II SA/Wr 310/04
WyrokWSA we Wrocławiu2006-02-21
Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Halina Kremis, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy odrzucająca zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dotycząca przebiegu drogi przez działkę skarżącej oraz uwzględnienia w planie nieprawomocnego pozwolenia na budowę, narusza prawo?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała rady gminy odrzucająca zarzuty do projektu planu zagospodarowania przestrzennego była zgodna z prawem. Uzasadnienie uchwały w sposób dostateczny wyjaśniło celowość przyjętych ustaleń, w tym rozwiązania komunikacyjnego, a także wykazało niemożność uwzględnienia zarzutów dotyczących pozwolenia na budowę. Sąd podkreślił, że ograniczenie prawa własności, będące konsekwencją realizacji zamierzeń planistycznych, nie narusza jego istoty, a interes prawny skarżącej nie został naruszony przez zapisy dotyczące działek, które nie są jej własnością.Stan faktyczny
Skarżąca M.K. wniosła zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując m.in. przebieg projektowanej drogi przez jej działkę oraz uwzględnienie w planie nieprawomocnego pozwolenia na budowę. Rada Miejska W. odrzuciła te zarzuty uchwałą, wskazując na celowość przyjętych rozwiązań komunikacyjnych i prawną zasadność uwzględnienia pozwolenia na budowę. Skarżąca zaskarżyła uchwałę do WSA, zarzucając naruszenie prawa i słusznego interesu prawnego. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Sędzia NSA Halina Kremis, Asesor WSA Alicja Palus /sprawozdawca/, Protokolant Izabela Krajewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2006r. sprawy ze skargi M.K. na uchwałę Rady Miejskiej W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru rozwoju O. [...] oddala skargę.
Rada Miejska W. podjęła w dniu [...] uchwałę Nr [...]/zmienioną uchwałą z dnia [...]Nr [...]w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru rozwoju O. [...].
Po upływie okresu wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu M. K. zgłosiła zarzuty do ustaw przyjętych w wyłożonym projekcie planu.
W piśmie formułującym zarzuty M. K. wskazała na nieprawidłowość następujących ustaleń: uwzględnienie w projekcie planu pozwolenia na budowę nr [...]z dnia [...]zaskarżonego do Naczelnego Sądu Administracyjnego; niezgodność części opisowej /projektu uchwały/ dla terenu [...]z częścią graficzną projektu planu, gdyż nie odzwierciedla zgodności z w/w pozwoleniem na budowę; nieuwzględnienie w projekcie planu przedłużenia ul. M. do ul. J. mimo, że wariant ten był akceptowany przez Zarząd Miasta, przyjęcie w projekcie planu pozwolenia na budowę, które nie jest prawomocne i zgodne z ekofizjologią i wytycznymi konserwatorskimi; zaproponowany w projekcie planu podział działki nr [...], której jest właścicielką, łącznie z działką nr [...]i zasadę ich obsługi komunikacyjnej ulicą dojazdową [...] oraz szerokość tej ulicy.
Rada Miejska W. uchwałą Nr [...]z dnia [...] podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym /t.j. Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 159 z późn. zm./ oraz art. 24 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm./ w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. Nr 80, poz. 717/ odrzuciła zarzut wniesiony przez Ma. K. do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru rozwoju O. [...].
W uzasadnieniu tego aktu Rada Miejska opisała czynności podjęte dotychczas w ramach uruchomionej procedury planistycznej, a następnie wyjaśniła, że podstawowym celem sporządzonego projektu planu było przygotowanie terenów dla rozwoju zabudowy mieszkaniowej i działalności z nią związanej wraz z układem wewnętrznych powiązań komunikacji lokalnej i infrastrukturą, niezbędnych dla prawidłowej obsługi i funkcjonowania obszaru rozwoju O. [...] oraz wykształcenie pieszo-spacerowych powiązań tej części osiedla z zielonym K. K. ciągnącym się wzdłuż rzeki Ś. i S. O.
