II SA/Wr 271/15
WyrokWSA we Wrocławiu2015-06-10
Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Andrzej Wawrzyniak, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba niebędąca stroną postępowania administracyjnego, która nie brała w nim udziału bez własnej winy, może skutecznie żądać wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba, której nie przysługiwał przymiot strony w pierwotnym postępowaniu administracyjnym, nie może skutecznie żądać jego wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nawet jeśli nie brała w nim udziału bez własnej winy. Brak interesu prawnego wyklucza możliwość uzyskania statusu strony, a tym samym uniemożliwia wzruszenie decyzji w trybie nadzwyczajnym.Stan faktyczny
Skarżący K. L. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją umarzającą postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego instalacji gazowej w budynku mieszkalnym. Organ pierwszej instancji, a następnie organ odwoławczy, odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym stanu technicznego instalacji gazowej, ponieważ nie wykazał on własnego, indywidualnego interesu prawnego. Skarżący kwestionował również prawidłowość wykonanych robót budowlanych związanych z wymianą instalacji gazowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego instalacji gazowej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. stosując przepis art. 151§1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił K. L. uchylenia w trybie wznowienia postępowania ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...]r. Nr [...] orzekającej o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego instalacji gazowej w budynku mieszkalnym zlokalizowanym przy ul. W. w Ś..
Uzasadniając podjęte orzeczenie organ wyjaśnił m.in., że w dniu [...] r. wpłynęło podanie skierowane przez K. L., zawierające wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. Nr [...] z dnia [...] r., powyżej opisaną.
Precyzując wniosek – na wezwanie organu z dnia 11 sierpnia 2014r. – K. L. oświadczył, że domaga się wznowienia – na podstawie art. 145§1 pkt 4 k.p.a. postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną, prowadzonego w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego instalacji gazowej w budynku mieszkalnym zlokalizowanym przy ul. W. w Ś..
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. wskazał w uzasadnieniu, że uwzględniając szczególny charakter przesłanki, na którą powołał się wnioskodawca, postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją własną z dnia [...]r. Nr [...] w którym za stronę postępowania uznana została Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. W. w Ś..
W dalszej części uzasadnienia organ orzekający wyjaśnił , że zgodnie z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podstawowe znaczenie dla ustalenia przymiotu strony ma ocena, czy zainteresowany ma "interes prawny" w załatwieniu sprawy. O ocenie takiej nie decyduje jednak wewnętrzne przekonanie danej osoby, interes faktyczny, lecz przepis prawa materialnego. Interes prawny lub obowiązek prawny, o którym mowa w art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego, musi wynikać z przepisu prawa materialnego, będącego podstawą procesowej legitymacji strony. W orzecznictwie administracyjnym przyjmuje się, że tylko przepis prawa materialnego stanowiąc podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. A zatem do uzyskania przymiotu strony nie wystarczy wykazanie jakiegokolwiek interesu, lecz musi to być interes prawny, przy czym to, czy interes będący treścią żądania ma charakter prawny czy tylko faktyczny decyduje treść obowiązujących przepisów prawa materialnego. Osoba, która żąda dopuszczenia do postępowania w charakterze strony powinna wskazać konkretny przepis prawa materialnego, którego złamanie narusza jej uprawnienia. Tylko wówczas można mówić o posiadaniu interesu prawnego w postępowaniu, w ramach którego osoba ta będzie mogła dochodzić przywrócenia stanu zgodnego z prawem przyznanym jej przez przepis prawa materialnego, do którego realizacji powołany jest organ prowadzący postępowanie.
W postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego, jedynym źródłem interesu prawnego nie mogą być przepisy prawa cywilnego. Należy bowiem ograniczyć cywilnoprawne (przed sądami powszechnymi) i administracyjnoprawne środki ochrony interesów osób trzecich oraz ograniczyć rozstrzyganie organów administracyjnych w sprawach o charakterze cywilnoprawnym do wyraźnie uregulowanych przypadków, gdy dana kwestia stanowi przesłankę rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Zasadniczym celem postępowań administracyjnych prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego, uregulowanych w ustawie z dnia 07 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, jest zapewnienie poszanowania przepisów prawa budowlanego. Jedynymi przypadkami, gdy przepisy cywilnoprawne mają wpływ na orzeczenie organu nadzoru budowlanego są przypadki niewykazania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniach opisanych w art. 48 i 49b Prawa budowlanego.
Procedurę dotyczącą nieodpowiedniego stanu technicznego obiektów budowlanych określają przepisy rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane. W przepisie art. 61 Prawa budowlanego ustawodawca wyraźnie określił krąg podmiotów zobowiązanych do utrzymania obiektu budowlanego w odpowiednim stanie - są nimi właściciel oraz zarządca nieruchomości. Przepisy rozdziału 6 Prawa budowlanego nie realizują indywidualnego interesu właściciela lokalu mieszkalnego w budynku wielolokalowym ani nie tworzą dla niego indywidualnego obowiązku.
Postępowanie zakończone decyzją nr [...] z dnia [...] kwestionowaną przez wnioskodawcę - prowadzone było w przedmiocie stanu technicznego instalacji gazowej w budynku mieszkalnym zlokalizowanym przy ul. W. w Ś., a zatem dotyczyło zbiorowego interesu właścicieli lokali w budynku przy ul. W. w Ś., tworzących wspólnotę mieszkaniową co wynika z art. 6 ustawy z dnia 29 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j.: Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.).
Tylko w wyjątkowych sytuacjach członek wspólnoty mieszkaniowej może samodzielnie, niezależnie od wspólnoty mieszkaniowej, wystąpić jako strona postępowania. Może to mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy wykaże on swój własny, indywidualny interes (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2011 r., II OSK 419/10; wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2007r., II OSK 627/06), i w takich przypadkach możliwe jest odstępstwo od ogólnych zasad reprezentowania w postępowaniu administracyjnym podmiotów prawnych o charakterze zbiorowym, takich jak wspólnoty mieszkaniowe.
W sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej interes właściciela lokalu, jako członka wspólnoty mieszkaniowej, jest chroniony przez wspólnotę mieszkaniową działającą poprzez właściwie ustanowiony zarząd lub zarządcę. Z ustawy o własności lokali wynika ponadto, że rozstrzygnięcia administracyjne załatwiające sprawy dotyczące nieruchomości wspólnej, odnoszą się do praw i obowiązków wspólnoty mieszkaniowej. Dotyczy to także spraw prowadzonych w oparciu o przepisy ustawy - Prawo budowlane. Zatem w sytuacjach, dla których zastrzeżona jest kompetencja wspólnoty mieszkaniowej, za członków wspólnoty działa wyłącznie wspólnota mieszkaniowa - poprzez właściwie ustanowiony zarząd lub zarządcę. Do sytuacji takich należy podejmowanie czynności odnoszących się do nieruchomości wspólnej - jak to miało miejsce w sprawie stanu technicznego instalacji gazowej w budynku mieszkalnym zlokalizowanym przy ul. W. w Ś..
Spory pomiędzy poszczególnymi właścicielami lokali a wspólnotą mieszkaniową na tle ewentualnej niewłaściwej czy nierzetelnej reprezentacji interesów właściciela lokalu przez wspólnotę mieszkaniową rozstrzygać należy na drodze cywilnoprawnej.
W ocenie organu orzekającego K. L. - właściciel lokalu nr 1 w budynku mieszkalnym przy ul. W. w Ś., będący członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. W. w Ś., nie ma własnego, odrębnego interesu prawnego, zatem nie korzysta z przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym części budynku należącej do nieruchomości wspólnej - instalacji gazowej, prowadzonym na podstawie art. 61-66 ustawy Prawo budowlane. Podnoszona przez K. L. we wniosku o wznowienie postępowania okoliczność pozostawienia w lokalu nr 1 końcówki starej rury gazowej bezpośrednio podłączonej do zaworu głównego gazu nowej instalacji, zlokalizowanego w piwnicy budynku, w toku robót budowlanych polegających na wymianie instalacji gazowej (pionu) w budynku przy ul. W. w Ś., prowadzonych w lutym 2014 r. - pozostaje bez wpływu na ustalenie istnienia własnego, odrębnego od Wspólnoty Mieszkaniowej, interesu prawnego K. L. w postępowaniu administracyjnym w sprawie stanu technicznego instalacji gazowej w budynku mieszkalnym zlokalizowanym przy ul. W. w Ś..
