II SA/Wr 2915/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryka Łysikowska (sprawozdawca) Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia NSA Anna Moskała Protokolant: Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi K. P. oraz M. P. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wykreślenia z urzędu z dniem [...] z ewidencji działalności gospodarczej wpisu spółki cywilnej A stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody D. 2 ■ Uzasadnienie K. P. oraz M. P. od dnia [...]. na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nr [...] prowadzili działalność gospodarczą w zakresie handlu artykułami spożywczymi, rolnymi i przemysłowymi, importu-eksportu, prowadzenia baru gastronomicznego oraz parkingu płatnego niestrzeżonego, w formie spółki cywilnej A, z siedzibą w D., ul. P. [...] W dniu [...] Burmistrz D. decyzją nr [...] wydaną na podstawie art. 88i i art. 88e w związku z art. 2 ust.2 i 3 ustawy z dnia 19.11.1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.), art. laust. 3 ustawy z dnia 20.08.1997r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. Nr 121, poz. 770 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071) orzekł o wykreśleniu z urzędu powyższego wpisu z dniem 29.06.200Ir stwierdzając że wspólnicy opisanej spółki cywilnej nie dopełnili obowiązku dostosowania formy wykonywanej działalności do wymogów ustawy z dnia 20.08.1997r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz.769 z późn. zm.) i ustawy Prawo działalności gospodarczej - do czego byli zobowiązani na podstawie art. la ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym. W związku z wejściem w życie powołanej ustawy Prawo działalności gospodarczej spółki cywilne utraciły status przedsiębiorcy, a wspólników tych spółek uznano za przedsiębiorców w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Wobec faktu, że K. P. oraz M. P. nie zgłosili we właściwym organie w D. działalności gospodarczej jako osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, dotychczasowy wpis wykreślono na podstawie art. 88i powołanej ustawy Prawo o działalności gospodarczej, jako że z mocy prawa stał się on z dniem [...] bezprzedmiotowy. W odwołaniu od powyższej decyzji K. P. i M.P. podnieśli, że dopełnili obowiązku dostosowania formy organizacyjnej prowadzenia działalności do przepisów prawa zgłaszając działalność gospodarczą jako Sygn. akt 3 II SA/Wr 2915/01 3 Sygn. akt 3 II SA/Wr 2915/01 osoby fizyczne na własne nazwiska w organie właściwym wg miejsca zameldowania wspólników tj. w Urzędzie Miejskim w P. Decyzją nr [...] z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 88i ustawy Prawo działalności gospodarczej, art. la ust.3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, w związku z art. 24 ustawy z 05.06.1998r. o administracji rządowej w województwie (Dz.U. Nr 91, poz. 577 z późn. zm.), art. 39 ustawy z dnia 08.03.1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 1996r. Nr 13, poz. 74 z późn. zm.) Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wykreślenia z urzędu z ewidencji działalności gospodarczej wpisu nr [...], uchylając decyzję pierwszej instancji w części dotyczącej daty wykreślenia podmiotu gospodarczego z ewidencji i orzekł o wykreśleniu przedmiotowego wpisu z dniem [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy argumentował, że zgłoszenie zmiany formy organizacyjnej działalności gospodarczej przez wspólników spółki cywilnej A w organie ewidencyjnym w P. nastąpiło z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej, jako że w sprawach zakładu pracy /miejsca wykonywania działalności gospodarczej/ właściwość miejscową organu ewidencyjnego ustala się wg miejsca, w którym zakład ten jest, był lub ma być prowadzony. W przedmiotowej sprawie organem właściwym był zatem Burmistrz D. Ponieważ wspólnicy spółki cywilnej A mimo że dokonali zmiany formy organizacyjnej działalności nie wystąpili do właściwego organu ewidencyjnego o wykreślenie wpisu spółki, organ ten z urzędu wykreślił ów wpis jako bezprzedmiotowy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K.P. i M. P. stwierdzają, że decyzja Wojewody ma na celu obejście prawa oraz jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Skarżący powtarzają zarzuty odwołania, a ponadto podnoszą, że zgodnie z art. 65 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracyjny do którego w terminie wniesiono podanie, jeżeli stwierdzi swoją niewłaściwość miejscową, winien przekazać podanie organowi właściwemu, przy czym pismo uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Powyższe świadczy o dopełnieniu przez skarżących obowiązku dostosowania formy Sygn. akt 3 II SA/Wr 2915/01 4 Sygn. akt 3 II SA/Wr 2915/01 prowadzonej działalności do wymogów ustawy Prawo działalności gospodarczej - zaczym decyzja o wykreśleniu przedmiotowego wpisu narusza prawo. Odpowiadając na skargę Wojewoda D. zauważył, że dokonanie przez skarżących wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w Urzędzie Miejskim w P. było nowym wpisem, natomiast niedopełnienie przez wspólników obowiązku zmiany statusu prawnego do dnia [...] skutkuje wykreśleniem z urzędu z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dotyczącego spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu sprawy zważył, co następuje. Na wstępie należy zaznaczyć, że na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) z dniem 01.01.2004r przestała obowiązywać ustawa z dnia 11.05.1995r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, a sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 01.01.2004r., podlegają rozpatrzeniu - zgodnie z art. 97 § 1 cytowanej ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) - przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej opiera się na kryterium zgodności z prawem aktów i działań administracji. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez Sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Zgodność decyzji z obowiązującym prawem ma miejsce wówczas, gdy decyzja ta jest zgodna zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i z przepisami prawa procesowego. Sygn. akt 3 II SA/Wr 2915/01 5 Art. 19 powołanej ustawy Kodeks postępowania administracyjnego wprowadza obowiązek organów administracji przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Organy administracji publicznej obowiązane są również ustalić właściwość instancyjną, rozumianą jako właściwość do weryfikacji decyzji administracyjnych. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Kodeks postępowania administracyjnego w brzmieniu obowiązującym przed dniem 01.01.1999r. odmiennie określał pojęcie organów wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego w zależności od tego, czy sprawy rozstrzygane przez te organy należały do zakresu zadań zleconych, czy własnych jednostki samorządowej. I tak zgodnie z art. 17 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym do dnia 01.01.1999r. organami wyższego stopnia w stosunku do organów gmin w sprawach należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej byli wojewodowie, a w pozostałych sprawach - samorządowe kolegia odwoławcze. Na mocy ustawy z dnia 29.12.1998r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz.U. Nr 162, poz. 1126) przepis art. 17 k.p.a. otrzymał nowe brzmienie. Obecnie w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego organami wyższego stopnia, w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba, że ustawy szczególne stanowią inaczej. Oznacza to, że na gruncie k.p.a. ustanowiono domniemanie kompetencji samorządowego kolegium odwoławczego w powyższych sprawach. Tym samym należy uznać, że od dnia [...] podział zadań jednostek samorządu terytorialnego na własne i zlecone przestał mieć znaczenie dla określenia organu wyższego stopnia nad organami tych jednostek (na ten temat m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13.02.2002r. sygn. akt III RN 36/02). Znajduje to potwierdzenie w ustawie z dnia 05.06.1998r. o administracji rządowej w województwie (Dz.U. z 2001r. , Nr 80, poz. 872 z poźn.zm.), która w art. 7 pkt 4 stanowi, iż "Wojewoda jest organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów o postępowaniu administracyjnym, jeżeli ustawy szczególne tak stanowią". Takie brzmienie Sygn. akt 3 II SA/Wr 2915/01 6 Sygn. akt 3 II SA/Wr 2915/01 niniejszego przepisu wprowadziła ustawa z dnia 02.03. 2000r. o zmianie ustawy -Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy o administracji rządowej w województwie (Dz.U. Nr 22, poz. 268), która weszła w życie 14.04.2000r. Powyższe przesądza, że w przedmiotowej sprawie wojewodzie nie przysługiwała w dniu wydania zaskarżonej decyzji właściwość instancyjna do wydania decyzji w trybie odwoławczym. Bez wpływu na właściwość w tym zakresie pozostawała zatem okoliczność, że prowadzenie ewidencji działalności gospodarczej powierzono gminom jako zadanie zlecone z zakresu administracji publicznej (art. 88a ust. 3 ustawy Prawo działalności gospodarczej, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji), skoro przepis szczególny nie ustanawiał właściwości wojewody w sprawach dotyczących wpisu do ewidencji. Kompetencji wojewody do orzekania w przedmiotowej sprawie w charakterze organu odwoławczego (jako organu wyższego stopnia) nie można wywodzić z treści art. 24 powołanej ustawy o administracji rządowej w województwie - tak jak to miało miejsce w zaskarżonej decyzji. Przepis ten określa bowiem właściwość rzeczową wojewody w sprawach rozstrzyganych przez niego w pierwszej instancji, natomiast właściwość instancyjną w sprawie decyzji burmistrza o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej należało ustalić w oparciu o powołane przepisy art. 7 pkt 4 tej ustawy oraz art. 17 k.p.a. Biorąc pod uwagę, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji wojewoda nie był na mocy przepisów szczególnych organem wyższego stopnia w sprawach działalności gospodarczej, należy stwierdzić, że odwołanie od decyzji Burmistrza D. z dnia [...] winno podlegać rozpoznaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. Wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem przepisów o właściwości stanowi w myśl art. 156 § 1 pkt 1) k.p.a. przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji przez organ administracji publicznej. W razie stwierdzenia w postępowaniu przed sądem administracyjnym okoliczności stanowiących przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji, określone w art. 156 k.p.a. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2) p.s.a. w rozstrzygnięciu stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części lub w całości - co mając na względzie orzeczono jak w sentencji wyroku.