II SA/Wr 312/19
WyrokWSA we Wrocławiu2019-08-06
Skład orzekający: Anna Siedlecka, Olga Białek, Gabriel Węgrzyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu nadzoru budowlanego nakładające na inwestora obowiązek dostarczenia oceny technicznej robót budowlanych, wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, może zostać utrzymane w mocy, jeśli organ nie wykazał w sposób dostateczny uzasadnionych wątpliwości co do jakości robót lub stanu technicznego obiektu, a także nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego we własnym zakresie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego nie wykazały w sposób dostateczny istnienia uzasadnionych wątpliwości co do jakości robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu, które uzasadniałyby nałożenie obowiązku dostarczenia oceny technicznej na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Organy te nie przeprowadziły również wyczerpującego postępowania dowodowego we własnym zakresie, co stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 KPA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia PINB, którym wezwano inwestora do dostarczenia oceny technicznej robót budowlanych związanych z budową oranżerii na tarasie, wykonanych bez wymaganego zgłoszenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylił postanowienie w części dotyczącej terminu i wyznaczył nowy, a w pozostałej części utrzymał je w mocy, wskazując na art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jako właściwą podstawę prawną. Inwestor wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym niewłaściwe zastosowanie przepisów, brak uzasadnionych wątpliwości oraz przerzucenie ciężaru dowodu na stronę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 sierpnia 2019 r. w sprawie ze skargi B. S. na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia (...) marca 2019 r. nr (...) w przedmiocie wezwania do dostarczenia oceny technicznej robót budowlanych związanych z budową oranżerii na tarasie I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dnia (...) stycznia 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. na podstawie art. 81 c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane wezwał B. S. – inwestora robót budowlanych związanych z budową oranżerii na tarasie przynależnym do lokalu nr (...) w budynku przy ul. B. (...) we W. – do dostarczenia do organu nadzoru budowlanego, w terminie do dnia 15 lutego 2019 roku oceny technicznej robót budowlanych wykonanych bez wymaganego prawem zgłoszenia, wskazującej na poprawność wykonanych robót i wpływu na bezpieczeństwo użytkowania budynku, zapewnienie prawidłowego odprowadzania wód opadowych, wskazującej, w razie braku ich poprawności, sposób doprowadzenia samodzielnie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Do opracowania należy załączyć dokument potwierdzający posiadanie uprawnienie budowlane w odpowiedniej specjalności osoby sporządzającej w/w opracowanie oraz zaświadczenie o jej przynależności do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa.
Pismem z dnia 18 stycznia 2019 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, które zostało błędnie zatytułowane jako "wezwanie".
Postanowieniem z dnia (...) marca 2019 roku nr (...)(...)Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu i wyznaczył nowy termin wykonania obowiązku do dnia 15 kwietnia 2019 r. w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wyjaśnił, że organ I instancji oparł swoje postanowienie na nieadekwatnej podstawie prawnej, bowiem w tym celu winien nałożyć na stronę obowiązki wynikające z ar. 81c ust. 1 pkt 1, gdyż z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika obowiązek określony w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, który wskazuje, że w razie powstania uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, organy administracji architektoniczno – budowlanej i nadzoru budowlanego, mogą nałożyć w drodze postanowienia na osoby, o których mowa w ust. 1 obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Z przepisu tego wynika obowiązek jaki winien spełnić inwestor. W przedmiotowej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego obowiązek dostarczenia przez stronę oceny technicznej powinien zostać oparty na art. 81 c ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Zdaniem (...)WINB podstawą prawną w sprawie nałożenia na stronę przedłożenia dokumentów w postaci oceny technicznej robót budowlanych związanych z budową oranżerii na tarasie przynależnym do lokalu nr (...) w budynku przy ul. B. (...) we W. winien być art. 81 c ust. 2, który stanowi wprost, że w razie powstania uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia na osoby, o których mowa obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Kolejno organ odniósł się do naruszenia przepisu art. 124 § 1 Kpa poprzez niepouczenie w treści postanowienia czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, podkreślić należy, że do elementów koniecznych postanowienia lub decyzji zaliczyć należy: oznaczenie organu administracji publicznej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Przedmiotowe postanowienie zawiera powyższe elementy. Natomiast brak w piśmie pouczenia o środkach zaskarżenia, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych nie uniemożliwia złożenia zażalenia, a tylko może być podstawą wniosku strony o przywrócenie terminu do złożenia takiego zażalenia.
Następnie organ odniósł się do zarzutu jakim jest naruszenie przepisu art. 7,8,77 § 1 k.p.a. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący przewijający się w braku zebrania przez organ niezbędnych informacji, o których mowa w art. 81 c ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane dotyczących sposobu wykonania robót budowlanych oraz naruszenia przepisu art. 8 § 1 k.p.a. przez nałożenie na Stronę obowiązku dostarczenia szerokiej i sporządzonej przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami oceny technicznej robót budowlanych związanych z budową oranżerii na tarasie przynależnym do lokal nr (...) w budynku przy ul. B. (...) we W.. Stwierdzić, że jest on niezasadny. Jakkolwiek organ I instancji błędnie wskazał podstawę prawną, to jednakże uchybienie powyższe podlega rektyfikacji w rozstrzygnięciu organu zażaleniowego. W ocenie organu II instancji po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, stwierdza, że toczące się postępowanie nie zostało jeszcze zakończone przez organ I instancji, a wszelkie czynności podejmowane przez ten organ mają na celu wyczerpujące zebranie materiału dowodowego, by na jego podstawie móc wydać decyzję, która rozstrzygnie o istocie sprawy.
Następnie organ odniósł się do naruszenia przepisu art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez brak precyzyjnego wskazania, jaką ocenę techniczną i w jakim zakresie strona ma przedłożyć oraz rozbieżności między rozstrzygnięciem (sentencją postanowienia a uzasadnieniem, podczas gdy nakładając na stronę obowiązki, o których mowa w art. 81c ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, organ obowiązany jest precyzyjnie wskazać, jaką ekspertyzę i w jakim zakresie strona ma przedłożyć.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik skarżącego. Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik skarżącego zarzucił następujące naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. Naruszenie przez organ I instancji przepisu art. 81 c ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane przez niewłaściwe zastosowanie poprzez nałożenie na Stronę na podstawie tego przepisu obowiązku dostarczenia oceny technicznej robót budowlanych związanych z budową oranżerii na tarasie przynależnym do lokalu nr (...) w budynku przy ul. B. (...) we W., podczas gdy przepis ten stanowi podstawę prawną wyłącznie do żądania informacji lub udostępnienia dokumentów, czyli informacji i dokumentów już istniejących, natomiast Strona nie posiadała oceny technicznej żądanej przez organ;
2. Naruszenie przez organ I i II instancji przepisu art. 81 c ust. 2 ustawy – Prawo budowlane przez błędną wykładnię poprzez nałożenie na Stronę obowiązku dostarczenia oceny technicznej nie w formie postanowienia, lecz w drodze wezwania, podczas gdy przepis ten wymaga, aby nakładanie na Stronę obowiązku dostarczenia oceny technicznej lub ekspertyzy nastąpiło w formie postanowienia,
3. Naruszenie przez organ I i II instancji przepisu art. 81c ust. 2 ustawy – Prawo budowlane przez błędną wykładnię poprzez nałożenie na Stronę obowiązku dostarczenia oceny technicznej robót budowlanych związanych z budową oranżerii na tarasie przynależnym do lokalu nr (...) w budynku przy ul. B. (...) we W., tj. poprzez uznanie, że powstały uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, podczas gdy nakładając na stronę obowiązki, o których mowa w art. 81 c ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, organ obowiązany jest precyzyjnie wskazać, jaką ekspertyzę i w jakim zakresie strona ma przedłożyć;
Pełnomocnik skarżącego zarzucił również naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia:
1. Naruszenie przez organ I instancji przepisu art. 124 § 1 k.p.a. poprzez powołanie w treści postanowienia błędnej podstawy prawnej, tj. art. 81 c ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, podczas gdy prawidłową podstawą prawną powinien być art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane,
2. Naruszenie przez organ I instancji przepisu art. 124 § 1 k.p.a. w zw. Z art. 9 k.p.a. poprzez niepouczenie w treści postanowienia czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, podczas gdy jest to konieczny element składowy postanowienia,
3. Naruszenie przez organ I instancji przepisu art. 124 § 2 k.pa. w zw. Z art. 11 k.p.a. i art. 6 k.p.a. poprzez niezawieranie prawidłowego postanowienia tj. odnoszącego się do prawidłowej podstawy prawnej, uzasadnienia prawnego postanowienia, podczas gdy postanowienie, na które służy zażalenie powinno zawierać prawidłowe uzasadnienie prawne odnoszące się do rzeczywistej podstawy prawnej,
4. Naruszenie przez organ I i II instancji przepisu art. 124 § 2 k.p.a. w zw. Z art. 11 k.p.a. i art. 6 k.p.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie faktyczne wydanego postanowienia niewskazujące na powstanie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu budowlanego, podczas gdy postanowienie, na które służy zażalenie powinno zawierać prawidłowe uzasadnienie faktyczne, wyczerpująco i przekonująco wyjaśniające zasadność zastosowania przepisu materialnoprawnego,
5. Naruszenie przez organ I i II instancji przepisu art. 7 k.p.a. w zw. Z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. Z art. 81 c ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane poprzez brak zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący przemawiający się przede wszystkim w braku zebrania przez organy niezbędnych informacji, o których mowa w art. 81 c ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane dotyczących sposobu wykonania robót budowlanych, np. przez zobowiązanie inwestora do udzielenia stosownych informacji, a co za tym idzie poprzez uznanie, że powstały uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, podczas gdy organy miały obowiązek zebrania dodatkowych niezbędnych informacji w trybie art. 81c ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, jeżeli tylko powzięły jakiekolwiek wątpliwości, a co za tym idzie brak było uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych czy też stanu technicznego obiektu budowlanego (oranżerii), które miałyby uzasadniać nałożenie na Stronę obowiązku sporządzenia szerokiej opinii technicznej,
6. Naruszenie przez organ I i II instancji przepisu art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nałożenie na stronę obowiązku dostarczenia szerokiej i sporządzonej przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami oceny technicznej robót budowlanych związanych z budową oranżerii na tarasie przynależnym do lokalu nr (...) w budynku przy ul. B. (...) we W., podczas gdy żądanie od Strony przedstawienia bardzo kosztownej, szerokiej i sporządzonej przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami oceny technicznej narusza zasadę proporcjonalności, zważając że przedmiotem niniejszego postępowania jest zalegalizowanie w trybie art.49b ust. 2 ustawy – Prawo budowlane ( a wiec w trybie tańszej i uproszczonej ścieżki legalizacji) prostego i nieskomplikowanego obiektu budowlanego, jakim jest oranżeria,
7. Naruszenia przez organ I i II instancji przepisu art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nałożenie na stronę obowiązku dostarczenia szerokiej i sporządzonej przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami oceny technicznej robót budowlanych związanych z budową oranżerii na tarasie przynależnym do lokalu nr (...) w budynku przy ul. B. (...) we W., podczas gdy w toku kontroli przeprowadzanej w dniu 17 grudnia 2018 r. osoby kontrolujące nie zwracały Stronie uwagi na jakiekolwiek uchybienia czy wątpliwości co do wzniesionej konstrukcji, do których Strona mogłaby się odnieść w czasie kontroli oraz w protokole kontroli nr (...) nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości czy wątpliwości dotyczących jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych czy stanu technicznego oranżerii, a także osoby kontrolujące nie zadawały Stronie żadnych pytań odnoszących się do dostarczenia kosztownej, szerokiej i sporządzonej przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami oceny technicznej robót budowlanych, co nie może zasługiwać na aprobatę z perspektywy zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej,
8. Naruszenie przez organ I i II instancji przepisu art. 7 k.p.a. poprzez przerzucenie na Stronę wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, podczas gdy to organ administracji publicznej obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a w szczególności organ nadzoru budowlanego, który posiada odpowiednią wiedze, kompetencje i zespół specjalistów wystarczające do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia,
9. Naruszenie przez organ II instancji przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. Z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. Z art. 144 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie przytoczonych wyżej zarzutów stawianych organowi I instancji i utrzymanie co do zasadniczej części zaskarżonego postanowienia organu I instancji, podczas gdy organ II instancji winien uchylić zaskarżone postanowienie organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi.
