym (wynikającym z art. 28 k.p.a), czego konsekwencją jest udział w sprawie, w charakterze strony, z wszelkimi prawami z tego statusu wynikającymi, łącznie z prawem do złożenia skargi do sądu. Takiego przymiotu - zdaniem Kolegium - nie posiadają wymienieni: R.i H. S. prowadzący Gospodarstwo Agroturystyczne "D.", E. R. prowadząca Gospodarstwo Agroturystyczne "C.", U. S. prowadząca działalność gospodarczą pn: "A.- na co Kolegium zwróciło uwagę w uzasadnieniu decyzji z dnia 1 marca 2010r. Ponadto Kolegium wskazało, że udział w omawianym postępowaniu, na prawach strony, celami statutowymi uzasadniło Stowarzyszenie "D." z siedzibą w D..
Odnosząc się natomiast do kolejnego zarzutu skargi dotyczącego nie informowania skarżących o przebiegu postępowania odwoławczego ani możliwości udostępniania akt przedmiotowego postępowania Kolegium wyjaśniło, że nie prowadziło odrębnego od postępowania organu I instancji postępowania wyjaśniającego, a swoją decyzję wydało w oparciu o zgromadzony w tej sprawie materiał dowody, z którym skarżący byli już zapoznani.
Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego skupienia się wyłącznie na wyszukiwaniu uchybień proceduralnych postępowania administracyjnego, które nie miały istotnego znaczenia dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, autor odpowiedzi na skargę zwrócił uwagę, że obowiązkiem Kolegium, jako organu odwoławczego, który poddaje analizie zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji w zakresie zgodności z prawem - jest jego ocena, nie tylko pod względem zgodności, bądź jej braku z przepisami prawa materialnego, ale również pod względem zachowania przez organ prowadzący postępowanie pierwszoinstancyjne, procedury administracyjnej. Stwierdzone uchybienia mogą bowiem mieć istotny wpływ na wydanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Co istotne, Kolegium zobowiązane jest w toku prowadzonego postępowania odwoławczego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie zarówno argumenty podnoszone przez strony, będące w sporze, jednak przy uwzględnieniu obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa materialnego i procesowego. Tym samym skarżący nie mogą oczekiwać od organu odwoławczego rozpatrzenia sprawy wyłącznie przy uwzględnieniu ich argumentacji.
Kolegium nie podzieliło także zarzutu skargi, dotyczącego niezastosowania w toku postępowania odwoławczego art. 136 k.p.a. autor odpowiedzi wyjaśnił, że z uwagi na zakres wadliwości postępowania organu I instancji - organ odwoławczy nie mógł przeprowadzić postępowania uzupełniającego. W tej sytuacji Kolegium związane było z dyspozycją przepisu art. 138 § 2 k.p.a. - bowiem stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie konieczne było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Jednocześnie do powyższego zakresu badania sprawy w postępowaniu odwoławczym należy odnieść zgłoszone przez Kolegium wątpliwości dotyczące kwalifikacji wnioskowanego przedsięwzięcia w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.). W istocie, jak podnoszą skarżący, w postanowieniu organu I instancji z dnia 26 marca 2008 r. orzekającym o obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, rozszerzono zakres kwalifikacji zamierzenia, oprócz wcześniej ustalonej w oparciu o § 3 ust. 1 pkt 84 rozporządzenia, dodatkowo o § 3 ust. 1 pkt 90 lit. b) tego rozporządzenia. W aktach sprawy znajduje się również odręczne pismo wnioskodawcy (data wpływu do Urzędu Miasta i Gminy w Ś. - 5 marzec 2008 r.), opatrzone nieczytelnym podpisem pełnomocnika inwestora, w którym uściślono informacje zawarte we wniosku wskazując, że całkowita wielkość produkcji winna wynosić: 9.800 sztuk matek x 4,75 sztuk w miocie, co daje razem 46.550 sztuk rocznie. Mnożąc podaną wielkość przez współczynnik przeliczeniowy sztuk zwierząt na duże jednostki przeliczeniowe inwentarza (DJP) zawarte w załączniku do cyt. rozporządzenia, tj. 46.550 x 0.0025 (współczynnik przewidziany dla norki) otrzymamy wielkość ponad 116 dużych jednostek przeliczeniowych (DJP). Powyższe wskazywałoby, że wnioskowane przedsięwzięcie należało zakwalifikować w oparciu o w/w przepisy § 3 ust. 1 pkt 84 i § 3 ust. 1 pkt 90 lit. b) cyt. rozporządzenia, do grupy przedsięwzięć, dla których opracowanie raportu na środowisko może być wymagane. Niemniej podane przez inwestora wielkości, w ocenie Kolegium, w dalszym ciągu nie przedstawiają pełnego obrazu hodowli norek w cyklu rocznym, gdyż są zaniżone. Inwestor wskazał bowiem, że w skali roku wystąpi tylko jeden miot norek. Natomiast z literatury przedmiotu wynika, że wielkość miotów kształtuje się od dwóch do ośmiu, a zazwyczaj są to cztery mioty w ciągu roku. Mnożąc zatem wielkość 46.550 x 4 x 0.0025 otrzymamy wielkość znacznie przekraczającą liczbę 60 DJP, o którym mowa w § 3 ust.1 pkt 90 lit. b) rozporządzenia. W świetle powyższego, zasadnym nadal jest, co podniosło Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zbadanie - w toku ponownego rozpatrzenia sprawy - czy planowane przedsięwzięcie nie wypełnia dyspozycji § 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia, który stanowi, iż sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, w tym: chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP),współczynniki przeliczeniowe sztuk zwierząt na DJP są określone w załączniku do rozporządzenia (w odniesieniu do chowu - hodowli norek; współczynnik przeliczenia sztuk rzeczywistych na DJP wynosi 0,0025).
W przypadku powoływanego w skargach stwierdzenia, zgodnie z którym za nieprawdziwe należy uznać twierdzenie Kolegium, że informacja o prowadzonym postępowaniu, zgodnie z wymogami art. 32 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 200Ir. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006r., Nr 129 poz. 902 z późn. zm.) nie została zamieszczona w Biuletynie Informacji Publicznej na stronach internetowych Gminy Ś. i na potwierdzenie czego skarżący załączyli wydruk ze strony BIP Urzędu Miasta i Gminy Ś., Kolegium zwróciło uwagę, że organ I instancji w formie obwieszczenia powiadomił społeczeństwo o prowadzeniu postępowania w omawianej sprawie oraz możliwości składania przez zainteresowanych mieszkańców Gminy Ś. uwag i wniosków w sprawie. Powyższe obwieszczenie zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy w Ś. w okresie od dnia 21 lutego do dnia 14 marca 2008r. Poza tym, w piśmie z dnia 21 lutego 2008r. Burmistrz Ś. zobowiązał Sołtysa wsi D. do umieszczenia w/w obwieszczenia na wiejskich tablicach ogłoszeń, w szczególności w rejonie lokalizacji przedsięwzięcia. W aktach sprawy de facto znajduje się dokument potwierdzający zamieszczenie informacji o prowadzeniu postępowania w sprawie uwarunkowań środowiskowych na stronie internetowej Urzędu Miasta i Gminy w Ś., jednakże okoliczność ta, wobec innych wskazanych wadliwości zaskarżonej decyzji nie wpływa na zmianę stanowiska Kolegium w sprawie.
