II SA/Wr 301/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Sędziowie: WSA Mieczysław Górkiewicz Asesor WSA Olga Białek Protokolant: Izabela Krajewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Koła Łowieckiego "A" w W. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji nr [...]z dnia [...]r. o pozwoleniu wodnoprawnym I. uchyla postanowienie I i II instancji; II. orzeka, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. . . Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...]Starosta W.w trybie art. 113 § 1 kpa sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w swojej decyzji nr [...]z dnia [...]r. o pozwoleniu wodnoprawnym, polegającą na zamieszczeniu w wykazie stron M. G. i Koła Łowieckiego "A", którym – zdaniem organu – nie przysługiwały w tym postępowaniu prawa stron w rozumieniu art. 28 kpa oraz art. 127 ust. 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (t.jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 z późn. zm.). Zażalenia na to postanowienie wnieśli skarżący M. G. oraz Koło Łowieckie "A" w W., podnosząc, że są użytkownikami stawów rybnych zasilanych wodami potoku N. R., co uzasadnia ich występowanie w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód tego potoku dla potrzeb projektowanych stawów A. O.. Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...]Wojewoda D., po rozpatrzeniu powyższych zażaleń, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 144 kpa utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu swojego postanowienia Wojewoda, powołując się na art. 28 kpa oraz art. 127 ust. 7 ustawy – Prawo wodne, podniósł, że warunkiem nabycia praw "strony" jest – zgodnie z art. 127 ust. 7 Prawa wodnego – posiadanie gruntów lub urządzeń wodnych w obszarze oddziaływań związanych z zamierzonym korzystaniem z wód. Organ II instancji stwierdził, że grunty i urządzenia wodne znajdujące się we władaniu osób, które wniosły zażalenie, usytuowane są poza zasięgiem jakichkolwiek oddziaływań związanych z korzystaniem wód przez A. O.. Zdaniem organu oznacza to, że ani M. G., ani Koło Łowieckie "A", nie posiadają praw "strony" w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym i zamieszczenie ich w wykazie stron tego postępowania było omyłką wymagającą sprostowania. Na powyższą decyzję Koło Łowieckie "A" w W. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Strona skarżąca wniosła o "zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uchylenie poprzedzającego go postanowienia Starosty W. z dnia [...]r. – jako naruszającego przepisy prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i pozbawione podstawy przyjęcie, że doręczona stronie postępowania decyzja administracyjna może być z urzędu zmieniona przez organ, który ją wydał w trybie sprostowania oczywistej omyłki w przypadku błędnego wskazania skarżącego jako strony postępowania". W uzasadnieniu skargi, powołując się na wyrok NSA z dnia 14 listopada 2003 r. sygn. akt I SA 1463/03, wywodzono, że w trybie art. 113 kpa można sprostować błędy pisarskie polegające na niewłaściwym użyciu wyrazu, mylnej pisowni, opuszczeniu wyrazu, błędy rachunkowe oraz omyłki inne, które są oczywiste, natychmiast poznawalne i podobne w swej naturze do błędów pisarskich lub rachunkowych. Jeżeli jednak postępowanie prowadzone było wobec podmiotu, który, jak wskazuje organ, nie miał w sprawie interesu prawnego, decyzja taka dotknięta jest sankcją nieważności. W związku z powyższym w trybie art. 113 § 1 kpa organ nie miał uprawnienia do zmiany decyzji w zakresie strony, do której była ona adresowana. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżone postanowienie i argumenty zawarte w jego uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie aktu administracyjnego, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewoda D. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji wydane na podstawie art. 113 § 1 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, oznacza to, że sprostowanie nie może wykraczać poza granice określone powyższym przepisem. Przyjęta w nim klasyfikacja wad jest wyczerpująca. Wady te charakteryzuje ich oczywistość, stanowiąca równocześnie normę dopuszczalności sprostowania. Wynika z tego w szczególności, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia, ani zmieniać kręgu jego adresatów. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego, czy też innego, powinna wynikać z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. W szczególności, oczywista omyłka w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu to widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu. Ustawodawca nie wskazuje ustawowej definicji tych pojęć, stąd też o ich interpretacji winno decydować znaczenie potoczne (por. np. wyrok NSA z dnia 13 marca 1998 r. sygn. akt I SA/Lu 1091/96; wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 510/04 - LEX nr 173941). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony został pogląd, iż instytucja sprostowania określona w art. 113 kpa dotyczy jedynie błędów i omyłek o charakterze nieistotnym. Zarówno w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, jak i w literaturze prawniczej, wskazywano, że wadliwość decyzji polegająca na niewłaściwym oznaczeniu stron (adresatów), nie jest oczywistą omyłką w rozumieniu art. 113 § 1 kpa, a zatem nie podlega sprostowaniu w trybie tego przepisu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 września 2004 r. sygn. akt IV SA 983/03 - LEX nr 173961). Zauważyć bowiem trzeba, iż stosownie do art. 107 § 1 kpa jednym ze składników prawidłowo wydanej decyzji jest oznaczenie jej adresata, a więc strony lub stron, jeżeli jest ich więcej w ramach prowadzonego postępowania. Jeżeli brak oznaczenia strony, nie mamy do czynienia z decyzją administracyjną, ponieważ nie jest spełniony jeden z wymogów stawianych indywidualnemu aktowi administracyjnemu, to jest brak skonkretyzowanego adresata rozstrzygnięcia organu administracji. Natomiast z punktu widzenia prawidłowości decyzji jest obojętne, w którym miejscu decyzji strona zostanie wskazana, ważne jest, by była ona w sposób jednoznaczny określona. Zatem oznaczenie strony może być zamieszczone w początkowej części decyzji, ale może także znaleźć się dopiero w rozdzielniku, gdy przykładowo stron będzie wiele. Uchybienia w zakresie oznaczenia strony będą wywoływały bardzo różne skutki prawne, które będą uzależnione od rodzaju uchybienia. Uchybieniem, które może być stosunkowo łatwo skorygowane, jest błędne oznaczenie strony w wyniku błędu ortograficznego w pisowni nazwiska czy też przestawienie liter lub też omyłkowa zmiana imienia osoby. Wszystkie te uchybienia można sprostować z urzędu lub na wniosek strony w ramach możliwości, które daje art. 113 kpa. Najpoważniejsze jednak skutki prawne dla decyzji administracyjnej ma skierowanie jej do osoby, która nie jest stroną w sprawie. Stosownie do postanowień art. 156 § 1 pkt 4 kpa jest to przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji (Komentarz do art. 107 kpa, [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005). Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, iż w sytuacji, gdy adresatem konkretnej decyzji jest wiele osób, a decyzja ta zostanie skierowana zarówno do osób będących stronami danego postępowania administracyjnego, jak i do osób nie mających przymiotu strony, o nieważności takiej decyzji można mówić tylko w zakresie, w jakim została skierowana do osób nie będących stronami danego postępowania i tylko w odniesieniu do tych osób. Natomiast w zakresie, w jakim została skierowana do osób będących stronami tego postępowania i w odniesieniu do tych osób, decyzja taka jest prawidłowa i zachowuje swą ważność także po stwierdzeniu jej nieważności w zakresie, w jakim skierowano ją do osób nie będących stronami. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż w rozpatrywanej sprawie organy administracyjne niezgodnie z prawem uznały, że wadliwe skierowanie decyzji do osób nie będących stronami w sprawie może zostać sprostowane w trybie art. 113 § 1 kpa. Naruszyły zatem ten przepis postępowania administracyjnego, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.