W zakończeniu uzasadnienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. stwierdził, że wobec ustalonego w toku czynności procesowych braku przesłanki wznowieniowej, która mogłaby stanowić podstawę do uchylenia kwestionowanej przez wnioskodawcę decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, należało odmówić uchylenia decyzji wskazanej we wniosku wznowieniowym.
Orzeczenie wydane w sprawie przez organ pierwszej instancji zostało zaskarżone przez K. L., który w odwołaniu zarzucił przeprowadzenie postępowania administracyjnego z rażącym naruszeniem prawa procesowego, mającym wpływ na wynik sprawy, niezgodnie z zasadami praworządności, pogłębiania zaufania i obowiązku informowania, a w konsekwencji zgromadzenia niepełnego i nierzetelnego materiału dowodowego w sprawie poprzez uniemożliwienie mu czynnego uczestniczenia w toczącym się postępowaniu jako stronie mającej interes prawny i faktyczny. Ponadto w odwołaniu K. L. wskazał na uchybienia i nieprawidłowości, które jego zdaniem miały miejsce przy realizowaniu robót polegających na zdemontowaniu starej i wykonaniu nowej instalacji gazowej na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę.
Po rozpatrzeniu odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru
Budowlanego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138§1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, w szczegółowy sposób wyjaśnił istotę postępowania wznowieniowego jako nadzwyczajnego trybu weryfikacyjnego orzeczeń administracyjnych z przywołaniem stosownych przepisów procesowych, przedstawił też argumentację zastosowaną przez powiatowy organ nadzoru budowlanego w zaskarżonej decyzji, akcentując stanowisko przyjęte w sprawie przez ten organ. Ponadto - odnosząc się do treści odwołania- wyjaśnił, że zawarte w nim zarzuty dotyczące wykonanych robót nie mogą stanowić przesłanki do uzyskania statusu strony w postępowaniu, którego przedmiotem był stan techniczny części budynku, a nie roboty budowlane, do których odnosi się K. L..
W zakończeniu uzasadnienia organ orzekający wskazał dodatkowo, że zakres przedmiotowy postępowania prowadzonego przy zastosowaniu przepisów art. 61-66 ustawy- Prawo budowlane, wcześniej powoływanej, zakończonego – w tej sprawie - decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...]r. (nieprawidłowo oznaczonego w uzasadnieniu jako [...]r.) Nr [...] nie obejmuje robót budowlanych, zatem ustalając krąg podmiotów, którym status strony przysługuje, nie można wyprowadzać interesu prawnego z ewentualnych nieprawidłowości wykonanych robót.
Zdaniem organu odwoławczego odwołujący się powinien rozważyć skierowanie do powiatowego organu nadzoru budowlanego wniosku o przeprowadzenie postępowania w prawie robót budowlanych, polegających na wymianie instalacji gazowej, w którym byłoby możliwe powoływanie argumentów dotyczących wpływu tych robót na lokal mieszkalny K. L..
W postępowaniu, którego przedmiotem jest stan techniczny obiektu budowlanego, prowadzonym w warunkach art. 61-66 ustawy - Prawo budowlane, argumenty powołane w odwołaniu są nietrafne.
Prawidłowość decyzji wydanej w sprawie przez organ odwoławczy zakwestionował K. L. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W petitum skargi K. L. wniósł o :
" I. uchylenie zaskarżonej decyzji Nr [...] z dnia [...]r. w całości wydanej przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z rażącym naruszeniem przyznania przymiotu strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 i 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, w celu wykazania wszystkich nieprawidłowości, a dotyczących złożonych fałszywych oświadczeń w Dzienniku Budowy nr [...] r. przez kierownika budowy S. K. i instalatora R. K. w protokole próby szczelności w prowadzonym postępowaniu administracyjnym przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Ś., które to zafałszowane dokumenty mogą mieć istotny wpływ w przyszłości na życie i zdrowie ludzkie, jak również na wynikającą odpowiedzialność wszystkich współwłaścicieli przedmiotowego budynku w stosunku do udziałów w rzeczy wspólnej.
Zdaniem skarżącego w badanej sprawie organ I i II instancji nie ustalił celowo stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) i nie odniósł tych ustaleń do obowiązujących przepisów Prawa budowlanego, tym samym nie mógł rozpatrzyć całego materiału dowodowego sprawy (art. 77 k.p.a.). Świadomie organ I instancji wszczął postępowanie w przedmiocie złego stanu technicznego nowo wykonanej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym, a nie w przedmiocie prowadzanych robót budowlanych polegających na przebudowie istniejącej instalacji gazowej, która została wykonana niezgodnie z projektem budowlanym i uzyskanym pozwoleniem na budowę, co jest rażącym naruszeniem prawa.
II. przeprowadzenie na podst. art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodów uzupełniających w postaci:
1. wypisu uproszczonego z rejestru gruntów z dnia 09.10.2013 r.,
2. polis ubezpieczeniowych nr [...]r.,
3. zdjęć szt. 4 (kolorowe dla sądu)
4. zaświadczenia D. Konserwatora Zabytków, Delegatura w W. o sygn. [...]r.,
5. pisma Komendanta Straży Pożarnej w Ś. [...].,
6. decyzji Nr [...] wydanej przez PINB w Ś..
III. zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, ewentualnie z ostrożności procesowej:
IV. zwrócenie wskazanej sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I i II instancji."
W uzasadnieniu skargi przedstawione zostały obszerne rozważania dotyczące istoty współwłasności z uwzględnieniem regulacji kodeksu cywilnego, a także zarzuty odnoszące się do robót budowlanych związanych z wymianą instalacji gazowej w przedmiotowym budynku, których prawidłowość skarżący kwestionuje.
W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 17 kwietnia 2015r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, wskazując na argumentację zamieszczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego uczestnik postępowania- Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. W. w Ś. przedłożyła do akt sprawy pismo zawierające wniosek o oddalenie skargi, podkreślając w uzasadnieniu tego wniosku, że postępowanie administracyjne, którego dotyczy wniosek weryfikacyjny K. L. dotyczyło stanu technicznego instalacji gazowej, a nie legalności jej wykonania.
Ponadto w dniu 9 czerwca 2015r. doręczony został Sądowi wniosek skarżącego o dopuszczenie dowodu z postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. (załączonego do wniosku) orzekającego o uchyleniu postanowienia D. Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Na rozprawie wyznaczonej na dzień 10 czerwca 2015r. pełnomocnik skarżącego oświadczyła, że popiera skargę i wnioski w niej zawarte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych:
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa, procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 powołanej wcześniej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zaskarżona czynność orzecznicza i czynność ją poprzedzająca podjęte zostały z uwzględnieniem przepisów regulujących jeden z nadzwyczajnych trybów weryfikowania orzeczeń administracyjnych tj. wznowienia postępowania.
Tryb ten umożliwia wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia administracyjnego dotkniętego kwalifikowaną wadą o charakterze formalnym, a jego skuteczność uzależniona jest od wykazania zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych w sposób taksatywny w przepisie art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., typowanej przez podmiot, który inicjuje czynności procesowe. Ustalenie tej okoliczności następuje w toku postępowania, którego przeprowadzenie musi być poprzedzone postanowieniem o wznowieniu postępowania wydanym na podstawie art. 149 § 1 k.p.a.