Wydanym na rozprawie w dniu 21 października 2010 r. postanowieniem na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi orzeczono o połączeniu do łącznego prowadzenia i rozpoznania sprawy o sygn. II SA/Wr 246/10 ze skargi J. S., II SA/Wr 247/10 ze skargi J. P., II SA/Wr 248/10 ze skargi Stowarzyszenia D., II SA/Wr 249/10 ze skargi A. U. S. oraz II SA/Wr 250/10 ze skargi Gospodarstwa Agroturystycznego "C. E. R. i prowadzić pod sygnaturą II SA/Wr 246/10 ponieważ dotyczą one tej samej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 1 marca 2010 r. nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób dający podstawę do jej uchylenia.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa, podkreślić należy, że sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270; zwanej dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z przedstawionymi kryteriami ocenie Sądu poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., które działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną przez A. Spółka z o.o. decyzję organu pierwszej instancji o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań. Zaskarżona decyzja organu odwoławczego podjęta została w trybie przepisu art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), który stanowi regulację do wydania decyzji kasacyjnej. Sąd, w ramach kontroli zgodności z prawem decyzji wydanej w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. miał za zadanie odpowiedzieć w pierwszej kolejności na pytanie, czy organ odwoławczy winien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaszła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który uzasadniałby przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W tym miejscu należy podkreślić, że organ pierwszej instancji nie jest związany ocenami prawnymi i sugestiami o kierunku dalszego rozstrzygnięcia. Kolegium powinno było ograniczyć się jedynie do wskazania okoliczności które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Chodzi tu o wskazanie okoliczności faktycznych, które mają znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy. W decyzji kasacyjnej tego rodzaju organ odwoławczy nie może przesądzać o istocie sprawy (por. wyr. NSA z dnia 19 kwietnia 2001 r., II SA 734/00, niepubl.). Ingerencja w postaci zaleceń co do sposobu załatwienia konkretnej sprawy, rozstrzyganej w formie decyzji administracyjnej, nie znajduje uzasadnienia w przepisach k.p.a. (wyr. NSA z dnia 27 października 1999 r., I SA 2127/98, niepubl.). O treści rozstrzygnięcia może w przypadku tego rodzaju decyzji odwoławczej decydować wyłącznie organ I instancji. Należy zatem przyjąć, że organ pierwszej instancji po przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy samodzielnie będzie dysponował zakresem postępowania wyjaśniającego i będzie związany zaleceniami organu odwoławczego jedynie co do obowiązku wyjaśnienia okoliczności w nich wskazanych, zaś sposób przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do istnienia tych okoliczności i ocena dowodów w tym celu uzyskanych należy do wyłącznej kompetencji organu pierwszej instancji. Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy podkreślić zatem należy, że kodeks postępowania administracyjnego w przypadku pojęcia decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie przewiduje związania organu pierwszej instancji oceną prawną zawartą w decyzji organu odwoławczego.
Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Sądu rozstrzygnięcie Kolegium było słuszne. Stan faktyczny sprawy oraz zgromadzony w sprawie materiał dowody nie pozwalał bowiem na podjęcie przez organ odwoławczy orzeczenia merytorycznego rozstrzygającego o istocie sprawy. Bezsprzecznie bowiem organ pierwszej instancji nie wyjaśnił i nie ocenił wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Trafnie zauważyło wobec tego Kolegium, co wynika z lektury zaskarżonej decyzji oraz udzielonej odpowiedzi na skargę, że zasadnym pozostaje zbadanie - w toku ponownego rozpatrzenia sprawy - czy planowane przedsięwzięcie nie wypełnia dyspozycji § 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia, który stanowi, że sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, w tym: chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP),współczynniki przeliczeniowe sztuk zwierząt na DJP są określone w załączniku do rozporządzenia (w odniesieniu do chowu - hodowli norek; współczynnik przeliczenia sztuk rzeczywistych na DJP wynosi 0,0025). Dokonane w tym zakresie ustalenia będą miały bowiem wpływ na kwalifikację objętego wnioskiem przedsięwzięcia do jednej z grup przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, których realizacja wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. W przypadku przedsięwzięć tzw. grupy I taka decyzja jest wydawana zawsze po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko (są to co do zasady przedsięwzięcia wymienione w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.). W przypadku przedsięwzięć tzw. grupy II, taka decyzja jest wydawana albo po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko, albo po stwierdzeniu przez właściwy organ braku potrzeby przeprowadzenia takiej oceny (w tym zakresie są to co do zasady przedsięwzięcia wymienione w § 3 powoływanego rozporządzenia). Przy czym Sąd nie podziela natomiast poglądu wyrażonego przez Kolegium, że w okolicznościach niniejszej sprawy, wniosek Spółki wymaga uzupełnienia, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a.
