II SA/Wr 2818/01

sygn. akt 3 II SA/Wr 2818/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Protokolant: Monika Mikołajczyk po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Miejskiej Lubań z dnia 18 czerwca 2001r. Nr XXXIII/289/2001 w przedmiocie przekształcenia gospodarstw pomocniczych I stwierdza nieważność uchwały nr XXXIII/289/2001; II określa, że zaskarżona uchwalacie może być wykonana. Sygn. akt 3 II SA/Wr 2818/2001 2 Uzasadnienie Wojewoda Dolnośląski, w oparciu o przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74 ze zm.), wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały nr XXXIII/289/2001 podjętej w dniu 19 czerwca 2001 r. przez Radę Miasta Lubania w przedmiocie przekształcenia gospodarstw pomocniczych w Lubaniu i utworzeniu zakładu budżetowego. Podniósł, że w § 1 pkt 1 przedmiotowej uchwały postanowiono, iż, "z dniem 1 września 2001 r. przekształca się: 1. Gospodarstwo Pomocnicze przy Szkole Podstawowej Nr 1 przy ul. Bankowej 8, 2. Gospodarstwo Pomocnicze przy Szkole Podstawowej Nr 2 przy ul. Dolnej 8, 3. Gospodarstwo Pomocnicze przy Szkole Podstawowej Nr 4 przy ul. Kopernika 35, 4. Gospodarstwo Pomocnicze przy Gimnazjum Nr 1 przy ul. Skalniczej 2, 5. Gospodarstwo Pomocnicze przy Gimnazjum Nr 3 przy ul. Rybackiej 16, W zakład budżetowy pn. STOŁÓWKI SZKOLNE z siedzibą w Lubaniu przy ul. Skalniczej 2". Przeprowadzone postępowanie nadzorcze ujawniło, że uchwała ta w istotny sposób narusza art. 20 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 26 listopada 1998r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 155, poz. 1014), zgodnie z którym "Gospodarstwo pomocnicze tworzy, przekształca w inną formę organizacyjno-prawną i likwiduje kierownik jednostki budżetowej po uprzednim uzyskaniu zgodny zarządu jednostki samorządu terytorialnego - w przypadku gospodarstw pomocniczych gminnych, powiatowych i wojewódzkich jednostek budżetowych. Zdaniem skarżącego rada Miasta Lubania nie posiada zatem kompetencji, aby zdecydować o przekształceniu gospodarstw pomocniczych w zakład budżetowy, gdyż zgodnie z cytowanym przepisem o finansach publicznych o przekształceniu gospodarstwa pomocniczego gminnej jednostki budżetowej w inną formę organizacyjno-prawną decyduje kierownik jednostki budżetowej (w tym przypadku kierownik każdej ze szkół), po uzyskaniu zgody zarządu gminy. W dniu 16 sierpnia 2001 r. do Wydziału Prawnego i Nadzoru Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego wpłynęło pismo Przewodniczącego Rady Miasta Lubania z informacją, iż na najbliższej sesji rady zmieniona zostanie między innymi uchwała Nr XXXIII/289/2001. Kierując się treścią tego pisma organ nadzoru odstąpił od zastosowania środka nadzorczego odnośnie przedmiotowej uchwały. Rada Miasta Lubania nie usunęła jednak nieprawidłowości w tej uchwale, czego konsekwencją było wniesienie niniejszej skargi. W odpowiedzi na skargę Gmina Miejska Lubań wniosła o jej oddalenie. sygn. akt 3 II SA/Wr 2818/2001 3 Wskazała, że podstawą prawną zaskarżonej uchwały były przepisy art. 18 ust. 2 pkt 9 lit.h, art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym oraz art. 19 ust. 2 pkt 2 i art. 20 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 26 listopada 1998r. o finansach publicznych. Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy o samorządzie gminnym do wyłącznych kompetencji rady gminy należy tworzenie, likwidacja i przekształcanie przedsiębiorstw, zakładów i innych jednostek organizacyjnych oraz wyposażanie ich w majątek. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona uchwała dotyczyła tworzenia i reorganizacji gminnych jednostek organizacyjnych oraz wyposażania ich w majątek, tym samym na mocy art. 18 ust. 2 pkt 9 lit.h ustawy o samorządzie gminnym czynności tej mogła dokonać tylko Rada Miasta, która wcześniej te jednostki utworzyła. Tylko rada mogła też dysponować mieniem jednostek, stanowiącym własność Gminy Miejskiej Lubań. Zdaniem Gminy przepis art. 18 ust. 2 pkt 9 lit.h ustawy o samorządzie gminnym jest przepisem szczególnym w stosunku do ustawy o finansach publicznych i jako taki ma pierwszeństwo przed uregulowaniami zawartymi w ustawie o finansach publicznych. Ustawa o finansach publicznych jest przepisem ogólnym dotyczącym najróżniejszych podmiotów, osób i jednostek zaliczonych do sektora finansów publicznych. Samorząd terytorialny, a w nim gminy, jest tylko jednym z wycinków tego sektora. Mogą w nim na mocy przepisów szczególnych być stosowane inne zasady niż w pozostałych wycinkach sektora finansów publicznych. Z ostrożności procesowej Gmina podniosła, że jeśli nawet w stosunku do gospodarstw pomocniczych nastąpiło naruszenie art. 20 ust. 3 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, to pozostałe postanowienia zaskarżonej uchwały dotyczące utworzenia zakładu budżetowego, zadysponowania mieniem jednostek organizacyjnych gminy nie naruszają już żadnego przepisu prawa, brak jest zatem podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Dodatkowo wskazała, że przedmiotowa uchwała została już w całości wykonana. Wywołała także nieodwracalne skutki prawne. Gospodarstwa opisane w § 1 uchwały zostały faktycznie zlikwidowane, przejęci zostali pracownicy, którzy w obecnej chwili zatrudnieni są w nowoutworzonym zakładzie budżetowym. Część pracowników zaś zwolniono wypłacając im stosowne odprawy. Nowy zakład przejął mienie gospodarstw pomocniczych, stał się stroną zawartych przez gospodarstwa umów i funkcjonuje już od września 2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wypada zauważyć, że Sąd orzekał już w warunkach wprowadzonej z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego. Zgodnie z art. 97 § 1 w związku z art. 3 i art. 106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sygn. akt 3 II SA/Wr 2818/2001 4 sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), rozpoznawana sprawa podlegała już od tej daty kognicji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który miał obowiązek stosowania przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Skarga w pełni zasługiwała na uwzględnienie. Obowiązuje generalna zasada, że uchwały organów gminy sprzeczne z prawem są nieważne i że o nieważności tych uchwał w całości lub w części orzeka organ nadzoru. Może to jednak uczynić tylko w terminie 30 dni od daty doręczenia uchwały, w trybie określonym w art. 90 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Jeżeli w tym terminie organ nadzoru nie zajmie stanowiska w tej kwestii, to wówczas organ nadzoru może tylko zaskarżyć taką uchwałę organu gminy do sądu administracyjnego w trybie określonym w art. 93 ust. 1 ww. ustawy. Powołana ustawa o samorządzie gminnym nie określa rodzaju naruszenia prawa, które należy zakwalifikować do istotnego naruszenia prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że są to takiego rodzaju naruszenia prawa, jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organ gminy był upoważniony do podjęcia, w oparciu o przepis art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 19 ust. 2 pkt 2 i art. 29 ust. 3 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, uchwały o przekształceniu z dniem 1 września 200Ir. gospodarstw pomocniczych, działających przy wyszczególnionych szkołach w jeden zakład budżetowy. Pozostaje poza sporem, iż ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych jest regulacją szczególną w stosunku do ustawy o samorządzie gminnym. W art. 19 ustawy o finansach publicznych zdefiniowano i określono szczegółowo status zakładów budżetowych, a w art. 20 tej ustawy wskazano definicję i status gospodarstw pomocniczych. O ile nie budzi wątpliwości, iż gminne zakłady budżetowe tworzą, łączą i przekształcają w inną formę organizacyjno-prawną organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego (art. 19), to w odniesieniu do gospodarstw pomocniczych (art. 20) uprawnienie takie przysługuje kierownikowi jednostki budżetowej, po uzyskaniu zgody zarządu gminnej jednostki samorządu terytorialnego. W sprawie nie ulega wątpliwości, że uchwałą z dnia 19 czerwca 2001 r. nr XXXIII/289/2001 Rada Miasta Lubania przekształciła istniejące gospodarstwa pomocnicze w zakład budżetowy. Dokonała tego, jak wynika z powyższego z naruszeniem przepisu art. 20 ust. 3 ustawy o finansach publicznych. sygn. akt 3 II SA/Wr 2818/2001 5 Konsekwencją tego musiało być stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w oparciu o przepis art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W oparciu o przepis art. 152 ww. ustawy orzeczono o wykonalności zaskarżonej uchwały.