Inicjatywę w zakresie wszczęcia postępowania wznowieniowego ustawodawca - generalnie - przyznał organowi, który orzekał w sprawie oraz stronie postępowania, czyli podmiotowi legitymowanemu wg kryteriów wskazanych w art.28 k.p.a. Zgodnie z poglądami doktryny uprawnienie do złożenia podania o wznowienie postępowania ma zatem każda jednostka, która twierdzi, że decyzja wydana w postępowaniu jurysdykcyjnym (zwykłym) dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku, niezależnie od tego, czy umożliwiono jej uczestniczenie w tym postępowaniu w charakterze strony, czy też nie (por. B. Adamiak, J. Borkowski: KPA, Komentarz, Warszawa 2006; M. Szubiakowski, M. Wierzbowski, A. Witkowska: Postępowanie administracyjne - ogólne, podatkowe, i egzekucyjne, Warszawa 1996).
Podanie (wniosek) o wznowienie postępowania stanowi podstawę dla dokonania przez właściwy organ oceny w zakresie dopuszczalności wznowienia postępowania oraz zachowania ustawowego terminu do złożenia wniosku Ocenę tę organ formalizuje w orzeczeniu podjętym albo w trybie art. 149 § 1 k.p.a. (postanowienie o wznowieniu postępowania), albo w trybie art. 149 § 3 k.p.a. (postanowienie o odmowie wznowienia postępowania).
Podejmując orzeczenie o wznowieniu postępowania właściwy organ - jeżeli nie działa na zasadzie oficjalności - wypowiada się wyłącznie o dopuszczalności wznowienia postępowania w konkretnej sprawie administracyjnej - przy uwzględnieniu przesłanek podmiotowych i przedmiotowych - oraz o zachowaniu przez podmiot wnioskujący o wznowienie terminu do wystąpienia z tym żądaniem. Do treści takiego postanowienia nie można natomiast wprowadzić stwierdzeń, co do tego czy rzeczywiście wystąpiła przesłanka wznowieniowa oraz co do formalno i materialnoprawnych skutków jej faktycznego zaistnienia.
Takie elementy postępowania wznowieniowego mogą być rozważane wyłącznie w postępowaniu przeprowadzonym po wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia, a przedstawione w uzasadnieniu decyzji wydanej w trybie art. 151 k.p.a., niezależnie od sposobu załatwienia sprawy w przedmiocie wznowienia postępowania.
Z materiału sprawy, a także z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wynika w sposób jednoznaczny, że postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia 12 czerwca 2014r. Nr 264/2014 umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego instalacji gazowej w budynku mieszkalnym zlokalizowanym przy ul. W.w Ś. zostało wznowione na wniosek K. L. z dnia 1 sierpnia 2014r., sprecyzowany oświadczeniem wnioskodawcy z dnia 20 sierpnia 2014r.
Wnioskodawca swoje żądanie co do nadzwyczajnej weryfikacji wskazanej powyżej decyzji wyprowadził z art. 145§1 pkt 4 k.p.a., stanowiącego, że: "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu".
Organy właściwe instancyjnie oceniły ten zarzut jako nieuzasadniony, uznając , że K. L. nie spełnia kryteriów decydujących o uzyskaniu przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym stanu technicznego instalacji gazowej w budynku mieszkalnym usytuowanym przy ul. W. w Ś..
Ocena tej kwestii dokonywana była przy zastosowaniu, powoływanego przez organy nadzoru budowlanego orzekające w postępowaniu instancyjnym w uzasadnieniach decyzji podjętych w tej sprawie, przepisu art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego.
Jej przeprowadzenie poprzedziło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia 24 września 2014r. Nr 416/2014 wydane na podstawie art. 149 §1 i §2 oraz art. 147 w związku z art. 145§1 pkt 4 k.p.a. o wznowieniu – na żądanie K. L. - postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, poprzednio wskazywaną.
Należy też zwrócić uwagę, że postanowienie o wznowieniu postępowania- zgodnie z art. 149§2 k.p.a. stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Ustawodawca wymaga zatem, aby równolegle z postępowaniem, co do przyczyn wznowienia przeprowadzone zostało postępowanie, co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Zdaniem Sądu organy orzekające w przedmiotowym postępowaniu weryfikacyjnym podporządkowały się temu wymogowi i prawidłowo przeprowadziły czynności procesowe w obu zakresach wskazanych w przywołanym powyżej przepisie kodeksowym.
