II SA/Wr 2659/01

Sygn. akt 4 II SA/Wr 2659/2001 POSTANOWIENIE Dnia 26 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia NSA Jerzy Krupiński (spr) Protokolant : Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 6 lipca 2001 r. nr XXXV/1139/01 w przedmiocie zasad gospodarowania mieszkaniowym zasobem komunalnym Miasta oraz kryteriów wyboru osób, z którymi umowy najmu powinny być zawierane w pierwszej kolejności postanawia: o d rzucić skargę Sygn. akt 4 II SA/Wr 2659/2001 Uzasadnienie Przedmiotem skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez Wojewodę Dolnośląskiego, a przekazanej po zmianie ustroju sądownictwa administracyjnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jest uchwała Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 6 lipca 2001 r., nr XXXV/1139/01, w sprawie wprowadzenia zmian w uchwale nr XIII/722/00 z dnia 6 lipca 2000 r., w sprawie zasad gospodarowania mieszkaniowym zasobem komunalnym Miasta oraz kryteriów wyboru osób, z którymi umowy najmu powinny być zawierane w pierwszej kolejności. Skarżący opierając się na przepisie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1996 r., nr 13, poz. 74 ze zm.) domagał się stwierdzenia nieważności § l pkt 3 lit "b" wspomnianej uchwały. Gmina Wrocław wnosiła o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, wskazując, że zaskarżony akt utracił moc prawną na skutek uchylenia ustawy z dnia 24 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga winna ulec odrzuceniu. Po myśli art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z zasady nie działania prawa wstecz wynika jednak konieczność zbadania dopuszczalności skargi w świetle przepisów obowiązujących w dacie jej wniesienia, czyli pod kątem przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.). Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74 , poz. 368 ze zm.) skargę wnosi się 2 Sygn. akt 4 II SA/Wr 2659/2001 bezpośrednio do Sądu w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie (...). Z kolei przepis art. 27 ust. 2 przywołanej ustawy stanowi, że Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 5 - 7 w związku z art. 21 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny właściwy był do kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego, uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, innych niż wyżej wymienione, a podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej oraz zgodności z prawem aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, zgodnie z żądaniem organu nadzoru, którym dla Rady Miejskiej Wrocławia jest Wojewoda Dolnośląski, jest uchwała w sprawie nadania regulaminu Straży Miejskiej Wrocławia. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł w tej sprawie organ nadzoru. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - a więc między innymi złożenia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego - było zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Przepis art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) stanowi, iż uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od daty (obecnie dnia) doręczenia uchwały, w trybie określonym w art. 90. Stwierdzenie nieważności uchwały jest zatem środkiem nadzoru przysługującym wojewodzie, przy czym zastosowanie tego środka zostało ograniczone; ustawowym terminem. W myśl art. 93 ust. 1 tej ustawy po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie 3 Sygn. akt 4 II SA/Wr 2659/2001 stwierdzić nieważności uchwały organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Jest to zatem drugi wymieniony w ustawie sposób wykonywania kompetencji nadzorczych przez organ nadzoru - wojewodę. Art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, poza uregulowaniem prawa do złożenia skargi do sądu administracyjnego, nie zawiera regulacji szczegółowej w zakresie warunków dopuszczalności skargi i wymagań formalnych z tym związanych. Należy zatem w tym zakresie stosować regulację zawartą w ustawie o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy o NSA skargę wnosi się bezpośrednio do Sądu w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, a w innych przypadkach w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o podjęciu aktu lub innej czynności organu uzasadniającej wniesienie skargi. Mając na uwadze treść powyższych unormowań należy dojść do wniosku, że nie ma podstaw do przyjęcia, iż termin do wniesienia skargi przez organ nadzoru w trybie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest nieograniczony. Skoro bowiem ustawodawca przyznał organowi nadzoru wyraźnie określony i stosunkowo krótki termin, to jest 30 dni, do stwierdzenia nieważności uchwały w całości lub w części, to nie byłoby żadnego racjonalnego uzasadnienia do przyjęcia tezy, iż w przypadku, kiedy organ nadzoru z tego terminu nie skorzysta, może wnieść skargę do sądu bez ograniczenia tej czynności jakimkolwiek terminem. Termin 30 dniowy do wniesienia skargi wiąże organ nadzoru, licząc od dnia upływu 30 dniowego terminu do realizacji własnych kompetencji nadzorczych. W świetle powołanego wyżej przepisu art. 35 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym nie budzi wątpliwości, że termin do wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez organ nadzoru w trybie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wynosi 30 dni. 4 Sygn. akt 4 II SA/Wr 2659/2001 W orzecznictwie NSA przyjmuje się, że za przyjęciem stanowiska o możliwości stosowania wobec skarg wnoszonych przez organ nadzoru terminu wskazanego w art. 35 ust. 1 ustawy o NSA przemawia szereg wartości, a mianowicie w uzasadnieniu wyroku w sprawie II SA/Wr 1505/2000 (nie publ.) przyjęto, że po pierwsze wszystkie podmioty umocowane do wnoszenia skargi związane są ustawowym terminem, przy czym wyłom w tym zakresie wprowadza jedynie art. 35 ust. 2 a powołanej ustawy o NSA odnośnie skarg prokuratora i Rzecznika Praw Obywatelskich - w razie zaskarżenia aktu prawa miejscowego po drugie przepisy prawa nie wyłączyły stosowania art. 35 ust. 1 ustawy o NSA w przypadku skargi wniesionej do Sądu przez organ nadzoru, tak jak w przypadku art. 34 ust. 3 powołanej ustawy o NSA (art. 102 a powołanej ustawy o samorządzie gminnym) po trzecie, wprowadzenie przesłanki dotyczącej terminu dopuszczalnej ingerencji nadzorczej jest wyrazem realizacji konstytucyjnej zasady ochrony samodzielności samorządu terytorialnego. Zauważyć wypada, że podobne stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny zajął w postanowieniu z dnia 27 września 2002 r., sygn. akt III SA 1361/02 (ONSA z 2003 r., nr 4, poz. 136), w postanowieniu z dnia 7 stycznia 1999 r. sygn. akt SA/Rz 2198/98 (Wspólnota 1999/47/25) oraz w postanowieniu z dnia 27 września 2001 r., nr II SA/Wr 2525/2000 (OSS z 2002 r., nr 2, poz. 48)). Stanowisko to zostało podtrzymane w wyroku z dnia 13 lipca 2004 r., nr OSK 457/04 (nie publ.). W rozpatrywanej sprawie skarga została przesłana do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 15 października 2001 r., a więc po upływie terminu, w którym mogła zostać wniesiona, przyjmując, że termin do stwierdzenia jej nieważności przez organ nadzoru upłynął w dniu 11 sierpnia 2001 r. Fakt uchybienia powyższemu terminowi nie jest w rozpoznawanej sprawie sporny. Bez znaczenia dla biegu tego terminu są 5 Sygn. akt 4 II SA/Wr 2659/2001 działania organu nadzoru, opisane w skardze, mające na celu wyjaśnienie okoliczności towarzyszących podjęciu uchwały. Z uwagi na regulację wynikającą z art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz 1270), nakazującą podobnie jak przywołany wyżej art. 27 ust. 2 ustawy o NSA w sposób bezwzględny (bez względu na okoliczności sprawy i wielkość przekroczenia terminu) odrzucenie skargi wniesionej po terminie, Wojewódzki Sąd Administracyjny, do którego przekazano sprawę według właściwości, zobligowany był do orzeczenia jak na wstępie. 6