II SA/Wr 2664/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Protokolant: Katarzyna Dziok po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi A.K.-C. i K. P. na zarządzenie Wójta Gminy K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie powołania zastępcy Wójta Gminy K. oddala skargę. W dniu [...]Radni Gminy K. – A. K.-C. i K. P. wnieśli skargę na zarządzenie Wójta Gminy K. Nr [...]z [...]w sprawie powołania Zastępcy Wójta Gminy K. Zarządzeniem tym, wydanym na podstawie art. 26a ustawy a dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 2 pkt 3 i art. 4 pkt 2a ustawy z dnia 22 marca 1990r. o pracownikach samorządowych (tekst jednolity Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1593 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2000r. w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich (Dz. U. Nr 61, poz. 707 ze zm.) powołano Z. K. na stanowisko Zastępcy Wójta oraz przyznano mu wynagrodzenie miesięczne wymieniając jego poszczególne składniki. Skarżący zarzucili, że osoba powołana na Zastępcę Wójta nie spełnia wymogów przewidzianych dla tego stanowiska w ustawie o pracownikach samorządowych, jako że nie legitymuje się wyższym wykształceniem (jest z zawodu ogrodnikiem) oraz wymaganym stażem pracy. Swój interes prawny w zaskarżeniu powyższego Zarządzenia skarżący wywodzili z faktu podejmowania ważnych dla Gminy decyzji przez osobę bez wymaganych prawem kwalifikacji, co w efekcie wpływało o na kształt finansów publicznych w gminie, zagospodarowanie przestrzenne oraz inne istotne sprawy społeczności gminnej. Odpowiadając na skargę Wójt Gminy K. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że Z. K. może pełnić funkcję zastępcy wójta mimo niespełnienia wymagań kwalifikacyjnych wprowadzonych nowelizacją z [...]do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich z dnia [...], jako że nowelizacja ta weszła w życie [...]., a więc po powołaniu Zastępcy Wójta Gminy K. Jednocześnie – zdaniem Wójta – wymogi te nie mogły znaleźć zastosowania w stosunku do wybranego już na stanowisko zastępcy wójta Z. K., bowiem zgodnie z § 17 powołanego rozporządzenia RM z 26 lipca 2002r. pracownicy, którzy nie spełniali wymagań kwalifikacyjnych przewidzianych dla stanowiska zajmowanego przez nich w dniu wejścia w życie rozporządzenia mogli być nadal zatrudnieni na tych stanowiskach. Pogląd wyrażony przez Wójta Gminy K. w odpowiedzi na skargę był zbieżny ze stanowiskiem Wojewody D., zajętym w wyniku postępowania nadzorczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Podstawą wniesienia skargi na w/w zarządzenie Wójta Gminy K. był art. 101 powołanej ustawy o samorządzie gminnym, stanowiący lex specialis w stosunku do ogólnej regulacji art. 50 p.s.a., określającego krąg podmiotów legitymowanych do wniesienia skargi. W myśl tego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Jednocześnie zgodnie z ust. 2a skargę na uchwałę lub zarządzenie można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że radni wnieśli skargę w imieniu własnym, a więc ich legitymację skargową przed sądem administracyjnym należy oceniać biorąc pod uwagę ich własny interes prawny. Wymaga zarazem podkreślenia, że poza tym, iż art. 101 u.s.g. dotyczy skargi na szczególne formy działania administracji – uchwały lub zarządzenia organów gminy, odmiennie niż w art. 50 p.s.a. określono w nim zależność między "interesem prawnym" skarżącego a legitymacją do wniesienia skargi. O ile według ogólnej normy art. 50 uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest "każdy, kto ma w tym interes prawny", o tyle dopuszczalność wniesienia skargi na podstawie art. 101 u.s.g. została ograniczona do przypadków, gdy w wskutek podjęcia wskazanych w tym przepisie aktów doszło do naruszenia interesu lub uprawnienia innych osób. W orzecznictwie i doktrynie zwraca się uwagę, że interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego, jaki może mieć skarżący w wyeliminowaniu z obrotu prawnego określonego aktu administracji publicznej. Interes faktyczny w postępowaniu administracyjnym (a co za tym idzie - następnie interes we wniesieniu skargi do sądu) może mieć bowiem każdy, kto ze względu na swoją rzeczywistą sytuację lub subiektywne przekonanie jest zainteresowany rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej, a w przypadku uchwał lub zarządzeń organów samorządowych – każdy, o czyjej sytuacji faktycznej dany akt w jakiś sposób przesądza. W rozpoznawanej sprawie bezsprzecznie można potwierdzić istnienie tego rodzaju interesu po stronie skarżących. Pojęcie "interesu prawnego" trzeba natomiast wiązać ze sferą indywidualnych praw i obowiązków, wynikających z określonych norm prawa materialnego, w której zaskarżony akt wywiera skutki ( a w przypadku skargi opartej na art. 101 u.s.g. – które zaskarżony akt narusza ). Jak podkreśla się, interes prawny powinien mieć zatem charakter bezpośredni, konkretny i indywidualny - a więc jest uwarunkowany istnieniem normy prawnej, nakładającej na dany podmiot obowiązki lub określającej prawa (uprawnienia), których dotyczy zaskarżony akt. W opinii Sądu Radni Gminy K. skarżący zarządzenie Wójta o powołaniu zastępcy nie mogą się wykazać interesem prawnym w w/w znaczeniu. Nie sposób bowiem doszukać się normy prawnej, która wiązałaby określone skutki prawne dla radnych gminy, jak również dla innych jej mieszkańców, z powołaniem na stanowisko zastępcy burmistrza określonej osoby, nawet, jeśli nastąpiło to z naruszeniem prawa – w tym wypadku warunków co do wykształcenia i stażu pracy tej osoby. W żadnym razie nie świadczy o istnieniu po stronie skarżących interesu prawnego powoływanie się na potencjalne niekorzystne skutki decyzji podejmowanych przez zastępcę wójta niemającego stosownych, przewidzianych prawem kwalifikacji. Tym bardziej więc nie może być w przedmiotowej sprawie mowy o naruszeniu interesu prawnego bądź uprawnienia skarżących. Ze względu na wspomniany, jako warunek wniesienia skargi na podstawie art. 101 u.s.g., wymóg co do naruszenia przez zaskarżone zarządzenie normy prawnej stanowiącej bezpośrednio o prawach i obowiązkach A. K.-C. oraz K. P., nie mogli oni wywodzić swojej legitymacji skargowej z faktu obiektywnego naruszenia prawa przez ten akt. Tego rodzaju naruszenia prawa mogą i powinny być usuwane przez wojewodę w trybie nadzoru, przy zastosowaniu środków, o których mowa w art. 91, 93 i 94 u.s.g. W tej sytuacji skarga Radnych Gminy K., jako wniesiona przez podmioty nieuprawnione do jej wniesienia w myśl art. 101 § 1 u.s.g., podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.s.a., o czym orzeczono, jak w sentencji.