II SA/Wr 261/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant: specjalista Izabela Szczerbińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania psów dotychczasowemu właścicielowi i przekazania ich do schroniska I. oddala skargę w całości; II. przyznaje od Skarbu Państwa – kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adw. M. K. kwotę 590,40 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt i 40/100), w tym 110,40 zł podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. organ utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2017 r. w przedmiocie czasowego odebrania psów – jednej suki oraz pięciu szczeniąt i przekazaniu ich do schroniska dla zwierząt, wydaną na podstawie art. 7 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (ówcześnie Dz. U. z 2016 r., poz. 1948 obecnie Dz. U. z 2017 r., poz. 1840 – dalej u.o.z.). Odebranie zwierząt nastąpiło w dniu [...] lutego 2017 r., gdyż ich właściciel został w dniu [...] lutego 2017 r. zatrzymany przez policję w celu odbycia kary aresztu. Wywołało to zagrożenie zdrowia i życia tych zwierząt. Według organu postępowanie zostało wszczęte na wniosek policji i spółki komunalnej. W ocenie organu w sprawie zachodziły przesłanki wymienione w art. 7 ust. 3 i art. 7 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 2 u.o.z., czyli przypadek niecierpiący zwłoki i okoliczność znęcania się nad zwierzętami. Zwierzęta od dnia [...].02. były pozbawione opieki. Jak wynika z dokumentacji zdjęciowej psy utrzymywane były w złych warunkach. Teren przy budynkach jest zaniedbany, ogrodzenie jest dziurawe. Budy nie mają ocieplenia i nie chronią przed warunkami atmosferycznymi. Wnętrze budynku jest zaśmiecone i zagracone. Utrzymywanie psów w stanie niechlujstwa stanowi formę znęcania się (art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z.). Według ustaleń z kontroli budynku z dnia [...].02. budynek jest w złym stanie technicznym, wymaga remontu, ściana szczytowa uległa zawaleniu. Według nadzoru budowlanego obiekt nie nadaje się do użytkowania, w tym do zamieszkania i prowadzenia hodowli psów. Decyzją nadzoru budowlanego wyłączono budynek z użytkowania i nakazano jego zabezpieczenie przed dostępem osób postronnych. Powiatowy Lekarz Weterynarii złożył doniesienie karne o podejrzeniu popełnienia przestępstwa związanego z utrzymaniem 10 psów w warunkach rażącego zaniedbania i niechlujstwa. Nie zapewniono psom właściwego schronienia przed chłodem, deszczem lub upałem, narażone były na uszkodzenie ciała i czasowo pozbawione opieki. Odwołanie właściciela psów było bezzasadne. Nie miało istotnego znaczenia naruszenie art. 10 k.p.a. Psy były rzeczywiście zdrowe i odżywione, ale podstawy ich odebrania nie były związane z ich stanem. W skardze do sądu administracyjnego skarżący powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu. Skarżący opuścił areszt w dniu [...].02.2017 r. Zatrzymanie przez policję nastąpiło późnym wieczorem, co uniemożliwiło skarżącemu zadbanie o pozostawione psy. Psy znajdowały się w budynku lub w budach. Suka i jej trzytygodniowe szczenięta znajdowała się w ogrzewanym pokoju. Nie są prawdziwe ustalenia o złym stanie technicznym budynku. Jedna z bud jest ocieplona. Budy nie są dziurawe. Budynek wymaga remontu. Stan prawny nieruchomości jest niepewny, toczą się sprawy sądowe. Warunki pobytu psów w schronisku są gorsze, niż u skarżącego. Do skargi dołączono zaświadczenie lekarza weterynarii, że psy skarżącego nie były nigdy wychudzone lub poranione, były zdrowe klinicznie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie ze stosowaną ustawą znęcanie się nad zwierzętami oznacza bądź to zadawanie im bólu lub cierpień, bądź świadome dopuszczanie do zadawania im bólu lub cierpień (art. 6 ust. 2). Do ustalenia jednej z ustawowych form znęcania się nie jest więc wymagane świadome działanie sprawcy, lecz wystarcza stworzenie zwierzętom niewłaściwych warunków bytowania lub ich niehumanitarne traktowanie (art. 4 pkt 2 i 15 ustawy) z przyczyn niezawinionych. Przykładowo sytuacja materialna właściciela zwierzęcia, niezaradność lub sytuacja życiowa czy inne okoliczności od niego niezależne, mogą uzasadnić przypisanie właścicielowi znęcania się, chociaż subiektywne jego odnoszenie się do zwierząt, jego nastawieni i osobiste przeświadczenie nie uzasadnia postawienie mu zarzutu. Stąd pojęcia używane w ustawie, sugerujące negatywną ocenę postępowania sprawcy związaną z jego świadomym i celowym działaniem lub zaniechaniem wywołującym ból lub cierpienia zwierząt, nie zawsze nabierają takiego znaczenia w odniesieniu do konkretnego właściciela. Przykładowo "okrutne traktowanie" (art. 4 pkt 8) to po prostu znęcanie się lub postępowanie wywołujące podobne skutki, zaś "rażące zaniedbanie" (art. 4 ust. 11) to przykładowo utrzymywanie zwierzęcia w niewłaściwym pomieszczeniu, zatem według ustawy można zwierzęta traktować w sposób okrutny lub rażąco je zaniedbywać, chociaż zarzuty wobec właściciela dotyczyć będą tylko obiektywnej oceny warunków przebywania zwierząt stworzonych przez właściciela. Istotne są więc oceny dotyczące warunków bytowania zwierząt u danego właściciela, nie zaś stwierdzenie jego winy, nagannego nastawienia do zwierząt lub celowego zadawania im bólu lub cierpień. W stanie faktycznym nin. sprawy, dokonując ocen przy uwzględnieniu sytuacji psów skarżącego, uzasadnione było więc przypisanie mu znęcania się z uwagi właśnie na ustalone obiektywne warunki ich bytowania, niekoniecznie związane z postawą skarżącego lub stanem zdrowotnym zwierząt. Warunki te stwierdza dokumentacja fotograficzna (pies z raną łapy, widok posesji, budynku i pomieszczeń – rozpadająca się rudera, zagracona o wyglądzie śmietnika, otwarta buda leżąca na śniegu, brud, zanieczyszczenia) oraz decyzja nadzoru budowlanego wydana na podstawie art. 68 p.b. w dniu [...].02.2017 r. – wyłączenie budynku z użytkowania. Przy decyzji tej znajduje się dalsza dokumentacja fotograficzna, ukazująca budynek w ruinie, nie nadający się do pobytu ludzi i zwierząt. Istotne było ustalenie, że w dniu odebrania psów skarżący przebywał w areszcie i nie miały one zapewnione opieki innej osoby (skarżący przebywał w budynku samotnie). Okoliczność ta ma znaczenie z uwagi na dodatkowe przesłanki ustawowe odebrania zwierzęcia przed wydaniem decyzji w tym przedmiocie, zatem istnienie przypadku niecierpiącego zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagraża jego życiu lub zdrowiu (art. 7 ust. 3 u.o.z. – na ten temat patrz wyroki II OSK 1746/16 i 263/10, II SA/Go 389/16 i 787/11, II SA/Kr 51/16 i 1341/15, IV SA/Po 710/15). Z dotychczasowych ustaleń i rozważań wynika niewątpliwie zaistnienie podstawowej przesłanki ustawowej czasowego odebrania zwierząt wskazanej w art. 7 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 2 u.o.z. (pkt 10). Skarżący nie był w stanie zapewnić psom odpowiednich warunków bytowania oraz pozbawiony został możności legalnego pobytu w dotychczasowym budynku, w którym przebywał z psami. Bezzasadne były zarzuty skargi kwestionujące prawidłowość ustaleń, tym bardziej że udział skarżącego w oględzinach nieruchomości nie mógł zmienić obiektywnego obrazu jej stanu. Brak możliwości zapewnienia przez skarżącego należytych warunków bytowania zwierząt nie uzasadnia, jak już wyjaśniono, odstąpienia od stosowania art. 7 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 2 u.o.z., do czego ustawa nie wymaga wyłącznie przypisania właścicielowi nagannego zamiaru i celowego działania. Podstawą decyzji nie była ocena stanu zdrowia psów. Dlatego i zgodnie z art. 151 oraz art. 250 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.