II SA/Wr 266/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.), Sędzia WSA Anna Siedlecka, Protokolant Anna Biłous, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2008r. sprawy ze skargi I. i J. S. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego oddala skargę Decyzją nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. na podstawie art. 105§1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego przy ul. [...] we W., wszczęte na wniosek skarżących. Organ ustalił bowiem, że ostateczną decyzją z dnia [...] nakazano rozbiórkę tego obiektu budowlanego. Organ nie mógł wydać decyzji merytorycznej z uwagi na uprzednie nieuwzględnienie wniosku inwestorów, gdyż byłaby to decyzja podlegająca stwierdzeniu nieważności. W odwołaniu skarżący zarzucili, że decyzja rozbiórkowa wydana została w oparciu o przepisy prawne już nieobowiązujące, zaś obecnie obiekty podlegają legalizacji. Istnienie obiektu nie wywołuje skarg sąsiadów, budynek nie zakłóca istniejącej architektury, a wykonanie rozbiórki spowoduje niepowetowane straty. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy na podstawie art. 138§1 pkt 2 k.p.a uchylił powyższą decyzję i odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Organ ustalił, że decyzja rozbiórkowa jest prawomocna, bowiem wyrokiem tut. Sądu oddalono skargę skarżących na decyzję utrzymującą w mocy decyzję o rozbiórce (sygn. akt II SA/Wr 630/06). Uprzednio decyzją z dnia [...]. odmówiono skarżącym udzielenia pozwolenia na użytkowanie tego budynku gospodarczego. Jeżeli w odniesieniu do obiektu budowlanego został orzeczony nakaz rozbiórki, to niedopuszczalne było udzielenie pozwolenia na jego użytkowanie. W sprawie należało wydać decyzję merytoryczną, skoro skarżący złożyli ponowny wniosek o pozwolenie na użytkowanie. W sprawie nie miał zastosowania art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10.05.2007r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 99, poz. 669), gdyż przedmiotowy obiekt został wybudowany w 1996r., a postępowanie w sprawie o rozbiórkę zostało wszczęte w 2004r. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję skarżący działający przez adwokata zarzucili naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2007r. oraz błędne ustalenie, że nie zachodziły przesłanki faktyczne dla zastosowania tego przepisu i na tej podstawie wnieśli o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wobec spełnienia przesłanek stosowania powołanego przepisu, zalegalizowanie budowy budynku gospodarczego jest prawnie możliwe i nie jest sprzeczne z interesem społecznym. Decyzja o rozbiórce tego samowolnie wybudowanego budynku została wydana w innym stanie prawnym, przed wejściem w życie nowej ustawy, która wyłączała stosowanie art. 48 prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja pomimo częściowo błędnego uzasadnienia nie naruszała prawa, w szczególności zaś postępowanie poprzedzające jej wydanie nie było dotknięte istotnymi uchybieniami procesowymi organu, zaś rozstrzygnięcie było zgodne z prawem materialnym. Powołana jako podstawa nowego wniosku o pozwolenie na użytkowanie budynku ustawa z dnia 10 maja 2007r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 665) nie naruszała bowiem wydanych uprzednio decyzji o rozbiórce i stanowiła w art. 4, że jej przepisy stosują się jedynie do spraw niezakończonych do dnia jej wejścia w życie (czyli do dnia 20.06.2007r.). Tymczasem jak wynikało z niewadliwych i niekwestionowanych ustaleń organu, postępowanie w sprawie samowoli budowlanej uległo zakończeniu decyzją odwoławczą z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję o nakazaniu rozbiórki. Skarga na powyższą decyzję uległa oddaleniu przez tut. Sąd wyrokiem z dnia 10.01.2007r. Decyzja ta nie mogła być przedmiotem ponownych ocen w ramach nin. sprawy, nikt też ponadto nie twierdził, że decyzja ta po tej dacie została wyeliminowana z obrotu prawnego. W nin. sprawie pozostawało do oceny prawnej, czy sprawca samowoli budowlanej, w stosunku do którego orzeczono rozbiórkę obiektu budowlanego, mógł skutecznie złożyć wniosek o pozwolenie na użytkowanie. Wbrew twierdzeniu organu samowola, której dopuścili się skarżący niewątpliwie odpowiadała cechom podanym w art. 3 ust. 1 powołanej ustawy, co prawidłowo przytoczył organ, chociaż wysnuł z tego ustalenia błędny wniosek. W odniesieniu do takich samowoli należałoby stosować art. 49 ust. 1 prawa budowlanego w poprzednim brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003r. (patrz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2006r. sygn. akt P 27/05 Dz. U. Nr 193, poz. 1430). Orzekając w tym zakresie Trybunał niejako przywrócił do życia art. 49 ust. 1 starej ustawy, co mogło wywołać pewne problemy w praktyce, skoro nie wypowiedział się na temat mocy obowiązującej równocześnie uchylonych przepisów prawa budowlanego sprzed 10.07.2003r. poświęconych zrealizowaniu tego przepisu, przede wszystkim art. 58 w brzmieniu poprzednim. Ustawa epizodyczna z 10.05. 2007r. w sposób niedoskonały zrealizowała omawiany wyrok TK, gdyż przywróciła procedurę z dawnego art. 58 (art. 3 ust. 3 i nast. ustawy), jednak wprowadzając niczym nieumotywowane ograniczenia czasowe (art. 3 ust. 1 ustawy). Jednak to uchylenie stosowania art. 48-49b znowelizowanej ustawy i powrót niejako do poprzedniej procedury legalizacyjnej, częściowo zmienionej i rozbudowanej, nie mógł naruszać mocy obowiązującej wydanej uprzednio prawomocnej decyzji rozbiórkowej i nie mógł uzasadniać stosowania przepisów ustawy. Sąd w tym zakresie podziela ustabilizowane i jednolite poglądy prawne wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnymi i nauce prawa, że niedozwolone jest udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku objętego obowiązkiem rozbiórki orzeczonym ostateczną decyzją (patrz wyroki NSA i WSA publ. Lex nr 76686, 156930 i ONSA i WSA 2005/2/31 oraz glosa M. Laskowskiej do wyroku WSA II SA/Kr 537/00 z 14.05.2004r. Lex 49490 GSP-Prz. Orz 2005.3.3). Wprawdzie omawiany pogląd formułowany był na tle stosowania art. 55 prawa budowlanego, jednak niewątpliwie zachowuje na aktualności na tle art. 3 omawianej ustawy. Złożenie wniosku w nowej sprawie, bowiem na podstawie art. 3 ustawy uzasadniało natomiast jego załatwienie merytoryczne, czemu nie stało na przeszkodzie uprzednie nieuwzględnienie wniosku złożonego na podstawie art. 55 prawa budowlanego. Argumentacja prawna skargi mogłaby mieć znaczenie, gdyby organ obecnie orzekał o rozbiórce, co w nin. sprawie nie miało miejsca. Mając powyższe na uwadze i zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. J.T. 30.10.08r.