W tym miejscu podkreślić należy, że w niniejszej sprawie, już po wydaniu przez organ II instancji decyzji kasacyjnej, przepis art. 64 § 2 k.p.a. nie może mieć zastosowania. Tryb o którym mowa w przywołanym przepisie, służy jedynie usuwaniu braków formalnych podania (wniosku) do których należą określenie żądania, podpis strony (art. 63 § 2 i 3 k.p.a.) oraz wymagania wskazane w przepisach szczególnych. We wspomnianym trybie nie mogą być natomiast ustalane okoliczności, które organ uzna za istotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy (por. wyrok WSA z dnia 21 maja 2008 r., I SAB/Bk 1/08). Przepis art. 64 § 2 k.p.a. nie ma zatem zastosowania w sytuacji skutecznego wszczęcia postępowania. Nie może też być stosowany na etapie uzupełniania materiału dowodowego w sprawie, gdyż ten etap wkracza już w fazę merytoryczną rozpoznania wniosku (por. wyrok WSA z dnia 7 lutego 2008 r. I SAB/Wa 183/07, zobacz także wyrok WSA z dnia 29 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wr 56/10). Jak jednak już zauważano wyrażona w tym względzie przez organ II instancji ocena prawna nie wiąże organu pierwszej instancji, który samodzielnie prowadzi postępowanie od początku i samodzielnie podejmuje decyzję co do stosowanych środków dowodowych, czynnościach prawnych jak też o sposobie rozstrzygnięcia sprawy.
Poza przedstawioną wyżej okolicznością organ II jako przyczynę kasacji wskazał również nieprawidłowości w zakresie ustalenia kręgu podmiotów którym przysługiwał status strony postępowania. Organ odwoławczy neguje posiadanie przymiotu strony postępowania przez R. i H. S. prowadzących Gospodarstwo Agroturystyczne "D.", E. R. prowadzącą Gospodarstwo Agroturystyczne "C.", U. S. prowadzącą działalność gospodarczą pn: A.. Zdaniem Sądu, w oparciu o przedstawioną w decyzji odwoławczej oraz w udzielonej odpowiedzi na skargę argumentację, stanowisko Kolegium jest niezasadne.
Trzeba w tym miejscu powiedzieć, że ustawodawca zarówno na gruncie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, jak również w późniejszej ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w przeciwieństwie do regulacjach prawnych znajdujących się w innych aktach prawnych - przyznanie statusu strony przez przepisy szczególne, np. art. 28 ust. 2, art. 40 ust. 3, art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, art. 127 ust. 7 ustawy Prawo wodne, art. 63 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, w przypadku prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia wprost nie wyznacza podmiotów, którym przysługuje status strony. Niewątpliwie przy ustalaniu zakresu podmiotowego tego postępowania wskazówką interpretacyjną przy stosowaniu art. 28 k.p.a. będzie art. 47 ustawy Prawo ochrony środowisko (odpowiednikiem tego przepisu w ustawie z dnia 3 października 2008 r. jest art. 62 ust. 1), zgodnie z którym w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia
na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia:
1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na:
a) środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi,
b) dobra materialne,
c) zabytki,
d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a–c,
e) dostępność do złóż kopalin;
2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania
przedsięwzięcia na środowisko;
3) wymagany zakres monitoringu.
W świetle powyższego ustalenie zakresu podmiotowego postępowania powinno zmierzać do takiego ujęcia pojęcia strony postępowania, w oparciu o wykładnię interesu prawnego, które uwzględni każdy związek normatywny, zarówno bezpośredni jak i pośredni, zachodzący pod wpływem stosunku administracyjno-prawnego. W omawianym tutaj przypadku, podmiotowe granice postępowania administracyjnego wyznaczane są niewątpliwie przez pojęcie "obszaru oddziaływania przedsięwzięcia" (tak też W. Śnieżyński, Decyzje Środowiskowe, Wzory aktów administracyjnych oraz innych pism wraz z komentarzem i orzecznictwem administracyjnym i sądowym, Warszawa 2010, s. 61-69). W prawie krajowym obszar taki odpowiadać będzie co do zasady występowaniu tych wszystkich emisji, do których odnoszą się przepisy prawa. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" będzie się materializować, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji będą się również konkretyzować odpowiednie normy wynikające z odrębnych przepisów, które to będą wytyczać pewną strefę projektowanego obiektu (wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2006 r. II OSK 75/06). Dość również powiedzieć, że istotne znaczenie dla prawidłowych ustaleń w tym zakresie mają informacje przedstawione przez inwestora w tym również dane zawarte w raporcie. W takiej sytuacji szczególnego znaczenia nabiera reguła zawarta w art. 7 k.p.a.. W myśl przywołanego przepisu w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z przepisem tym skorelowana jest regulacja zobowiązująca organy administracji do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Pamiętać także należy, że to jaki jest obszar oddziaływania obiektu, może być przedmiotem sporu (wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., II OSK 208/06). Organ nie jest bowiem związany wyznaczonym przez wnioskodawcę obszarem oddziaływania przedsięwzięcia, jak też ustaleniami zawartymi w raporcie. Dane te powinny być poddane ocenie i weryfikacji w toku postępowania, zwłaszcza w sytuacji, gdy przedsięwzięcie budzi społeczny sprzeciw. Doskonale sedno omawianego zagadnienia prezentuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 63/08 wskazując, że w przypadku wyznaczenia zakresu oddziaływania przedsięwzięcia chodzić musi o oddziaływanie wszelkiego rodzaju, a zatem nie tylko negatywne. Z punktu widzenia procesowego koniecznym jest na ile pozwala to etap, na którym inwestor ubiega się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, domagać się od niego przedstawienia adekwatnych i jak najbardziej szczegółowych danych o przedsięwzięciu. W przeciwnej sytuacji wyznaczenie obszaru oddziaływania przedsięwzięcia będzie iluzją, a sama decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach posiadać będzie charakter blankietowy. Podkreślenia wymaga również to, że postępowanie w sprawie oceny oddziałania na środowisko oparte zostało na założeniu, iż oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia może zostać oszacowane w sposób naukowy. Jednocześnie, jak słusznie zauważa M. Pchałek, u podstaw tego założenia leży świadomość niepewności związków przyczynowo - skutkowych. Dalej zauważa, że trudność w przewidywaniu wpływu wiąże się zazwyczaj z tym, że elementy kształtujące strukturę i funkcje obszaru charakteryzują się dużą dynamiką i mogą być niełatwe do sprecyzowania (M. Pchałek, Zasada przezorności i prewencji, [w:] Europa urzędników, Warszawa 2009, s.237). Ta niepewność wymusza w praktyce stosowanie zasady przezorności. Podstawowym przesłaniem zasady przezorności (opisywanej zazwyczaj łącznie z zasadą prewencji) jest ocena potencjalnych skutków oddziaływania na środowisko planowanych działań oraz podjęcie stosownych działań mających na celu minimalizację i kompensację oddziaływania. Zgodnie z tą zasadą, jeżeli w trakcie przedmiotowej oceny stwierdzony zostanie brak pewności co do określonych skutków, należy przyjąć, że one wystąpią. W tym też duchu, chociaż nie zostało to wprost wyartykułowane w decyzji organu I instancji, należy oceniać sposób prowadzenia tegoż postępowania. Brak dostatecznych informacji dotyczących istotnych parametrów planowanego przedsięwzięcia, za które niewątpliwie należy potraktować wielkość planowanej produkcji, na co zresztą zasadnie wskazuje organ II instancji, był tym czynnikiem, który nie tylko musiał determinować wydanie decyzji odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań ale także wyznaczenie kręgu podmiotów mających status strony w niniejszym postępowaniu.
Przechodząc do kolejnych zarzutów zawartych w skargach dotyczących naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. w tym wypadku w pełni przyjedzie podzielić stanowisko organu odwoławczego. Jednolicie prezentowane jest w judykaturze oraz w doktrynie stanowisko wskazujące, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego przewidziane w art. 138 § 2 k.p.a. w przeciwieństwie do przepisu art. 138 § 1 k.p.a., który nie określa przesłanek wydania przewidzianych w tym przepisie decyzji organu odwoławczego, upoważnia organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości będzie niezbędne również wtedy, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy naruszył przepisy postępowania w takim stopniu, które czynią sprawę niewyjaśnioną w całości, co z kolei nie zezwala organowi drugiej instancji na zastosowanie art. 136. (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel-Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Lex 2009, wyd. III). Wywodząc z tych też przesłanek, oceniane rozstrzygniecie okazało się prawidłowe. Bowiem w sytuacji, kiedy organ odwoławczy wskazuje, że uzasadnione byłoby rozważenie zastosowania innych przepisów prawa materialnego, wówczas powinien na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylić tę decyzję, jednocześnie wskazując właściwy przepis, w oparciu o który powinno być prowadzone postępowanie.
Zgodnie natomiast z art. 131 k.p.a. o wniesieniu odwołania przez jedną ze stronon organ administracji publicznej, który wydał zaskarżoną decyzję, jest obowiązany zawiadomić pozostałe strony, w przypadku zaś, gdy odwołanie wniosły osobno wszystkie strony lub kilka ze stron, organ ten jest obowiązany powiadomić każdą ze stron o wniesieniu odwołania przez pozostałe strony. Organ wydający decyzję w I instancji powinien zatem albo dołączyć do zawiadomienia odpis odwołania, albo wyznaczyć stronie termin do zapoznania się z odwołaniem. Również podniesiony przez skarżących zarzut naruszenia zasady czynnego udziału stron nie jest zasadny. Jak wynika z akt postępowania pierwszo- instancyjnego skarżący zostali powiadomieni o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów w postępowaniu administracyjnym oraz możliwości zgłaszania żądań przed wydaniem decyzji. Wyjaśnić jednocześnie należy, że naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu odwoławczym miałoby miejsce, gdyby organ II instancji zaniechał powiadomienia stron na podstawie art. 10 k.p.a. i jednocześnie przeprowadził postępowanie dowodowe dopuszczając nowe dowody, uniemożliwiając tym samym stronom wypowiedzenie się co do nowych okoliczności. Taka zaś sytuacja nie miała w rozpoznawanej sprawie miejsca.
W świetle przedstawionych rozważań istotne jednak jest to – co wcześniej już sygnalizowano - że w przypadku decyzji kasacyjnej (wydawanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.) organ pierwszej instancji nie jest związany ocenami prawnymi organu odwoławczego i sugestiami co do dalszego toku postępowania. Konsekwencją decyzji kasacyjnej jest konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania przez organ I instancji, w którym to postępowaniu organ ten samodzielnie decyduje o przeprowadzonych dowodach oraz samodzielnie dokonuje ocen prawnych, co następnie może być poddane kontroli instancyjnej. W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżona decyzja, odpowiada prawu, a skoro podniesione w skargach zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło