II SA/Wr 303/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 14 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. II SA/Wr 303/17 w sprawie ze skargi K. M. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w utrzymaniu budynku mieszkalnego wielorodzinnego w zakresie przewodów kominowych postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 15 listopada 2017 r. tut. Sąd oddalił w całości skargę K. M. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w utrzymaniu budynku mieszkalnego wielorodzinnego w zakresie przewodów kominowych. Pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że nie została prawidłowo powiadomiona o mającej się odbyć rozprawie, gdyż w sprawie nastąpiła fikcja doręczenia. Ponadto skarżąca wskazała, że oprócz adresu zamieszkania w Polsce posiada także miejsce zamieszkania w Niemczech. Co więcej skarżąca jest tam zameldowana na pobyt stały od dnia [...] października 2007 r. i prowadzi w Niemczech jednoosobową działalność gospodarczą, która wymaga jej częstej obecności. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że przez czas absencji w Polsce nie odbierała kierowanej do niej korespondencji, nie ustanowiła pełnomocnika do doręczeń, ani innej osoby do prowadzenia jej spraw. Zdaniem skarżącej nie miała kogo do tego upoważnić. Skarżąca wskazała, że jej dzieci są również zameldowane w Niemczech na stałe i tam jest ich miejsce zamieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisów rozdziału 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, jeżeli uchybienie to powoduje ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 1 i 2 p.p.s.a.). O ile zachodzą wskazane przesłanki pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu uprawdopodabniające okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1 i 4 p.p.s.a.). Ze wskazanych regulacji wynika, że w stosunku do strony ubiegającej się o przywrócenie terminu powinny być spełnione kumulatywnie wszystkie przesłanki, a zatem niespełnienie choćby jednej z nich wyklucza możliwość przywrócenia terminu. W ocenie Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu było niezawinione. Wskazać należy, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany przy uwzględnieniu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Tym samym może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw. Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny, wymagając od strony należytej staranności. Zgodnie z treścią art. 73 § 1 i 4 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma składa się je na okres czternastu dni w placówce pocztowej, pozostawiając zawiadomienie o możliwości jego odbioru, przy czym w wypadku niepodjęcia pisma w terminie, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia wskazanego terminu. Z uwzględnieniem stanu sprawy należało uznać, że wobec niepodjęcia przesyłki w terminie i awizowania skierowanej do skarżącej przesyłki w dniu [...] października 2017 r., doręczenie należało uznać za dokonane z upływem [...] listopada 2017 r. Stąd też zasadne było uznanie przez Sąd, że skarżąca została prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy, a tym samym winna mieć świadomość, że w tym dniu może nastąpić ogłoszenie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Nadto należy podkreślić, że biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy – niewątpliwie mieści się w nim odpowiednia organizacja odbioru korespondencji, gdyż w sytuacji wniesienia skargi do sądu administracyjnego skarżąca powinna liczyć się z otrzymywaniem korespondencji sądowej. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Powyższe stanowisko znajduje pełne odzwierciedlenie w sądownictwie administracyjnym, w którym wskazuje się nadto, że strona będzie ponosić konsekwencje jakie wynikają z doręczenia pisma nawet wówczas, gdy nie podejmie pisma, którego jest adresatem w ustawowym terminie. Koniecznym jest podkreślenie, że skutki procesowe wywołuje samo doręczenie pisma, natomiast z punktu widzenia procesowego obojętne jest to, czy adresat pisma zapoznał się z jego treścią. Jednakże podkreślić należy, że należycie dbająca o swoje interesy strona winna niezwłocznie odebrać i zapoznać się z korespondencją przesłaną jej przez Sąd. Skoro w niniejszej sprawie skarżąca nie odebrała w terminie skierowanej do niej przesyłki zawierającej zawiadomienie o rozprawie, a zastosowanie znalazła ustawowa instytucja fikcji doręczenia, w całokształcie okoliczności niniejszej sprawy nie sposób uznać aby uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej i usprawiedliwiało przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca w wezwaniu z dnia [...] maja 2017 r. do usunięcia braków formalnych skargi została pouczona w punkcie drugim pouczenia, o obowiązku zawiadomienia Sądu o każdej zmianie swojego zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby (art. 70 § 1 p.p.s.a.). W razie zaniedbania tego obowiązku pisma wysyłane pod dotychczasowy adres pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba, że nowy adres jest Sądowi znany (art. 70 § 2 p.p.s.a.). Nie można zatem uznać za dostatecznie usprawiedliwiającą skarżącą samą okoliczność wyjazdu za granicę. Jeżeli strona wyjechała z kraju nie zabezpieczając przy tym należycie swoich interesów procesowych, chociażby poprzez ustanowienie osoby, która odbierałaby za nią korespondencję, czy wykonywała czynności procesowe w zastępstwie, to powinna liczyć się w negatywnymi konsekwencjami procesowymi takiego zaniechania. Z wniosku skarżącej nie wynika też aby jej wyjazd miał charakter nagły, tak by nie mogła ona odpowiednio zabezpieczyć swoich interesów procesowych. Należy przy tym zauważyć, że skarżąca wyjeżdżając na tak długi okres czasu, tj. co najmniej od dnia [...] sierpnia 2017 r. (awizowana przesyłka zawierająca postanowienie o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji) do dnia [...] grudnia 2017 r. powinna się liczyć, że w tym okresie może być wyznaczona rozprawa w sprawie jej skargi. W takim przypadku powinna dołożyć szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych (por. postanowienie NSA z 12 września 2012 r., I FZ 272/12). O takim zachowaniu skarżącej świadczyłoby niewątpliwie wykonanie telefonu do tut. Sądu, celem uzyskania informacji o wyznaczeniu rozprawy. Numer telefonu do Wydziału Informacji Sądowej jest dostępny na stronie internetowej sądu. W innym przypadku, skoro skarżąca wcześniej zaplanowała wyjazd i jednocześnie zainicjowała postępowanie sądowoadministracyjne wnosząc skargę, na czas pobytu za granicą mogła i powinna ustanowić pełnomocnika do reprezentowania jej przed Sądem administracyjnym, bądź zawiadomić Sąd o adresie do korespondencji na terenie Niemiec. Zaniechanie w tym zakresie skutecznych działań przez skarżącą, świadczy o niedochowaniu należytej staranności w prowadzeniu spraw i tym samym o winie skarżącej. Brak zapobiegliwości ze strony skarżącej przesądza o możliwości uznania, że ponosi ona winę za uchybienie terminu zakreślonego do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z tych też względów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.