Skierowane w rozpoznawanej sprawie przez K. L. żądanie wznowienia postępowania wyprowadzone było z zarzutu niezawinionego przez wnioskodawcę pozbawienia go prawa udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...]r. Nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego instalacji gazowej w budynku mieszkalnym zlokalizowanym przy ul. W. w Ś..
W uznaniu organów właściwych instancyjnie, których powinnością było ustalenie, czy w opisanym powyżej postępowaniu jurydykcyjnym wnioskodawcy przysługiwał przymiot strony, obowiązujące przepisy prawa nie legitymują K. L. do udziału w takim charakterze w postępowaniu, którego przedmiotem był stan techniczny instalacji gazowej w przedmiotowym budynku mieszkalnym.
W ocenie Sądu stanowisko przyjęte przez organy orzekające w postępowaniu instancyjnym zasługuje na akceptację.
Istotne bowiem jest, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 61-66 ustawy - Prawo budowlane wcześniej powoływanej przymiot strony pozostaje w bezpośrednim związku z istnieniem interesu prawnego (lub obowiązku) określonego podmiotu. Postępowanie w tym przedmiocie pozostaje postępowaniem administracyjnym, w którym status strony przyznaje się uwzględniając konkretny indywidualny interes prawny, wynikający z przepisów prawa.
Pojęcie strony definiuje przepis art. 28 k.p.a. Stanowi on, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania musi istnieć obiektywnie tzn. wynikać z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć wnioskodawcy.
Koniecznymi cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie, znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 1998 r. sygn. akt II SA 1355/98: wyrok NSA w Warszawie z dnia 23 marca 1999 r., sygn. akt I SA 1189/98).
Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisem prawa mogącym stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 grudnia 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 1550/07).
W ocenie Sądu przeprowadzone przez organ orzekający postępowanie wyjaśniające, w oparciu o które organ przyjął, iż skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w sprawie należy uznać za prawidłowe. Bezspornym jest, iż na gruncie niniejszej sprawy legitymację skarżącego ocenić należało w oparciu o art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego przy uwzględnieniu przepisów art. 61-66 ustawy –Prawo budowlane wcześniej powoływanej.
Pojęcie strony jakim posługuje się art. 28 k.p.a. oraz pozostałe przepisy kodeksu może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego.
Tylko przepisy prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarzają określonemu podmiotowi legitymację procesową strony, który to - zgłaszając żądanie wszczęcia postępowania - powinien ten interes wykazać. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania tej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej (wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1876/99).
Dodatkowo Sąd uznał też za właściwe wyjaśnić, że podziela prezentowane w judykaturze administracyjnej stanowisko, zgodnie z którym, jeżeli podstawą żądania wznowienia postępowania jest przepis art. 145§1 pkt 4 k.p.a. to na podmiocie występującym z takim żądaniem spoczywa obowiązek wykonania, że służył mu przymiot strony w postępowaniu, którego dotyczy wniosek weryfikacyjny ( np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2013r., sygn. akt II OSK 324/12, Lex nr 1356315; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 marca 2012r., sygn. akt II SA/Bd 14/12, Lex nr 113833).
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy orzekające prawidłowo uznały, że w postępowaniu zakończonym kwestionowaną przez skarżącego decyzją umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego instalacji gazowej w budynku mieszkalnym przy ul. W. w Ś. nie zaistniała sytuacja wskazana w przepisie art. 145§1 pkt 4 k.p.a. jako jedna z przesłanek nadzwyczajnej weryfikacji decyzji ostatecznej. Niespełnienie przez wnioskodawcę przesłanki wznowieniowej wykluczało możliwości wzruszenia decyzji wskazanej we wniosku weryfikacyjnym.
Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny – stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa-stosownie do przepisu art. 151 powoływanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło