II SA/Wr 278/12
WyrokWSA we Wrocławiu2014-10-23
Skład orzekający: Olga Białek, Alicja Palus, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy organ administracji publicznej umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, ponieważ obiekt budowlany, którego dotyczyły wcześniejsze decyzje, został rozebrany, można uznać, że organ dopuścił się niewykonania wyroku sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na niewykonanie wyroku, uznając, że organ administracji nie pozostawał w bezczynności. W sytuacji, gdy obiekt budowlany, którego dotyczyły wcześniejsze decyzje, został rozebrany, umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowe przez organ było zasadne, a tym samym nie doszło do niewykonania wyroku sądu administracyjnego. Grzywna w trybie art. 154 § 1 PPSA ma charakter dyscyplinujący i nie może być stosowana, gdy organ działał prawidłowo, nawet jeśli skutkowało to umorzeniem postępowania.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 października 2009r. sygn. akt II SA/Wr 178/04 przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. Skarżący zarzucili organowi legalizowanie bezprawia i domagali się wymierzenia grzywny oraz stwierdzenia naruszenia prawa. Wcześniejszy wyrok sądu uchylił decyzje dotyczące nakazu wykonania określonych czynności przez współwłaścicieli działki i obiektów budowlanych, wskazując na wadliwość proceduralną nałożenia obowiązku dostarczenia dokumentów. Okazało się, że obiekt budowlany, którego dotyczyły te decyzje, został rozebrany przed wydaniem wyroku, a następnie wykonano nowy zbiornik zgodnie z pozwoleniem na budowę. Organ umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Olga Białek Sędziowie sędzia WSA Alicja Palus (spr.) sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant starszy sekretarz sądowy Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2014r. sprawy ze skargi D. W. i M. W. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 października 2009r. sygn. akt II SA/Wr 178/04 oddala skargę.
D.W., M.W., J.W. oraz M.W. wnieśli w dniu 21 kwietnia 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. wyroku wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wydanego w sprawie o sygn. II SA/Wr 178/04 "i legalizowanie bezprawia". Wniesienie skargi poprzedzone zostało wezwaniem do wykonania wyroku skierowanym w dniu 21 lutego 2012r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 2 lipca 2012r. Sąd odrzucił skargę M.W. i J.W.
W skardze D.W. i M.W. – powołując się na przepis art. 154 § 1 i § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wnieśli o wymierzenie organowi grzywny w najwyższej wysokości tj. dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym tj. roku 2011, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego oraz stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, podając jednocześnie, że w niniejszej sprawie został rażąco naruszony interes społeczny i interes Rzeczpospolitej Polskiej oraz Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej "w art. 2, art. 7, art. 8 p.1 i 2, art. 21 p.1 i 2 , art. 31 p.1,2,3, art. 32 p. 1 i 2, art. 51 p. 3 i 4, art. 61 p. 1 i 2, art. 77, art. 83" oraz Konwencja praw człowieka w art. 6, art. 14, art. 17".
Ponadto skarżący wnieśli o zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. do złożenia map geodezyjnych ze wsi N.D. od 1945 do 2011 roku łącznie, z każdego roku oddzielnie oraz aktów notarialnych wraz z mapami geodezyjnymi "przez p. Z., jakimi przyjmowali majątki od Bronisławy, K. i P. Z.", podając w uzasadnieniu, że tego wymaga interes Rzeczypospolitej Polskiej i interes społeczny.
W uzasadnieniu skargi D.W. i M.W. zarzucili również Burmistrzowi T. i Staroście Powiatu T. podejmowanie działań niezgodnych z prawem.
W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 8 czerwca 2012r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wniósł o odrzucenie skargi względnie (z ostrożności procesowej) o umorzenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym jako bezprzedmiotowego lub o oddalenie skargi ze względu na bezzasadność zarzutów w niej zawartych.
Na rozprawie wyznaczonej na dzień 23 października 2014r. skarżąca podtrzymała wnioski zawarte w skardze oraz wskazała na okoliczności opisane w piśmie procesowym z dnia 22 października 2014r. i wynikające z dokumentów stanowiących jego załączniki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych :
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Kontrola ta dokonywana jest w toku postępowania, którego wszczęcie następuje poprzez wniesienie skargi przez uprawniony podmiot.
W przepisie art. 154§1 ustawy w dniu 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270) ustawodawca umożliwił wniesienie skargi w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, uprawniając stronę wnosząca skargę w tym przedmiocie do żądania wymierzenia temu organowi grzywny. Jednocześnie ustawodawca postanowił, że grzywnę, o której mowa w powołanym powyżej przepisie wymierza się w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6).
Skarga wniesiona w trybie omawianego przepisu jest odrębną skargą wniesioną przez uprawniony podmiot, a przedmiotem kontroli sądu w sprawie zainicjonowanej taką skargą nie jest żaden akt w rozumieniu art. 3§2 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjny.
W postępowaniu wywołanym skargą wniesioną na podstawie art. 154 § 1 wskazanej powyżej ustawy sąd powinien przede wszystkim ustalić jak przebiegało postępowanie organu, uwzględniając to, że przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego, mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem.
Grzywna, o której mowa w przepisie art. 154 § 1 i § 6 powoływanej ustawy procesowej może być wymierzona wyłącznie celem zdyscyplinowania lub ukarania organu, jeśli pozostaje w bezczynności (np. B. Dauter: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 kwietnia 2013r., sygn. akt IV SA/Po 179/13, Lex nr 1317334; wyrok WSA W Krakowie z dnia 7 maja 2013r., sygn. akt II SAB/Ka 18/13, Lex nr 1429787).
W rozpoznawanej sprawie D.W. i M.W. wnieśli skargę na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 października 2009r. wydanego w sprawie o sygnaturze II SA/Wr 178/04 po rozpoznaniu sprawy ze skargi D.W., M. W., M.W. i J. W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] podjętą w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności przez B. i J. Z. oraz E.Z. - współwłaścicieli działki nr [...] AM-[...] w n. D. i obiektów budowlanych znajdujących się na tej działce. Orzeczony nakaz obejmował obowiązek dostarczenia określonych w osnowie decyzji dokumentów, a jego podstawę materialnoprawną stanowił przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu ostatecznego orzekania w sprawie.
Sąd uchylając decyzję zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] r. Nr [...] uznał, że powołany w podstawie prawnej przepis nie uprawniał do nałożenia na inwestora obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen, bowiem o takim obowiązku organ powinien orzekać w formie postanowienia dowodowego, podjętego w trybie art. 77 § 1 w związku z art. 7 i art. 123 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd w składzie wówczas orzekającym wskazał również, że dopiero po dostarczeniu przez inwestora wymaganych dokumentów, ekspertyz i ocen, organ nadzoru budowlanego po dokonaniu oceny tak zgromadzonego materiału dowodowego powinien podjąć decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 albo pkt 2 ustawy - Prawo budowlane.
Należy przy tym wyjaśnić, że omawiane czynności orzecznicze odnosiły się do zrealizowanego przez B. i J. Z. oraz E.Z. zbiornika bezodpływowego na nieczystości płynne przeznaczonego do obsługi budynku jednorodzinnego usytuowanego na działce nr [...], AM-[...] w N. D.
Z akt sprawy wynika, że wobec tego obiektu orzeczony został ostatecznie nakaz rozbiórki decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego z dnia [...] r. Nr[...]. Decyzja ta oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wprawdzie uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 października 2009r. (sygn.akt II SA/Wr 362/05), ale inwestorzy uzyskali w dniu [...] r. decyzją Nr [...] pozwolenie na budowę zbiornika na nieczystości płynne i dokonali zgłoszenia zakończenia realizacji tej inwestycji. Z dołączonej do zgłoszenia inwentaryzacji powykonawczej geodezyjnej z dnia 23 września 2009r. i oświadczenia kierownika budowy wynika w sposób jednoznaczny, że dokonano rozbiórki zbiornika bezodpływowego, którego dotyczyły decyzje organu nadzoru budowlanego, objęte kasacyjnym wyrokiem wskazanym w skardze wniesionej w tej sprawie, a nowy zbiornik wykonano wg zatwierdzonego projektu budowlanego i zgodnie z uzyskanym pozwoleniem na budowę.
W takich okolicznościach – niezależnie od zmiany stanu prawnego, jaka nastąpiła od dnia 1 maja 2004r. – zbędne było - w ocenie Sądu - kierowanie do B. i J.Z. oraz E.Z. nakazu przedłożenia do organu nadzoru budowlanego określonych dokumentów, ocen i ekspertyz, odnoszących się do obiektu, poddanego rozbiórce przed datą wydania wyroku, którego niewykonanie zarzucono w skardze.
Zasadnie też - zdaniem Sądu - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie opisywanych wcześniej robót budowlanych, uznając, że nie istnieje potrzeba doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, skoro rezultat tych robót – zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe - został rozebrany.
W opisanych powyżej warunkach faktycznych Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał - uwzględniając dyscyplinujący charakter grzywny określonej w przepisie art. 154 § 1 i § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wcześniej powoływanej, że brak jest uzasadnionych podstaw dla zadośćuczynienia żądania skargi i stosownie do przepisu art. 151 wskazanej wyżej ustawy, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło