II SA/Wr 292/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca) Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant: asystent sędziego Alicja Stelmach po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2018 r. sprawy ze skargi R. A. H. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze gminy [...] w części obrębu [...] postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu wpis od skargi w kwocie 300 zł (słownie: trzysta złotych). Jak wynika z akt sądowych i dokumentacji planistycznej, plany miejscowe z 2010 r. (Dz.Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]) i 2017 r. (Dz.Urz. Woj. [...]. poz. [...]) były zaskarżane, z uwagi na naruszenie uprawnień do działki nr [...] położonej na obszarze tych kolejnych planów, przez 1. właścicielkę tej nieruchomości G. A. H., 2. jej męża, skarżącego R. A. H. jako współposiadacza i dzierżawcę tej działki. Skargi żony skarżącego zostały prawomocnie odrzucone, najpierw z powodu uchybienia terminu do wniesienia skargi (postanowienia II SA/Wr 783/17 i 784/17), a następnie z tego samego powodu, po ponowieniu przez nią wezwań do usunięcia naruszenia interesu prawnego, skoro ponowne wezwanie nie stwarza możliwości zaskarżenia uchwały (postanowienie wydane w nin. sprawie). Po pierwszym odrzuceniu skarg żony skarżącego (właścicielki nieruchomości), adwokat reprezentujący małżonków złożył ponownie wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego, tym razem w imieniu obojga małżonków. Wezwanie to nie różniło się treścią od wezwania nieco wcześniejszego, poza dopisaniem skarżącego jako podmiotu kierującego wezwanie. Nadal wezwanie obejmowało w jednym piśmie obie kolejne uchwały. W wezwaniu adwokat wniósł o stwierdzenie przez organ (art. 32 p.p.s.a.) nieważności uchwał z 2010 r. i 2017 r. Uzasadniając interes prawny skarżącego wskazano, że jest to posiadacz działki nr [...] oraz współwłaściciel działki nr [...], położonych na obszarze planu miejscowego. W wezwaniu zarzucono brak indywidualnego rozstrzygnięcia przez organ uwagi złożonej przez żonę skarżącego i pominięcie przez organ posiadania przez żonę skarżącego pozwolenia na budowę oraz istnienia zabudowy na działce nr [...], która w części została objęta liniami rozgraniczającymi drogi publicznej. Do wezwania dołączono kserokopię umowy dzierżawy bez adnotacji urzędowych zawartą w dniu [...].09.2009 r., na mocy której wydzierżawiający właściciel działki nr [...] (żona skarżącego) oddaje jej część w dzierżawę na rzecz skarżącego. Dołączono ponadto odpis z księgi wieczystej dla działki nr [...] nabytej w 2015 r. przez małżonków A. H. W skardze do sądu administracyjnego na obie uchwały (sprawy sądowe rozdzielono) opisano naruszenia uchwałą prawa przedmiotowego, natomiast nie podano źródeł przysługiwania skarżącemu interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały oraz przyczyn naruszenia tego interesu. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego oraz odpowiedzi na skargę organ nie zaprzeczył prawdziwości dokumentu prywatnego – umowy dzierżawy w zakresie faktu i daty jej zawarcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Legitymację do wniesienia skargi na podstawie art. 101 u.s.g. (obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 994) ma każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Interes prawny (uprawnienie) to wartość chroniona głównie przepisami prawa materialnego. Jest to więc przyznana przez prawo materialne ochrona konkretnego, dającego się obiektywnie stwierdzić, aktualnego interesu. Interes prawny to bezpośrednio chronione przez prawo materialne uprawnienia, co odróżnia go od interesu faktycznego, kiedy działania organu nie są obojętne dla danego podmiotu, któremu jednak nie przysługuje ochrona prawna. Skutkiem procesowym braku naruszenia interesu prawnego skarżącego jest zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) odrzucenie skargi na uchwałę rady gminy. Uchwała powinna zatem rozstrzygać o określonym elemencie sytuacji materialnoprawnej, czyli zawierać element regulacyjny, zobowiązujący, zakazujący lub dozwalający, który oddziaływuje na interes prawny skarżącego. Odgadywanie treści interesu skarżącego było utrudnione, bowiem nie wskazano w skardze na podstawę prawną tego interesu, mającego mu przysługiwać w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały i nadal istniejącego, naruszonego przez uchwałę. Można domyślać się, że źródłem interesu prawnego skarżącego mogłaby być teoretycznie umowa dzierżawy. Jednak co do zasady dzierżawca nie ma własnego, bezpośredniego interesu prawnego wywodzącego się z mocy prawa cywilnego (wyrok II OSK 1335/07 i inne orzecznictwo powołane w: W. Kisiel, Komentarz do art. 101 u.s.g. wyd. 2013 część 4.5), poza szczególnymi przypadkami, co w nin. sprawie nie zachodzi. Jak łatwo dostrzec, po uchybieniu terminu do wniesienia skargi przez właścicielkę gruntu, dobrany został jako podmiot mający legitymację skargową jej mąż, któremu powierzono rolę dzierżawcy działki od właścicielki. Zaskarżona została uchwała z uwagi na jej wpływ na prawo własności konkretnej działki. Nie daje skarżącemu legitymacji skargowej jego twierdzenie, że plan miejscowy odnosi się ponadto do działki stanowiącej jego własność, skoro z okoliczności tej nie wywodzi przysługiwania mu i naruszenia interesu prawnego. Z punktu widzenia prawa cywilnego jest to taka sama sytuacja jak wówczas, gdyby właściciel nieruchomości na obszarze planu miejscowego zaskarżył uchwałę z tego powodu, że wpływa ona niekorzystnie na prawo własności osoby trzeciej do innej nieruchomości (odnośnie pozwolenia na budowę por. wyrok II OSK 205/09, odnośnie naruszeń prawa przedmiotowego wyrok IV SA/Gl 451/17, odnośnie wymogów wezwania wyrok II OSK 1271/12, odnośnie zakresu orzekania wyroki II OSK 117/13 a II OSK 525/17). Wobec niedopuszczalności skargi oraz ponadto zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.