W toku prac planistycznych przygotowano dwa warianty projektu planu, przy czym do wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu wybrano wariant II ze względu na stan prawny ukształtowany decyzją Wojewody D. Nr [...]z dnia [...]. /wydanej po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2002r. sygn. akt II SA/Wr 1159/2001/, utrzymującej w mocy pozwolenie na budowę nr [...]z dnia [...], co skutkowało koniecznością uwzględnienia lokalizacji trzech zespołów budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażem podziemnym na działkach nr [...]i [...]/dawniej nr [...] i nr [...]/ zgodnie ze wskazanym pozwoleniem.
W wariancie II projektu planu przewidziano przedłużenie ulicy M. tylko do granicy działki nr [...], a jako jej kontynuację jedynie ciąg pieszo-spacerowy biegnący wzdłuż północnej granicy działki nr [...]i łączący tę część osiedla ze s. O. i zielonym K. K.. Ciąg ten nie jest wskazany do realizacji lokalnego celu publicznego, a wyznaczony został jedynie liniami wewnętrznego podziału w granicach terenu oznaczonego na rysunku projektu planu symbolem [...], stanowiącego własność "A" Sp. z o. o., co w żadnej mierze nie oznacza, że ma być publicznie dostępny /tylko właściciel terenu może zadecydować o jego dostępności np. w określonych godzinach/.
Rada Miejska wskazała następnie, że zarówno w projekcie uchwały, jak i na rysunku projektu planu przywołane jest pozwolenia na budowę nr [...]z dnia [...]. Jedyna niezgodność dotyczy poszerzenia ulicy dojazdowej oznaczonej na rysunku planu symbolem [...]kosztem działek będących własnością spółki "A.".
Poszerzenie ulicy do minimalnej szerokości 10 m w liniach rozgraniczających jest niezbędne i wymagane warunkami technicznymi, jakim powinny opowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, określonymi w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. /Dz.U. Nr 43, poz. 430/.
Rada Miejska podkreśliła również, że oczekiwanie społeczne na uchwalenie przedmiotowego planu jest ogromne, a dokonany wybór wariantu projektu planu jest optymalny i kompromisowy dla wszystkich zainteresowanych właścicieli nieruchomości.
W dalszej części uzasadnienia Rada Miejska wyjaśniła, że w projekcie planu zarówno na rysunku jak i w § 26 ust. 1 projektu uchwały zapisano: "zabudowa mieszkaniowa zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę nr [...]z dnia [...] utrzymanym w mocy przez Wojewodę D. decyzją Nr [...] z dnia [...] po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2002r. sygn. akt II SA/Wr 1159/2001" i tylko ten rodzaj zabudowy może być na przedmiotowym terenie zrealizowany. W przypadku niezrealizowania powyższego pozwolenia z uwagi na wygaśnięcie wymagane będzie sporządzenie dla tego terenu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w pełnej procedurze formalno-prawnej.
Zgodnie z wytycznymi Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy W. jak i wnioskami konserwatorskimi do planu oraz społecznymi oczekiwaniami ta część osiedla powinna być Z. P. W., gdzie 50% terenu przeznacza się pod zieleń, a rodzaj zabudowy powinien charakterem i gabarytem nawiązywać do zabudowy starej części O. tj. zabudowy jednorodzinnej w układzie wolnostojącym, bliźniaczym lub szeregowym o wysokości oscylującej między 9 a 11 m. W związku z powyższym projekt planu w tym obszarze osiedla O. nie przewiduje zabudowy wielorodzinnej w żadnej formie, poza wcześniej wymienionym pozwoleniem.
Projekt planu ustala, że działka nr [...]łącznie z działką bezpośrednio przyległą nr [...]będą w całości przeznaczone pod zabudowę jednorodzinną w układzie szeregowym /symbol strefy na rysunku projektu planu – [...]/. Zabudowa ta obsługiwana będzie ulicą dojazdową [...]o szerokości 12 m w liniach rozgraniczających.
Jej szerokość ustalona została zgodnie z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, jak również z uwagi na wymóg prawidłowego strefowania uzbrojenia podziemnego.
Połączenie działki nr [...]z działką nr [...]i uzależnienie dojazdu do tych działek wyłącznie od ulicy [...]jest wynikiem przeprowadzonej analizy komunikacyjnej dla tego rejonu osiedla oraz szeregu wariantów możliwości podziału tego terenu /t.j. strefy na rysunku projektu planu oznaczonej symbolem [...]/ na działki budowlane, jak również zapisami Studium, które reguluje zasady zagospodarowania i minimalne wielkości działek w zabudowie jednorodzinnej. /Studium przyjęto uchwałą Rady Miejskiej W. Nr [...]z dnia [...] ze zmianą przyjętą uchwałą Nr [...]z dnia [...]/.
Na podstawie analiz przeprowadzonych przez Biuro Rozwoju W., związanych z pracami nad projektem planu przyjęto układ komunikacyjny, w którym projektowana ulica oznaczona na rysunku projektu planu symbolem [...]docelowo ma stać się ulicą dojazdową typu alejowego o szerokości w liniach rozgraniczających 12 m i 2 chodnikami oraz szpalerami drzew po obu stronach jezdni. Stanowi ona połączenie projektowanego układu wewnątrzosiedlowego z ul. J., co gwarantuje poprawną obsługę komunikacyjną i funkcjonalną tego obszaru. Niezrealizowanie ulicy [...]o powyższych parametrach spowodowałoby nadmierne obciążenie ruchem samochodowym niektórych odcinków ulic /oznaczonych na rysunku projektu planu symbolami [...]i [...]/, połączonych z nowoprojektowanym Łącznikiem Międzydzielnicowym K.-P. /symbol na rysunku projektu planu [...]/, nieprzystosowanych do obsługi intensywnych ruchów międzyosiedlowych. Spowodowałoby to zwiększenie uciążliwości związanej z ruchem samochodowym dla mieszkańców, których posesje znajdują się w sąsiedztwie tychże ulic. Ponadto brak jakiegokolwiek połączenia tej części osiedla z ul. J. doprowadziłoby do sytuacji, w której mieszkańcy będą zmuszeni do jazdy okrężnej, co jest nieekonomiczne i stałoby się dla nich bardzo uciążliwe.
W przypadku działki nr [...], która jest pozbawiona jakiegokolwiek dostępu do ulicy publicznej, brak ulicy oznaczonej na rysunku projektu planu symbolem [...] uniemożliwi jej podział na działki budowlane. Dopuszczenie natomiast obsługi komunikacyjnej od ulicy oznaczonej na rysunku projektu planu symbolem [...]umożliwiałoby jedynie wydzielenie jednej działki budowlanej od strony tejże ulicy, bowiem w sporządzonym projekcie planu działka nr [...]nie przylega do ulicy J. /oznaczonej na rysunku projektu planu symbolem [...]/. W związku z powyższym działka nr [...]w sporządzonym projekcie planu nie mogłaby być podzielona na działki budowlane samodzielnie. W przypadku natomiast działki nr [...]brak ulicy oznaczonej symbolem [...]oraz dopuszczenie obsługi komunikacyjnej od ulic oznaczonych symbolami [...]i [...]skutkowały samodzielnym wybudowaniem układu komunikacyjnego w obrębie nieruchomości przez właściciela tejże nieruchomości ewentualnie przyszłych nabywców działek budowlanych. Ulica taka nie znalazłaby się pod zarządem Zarządu Dróg i Komunikacji i nie byłaby celem publicznym, a utrzymanie jej i konserwacja należałyby do właścicieli, względnie właścicieli poszczególnych działek budowlanych. Powoływane wcześniej rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie określa minimalną szerokość ulicy klasy technicznej dojazdowej nr 10 m w liniach rozgraniczających, a przyjęcie mniejszej szerokości jest możliwe w przypadku, kiedy ulica staje się ulicą wewnętrzną niepubliczną pod zarządem właściciela działki, a wówczas utrzymanie i konserwacja jest obowiązkiem właściciela.
W projekcie planu szerokość ulicy oznaczonej na rysunku projektu planu symbolem [...] ustalono w liniach rozgraniczających ma 12 m. Taka szerokość wynika m.in. z normatywnych wymiarów elementów znajdujących się w pasie drogowym /obustronne chodniki i szpalery drzew oraz jezdnia/ i zapewnia ich prawidłowe usytuowanie.
Szerokość ulicy została również ustalona ze względu na prawidłowe strefowanie związane z usytuowaniem urządzeń i instalacji podziemnego uzbrojenia, tak aby ich prowadzenie było możliwe w liniach rozgraniczających ulicy, co jest wymogiem powoływanego rozporządzenia /§ 40 pkt 8/, rygorystycznie przestrzeganym przez Zarządcę Dróg.
Ponadto uzasadniając uchwałę Rada Gminy wskazała również, że głównym zadaniem gminy w sporządzonych planach miejscowych jest ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu, ale nie można uzyskać prawidłowego zagospodarowania obszaru i ładu przestrzennego przy absolutnym uwzględnieniu prawa własności. Projektowanie wyłącznie w zależności od prawa własności jest niezgodne z wymogami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Projekt planu rozważał kilka wariantów rozwiązań przestrzennych dla tego rejonu – wybrane zostało rozwiązanie optymalne nie tylko pod względem kompozycyjnym i przestrzennym, ale również ekonomicznym. Przy scalaniu dwóch działek nr [...]i [...]i zaproponowanej jednej obsługującej te działki ulicy dojazdowej oznaczonej na rysunku projektu planu symbolem [...]można uzyskać najbardziej ekonomiczne i prawidłowe rozwiązanie przestrzenne, którym w tym przypadku było 14 działek jednorodzinnych w układzie wolnostojącym.
W zakończeniu uzasadnienia Rada Miejska ponownie stwierdziła, że rozwiązaniem przyjętym w projekcie planu dokonała trudnego wyboru między interesem publicznym, a interesem indywidualnym.
Opisana powyżej uchwała została zaskarżona przez M. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W petitum skargi M. K. zarzuciła zaskarżonej uchwale naruszenie prawa poprzez nieuwzględnienie w niej słusznego interesu prawnego skarżącej wobec nierozważenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności tj. naruszenie art. 77 kpa oraz wewnętrzną niespójność planu i wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały.
W uzasadnieniu skargi M. K. wyjaśniła, że podtrzymuje swoją argumentację przedstawioną w szczególności w zarzucie dotyczącym projektu umiejscowienia zespołu trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażem podziemnym na działce nr [...] i [...]. Wyjaśniła przy tym, że interes prawny wynika z prawa własności działki nr [...], obręb O., przylegającej do planowanej inwestycji wzdłuż 180 m granicy.
W dalszej części uzasadnienia skarżąca zarzuciła posługiwanie się w projekcie planu pozwoleniem na budowę nr [...]z dnia [...]. w sposób niezgodny z prawdą oraz zakwestionowała legalność przyjętych w projekcie planu rozwiązań komunikacyjnych.
W piśmie uzupełniającym skargę wniesionym do Sądu w dniu [...] /oznaczonym jako pismo wyjaśniające/ M. K. oświadczyła, że w skardze podtrzymany został tylko zarzut dotyczący projektu umiejscowienia zespołu trzech budynków mieszkalnych, wielorodzinnych z garażem podziemnym na działce [...] i [...], obręb O..
W odpowiedzi na skargę zawartej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu [...]Rada Miejska W. wniosła o oddalenie skargi, podtrzymała stanowisko prezentowane w zaskarżonej uchwale, a w uzasadnieniu wniosku przedstawiła argumentację tożsamą w swej istocie z argumentacją powołaną w uzasadnieniu zaskarżonego aktu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych:
Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia wskazać przede wszystkim należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/.
W ten sposób sformułowane zostało przez ustawodawcę generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Wykonywana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej /art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270/, w tym także na uchwały podjęte na podstawie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Uchwała należąca do tej kategorii aktów była przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie, przy czym aspekt tej oceny ograniczony został do kontroli prawidłowości materialnej i formalnej zaskarżonego aktu.
Mając na względzie wskazane wcześniej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla uwzględnienia skargi, co skutkowało wydaniem orzeczenia na podstawie art. 151 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W rozpoznawanej sprawie Sąd zważył przede wszystkim, że stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie planu wyłożonym do publicznego wglądu. Tak skonstruowany przepis wskazuje, że przymiot strony w postępowaniu planistycznym kształtowany jest na innych zasadach aniżeli w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami postępowania administracyjnego. Wnoszący zarzut musi się wykazać nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także naruszeniem tego interesu lub uprawnienia, które jest przesłanką dopuszczalności zarzutu i umożliwia jego merytoryczną ocenę.
W niniejszej sprawie interes prawny M. K. niewątpliwie wynika z prawa własności działki /nr [...]/ położonej w obszarze objętym kwestionowanym projektem planu, a naruszenie interesu prawnego nastąpiło poprzez przyjęte w projekcie planu rozwiązanie komunikacyjne, w ramach którego przewidziana droga oznaczona symbolem [...]ma przebiegać przez grunt stanowiący własność skarżącej.
Wniesiony w ramach ustawowych uprawnień zarzut został odrzucony uchwałą stanowiącą obecnie przedmiot oceny Sądu.
Z dyspozycji art. 24 ust. 3 powoływanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że o uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy w drodze uchwały zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie to podlega wszystkim rygorom dotyczącym tego elementu strukturalnego indywidualnego aktu administracyjnego. Uzasadnienie faktyczne zatem powinno przedstawić sytuację faktyczną wnoszącego zarzut w takim zakresie, w jakim pozostaje ona w związku z treścią kwestionowanego projektu planu, natomiast uzasadnienie prawne winno przedstawić związek konkretnej sytuacji faktycznej z tymi normami prawnymi, które wyznaczały interes prawny lub uprawnienie danej osoby /osób/ i wyjaśnienie na tle tych norm dlaczego postanowiono uwzględnić albo nie uwzględnić danego zarzutu. Obowiązek zamieszczenia uzasadnienia faktycznego i prawnego o jakim mowa w art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jest w zasadzie jedynym środkiem dyscyplinującym radę gminy przy rozpatrywaniu zarzutów /np. wyrok NSA z dnia 3 listopada 1999r. sygn. akt IV SA 1638/98, Lex nr 48261/.
Istotne w sprawie jest również to, że gmina jako podstawowa jednostka samorządu terytorialnego posiada osobowość prawną; przysługuje jej prawo własności i inne prawa majątkowe, co wynika wprost z zapisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. /Dz.U. Nr 78, poz. 483/. Ponadto z art. 4 ust. 1 powoływanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że gmina posiada władztwo planistyczne i może samodzielnie decydować o sposobie zagospodarowania terenu, a ustawodawca kwalifikuje to uprawnienie jako zadanie własne tej jednostki samorządu terytorialnego. Prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w odniesieniu do wskazanego powyżej przepisu pogląd o nadaniu gminie poprzez jego treść prawa do autonomicznego decydowania o przeznaczeniu i zagospodarowaniu terenu nie zaprzeczał jednocześnie konieczności uwzględnienia racjonalności w działaniu gminy w tym zakresie, realizującej się w przyjmowaniu finalnych, optymalnych rozwiązań planistycznych. Podkreślono przy tym, że nie można zapisu art. 4 ust. 1 tej ustawy traktować jako legitymacji do szczególnego władztwa i nieograniczonej swobody w działaniach planistycznych, bowiem gminy w tych czynnościach są zobligowane do uwzględniania obowiązujących przepisów prawa w ramach nadrzędnej dyrektywy, sformułowanej w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W taki sposób już wcześniej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 9 czerwca 1995r. /sygn. akt IV SA 346/93, ONSA 1996r., nr 3 poz. 125/ stwierdzając, że: "mając wyłączną kompetencję do planowania miejscowego gmina może, pod warunkiem, że działa w granicach i na podstawie prawa samodzielnie kształtować sposób zagospodarowania obszaru podlegającego jej władztwu planistycznemu, jeżeli oczywiście władztwa tego nie nadużywa".
W prowadzonych w rozpoznawanej sprawie czynnościach Sąd uwzględnił również, że w art. 1 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zawierającym otwarty katalog wymagań, które w szczególności należy wziąć pod uwagę w opracowaniach dotyczących zagospodarowania przestrzennego, wskazane zostało w pkt 5 prawo własności.
Wymóg ten podporządkowany jest przepisowi art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jako gwarantującemu poszanowanie tego prawa, które jednak zgodnie z art. 64 ust. 3 ustawy zasadniczej – może być ograniczone pod warunkiem nienaruszania istoty własności.
W tej ostatniej kwestii natomiast Sąd Najwyższy wypowiedział się w wyroku z dnia 16 lipca 1980r. /CZP 45/80, OSPiKA 1981, nr 7-8, poz. 131/, w którym nawiązując do art. 140 k.c. stwierdził, że prawo własności jest "tym szczególnym prawem, które zapewnia właścicielowi dopuszczalną w danych warunkach pełnię uprawnień względem rzeczy. Choć przepis ten nie zdefiniował prawa własności przez wyczerpujące wyliczenie uprawnień właściciela, to jednak wyliczył uprawnienia zasadnicze, a przede wszystkim uprawnienia do korzystania z rzeczy oraz do rozporządzania nią".
Natomiast w wyroku z dnia 18 stycznia 2002r. /III RN 192/00, OSNAP 2002/15/346/, podjętym w sprawie dotyczącej odrzucenia zarzutu do projektu planu zagospodarowania przestrzennego dla części terenów miasta B., Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na istnienie zgodnych z prawem i zasadą proporcjonalności postanowień projektu planu ograniczających prawo własności nieruchomości, którym właściciel musi się podporządkować i stwierdził stanowczo, że nie każde ograniczenie prawa własności działaniami organu administracji publicznej narusza istotę tego prawa.
W warunkach określonych tak ukształtowaną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy, że dla oceny legalności uchwał odrzucających zarzuty do projektu planu pierwszorzędne znaczenie ma zasadność i wiarygodne wykazanie celowości przyjętych ustaleń dla terenu, objętego projektem planu, które będą wpływały na sposób i możliwość korzystania z nieruchomości przez właściciela.
Uwzględniając w rozpoznawanej sprawie powyższe okoliczności należy stwierdzić, że Rada Miejska W. zastosowała się do wymogu określonego w art. 24 ust. 3 wskazywanej wcześniej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Uzasadnienie zaskarżonej uchwały w dostateczny sposób wyjaśnia celowość przyjęcia kwestionowanych przez M. K. ustaleń w projekcie planu w tym przede wszystkim rozwiązania komunikacyjnego z przewidywanym przebiegiem drogi dojazdowej oznaczonej numerem [...].
Jednocześnie w sposób wymagany prawem wykazana została niemożność uwzględnienia zarzutów dotyczących wprowadzenia do projektu planu zapisu o pozwoleniu na budowę udzielonym przez Prezydenta W. decyzją z dnia [...] Nr [...], obejmującym inwestycję przewidzianą do realizacji na działkach nr [...]i [...]/dawniej [...] i [...][...], obręb O.
Nie można w takich warunkach uznać, że ustalenia projektu planu naruszają istotę prawa własności, natomiast jego ewentualne ograniczenie, będące konsekwencją zrealizowania zamierzeń planistycznych nie może być oceniane jako nadużycie władztwa planistycznego gminy.
Wydaje się, że argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały została również zaakceptowana przez skarżącą, skoro – wg jej oświadczenia – skarga została ograniczona do zarzutu dotyczącego projektu umiejscowienia zespołu trzech budynków mieszkalnych, wielorodzinnych z garażem podziemnym na działce [...] i [...], obręb O.
W ocenie Sądu nie można przyjąć, aby takim zapisem w projekcie planu został naruszony interes prawny lub uprawnienie M. K., bowiem zapis ten dotyczy działek pozostających w posiadaniu innego podmiotu.
Skarżąca nie dysponuje tytułem prawnym do działek nr [...] i [...] /obecnie [...]i [...]/, a zatem możliwe byłoby jedynie rozważenie – w przypadku zrealizowania koncepcji planistycznej dotyczącej tej nieruchomości gruntowej – naruszenia interesu faktycznego. Ten zaś nie został uwzględniony w przepisie art. 24 ust. 1 powoływanej poprzednio ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zatem zarzut w tym przedmiocie jest niezasadny.
Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny – zgodnie z art. 151 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawyart. 24 ust. 3art. 85 ust. 2 ustawyart. 77 kpart. 1 § 1art. 3 § 1art. 151art. 24 ust. 1 ustawyart. 24 ust. 3 ustawyart. 4 ust. 1art. 7 Konstytucjiart. 1 ust. 2 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło