II SA/Wr 306/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 2 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku N. C. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi N. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...],[...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca stałego pobytu postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 4 lipca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (sygn. akt II SA/Wr 306/18) odrzucił skargę N. C. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...] oraz odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Odpis postanowienia doręczono skarżącej w dniu 30 lipca 2018 r. Pismem z dnia 6 sierpnia 2018 r. nadanym w placówce operatora publicznego w tym samym dniu, skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że o przekroczeniu terminu na złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy dowiedziała się z postanowienia Sądu z dnia 4 lipca 2018 r. Spóźnione złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca uzasadnia odebraniem przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi przez jej ojca, który mylnie poinformował ją o dacie odbioru przesyłki, co stanowiło przyczynę uchybienia terminowi do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponadto, skarżąca podnosi, że jej ojciec ciężko choruje, przeszedł trzy zawały serca, a choroby powodują u niego zaburzenia w sferze emocjonalnej, wolicjonalnej oraz w funkcjonowaniu intelektualnym. We wniosku skarżąca wskazała jako możliwe do przeprowadzenia na potwierdzenie przywołanych przez nią okoliczności następujące dowody: przesłuchanie skarżącej oraz jej ojca, dokumentację lekarską, która zostanie złożona do akt oraz znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie odbioru. Pismem z dnia 20 sierpnia 2018 r. tutejszy Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania braków formalnych wniosku z dnia 6 sierpnia 2018 r. poprzez własnoręczne podpisanie wniosku oraz dołączenie do wniosku wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. W piśmie tym poinformowano skarżącą o przeprowadzaniu przez sądy administracyjne jedynie dowodów z dokumentów, które należy złożyć do akt sprawy w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku tylko na podstawie jego treści. Powyższe wezwanie skutecznie doręczone zostało skarżącej w dniu 11 września 2018 r. W dniu 20 września 2018 r. wpłynęło do akt sprawy wykonanie wezwania (nadane w zakreślonym terminie). Skarżąca nadesłała własnoręcznie podpisany wniosek z dnia 6 sierpnia 2018 r. jak również wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy rozważyć, czy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności został zachowany. We wniosku o przywrócenie terminu skarżąca podała, że o przekroczeniu terminu na złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy dowiedziała się z postanowienia Sądu z dnia 4 lipca 2018 r., które odebrała w dniu 30 lipca 2018 r. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy został nadany w dniu 6 sierpnia 2018 r. Zatem siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., został zachowany. Stosownie do treści art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania (art. 49 § 2 p.p.s.a.). Wskazać należy, że powołane przepisy znajdują zastosowanie tylko w przypadku takich braków, które uniemożliwiają nadanie pismom strony prawidłowego biegu, tj. wywołania przez pisma procesowe właściwych skutków procesowych zarówno w stosunku do sądu, jak i pozostałych podmiotów uczestniczących w postępowaniu. Brakiem takim bez wątpienia jest brak podpisu strony, albowiem na rozpoznawanym wniosku widnieje podpis innej osoby z adnotacją "z up.", jednakże nie złożono do akt sprawy żadnego pełnomocnictwa umocowującego do działania w imieniu skarżącej. Braki pisma z dnia 6 sierpnia 2018 r. zostały uzupełnione w zakreślonym terminie. Przechodząc do merytorycznej weryfikacji wniosku, podkreślić należy, że przy ocenie, czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem nie jest możliwe przywrócenie terminu, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. W niniejszej sprawie jako okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca uzasadnia odebraniem przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi przez jej ojca, który mylnie poinformował ją o dacie odbioru przesyłki. Ze znajdującego się w aktach sądowych sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru (karta nr 13 akt sądowych sprawy) wynika, że odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi wraz ze stosownym pouczeniem został doręczony W. C. – dorosłemu domownikowi (ojcu). Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a., jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma. Status dorosłego domownika ma pełnoletni krewny lub powinowaty zamieszkujący wraz z adresatem pisma w jednym mieszkaniu lub domu, niezależnie od tego, czy prowadzi z adresatem wspólne gospodarstwo domowe. Okoliczność, że osoba, której wręczono pismo za pokwitowaniem, poinformowała adresata o mylnej dacie odbioru, nie ma wpływu na skuteczność doręczenia. Z faktu podjęcia pisma przez dorosłego domownika i złożenia przez niego podpisu na potwierdzeniu odbioru wynika domniemanie podjęcia się przez tę osobę oddania pisma adresatowi. W niniejszej sprawie skarżąca w żaden sposób nie wykazała, w szczególności nie przedstawiła dokumentacji medycznej stwierdzającej, iż u jej ojca, który pokwitował w dniu 19 czerwca 2018 r. odbiór korespondencji sądowej, występowały w tej dacie zaburzenia w funkcjonowaniu intelektualnym uniemożliwiającym zrealizowanie obowiązku przekazania korespondencji adresatowi wraz z informacją o dacie jej odbioru. Co więcej, lektura akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, że w toku postępowania administracyjnego ojciec skarżącej odbierał wszelką korespondencję adresowaną do córki. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak sentencji postanowienia.