II SA/Wr 307/11
WyrokWSA we Wrocławiu2011-07-28
Skład orzekający: Alicja Palus, Halina Kremis, Julia Szczygielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniową lub/i usługową spełnia przesłankę przeznaczenia pod zabudowę mieszkaniową, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, umożliwiającą przekształcenie tego prawa w prawo własności?Ratio decidendi
Nieruchomość, która zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową lub/i usługową, spełnia przesłankę przeznaczenia pod zabudowę mieszkaniową wymaganą przez art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Samo współistnienie funkcji usługowej nie wyklucza możliwości przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, zwłaszcza gdy funkcja mieszkaniowa jest wskazana jako priorytetowa lub równorzędna.Stan faktyczny
Skarżący B.F. i S.F. domagali się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej w prawo własności. Organ I instancji (Prezydent Miasta L.) odmówił, a organ II instancji (Wojewoda D.) utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że nieruchomość, przeznaczona w planie miejscowym pod zabudowę mieszkaniową lub/i usługową, nie spełnia wymogu przeznaczenia wyłącznie pod zabudowę mieszkaniową. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody D. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta L., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania od Wojewody D. na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia NSA Julia Szczygielska – spr. Protokolant asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 lipca 2011 r. sprawy ze skargi B.F. i S.F. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżących kwotę 200,00 zł (słownie: dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art.1 ust.1 i art.3 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. z 2005 r. Nr 175, poz. 1459 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania B.F. i S.F. od decyzji Prezydenta Miasta L. nr [...] z dnia [...] r. odmawiającej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w L., przy ulicy [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka numer 88, AM - 1, obręb S.M., o powierzchni 0,2186 ha, dla której w Sądzie Rejonowym w L. VI Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta numer [...] Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta L..
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Prezydent Miasta L., po rozpatrzeniu żądania B.F. i S.F. z dnia 12 lutego 2009 r., w sprawie przekształcenia przysługującego im prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, nieruchomości gruntowej, położonej w L., przy ul. [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr 88, AM - 1, obręb S.M., o powierzchni 0,2186 ha, w/w decyzją nr [...] z dnia [...] r., odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności opisanej wyżej nieruchomości gruntowej, pouczając iż strony niezadowolone z rozstrzygnięcia mogą w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania złożyć odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L..
Od w/w decyzji wnioskodawcy wnieśli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., które to postanowieniem nr [...], z dnia 27 sierpnia 2010 r. działając w oparciu o art. 65 § 1 k.p.a przekazało odwołanie B.F. i S.F. Wojewodzie D. jako organowi właściwemu w sprawie.
W odwołaniu wnioskodawcy stwierdzają że powołanie się w uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta L. na rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. odmawiającego zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego z płaconych dotychczas przez użytkowników wieczystych 3% na 1% nie ma nic wspólnego z ich żądaniem przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Ponadto wskazują na orzeczenia sądów administracyjnych, z których ich zdaniem wynika, że spełniają niezbędne warunki określone w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, bowiem w dniu jej wejścia w życie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który dla objętej niniejszym wnioskiem nieruchomości wskazywał na cel mieszkalny i mieszkalno-usługowy.
Wojewoda D. nie uwzględnił wniesionego odwołania stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego. Organ I instancji rozpatrzył materiał dowodowy jednak błędnie przyjął, że odmowa zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości stanowi pośrednio podstawę do odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w trybie przepisów ustawy z 29 lipca 2005 r. W tym zakresie argumenty podniesione w odwołaniu Państwa F. znalazły uzasadnienie.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że podstawę prawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. z 2005r. Nr 175, poz.1459 ze zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 1 powyższej ustawy osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych, mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Jak wynika z powyższych przepisów, uprawnienie to dotyczy również osób będących użytkownikami wieczystymi nieruchomości niezabudowanych, a jedynie przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową lub garażową.
Z formalno-prawnego punktu widzenia zasadniczą rzeczą w rozpatrywanej sprawie jest ustalenie, czy uprawnienie użytkowników wieczystych nieruchomości, będącej przedmiotem postępowania, spełnia przesłanki zawarte w art. 1 ust. 1 oraz potwierdzenie przeznaczenia nieruchomości niezabudowanej na cele określone w powyższym przepisie. Zarówno prawo użytkowania wieczystego, jak i przeznaczenie nieruchomości na cele mieszkalne lub zabudowę garażową musiało istnieć w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 13 października 2005 r, co w niniejszym przypadku miało miejsce.
W uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta L. czytamy między innymi, że w dniu 13 grudnia 1996 r. użytkowanie wieczyste gruntu położonego w L. przy ul. [...] oznaczonego jako działka nr 88 wraz z prawem własności znajdujących się na tym gruncie budynków i budowli, nabyli Państwo F., którzy w 1999 roku uzyskali zgodę na rozbiórkę posadowionych na przedmiotowej działce budynków i budowli.
W roku 2009 Państwo F. zwrócili się najpierw do Prezydenta Miasta L. o zmianę stawki procentowej z płaconych dotychczas 3% na 1%, uzyskując decyzję odmowną. Następnie odwołali się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., a po niekorzystnym dla nich rozstrzygnięciu złożyli sprzeciw do Sądu Rejonowego w L., który oddalił ich wniosek.
W dalszej części uzasadnienia odmownej decyzji z dnia 6 lipca 2010 r. wskazano, iż "intencją oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste przez pierwotnego właściciela było realizowanie na tym terenie funkcji usługowej zgodnie z przeznaczeniem obiektów tam posadowionych oraz nałożonej stawki 3% opłaty od wartości nieruchomości za użytkowanie wieczyste", co nie znajduje żadnego potwierdzenia w załączonej do akt sprawy kserokopii aktu notarialnego Rep. numer [...] z dnia 13 grudnia 1996 r.
Zdaniem Wojewody D. w niniejszej sprawie nienależycie zbadano materiał dowodowy, bowiem w przekazanych przez organ I instancji aktach brak jest wypisu z planu zagospodarowania przestrzennego przedmiotowego gruntu nie wspominając już o braku części graficznej planu, dotyczącej planowanej zabudowy przy ul. [...]. W tym zakresie Wojewoda D. przeprowadził postępowanie uzupełniające i wyjaśniające. Wystąpił o wydanie w przedmiotowej sprawie opinii prawnej oraz o wyjaśnienie zapisów planistycznych. Analiza treści ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wskazuje, iż przede wszystkim nie definiuje, co należy rozumieć przez zamieszczony w jej art. 1 ust. 1 zwrot "nieruchomości (...) przeznaczone pod tego rodzaju zabudowę (mieszkaniową bądź garażową)". Tym samym, ustalając znaczenie tego zwrotu, odwołać się należy do przepisów zamieszczonych w innych aktach prawnych, a w szczególności ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Stosownie do art. 4 ust. 1 tej ustawy, ustalenie przeznaczenia terenu (...) następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 15 powołanej wyżej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. wynika, iż w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego określa się obowiązkowo m. in. przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu. W myśl natomiast art. 20 plan zagospodarowania przestrzennego składa się z części tekstowej i graficznej. Zgodnie z załącznikiem Nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587) w części graficznej planu miejscowego tereny zabudowy mieszkaniowej mają oznaczenie literowe MN oraz MW, natomiast oznaczenie cyfrowe określa wiodącą funkcję przeznaczenia tego terenu.
W kontrolowanym postępowaniu w dacie wejścia w życie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności dla terenu objętego wnioskiem skarżących obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej L. z dnia 26 kwietnia 2004 r. Stosownie do zapisów Uchwały z dnia 26 kwietnia 2004 r. - § 21 planu, działka oznaczona geodezyjnie numerem 88 oznaczona została symbolem 6MW,U, co jak wyjaśniono oznacza:
▪ Niezabudowana - w stanie istniejącym - działka nr 88, przeznaczona jest pod projektowaną zabudowę mieszkalną lub/i usługową;
Nieprzekraczalną linię zabudowy od strony ul. [...] ustalono w rysunku planu. Nie ogranicza się wskaźnika zabudowy działki, wymagając jednak zapewnienie miejsc postojowych dla samochodów osobowych mieszkańców lub/i pracowników i użytkowników usług, przy zachowaniu wskaźników:
1) dla zabudowy mieszkaniowej - 1,5 mp na 1 mieszkanie
2) dla administracji i handlu - 1 mp na 40 m² powierzchni użytkowej
3) dla gastronomii – 1 mp na 8 m2 powierzchni sali konsumpcyjnej.
▪ Ustala się wysokość projektowanej zabudowy - cztery kondygnacje; kształt dachu i kierunek kalenicy - jak w kamienicach istniejących przy ul. [...].
▪ Dopuszcza się realizację max. dwukondygnacyjnej zabudowy oficynowej, z zastrzeżeniem ust. 5.
▪ Klony i brzozy rosnące na nieruchomości - do zachowania.
▪ Ustala się warunek realizacji nowych nasadzeń ozdobnej zieleni wysokiej od strony ulicy.
▪ Dopuszcza się powiększenie nieruchomości poprzez przyłączenie działki nr 87.
▪ Obsługa komunikacyjna - od strony ul. [...].
▪ Istniejąca sieć teletechniczna przebiegająca przez podwórza - dopuszcza do zachowania, z warunkiem przedłożenia odcinka kolidującego z proj. zabudową na działce nr 92.
Na rysunku powyższego planu zagospodarowania przestrzennego cała działka nr 88 oznaczona jest symbolem 6 MW,U.
W ocenie Wojewody zastosowany zapis ,,,i/lub" wskazuje, iż w stosunku do nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr 88 funkcje podstawowe - mieszkaniowa i usługowa - stosowane mogą być zarówno łącznie jak i alternatywnie, tj. w sposób dający możliwość wyboru między dwiema możliwościami. Oznacza to, iż na terenie tym jako podstawowe należy jako równorzędne traktować następujące funkcje:
- mieszkaniową - jako wyłączne przeznaczenie,
- usługową - jako wyłączne przeznaczenie,
- mieszkaniową - usługową.
Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, iż § 21 tekstu planu w żaden sposób nie wskazuje, by któraś z wymienionych tam funkcji była podstawową, a pozostałe uzupełniającymi (bądź dopuszczalnymi), jak czyni w innych przepisach uchwały (vide: §23 ust. 1 tekstu regulujący przeznaczenie terenu oznaczonego jako 8MW,U). Zatem żadna z funkcji terenu oznaczonego symbolem 6MW,U nie może być traktowana jedynie jako uzupełniająca bądź dopuszczalna, a co za tym idzie wszystkie wskazane funkcje są równorzędnymi podstawowym funkcjami.
Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, iż działka nr 88 może zostać zabudowana zarówno zabudową wyłącznie mieszkaniową, zabudową mieszaną mieszkaniowo - usługową jak i zabudową tylko usługową. W związku z tym należy stwierdzić, że na podstawie tekstu i rysunku planu nie jest możliwe wskazanie funkcji wiodącej. Jej wskazanie może nastąpić dopiero na etapie realizacji obiektów budowlanych na nieruchomości.
Stanowisko, że podstawą rozstrzygnięcia powinna być szczegółowa analiza istniejącego w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. planu zagospodarowania przestrzennego, w sprawach, w których mamy do czynienia z gruntem niezabudowanym, a przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową i/lub garażową znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (Wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 listopada 2008 r. II SA/Sz 923/08; Wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 17 października 2007 r. II SA/Bd 609/2007).
W niniejszej sprawie ustalenia planu, wskazują na istnienie możliwości alternatywnej zabudowy, natomiast w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wskazuje, że nieruchomość musi być przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową. Funkcja usługowa wyklucza przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Przyjęcie, iż opisana sytuacja prowadzi do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności mogłoby prowadzić do ominięcia prawa.
Ujawnione nieścisłości przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania nie spowodowały jednak konieczności uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia bowiem niezbędne postępowanie zostało przeprowadzone w trakcie postępowania odwoławczego.
W wyniku przeprowadzonego przez organ odwoławczy ponownego postępowania w niniejszej sprawie, po dokonaniu weryfikacji prawidłowości przeprowadzonego postępowania administracyjnego przez Prezydenta L., a także po rozważeniu zarzutów wyartykułowanych w odwołaniu skarżących, organ II instancji uznał, iż brak jest podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, albowiem pomimo stwierdzonych nieprawidłowości decyzja z dnia 6 lipca 2010 r. nie narusza przepisów prawa materialnego, a jedynie jej uzasadnienie jest błędne. Mając na uwadze ustalenia, orzeczono jak wyżej.
Skargę do Sądu na opisaną wyżej decyzję Wojewody D. wnieśli B.F. i S.F.. Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2005 roku Nr 175, poz. 1459 ze zm.)
2) przepisów prawa procesowego, poprzez naruszenie art. 75 § 1 oraz 77 § 1 k.p.a.
Mając na względzie wskazane zarzuty wnieśli o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji Prezydenta Miasta L.
2) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych
3) przeprowadzenie dodatkowego dowodu z dokumentu załączonego do niniejszej skargi.
Zdaniem skarżących nie można zgodzić się z zaskarżonym rozstrzygnięciem, a to z tego przede wszystkim względu, że przepis art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie definiuje, co należy rozumieć przez zwrot "nieruchomości (...) przeznaczone pod tego rodzaju zabudowę (mieszkaniową bądź garażową)". Dlatego do wykładni tego zwrotu trzeba podchodzić ostrożnie. Tym samym ustalając znaczenie tego zwrotu odwołać się należy do przepisów zamieszczonych w innych aktach prawnych, a w szczególności ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003 r. Nr 80 poz. 717 ze zm.). Zdaniem skarżących bez znaczenia pozostaje również kwestia celu dla którego wprowadzona została ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, jakim bez wątpienia było umożliwienie maksymalnie dużej liczbie użytkowników wieczystych osiągnięcia stabilizacji sytuacji prawnej przez stanie się właścicielem nieruchomości. Dlatego kwestionują posłużenie się przez Wojewodę D. pojęciem funkcji wiodącej nieruchomości jako nie istniejącym w przepisach prawa. Tego rodzaju wykładnia nie może być uznana za prawidłową.
Nadto zarzucili, że przywołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyroki sądów administracyjnych są nieadekwatne do ich sytuacji, ponieważ w tamtych sprawach wyraźnie zostało udowodnione, że nieruchomości były przeznaczone w przeważającej części jeśli nie całkowicie na zabudowę usługową. Tymczasem ich nieruchomość odwrotnie, ma w przeważającej części przeznaczenie mieszkaniowe.
Poza tym zwrócić należy, zdaniem skarżących uwagę na fakt, że w planie zagospodarowania przestrzennego został użyty oprócz alternatywy nierozłącznej "lub" także spójnik "i" (...pod projektowaną zabudowę mieszkalną lub/i usługową). To zaś oznacza, że Wojewoda Dolnośląski przyjął tylko jedną z możliwych interpretacji zapisu planu uznając, że zapis ten jest alternatywny a to w następstwie oznacza, że funkcja mieszkaniowa może być wykluczona. Tymczasem istnieje też druga interpretacja i to poparta innymi dowodami, że funkcja mieszkaniowa ma być realizowana łącznie (spójnik "i") z funkcją usługową przy czym z uwagi na to, że w zapisie planu zagospodarowania funkcja mieszkaniowa występuje na pierwszym miejscu przyjąć trzeba, że nie jest możliwe właśnie wykluczenie w ogóle funkcji mieszkaniowej. Dodatkowo tę interpretacji wspiera dokument władz miasta pod nazwą "Strategia rozwoju miasta L. na lata 2004-2014" przyjęty uchwałą Rady Miejskiej w dniu 29 marca 2004 roku nr [...] w której dla rejonu ulicy [...] w L. przewidziana jest ,,przewaga zabudowy wielorodzinnej z uzupełniającą funkcją usługową i administracyjną - projektowana zabudowa plombowa" (wydruk ze strony internetowej Urzędu Miasta L. dot. "Strategii rozwoju miasta L. na lata 2004-2014").
Z powyższych względów – w ocenie skarżących - Wojewoda D. nie przeprowadził wnikliwego postępowania dowodowego, nie zebrał pełnego materiału dowodowego ani nie - dopuścił innych dowodów mających wyjaśnić charakter przeznaczenia ww. nieruchomości. Dlatego zdaniem skarżących decyzja ta jak również poprzedzająca decyzja Prezydenta Miasta L. powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. 153, poz. 1269 ze zm./ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwaną dalej p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a.. Dokonując kontroli legalności podjętych w niniejszej sprawie decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy w tak zakreślonych ramach Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co powoduje, iż decyzje te podlegają usunięciu z obrotu prawnego.
Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości /Dz.U. Nr 175, poz.1459 ze zm./, a zwłaszcza art. 1 ust. 1 tejże ustawy, który stanowi, że osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. W przepisie tym określony został zatem zarówno zakres podmiotowy, jak i zakres przedmiotowy unormowanego nim przekształcenia.
Niesporna jest w sprawie pierwsza przesłanka przywołanej wyżej normy prawnej dotycząca posiadania przez skarżących statusu użytkownika wieczystego nieruchomości będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania w dniu wejścia w życie tj. 13 października 2005r. w/w ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Poza sporem jest także, że objęta wnioskiem przedmiotowa nieruchomość była w tej dacie niezabudowana oraz, że nie była ona nieruchomością rolną, bowiem zgodnie z obowiązującym planem miejscowym, uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej L. z dnia 26 kwietnia 2004r., Nr [...] wchodziła ona w skład terenu oznaczonego symbolem MW,U – przeznaczonego pod zabudowę mieszkalną lub/i usługową.
Kwestią sporną jest natomiast, czy powyższa nieruchomość spełnia przesłanki przedmiotowe określone w art.1 ust.1 ustawy o przekształceniu, a konkretnie czy jest nieruchomością przeznaczoną pod zabudowę mieszkaniową lub zabudowę garażami..
Trafnie zauważył organ odwoławczy, że ustawa z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie zawiera ustawowej definicji, co należy rozumieć przez sformułowanie: " przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową lub zabudowę garażami". W tej sytuacji przy ustalaniu, czy nieruchomość oddana w użytkowanie wieczyste jest przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową bądź pod zabudowę garażami, należy kierować się treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w chwili wejścia w życie ustawy, a więc w dniu 13 października 2005 r. Zgodnie bowiem z art.4 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. Nr 80, poz.717 ze zm./, ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który to zaś plan zgodnie z art.14 ust.8 jest aktem prawa miejscowego.
Jak to już wyżej Sąd zauważył, przedmiotowa nieruchomość położona w L. przy ul. [...], oznaczona jako działka numer 88, AM -1 obręb S.M., o powierzchni 0,2186 ha ujęta została w § 21 tekstu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w rejonie ul. [...] w L. - uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia 26 kwietnia 2004r., zgodnie z którym, cyt.: " Niezabudowana – w stanie istniejącym – działka nr 88, przeznaczona jest pod projektowaną zabudowę mieszkaniową lub/i usługową " /ust.1/.
Z powyższych zapisów niewątpliwie zatem wynika, że nieruchomość objęta wnioskiem skarżących przeznaczono w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego również pod zabudowę mieszkalną, czyli tak jak wymaga tego hipoteza normy zawartej w cyt. wyżej art.1 ust.1 ustawy o przekształceniu.
W tym stanie faktycznym i prawnym – wbrew stanowisku organów, żądanie skarżących przekształcenia użytkowania wieczystego owej nieruchomości w prawo własności nie może być uznane za bezpodstawne.
Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego, że brak możliwości wskazania funkcji wiodącej, gdy zaś obok funkcji mieszkaniowej ustalono również funkcję usługową, wyklucza przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Choć można zgodzić się z organem odwoławczym, że cyt. wyżej zapis miejscowego planu w sposób równorzędny traktuje przeznaczenie przedmiotowego terenu tak pod zabudowę mieszkaniowa, jak i pod zabudowę usługową, to można też przyjąć, że skoro na pierwszym miejscu jest umieszczony symbol przeznaczenia MW, to wskazywać mogłoby to, że to jest to przeznaczenie priorytetowe.
Jednakże istotne jest przy tym, że z cyt. wyżej przepisu art.1 ust.1 ustawy o przekształceniu wynika, iż jedynym warunkiem owego przekształcenia jest przeznaczenie nieruchomości pod zabudowę mieszkaniową i taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Gdyby intencją ustawodawcy było ograniczenie prawa przekształcenia użytkowania wieczystego do nieruchomości wyłącznie /jedynie/ przeznaczonych na cele mieszkaniowe, to zamiar ten zostałby wyrażony wprost, poprzez chociażby podanie kryteriów dotyczącego stopnia zabudowy mieszkaniowej /por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 stycznia 2009r., sygn.akt II S.A./Sz 923/08/.
Zważywszy na to co zostało powiedziane powyżej, uznać należy, że organy dopuściły się naruszenia prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, czego konsekwencją jest uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit." a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na podstawie art. 152 w/w ustawy orzeczono jak w punkcie II sentencji. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 200 cytowanej wyżej ustawy,
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracyjny winny uwzględnić poczynione przez Sąd uwagi, w szczególności zaś wziąć pod uwagę przeznaczenie spornej nieruchomości wynikające z aktu prawa miejscowego, a także mieć na uwadze dokonaną w dniu 28 lipca 2011r. nowelizację omawianej ustawy ustawą z dnia 28 lipca 2011r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych ustaw. Zgodnie z art.2 pkt.1 lit. a tejże ustawy, art.1 ust.1 ustawy dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości – otrzymał następujące brzmienie: "Osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności." (por. www.sejm.gov.pl/prace/2011r/pos.097z.htm ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło