II SA/Wr 310/09
WyrokWSA we Wrocławiu2009-08-20
Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Alicja Palus, Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, w sytuacji braku jednoznacznych dowodów wskazujących na nieprawidłowe odprowadzanie wód opadowych, może nałożyć na inwestora obowiązek przedłożenia oceny technicznej w oparciu o art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek przedłożenia oceny technicznej na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jedynie w sytuacji, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do jakości robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu. Sam fakt nieprzedłożenia przez inwestora dziennika budowy czy zaświadczenia o zakończeniu budowy nie jest wystarczającą przesłanką do nałożenia takiego obowiązku, jeśli organ sam nie wykazał tych wątpliwości w sposób obiektywny. Organ drugiej instancji prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, uznając brak podstaw do zastosowania art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającego na inwestora obowiązek przedłożenia oceny technicznej sposobu odprowadzania wód opadowych z budynku, w związku z zarzutami sąsiadów o kierowanie wód na ich posesję. Organ pierwszej instancji uznał, że wątpliwości co do jakości wykonania rury spustowej i stanu murku granicznego uzasadniają nałożenie obowiązku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił to postanowienie, uznając brak uzasadnionych wątpliwości. Skarżący (sąsiad) zakwestionował postanowienie uchylające, a WSA we Wrocławiu oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus ( spr.) Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2009 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej M. W. sprawy ze skargi B.N. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej obejmującej sposób odprowadzenia wód opadowych z budynku oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. działając na podstawie przepisu art. 81 c ust. 2 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane /t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm./ oraz art. 123 kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o nałożeniu na A. G. – inwestora robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. M. [...] we W. obowiązku dostarczenia w terminie 30 dni od dnia otrzymania tego postanowienia oceny technicznej obejmującej sposób odprowadzenia wód opadowych w budynku przy ul. M. [...] we W. – w odniesieniu do spełnienia przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...]r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. W osnowie postanowienia powiatowy organ nadzoru budowlanego wskazał również, że w przypadku stwierdzenia w tym zakresie nieprawidłowości osoba sporządzająca ocenę techniczną winna wskazać czynności bądź roboty budowlane w celu usunięcia tych nieprawidłowości.
Dodatkowo organ podał, że ocenę techniczną winna sporządzić osoba o odpowiednim przygotowaniu zawodowym, posiadająca uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, mogąca sprawować samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, a do opracowania należy załączyć uprawnienia budowlane oraz zaświadczenie potwierdzające przynależność do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa sporządzającego niniejszą ocenę.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że organ na wniosek D. i B.N.– właścicieli budynku mieszkalnego przy ul. M. [...] we W., wszczął postępowanie w sprawie odprowadzania wód opadowych z dachu budynku przy ul. M. [...] we W. Wnioskodawcy zarzucili, że wody opadowe kierowane są na teren przylegający bezpośrednio do ich posesji.
Organ orzekający wyjaśnił następnie, że w dniu [...]r. przeprowadzono dowód z oględzin, podczas których ustalono, iż wody opadowe z dachu budynku przy ul. M. [...] we W. odprowadzane są przy pomocy rynien i rur spustowych, przy czym rura spustowa znajdująca się od strony elewacji frontowej tego budynku wprowadzona jest w grunt. Między posesjami położonymi przy ul. M. [...] i [...] znajduje się ogrodzenie ze słupkami z cegły klinkierowej i podmurówką obłożoną płytkami. Płytki są spękane, występują ubytki spoin. Podczas oględzin nie można było ustalić podłączenia instalacji odprowadzającej wody opadowe z terenu posesji i budynku przy ul. M.[...] we W. do miejskiej kanalizacji deszczowej.
Z przeprowadzonego dowodu z oględzin sporządzono stosowny protokół, treść potwierdzono dokumentacją fotograficzną.
W dalszej części uzasadnienia organ orzekający wskazał, że w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, iż budynek przy ul. M. [...] we W. został wybudowany na podstawie decyzji Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego W. nr [...] z dnia [...] roku o pozwoleniu na budowę. Inwestorem robót budowlanych -jak wynika z treści decyzji o pozwoleniu na budowę budynku -jest A. G. Z udzielonej przez Zarząd Zieleni Miejskiej we W. pisemnej informacji wynika, że w obrębie nieruchomości przy ulicy M. [...] we W. brak jest sieci kanalizacji deszczowej. Wynika z tego, że odprowadzenie wód opadowych /zagłębiona rura spustowa w gruncie/ nie może być włączone do sieci odprowadzającej wody opadowe.
Organ wyjaśnił ponadto, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] roku wezwał A. G. do przedłożenia w tut. inspektoracie dokumentów związanych ze wznoszeniem i użytkowaniem budynku przy ul. M.[...] we W. - dziennika budowy dokumentującego roboty budowlane, zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie zakończenia budowy i zamiaru przystąpienia do użytkowania oraz zatwierdzonego projektu budowlanego w/w budynku. Wezwany przedłożył kserokopię opisu technicznego oraz rysunków: rzut piwnic, rzut poddasza, przekrój. Dziennika budowy oraz w/w zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie zakończenia budowy i zamiaru przystąpienia do użytkowania nie przedłożono. Z powyższego jak i z akt sprawy wynika, że obiekt nie został przekazany do użytkowania /brak zawiadomienia o zakończeniu budowy/ i formalnie jest w trakcie budowy. Brak dziennika budowy uniemożliwia ocenę poprawności wykonanych robót.
Organ wskazał jednocześnie, że inwestor uzyskał pozwolenie na budowę w roku[...], w dacie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane. W dacie uzyskania pozwolenia na budowę, obowiązywały przepisy techniczno - budowlane stosowane przy projektowaniu, budowie i utrzymaniu określone rozporządzeniem Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. Zgodnie z przepisem § 79 w/w rozporządzenia odprowadzanie wód opadowych z terenu działki na teren sąsiedniej nieruchomości lub wzdłuż jej granicy w sposób nie zabezpieczający tego terenu lub obiektu przed przenikaniem wód jest zabronione.
W toku dowodu z oględzin ustalono, że murek między sąsiednimi posesjami obłożony płytkami ceramicznymi posiada spękania i rysy, ubytki spoin. W pobliżu murku znajduje się wprowadzona w grunt rura spustowa. W związku z powyższym - wskutek braku możliwości zweryfikowania zapisów w dzienniku budowy - wykonane roboty budowlane odprowadzania wód deszczowych z dachu budynku rurą zagłębioną w gruncie /z zakryciem odprowadzenia/, przy istnieniu spękań przyległego murku budzą wątpliwości co do ich jakości wykonania. Przy tym należy zauważyć, że zgodnie z przepisem § 79 rozporządzeniem Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki - odprowadzanie wód opadowych wzdłuż granicy nieruchomości w sposób nie zabezpieczający tego terenu lub obiektu przed przenikaniem wód jest zabronione.
W zakończeniu uzasadnienia powiatowy organ nadzoru budowlanego przywołał przepis art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane zgodnie, z którym organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości robót budowlanych mogą nałożyć w drodze postanowienia na uczestników procesu budowlanego, właściciela zarządcę, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz i stwierdził, że w istniejących w sprawie okolicznościach uznał konieczność nałożenia na inwestora robót budowlanych obowiązku przedstawienia oceny technicznej wykonanych robót.
Ocena ta umożliwi podjęcie właściwego w sprawie rozstrzygnięcia – stosownie do zgromadzonego materiału dowodowego.
Postanowienie opisane powyżej zostało zaskarżone przez A.G., który w zażaleniu na to orzeczenie wskazał, że wnioskodawcy, na żądanie których zostało zainicjowane postępowanie w sprawie nie przedłożyli dowodów potwierdzających ich zarzuty. Wyjaśnił przy tym, że on sam jako jedyny w zabudowie szeregowej uformował odpowiedni spadek terenu w kierunku domu zgodnie z projektem techniczno-architektonicznym. Podmurówka i oś ogrodzenia stanowi własność wspólną. Każdy z właścicieli szeregowca budował jedną stronę ogrodzenia od strony wjazdu do garażu. Problemy z fundamentem wspólnego ogrodzenia biorą się z zastosowania przez sąsiadów nieodpowiednich materiałów do jego budowy. Zaświadczenie o zakończeniu przez niego budowy budynku przy ul. M.[...] nr [...] powinno znajdować się w zasobach Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego.
Ponadto prawidłowo wykonany murek graniczny zabezpiecza teren działki sąsiedniej przed przenikaniem wód opadowych. Ustalając przyczynę powstania w płytkach ceramicznych położonych na podmurówce spękań, rys i ubytków spoin należy brać pod uwagę, że zostały położone 20 lat temu. Wnoszący zażalenie zarzucił również organowi orzekającemu, że nie zajął się sprawą jego wniosku o kontrolę odprowadzenia wód opadowych z nieruchomości przy ul. M. [...] we W.
Po rozpatrzeniu zażalenia D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] stosując przepis art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu tego orzeczenia organ opisał stan faktyczny sprawy i podjęte w niej dotychczas czynności procesowe, a następnie – przywołując przepis art. 81 c ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, wcześniej cytowany – wyjaśnił, że podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane /tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm./, w myśl którego: organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na inwestora, właściciela lub zarządcę budynku obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.
W myśl zasady ogólnej wyrażonej w art. 7 i 77 kpa, obowiązek zebrania materiału dowodowego spoczywa na organie prowadzącym postępowanie. Niemniej organ ten, w uzasadnionych przypadkach, ma prawo przerzucić na stronę ten obowiązek np. poprzez zlecenie opracowania oceny technicznej lub ekspertyzy, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Nałożenie takiego obowiązku powinno nastąpić jedynie w ostateczności, jeżeli organ oceni, że opracowanie jest niezbędne do ustalenia stanu faktycznego i wydania decyzji kończącej postępowanie. Obciążanie bowiem strony kosztami wykonania opracowań, które okażą się zbędne dla rozstrzygnięcia sprawy byłoby rażącym naruszeniem art. 7 kpa.
Organ nadzoru budowlanego nabywa uprawnienie do zastosowania art. 81 c ust. 2 i nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy lub oceny technicznej, tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości dotyczące np. jakości wykonanych robót budowlanych, będą uzasadnione.
Organ prowadzący postępowanie zobligowany jest każdorazowo wykazać istnienie obiektywnej przyczyny uzasadniającej nałożenie na stronę postępowania obowiązku, o którym mowa w art. 81 c ust. 2. Pogląd niniejszy jest spójny ze stanowiskiem orzecznictwa sądów administracyjnych /por. wyrok NSA z dnia 17.06.2003r., SA/Bd 1367/03 nie publ., wyrok WSA we Wrocławiu II SA/Wr 06/. Organ orzekający podkreślił, że w inspektoratach nadzoru budowlanego powinny być zatrudnione osoby legitymujące się odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, dlatego też organ prowadzący postępowanie powinien podjąć próbę samodzielnej oceny jakości wykonanych robót budowlanych bądź stanu technicznego obiektu. Dopiero, gdy organ wykaże, że dokonanie oceny takiej oceny ze względu na znaczny stopień skomplikowania robót lub inne trudności nie jest możliwe lub gdy samodzielnie dokonana ocena wykazała uzasadnione wątpliwości co do wykonanych robót, możliwe jest nałożenie na stronę omawianego obowiązku.
Zdaniem wojewódzkiego organu nadzoru budowlanego w przedmiotowym przypadku organ pierwszej instancji nie wykazał przesłanek uprawniających go do zastosowania art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Nie przedłożenie przez inwestora zaświadczenia o formalnym oddaniu budynku do użytkowania oraz nie przedstawienie dziennika budowy nie jest samo w sobie równoznaczne z powstaniem wątpliwości co do jakości wykonanych robót. Uzasadnione wątpliwości co do jakości robót powinny być wynikiem oceny dokonanej przez uprawnionych pracowników organu, stwierdzenia istnienia konkretnych faktów, oznak, symptomów, które mogą wskazywać na niewłaściwe - niezgodne z przepisami, zasadami wiedzy technicznej i sztuką budowlaną – wykonanie robót. W niniejszym przypadku organ pierwszej instancji stwierdził występowanie na płytkach ceramicznych położonych na podmurówce ogrodzenia spękań rys i ubytków spoin. Taki stan murku granicznego może być efektem wielu czynników np. zużycia technicznego, poprawności wykonanych robót, jakości użytych materiałów. Nie stwierdzono natomiast żadnych okoliczności mogących świadczyć o nieprawidłowym odprowadzeniu wód opadowych z dachu budynku przy ul. M. [...] we W. W protokole oględzin z dnia[...]r., zapisano, iż na budynkach przy ul. M. [...] i [...] brak jest śladów podsiąkania kapilarnego zalewania.
Zebrany materiał dowodowy nie wskazuje zatem aby sposób odprowadzania wód opadowych z dachu budynku przy ul. M. [...] we W. naruszał przepisy Prawa budowlanego. W tej sytuacji nie było podstaw do nakładania obowiązku przedłożenia oceny technicznej obejmującej sposób odprowadzenia wód opadowych z budynku przy ul. M.[...] we W.
Prawidłowość postanowienia podjętego w postępowaniu zażaleniowym zakwestionował B. N. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze przedstawione zostały chronologicznie i szczegółowo wszystkie czynności procesowe podjęte w toku postępowania instancyjnego przez organy orzekające oraz zamieszczony krytyczny komentarz, podważający zasadność, fachowość i logikę działań organów właściwych w sprawie.
Zaskarżone postanowienie w ocenie skarżącego umarzające całe postępowanie – jest absurdalne i "świadczy o zupełnym niezrozumieniu istoty sprawy".
W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu [...]r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymał, stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie i dodatkowo wyjaśnił, że postanowienie o nałożeniu obowiązku przedłożenia oceny technicznej jest postanowieniem dowodowym, nie kończy postępowania i służy zebraniu materiału dowodowego pozwalającego na wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę.
Warunkiem zastosowania przepisu art. 81c ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, stanowiącego podstawę prawną uchylonego postanowienia jest wykazanie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Organ pierwszej instancji nie wykazał istnienia tej przesłanki w stosunku do sposobu odprowadzania wód opadowych z dachu budynku przy ul. M. [...] we W., zatem brak był podstaw do zastosowania tego przepisu. Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oświadczył również, że orzekając w sprawie nie przesądził że odprowadzanie wód opadowych z przedmiotowej nieruchomości zostało wykonane w sposób prawidłowy i nie narusza przepisów, lecz stwierdził, że organ pierwszej instancji powinien przede wszystkim dokonać samodzielnej oceny istniejącego rozwiązania, a dopiero w przypadku zaistnienia wątpliwości, co do jakości robót mógłby nałożyć obowiązek przedłożenia oceny technicznej.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego uczestnik postępowania A. G. złożył do akt sprawy pismo z dnia [...] oznaczone jako "oświadczenie w sprawie", w którym odniósł się do zarzutów skargi przedstawiając stosowną kontrargumentację, a ponadto wskazał, że w czterech pismach kierowanych do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyjaśnił sposób odprowadzania wód opadowych z posesji przy ul. M.[...], który jest zgodny z obowiązującym prawem budowlanym, prawem wodnym, prawem ochrony środowiska i projektem budowlanym.
Na rozprawie wyznaczonej na dzień [...]r. skarżący oświadczył, że popiera skargę i twierdzenia w niej zawarte, a pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, powołując się na argumentację przedstawioną w odpowiedzi na skargę.
Obecna na rozprawie uczestniczka postępowania – D. N. wniosła o uwzględnienie skargi, natomiast Prokurator Prokuratury Apelacyjnej we W. M. W., która zgłosiła udział w sprawie wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne :
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/, formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji /innego aktu lub czynności/ z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu.
Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa procesowego lub materialnego w rozpoznawanej sprawie, co obligowało Sąd do wydania orzeczenia w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./, zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Zdaniem Sądu wskazać należy, że postępowanie administracyjne podporządkowane jest ustrojowej zasadzie dwuinstancyjności, sformułowanej w art. 15 kpa i mającej również walor zasady konstytucyjnej z racji wpisania jej w treść art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zasada ta w toku administracyjnym realizowana jest poprzez odwołanie lub inny środek zaskarżenia – np. zażalenie, przysługujący w zwyczajnym trybie weryfikacyjnym, który skutecznie wniesiony gwarantuje uzyskanie w sprawie rozstrzygnięcia wydanego przez właściwy organ wyższego stopnia.
Katalog rodzajów orzeczeń, jakie może zastosować w sprawie organ drugiej instancji został zawarty w przepisie art. 138 kpa, który – stosownie do przepisu art. 144 tej regulacji – ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń. Dyspozycja ustawodawcy dotycząca "odpowiedniości" zastosowania uprawnia – zdaniem Sądu organ zażaleniowy do racjonalnego modyfikowania treści rozstrzygnięcia, określonej w przepisie art. 138 kpa.
Istotne przy tym jest, że przepis ten wskazuje, iż organ drugiej instancji posiada zarówno kompetencje kontrolne, jak i merytoryczne, przy czym wobec obowiązującej koncepcji zasady dwuinstancyjności powinnością organu odwoławczego /zażaleniowego/ jest rozpatrzenie po raz drugi sprawy, w której wniesiono odpowiedni środek zaskarżenia z uwzględnieniem okoliczności faktycznych i prawnych istniejących w dacie orzekania. Motywy rozstrzygnięcia powinny być wyczerpująco przedstawione w uzasadnieniu, zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 § 3 kpa /np. wyroki NSA: z dnia 22 marca 1996r., sygn. akt SA/Wr 1996/95, ONSA 1997, Nr 1, poz. 35; z dnia 14 października 1999r., sygn. akt IV SA 1313/98, Lex nr 48725/.
Ponadto w postępowaniu administracyjnym wiążącą regułą jest zasada praworządności zawarta w art. 6 kpa i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, która wymaga bezwzględnej zgodności z prawem każdej czynności organu administracji publicznej, podejmowanej w toku postępowania.
W ocenie Sądu organ drugiej instancji orzekając w rozpoznawanej sprawie zastosował się do wskazanych powyżej wymogów i nie uchybił swoim ustawowym obowiązkom.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało przy odpowiednim zastosowaniu przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Korzystając z uwzględnionej w tym przepisie kompetencji kasacyjnej D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W., działającego jako organ pierwszej instancji, wydane w trybie art. 81 c ust. 2 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo budowlane. Przepis ten – umieszczony wśród przepisów kompetencyjnych – ma zapewnić prawidłowe wykonywanie zadań określonych w przepisach ustawy – Prawo budowlane i uprawnia właściwe organy administracji architektoniczno-budowlanej i organy nadzoru budowlanego w razie powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów, a także stanu technicznego obiektu budowlanego do nałożenia na uczestników procesu budowlanego w drodze postanowienia obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Nie stanowi on natomiast podstawy do merytorycznego rozstrzygania o istocie sprawy administracyjnej, a tym samym konkretyzowania sytuacji prawnej strony postępowania.
Postanowienie wydane na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy – Prawo budowlane ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane stanowi część innego, wszczętego wcześniej i toczącego się postępowania, bądź jest środkiem służącym wyjaśnieniu przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. Przesłanki zastosowania omawianego przepisu zostały wyartykułowane przez ustawodawcę i nie mogą być traktowane rozszerzająco. Są nimi uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego /por. wyroki: NSA z dnia 28 czerwca 2005r., sygn. akt OSK 1780/04, Lex nr 179100; WSA w Warszawie z dnia 20 marca 2007r., sygn. akt VII SA/Wa 2440/06, Lex nr 334857/.
Podejmując w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie kasacyjne wojewódzki organ nadzoru budowlanego uzasadnił swoją czynność orzeczniczą brakiem – na obecnym etapie postępowania – jakichkolwiek podstaw faktycznych dla zastosowania przyjętego w podstawie materialnoprawnej przepisu. Podkreślił przede wszystkim niewykazanie przez organ pierwszej instancji uzasadnionych wątpliwości co do jakości np. robót budowlanych, warunkujących możliwość nałożenia na odpowiedni podmiot obowiązków przewidzianych w powoływanym przepisie, akcentując jednocześnie powinność dokonania uprzednio przez organ pierwszej instancji samodzielnie czynności wyjaśniających w ramach ustawowych obowiązków.
Stanowisko prezentowane w tym zakresie przez organ zażaleniowy zasługuje – zdaniem Sądu – na akceptację.
Niezależnie od powyższego Sąd uznał za konieczne wyjaśnić, że wbrew sugestii zawartej w skardze zaskarżone orzeczenie nie jest postanowieniem umarzającym postępowanie w sprawie, wszczętej wnioskiem z dnia [...]r. /Sąd w toku podjętych w sprawie czynności zwrócił uwagę, że we wniosku oznaczonym jako zawiadomienie jako wnoszący to pismo wskazani są D. i B. N., ale własnoręczny podpis złożył wyłącznie B. N., a rozbieżność ta nie została wyjaśniona przez organ pierwszej instancji, który uznaje zarówno D. jak i B.N. za wnioskodawców naruszając tym samym przepis art. 63 § 3 i art. 64 § 2 kpa/.
Mimo uchylenia w postępowaniu zażaleniowym postanowienia, opisanego we wstępie właściwy powiatowy organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do kontynuowania czynności procesowych w niniejszej sprawie z zachowaniem wymogów, wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego oraz załatwienia sprawy w sposób przewidziany w przepisie art. 104 tej regulacji.
Ponadto w uznaniu Sądu – podzielającego opinię D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przedstawioną w odpowiedzi na skargę – skarżący nieprawidłowo odczytuje istotę zamieszczonych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, sformułowań dotyczących niestwierdzenia żadnych okoliczności mogących świadczyć o nieprawidłowym odprowadzaniu wód opadowych z dachu budynku przy ul. M. [...] we W., czy też braku w materiale dowodowym podstaw do uznania, że sposób odprowadzania tych wód narusza przepisy ustawy – Prawo budowlane. Zdaniem Sądu organ drugiej instancji wbrew obawom skarżącego nie przesądził w ten sposób o tym, że żadne nieprawidłowości w sposobie odprowadzania wód opadowych z dachu budynku przy ul. M. [...] we W. nie istnieją, ale wskazał, że organ pierwszej instancji działając na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy – Prawo budowlane do dnia wydania postanowienia nie ujawnił w materiale dowodowym żadnych nieprawidłowości w tym zakresie, mimo że w sposób dorozumiany stanowią one bezwzględną przesłankę zastosowania wskazanego powyżej przepisu i warunkują legalność podejmowanej w tym trybie przez organ nadzoru budowlanego czynności orzeczniczej.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie nie wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego i zgodnie z art. 151 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
H.B. 21.09.2009r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło