II SA/Wr 2503/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – Andrzej Wawrzyniak Sędziowie NSA - Tadeusz Kuczyński NSA - Jolanta Sikorska (spraw.) Protokolant Agnieszka Figura Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2004 r. przy udziale --- sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zasiłku celowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G., powołując się na przepis art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 46 ust. 5 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998r., Nr 64, poz. 414 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku J. W. (obecnie K.) o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją tegoż Kolegium z dnia [...]r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta L. z dnia [...]r. nr [...]o odmowie przyznania zasiłku celowego z pomocy społecznej, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazało, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. decyzją z dnia [...]r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]r., którą - działając z upoważnienia Burmistrza Gminy i Miasta L. - Zastępca Burmistrza Gminy i Miasta L. odmówił przyznania J. W. pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego. Uzasadniając orzeczenie Kolegium wskazało, że przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy o właściwości rzeczowej, jako że decyzja dotyczyła zadań własnych gminy, a w czasie gdy ją wydawano, nie było innego upoważnionego organu do orzekania w sprawie. J. W. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podtrzymała swoje stanowisko, że decyzja wydana została przez "osobę działającą na podstawie nieważnego z mocy prawa" upoważnienia. Uzasadniając swój pogląd podniosła, że: - Burmistrz nie mógł upoważnić swojego zastępcy do wydawania decyzji z zakresu zadań zleconych gminie w przedmiocie udzielania pomocy społecznej, - upoważnienie Rady Gminy do wydawania decyzji administracyjnych z zadań własnych miał od [...]r. do [...]r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w L. i Burmistrz rażąco naruszył prawo "zmieniając jednoosobowo" to upoważnienie, poprzez wydanie pełnomocnictwa innej osobie (swojemu zastępcy). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w trakcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustaliło, że decyzję, której stwierdzenia nieważności odmówiło, wydał z upoważnienia Burmistrza Gminy i Miasta L. z dnia [...]r. Zastępca Burmistrza. Uchwałą nr [...]Rady Miejskiej Gminy L. z dnia [...]r. Rada cofnęła z tym dniem upoważnienie dla Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie wykonywania zadań własnych gminy oraz zadań własnych o charakterze obowiązkowym. Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej Gminy L. z dnia [...]r. od tego dnia Rada udzieliła M. M. pełniącej obowiązki Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie wykonywania zadań zleconych, w celu wykonywania zadań własnych gminy oraz własnych o charakterze obowiązkowym "w sferze działalności Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej". Upoważnienie to zostało udzielone w okresach nieobecności Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy swoją decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z następujących względów:. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego przesłanka nieważności w sprawie nie wystąpiła. Przepis art. 46 ust. 5 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998r., Nr 64, poz. 414 z późn. zm.)stanowi że rada gminy udziela, na podstawie art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r., Nr 45, poz. 497), kierownikowi ośrodka pomocy społecznej upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie wykonywania zadań zleconych oraz może upoważnić do wydawania decyzji administracyjnych w celu wykonywania zadań własnych gminy oraz własnych o charakterze obowiązkowym. Z normy tego przepisu wynika, że rada gminy może (ale nie ma takiego obowiązku) upoważnić kierownika ośrodka pomocy społecznej do wydawania decyzji administracyjnych w celu wykonania zadań własnych gminy oraz własnych o charakterze obowiązkowym. W przypadku, gdy rada gminy nie upoważni kierownika ośrodka do wydawania decyzji w tym zakresie, to te zadania gminy na podstawie art. 39 ust. l ustawy o samorządzie gminnym realizuje wójt lub burmistrz wydając decyzje, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Na zasadzie art. 39 ust. 2 ustawy wójt lub burmistrz może upoważnić swoich zastępców lub innych pracowników urzędu gminy do wydawania takich decyzji w jego imieniu. Na podstawie art. 10 ust. l pkt 2 ustawy o pomocy społecznej przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych należy do zadań własnych z zakresu pomocy społecznej realizowanych przez gminę. W okresie od [...]r. do [...]r. nie było osoby, która posiadałaby upoważnienie Rady Miejskiej Gminy L. do wydawania decyzji administracyjnych w celu wykonywania zadań własnych gminy oraz własnych o charakterze obowiązkowym. Tym samym kompetencję do rozstrzygnięć administracyjnych w tym zakresie na podstawie art. 39 ust. l ustawy o samorządzie gminnym posiadał Burmistrz Gminy i Miasta L. Mógł on upoważnić swojego zastępcę do wydawania w jego imieniu decyzji w sprawie zasiłku celowego z pomocy społecznej. Upoważnienie Burmistrza dla swojego Zastępcy z dnia [...]r. wywarło swój skutek prawny dopiero z chwilą uchylenia przez Radę Gminy swojej uchwały o udzieleniu upoważnienia do wydawania decyzji przez kierownika ośrodka pomocy społecznej. Nie zostały zatem w ocenie Kolegium naruszone przepisy o właściwości rzeczowej, gdyż sporną decyzję wydał uprawniony do tego organ. Bezprzedmiotowy w ocenie Kolegium jest zarzut wniosku strony dotyczący upoważnienia do wykonywania zadań zleconych z pomocy społecznej, jako że sprawa dotyczy wykonywania zadań własnych gminy i przez nią własnymi środkami finansowymi. Odnośnie zarzutu posiadania przez kierownika ośrodka upoważnienia do wydania decyzji (co wyłączałoby kompetencją Burmistrza), Kolegium zauważyło, że strona nie zauważyła, iż decyzja wydana została w dniu [...]r., to jest wtedy, gdy Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej takiego upoważnienia już nie posiadał. Bezzasadny jest zdaniem Kolegium zarzut zmieniania przez Burmistrza uchwał Rady Gminy z tego względu, że to Rada podejmowała stosowne postanowienia. Kolegium dodało, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę J. W. w wyroku z dnia 4 grudnia 2000r. sygn. akt II SA/Wr 1568/99 wskazał w jaki sposób może dojść do zmian kompetencyjnych przy wydawaniu decyzji z pomocy społecznej. Z uzasadnienia wyroku wynika, że burmistrz może być właściwy do wydawania decyzji, jeśli uchylona została uchwała rady gminy upoważniająca do tego kierownika ośrodka pomocy społecznej. Taka też sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło jak w zaskarżonej decyzji. W skardze na tę decyzję skarżąca, polemizując ze stanowiskiem zawartym w jej uzasadnieniu, podtrzymała argumentację zarówno wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, jak i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentacją, zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z przepisem art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), mającej zastosowanie do rozpoznania niniejszej sprawy w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Ustawa ta w art. 3 § 1 stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 i w § 3, a także na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 omawianej ustawy. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. utrzymująca w mocy decyzję tego organu o odmowie stwierdzenia nieważności wydanej z upoważnienia Burmistrza Gminy i Miasta L. przez Zastępcę Burmistrza Gminy i Miasta L. decyzji z dnia [...]r. nr [...] o odmowie przyznania skarżącej zasiłku celowego z pomocy społecznej. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. Nr 64, poz. 414 z 1998r.z późn. zm.) przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych należy do zadań własnych z zakresu pomocy społecznej, realizowanych przez gminy. W myśl zaś art. 46 ust. 5 owej ustawy Rada gminy udziela, na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1996r. Nr 13, poz. 74 z późn. zm.) kierownikowi ośrodka pomocy społecznej upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie wykonywania zadań zleconych oraz może upoważnić do wydawania decyzji administracyjnych w celu wykonania zadań własnych gminy oraz własnych o charakterze obowiązkowym. Z przepisu tego wynika, że rada gminy może, lecz nie ma obowiązku, upoważnić kierownika ośrodka pomocy społecznej do wydawania decyzji administracyjnych w celu wykonania zadań własnych gminy oraz własnych o charakterze obowiązkowym. W przypadku, gdy rada gminy nie upoważni kierownika ośrodka pomocy społecznej do wydawania decyzji administracyjnych w tym zakresie, to zadania te na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym realizuje wójt lub burmistrz wydając decyzje, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z przepisem art. 39 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym wójt lub burmistrz może upoważnić swoich zastępców lub innych pracowników urzędu gminy do wydawania decyzji administracyjnych, o jakich mowa w ust. 1, w imieniu wójta lub burmistrza. Z niekwestionowanych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że uchwałą nr [...] z dnia [...]r. Rada Miejska Gminy L. cofnęła z tym dniem upoważnienie dla Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie wykonywania zadań własnych gminy oraz zadań własnych o charakterze obowiązkowym. Uchwałą nr [...] z dnia [...]r. Rada Miejska Gminy L. od tego dnia udzieliła M. M. pełniącej obowiązki Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie wykonywania zadań zleconych, w celu wykonywania zadań własnych gminy oraz własnych o charakterze obowiązkowym "w sferze działalności Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej". Upoważnienie to zostało udzielone w okresach nieobecności Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. W okresie od [...]r. do [...]r., to jest w okresie, w którym została wydana kwestionowana decyzja o odmowie przyznania zasiłku celowego, nie było osoby, która posiadałaby upoważnienie Rady Miejskiej Gminy L. do wydawania decyzji administracyjnych w celu wykonywania zadań własnych gminy oraz własnych o charakterze obowiązkowym. Tym samym kompetencje do rozstrzygnięć administracyjnych w tym zakresie