II SA/Wr 2463/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca), Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2005 sprawy ze skargi Ogólnopolski Związek Zawodowy Lekarzy, Odział Terenowy przy D. Centrum Chorób Płuc we W.; Ogólnopolskiego Związku zawodowego Pracowników Diagnostyki Medycznej i Fizjoterapii, Terenowa Organizacja Związkowa przy D. Centrum Chorób Płuc we W.; Międzyzakładowej Organizacji Związkowej NSZZ ,,Solidarność" przy D. Centrum Chorób Płuc we W.; na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wypłacenia wynagrodzenia [...] pracownikom należnych im kwot wynagrodzenia wynikającego z porozumienia zawartego pomiędzy zakładowymi organizacjami związkowymi a Dyrektorem D. Centrum Chorób Płuc we W.; Oddala skargę W D. Centrum Chorób Płuc we W. (dalej także nazywanym DCChP) w dniach [...] oraz [...]r. była przeprowadzona kontrola przez Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy we W., Oddział w L.. W wyniku kontroli, nakazem z dnia [...]r., Nr rej. [...], wydanym na podstawie art. 9 pkt 2a) w związku z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r., Nr 124, poz. 1362 z późn. zm.), Inspektor Pracy nakazał D. Centrum Chorób Płuc jako pracodawcy wypłacić poszczególnym pracownikom kwoty zaległych wynagrodzeń, wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do nakazu. Wysokość wynagrodzeń została ustalona na żądanie Inspektora Pracy przez kierownika Sekcji Płac D. Centrum Chorób Płuc. Nakazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu nakazu organ I instancji podał, że przeprowadzona kontrola wykazała, że pomimo zawartego w wewnątrzzakładowym źródle prawa pracy, jakim jest Protokół uzgodnień pomiędzy Komitetem Strajkowym Zakładowej Organizacji Związkowej Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych a Dyrekcją D. Centrum Gruźlicy i Chorób Płuc z dnia [...] r., obowiązku podwyższenia pracownikom miesięcznego wynagrodzenia o kwotę [...]zł brutto, od dnia [...]r., do dnia zakończenia czynności kontrolnych nie wypłacono pracownikom należnych podwyżek. Od nakazu odwołanie złożył Dyrektor D. Centrum Chorób Płuc, wnosząc o jego uchylenie oraz o wstrzymanie jego natychmiastowego wykonania. Podniósł, że porozumienie z [...]r. jest normatywnym porozumieniem zbiorowym, które reguluje prawa i obowiązki pracodawcy oraz grupy zawodowej pielęgniarek i położnych, które uczestniczyły w strajku. O wysokości podwyżek w odniesieniu do poszczególnych pielęgniarek powinien zadecydować Związek Zawodowy Pielęgniarek w wykazie przedstawionym pracodawcy. Stwierdził, że takiego wykazu dotychczas nie sporządzono. Brak wykazu uniemożliwił załatwienie tej sprawy. Dyrektor przyznał, że w trakcie kontroli złożył oświadczenie, na które powołuje się Inspektor Pracy w protokole kontroli, że do otrzymania podwyżki są uprawnieni wszyscy pracownicy D. Centrum Chorób Płuc. Oświadczenie to nie ma jednak charakteru normatywnego. Nie może więc stanowić podstawy do orzekania przez Inspektora Pracy o prawach i obowiązkach pracowników nie będących stronami Protokołu uzgodnień z [...]r. Odwołujący się zarzucił, że nakaz Inspektora Pracy obejmuje też pracowników przejętych przez D. Centrum Transplantacji Komórkowych z Krajowym Bankiem Dawców Szpiku we W.. Jest to nowa jednostka, powstała w wyniku przekształcenia D. Centrum Chorób Płuc, polegającego na wyłączeniu części jego struktury). Poza tym odwołujący się zarzucił, że nadanie nakazowi rygoru natychmiastowej wykonalności było bezzasadne. Po rozpatrzeniu odwołania, Okręgowy Inspektor Pracy we W. decyzją z dnia [...]r., Nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję z załączonym wykazem liczącym [...] pracowników i orzekł o wypłacie należności na rzecz [...] osób, ograniczając się do pielęgniarek, które były stronami Porozumienia z [...]r. Okręgowy Inspektor Pracy we W. postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...]wstrzymał też natychmiastowe wykonanie decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że w protokole uzgodnień z [...]r. zawarto zapis o podwyższeniu [...] zł brutto grupie zawodowej pielęgniarek. Zatem tylko tej kategorii pracowników D. Centrum Chorób Płuc przysługuje owa podwyżka i związku z tym odwołanie w tej części zasługuje na uwzględnienie. Skargę na decyzję z dnia [...]r. złożyły trzy organizacje związkowe działające w D. Centrum Chorób Płuc, uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako podmioty na prawach strony, a mianowicie: - OZZ Lekarzy, Oddział Terenowy przy DCChP we W., - NSZZ "Solidarność", Międzyzakładowa Organizacja Związkowa przy DCChP we W., - OZZ Pracowników Diagnostyki Medycznej i Fizjoterapii, Terenowa Organizacja Związkowa przy DCChP we