II SA/Wr 250/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Mieczysław Górkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M K na postanowienie D Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii we W z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Pismem z dnia 27 lutego 2012 r. strona skarżąca zwróciła się o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając swój wniosek wskazała, że wykonanie "decyzji" może doprowadzić do powstania nieodwracalnych lub też trudnych do odwrócenia następstw. Ewentualne uwzględnienie skargi skutkować będzie – zdaniem skarżącej – wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji wydanej z naruszeniem prawa i procedur. Skarżąca podkreśliła ponadto, że zapłacenie przez nią kary pieniężnej narazi prowadzoną przez nią działalność na zachwianie gospodarki finansowej zakładu. Na przystosowanie zakładu do wymogów unijnych zaciągnęła kredyt, co wiąże się z uciążliwościami spowodowanymi z jego spłatą. Zatem w ocenie skarżącej realizacja decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa oraz procedur może spowodować trudne do odwrócenia dla niej skutki. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 tej samej ustawy, sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna, czy postanowienie korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym m. in. w postanowieniu NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. (sygn. akt GZ 138/2004), podstawową przesłanką wstrzymania wykonania zarówno decyzji, jak i postanowienia – zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. – jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącego, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia. Wypada nadto podkreślić, że nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lutego 2009 r. (sygn. akt II FSK 136/09) przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Cechy tej nie mają z kolei akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że zaskarżone orzeczenie nie ma cech wykonalności, gdyż nie nakazuje stronie – wbrew temu co twierdzi skarżąca – wykonania obowiązku określonego w decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Stanowi ono jedynie formalne potwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a zatem rozstrzygniecie proceduralne i jako takie nie wywiera skutku w sferze wykonalności decyzji, od której odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu. Nie powoduje ono powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony, nie nakłada na stronę skarżącą nowych praw lub obowiązków, które podlegałyby wykonaniu. W rezultacie takiego rozstrzygnięcia w obrocie pozostaje nadal decyzja podlegająca wykonaniu. Skoro zatem zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., to nie może do niego mieć zastosowania instytucja wstrzymania wykonania aktu uregulowana w omówionym przepisie. Uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, sprowadzałoby się bowiem do zawieszenia mocy skarżonego aktu nie wywołującego skutków materialnoprawnych. Jak już bowiem wspomniano, instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy bowiem jedynie aktów lub czynności, które nadają się do wykonania, bądź dobrowolnie, bądź przymusowo i tego wykonania wymagają (por. postanowienia NSA: z dnia 15 lutego 2010r., sygn. akt II OSK 2059/09; z dnia 3 września 2009r., sygn. akt II OZ 740/09; z dnia 16 listopada 2005r., sygn. akt II OZ 962/05; wszystkie dostępnie w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając na względzie zaistniałe w sprawie okoliczności stanu faktycznego i kierując się dyspozycją art. 61 § 3 i § 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia