II SA/Wr 264/09

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia do stanu poprzedniego lokalu mieszkalnego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w zakresie przekraczającym kwotę 100 zł (sto złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia jej z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, jedynym źródeł je utrzymania jest świadczenie rentowe w wysokości 903, 74 zł brutto, a wśród posiadanych składników majątkowych wymieniła mieszkanie o pow. 80 m2. W piśmie z dnia 16 lipca 2009 r. wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi jeszcze z czteroma osobami. Z załączonych do ww. pisma rachunków wynika, że jej rodzina zobowiązana jest ponosić następujące wydatki: opłata za energię elektryczną- 228, 44 zł; za gaz- 45 zł; abonament RTV (za 6 m-cy)- 102 zł i za mieszkanie- 187, 93 zł. Dodała, że w związku ze swoja chorobą ponosi dodatkowe koszty, a postanowieniem z dnia 17.03.2009 r. Sąd Rejonowy w T. rozłożył jej na raty należności sądowe. Ze złożonych do akt dokumentów wynika, że Z. P. otrzymuje wynagrodzenie ze stosunku pracy w wysokości 3347, 70 zł brutto, a M.P.- 1.522, 30 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek tylko częściowo zasługuje na uwzględnienie. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W ocenie Sądu wnioskodawczyni nie wyjaśniła i nie udokumentowała kilku istotnych okoliczności, które mogą kształtować jej sytuację finansową np. najpierw we wniosku wskazała, że nie prowadzi z nikim gospodarstwa domowego, by następnym piśmie oświadczyć, że w gospodarstwie domowym jest pięć osób, przy czym wnioskodawczyni nie wyjaśnia co to za osoby i przedłożyła tylko zaświadczenia o dochodach dwóch osób; nie wskazała czy posiada rachunek bankowy i nie wyjaśniła czy jej rodzina korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich lub opieki społecznej; nadto nie określiła i nie udokumentowała wysokości swoich wydatków na leczenie. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Zaznaczyć należy, iż wskazywane dochody rodziny skarżącej mają charakter stały i wynoszą ponad 5.500 zł brutto, a udokumentowana przez nią wysokość wydatków wynosi ok. 550 zł. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącą kosztów postępowania nie jest istotne źródło, z którego czerpie ona środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Sąd rozpoznający wniosek [o przyznanie prawa pomocy] bada nie tylko stan majątkowy i sytuację materialną strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ale także wszystkich osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie, w szczególności dotyczy to małżonka (który na podstawie art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ma obowiązek łożenia na utrzymanie współmałżonka, który znajduje się w gorszej sytuacji materialnej (w tym np. nie posiada środków na poniesienie kosztów sądowych)) oraz pełnoletnich dzieci (od których w warunkach opisanych w art. 87 i 128 Krio można żądać świadczenia alimentacyjnego). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.