W.. W zarzutach skargi podniesiono, że zaskarżona decyzja powinna była objąć wszystkich pracowników DCChP, ponieważ dyrektor Centrum podjął na zebraniu ogólnym pracowników w tej sprawie publiczne zobowiązanie i podtrzymał je wobec inspektora Okręgowego Inspektoratu Pracy. Decyzja I instancji była słuszna. Niezrozumiała jest zatem zmiana tej decyzji w II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Według art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy w okolicznościach faktycznych sprawy inspektor pracy był uprawniony na podstawie art. 9 pkt 2 a) ustawy z dnia 6 marca 1981r. o Państwowej Inspekcji Pracy do nakazania DCChP jako pracodawcy wypłaty kwoty zaległego wynagrodzenia wszystkim pracownikom zatrudnionym u niego w dniu [...] r., kiedy podpisano porozumienie kończące strajk, czy też tylko pielęgniarkom - grupie pracowników, która strajkowała i była stroną tego porozumienia. Należy podkreślić, że według art. 9 pkt 2 a) ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy: "W razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy uprawnione są do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi." Według Sądu nie jest to przepis szczególny, o którym jest mowa w art. 2 kodeksu postępowania cywilnego, wyłączający rozstrzyganie sporów między pracodawcą a pracownikiem z kompetencji sądu powszechnego i przenoszący to uprawnienie do kompetencji organu administracji publicznej - Państwowej Inspekcji Pracy. Sądy powszechne są bowiem w dalszym ciągu organami państwa właściwymi do rozstrzygania ewentualnych roszczeń wynikających ze stosunku pracy, w tym także sporów między pracownikiem a pracodawcą o wypłatę wynagrodzenia, jak też innych świadczeń przysługujących pracownikowi. Są to bowiem spory w sprawach cywilnych, które podlegają kognicji sądu powszechnego. Nakaz wystawiony przez inspektora Państwowej Inspekcji Pracy na podstawie wskazanego przepisu prawa spełnia inną funkcję. Celem nakazu jest wymuszenie na pracodawcy wypełnienia obowiązku wynikającego z umowy zawartej z pracownikiem w zakresie wypłaty wynagrodzenia i tych elementów umowy, które są związane z wynagrodzeniem. Z art. 9 pkt 2 a) powołanej ustawy wynika, że inspektor pracy jest uprawniony do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia, a także innego przysługującego pracownikowi świadczenia. Użycie przez ustawodawcę w tym przepisie ustawowym sformułowania: "należnego wynagrodzenia" a dla "innego świadczenia" użycie słowa: "przysługującego" wskazuje, że świadczenie ma być wymagalne, a obowiązek jego wypłaty - bezsporny. Oznacza to, że inspektor pracy nie posiada uprawnień do rozstrzygania w przypadku wystąpienia sytuacji spornej, gdyż kompetencja w tym zakresie należy do sądu powszechnego. Istota nakazu, o jakim mowa w art. 9 pkt 2a) ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy z dnia 6 marca 1981r., sprowadza się do skłonienia pracodawcy, aby ten wypełnił ciążący na nim względem pracownika obowiązek wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi wówczas, gdy obowiązek ten jest wymagalny i bezsporny. Tym samym w przypadku wystąpienia sytuacji spornej, inspektor pracy nie ma kompetencji nałożenia na pracodawcę obowiązku wypłaty należnego pracownikowi wynagrodzenia i innych składników z nim związanych. W rozpatrywanej sprawie pracodawca nie kwestionował jedynie należności na rzecz pielęgniarek, kategorii zawodowej objętej porozumieniem z [...] r. Nie zgadzał się natomiast na objęcie nakazem pozostałych pracowników. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2003 r., (sygn. akt I PK 157/02, Wokanda 2004/5/22) ograniczenie podmiotowe takiego porozumienia, które stanowi źródło prawa pracy w rozumieniu art. 9 Kodeksu pracy, tylko do jednej kategorii zawodowej zatrudnionych pracowników, jest zgodne z art. 14 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (Dz.U. Nr 55, poz. 236). Spór zakończony porozumieniem z [...]r. dotyczył interesu zbiorowego całej grupy pielęgniarek, zatrudnionych w DCChP. W świetle powyższego zaskarżona decyzja organu II instancji jest zgodna z art. 9 pkt 2 a) ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika bowiem, że pracodawca nie kwestionuje w świetle zawartego porozumienia z [...]r. swego obowiązku w zakresie wypłacenia ustalonej tym porozumieniem należności na rzecz zatrudnionej u siebie grupy zawodowej pielęgniarek. W tym stanie rzeczy zasadne było uchylenie decyzji organu I instancji, a następnie objęcie nakazem tylko pielęgniarek oraz nie uwzględnienie w nakazie pozostałych pracowników. W tej sytuacji Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 97 § 1 wyżej powołanej ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.