posiadał na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym Burmistrz Miasta i Gminy L. Z akt sprawy sygn. II SA/WR 1568/99 wynika, że w dniu [...]r. Burmistrz Miasta i Gminy L., działając na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym upoważnił swojego Zastępcę do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie wykonywania zadań własnych gminy oraz zleconych w sprawach dotyczących pomocy społecznej. W wyroku z dnia 24.06.1994r. w sprawie sygn. SA/Łd 1417/94 (OSP 1996/5/101) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "1. Uchwała rady gminy upoważniająca - na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym lub na podstawie art. 46 ust. 5 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej – inny organ do wydawania decyzji administracyjnych (w tym też decyzji z zakresu pomocy społecznej) ma charakter przepisów gminnych (...). 2. Upoważnienie udzielone przez radę gminy kierownikowi ośrodka pomocy społecznej nie jest pełnomocnictwem do działania w jej imieniu, ale ma charakter przepisu kompetencyjnego, przenoszącego kompetencję ustawowo przypisaną wójtom (burmistrzom) na kierownika ośrodka pomocy społecznej. Z chwilą udzielenia tego upoważnienia kierownik ośrodka pomocy społecznej pełni funkcję administracji i wydaje decyzje we własnym imieniu, a nie w imieniu rady gminy, choć to ona udziela upoważnienia". W wyroku z dnia 4.12.2000r. sygn. II SA/Wr 1568/99 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że wójt czy burmistrz nie może jednoosobowo zmienić uchwały rady gminy o udzieleniu kierownikowi ośrodka pomocy społecznej upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych i upoważnić inną osobę do wydawania w tym zakresie decyzji. W takiej sytuacji przed ewentualnym przerzucenie kompetencji na inny podmiot do wydawania decyzji niezbędne jest podjęcie przez radę gminy uchwały o uchyleniu prawa miejscowego jakim jest uchwała w przedmiocie udzielenia kierownikowi ośrodka pomocy społecznej upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w prawach z opieki społecznej. Z poglądem tym należy się zgodzić. Z akt sprawy wynika, że w okresie od [...]r. do [...]r. upoważnienie do wydawania decyzji administracyjnych z zakresu zadań własnych z pomocy społecznej miał Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w L. Upoważnienie to zostało cofnięte Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej Gminy L. z dnia [...]r. Następnie dopiero uchwałą nr [...]z dnia [...]r. Rada Miejska Gminy L. od tego dnia udzieliła M. M. pełniącej obowiązki Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie wykonywania zadań zleconych, w celu wykonywania zadań własnych gminy oraz własnych o charakterze obowiązkowym "w sferze działalności Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej". Upoważnienie to zostało udzielone w okresach nieobecności Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. Z powyższego w sposób jednoznaczny wynika, że w okresie od [...]r. do [...]r. nie było osoby, która posiadałaby upoważnienie Rady Miejskiej Gminy L. do wydawania decyzji administracyjnych w celu wykonywania zadań własnych gminy oraz własnych o charakterze obowiązkowym. Z chwilą cofnięcia przez Radę Miejską Gminy L. uchwałą nr [...] z dnia [...]r. z dniem [...]r. upoważnienia dla Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie wykonywania zadań własnych gminy oraz zadań własnych o charakterze obowiązkowym, upoważnienie do wydawania decyzji w tym zakresie posiadał Zastępca Burmistrza Gminy i Miasta L. na podstawie upoważnienia Burmistrza Gminy i Miasta L. udzielonego mu z mocy przepisu art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym w dniu 10 maja 1999r. W świetle tego, co powiedziano wyżej, upoważnienie to nie mogło stanowić podstawy wydawania decyzji administracyjnych w zakresie wykonywania zadań własnych gminy oraz własnych o charakterze obowiązkowym w okresie do dnia [...]r. skoro w tym czasie upoważnienie do wydawania decyzji administracyjnych w powyższym przedmiocie posiadał na podstawie stosownej uchwały Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. Z chwilą jednak uchylenia owej uchwały przez Radę Miejską Gminy L. uchwałą nr [...] z dnia [...]r., udzielone przez Burmistrza Gminy i Miasta L. w dniu [...]r. na podstawie przepisu art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym upoważnienie dla Zastępcy Burmistrza Gminy i Miasta L. do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie wykonywania zadań własnych gminy oraz własnych o charakterze obowiązkowym odzyskało swoją moc i mogło stanowić podstawę wydawania przez Zastępcę Burmistrza Gminy i Miasta L. do wydawania decyzji administracyjnych w powyższym zakresie z upoważnienia Burmistrza Gminy i Miasta L. Brak jest w świetle powyższego podstawy do przyjęcia, że wydana z upoważnienia Burmistrza Gminy i Miasta L. przez Zastępcę Burmistrza Gminy i Miasta L. decyzja z dnia [...]r. nr [...] o odmowie przyznania skarżącej zasiłku celowego z pomocy społecznej została podjęta z naruszeniem przepisów o właściwości, co stanowiłoby w świetle treści art. 156 § 1 pkt 1 kpa podstawę do stwierdzenia jej nieważności. W świetle powyższego skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.