Z uwagi na powyższe zarzuty:
1) Na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. wnoszę o dokonanie przez organ samokontroli i uwzględnienie skargi w całości, poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji,
2) Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. Z art.135 p.p.s.a. wnoszę o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz uchylenie postanowienia organu I instancji,
3) Na podstawie art. 200 p.p.s.a. wnoszę o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,
4) Na podstawie art. 119 pkt 2 i 3 p.p.s.a. wnoszę o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym,
5) Wnoszę o dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu – opinii technicznej sporządzonej przez mgr inż. A.B. – K. oraz mgr inż. M. C. – na okoliczność braku podstaw do nałożenia na stronę obowiązku przedłożenia opinii technicznej na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego zawarł obszerne uzasadnienie postawionych zarzutów o charakterze formalnym jak i merytorycznym.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W niniejszym postępowaniu Sąd kontrolował postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W.(dalej (...)WINB) z dnia (...) marca 2019 r. Nr(...), którym po uchyleniu postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W.(dalej PINB) orzeczono o nałożeniu na skarżącego obowiązek przedłożenia - w trybie art. 81c ust. 2 ( ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - oceny technicznej robót budowlanych wykonanych bez zgłoszenia, związanych z budową oranżerii na tarasie przynależnym do w lokalu mieszkalnego nr (...) w budynku przy ul. B. (...) we W., z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do ich jakości i co do jakości zastosowanych wyrobów budowlanych.
Dokonując oceny zaskarżonego aktu, odnotować najpierw należy, że postanowienie to wydane zostało w toku i na potrzeby postępowania prowadzonego przez PINB na postawie art. 49b Prawa budowlanego.
Wskazać dalej trzeba, że stosownie do art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Regulacja ta umożliwia organom wykonywanie ich ustawowych zadań określonych przepisami Prawa budowlanego, w szczególności prowadzenie postępowania dowodowego w celu uzyskania odpowiednich informacji (np. o stanie technicznym obiektu budowlanego), które to ustalenia mogą stanowić podstawę do podjęcia dalszych działań. Nałożenie omawianego obowiązku uzależnione jest od wystąpienia uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych, z których zrealizowano obiekt budowlany, a nadto powyższy obowiązek organ może nałożyć w przypadku wystąpienia uzasadnionych wątpliwości co do jakości samych robót budowlanych, tzn. w przypadku stwierdzenia, że zostały one wykonane niezgodnie ze sztuką budowlaną, czy też niezgodnie z obowiązującymi normami budowlanymi. Przepis ten ma również zastosowanie w przypadku, gdy stan techniczny obiektu budowlanego budzi wątpliwości organu administracyjnego.
Ustalenie istnienia wspomnianych uzasadnionych wątpliwości wymaga zatem przeprowadzenia postępowania dowodowego, stosownie do reguł procesowych wyrażonych w art. 7 i 77 k.p.a., gdyż dopiero rezultat takiego postępowania może stanowić podstawę nałożenia obowiązku o którym mowa w art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego i - w konsekwencji - narażenia strony na odpowiednie koszty. Dotyczy to zarówno samego obowiązku, jak też jego zakresu i wreszcie charakteru wymaganego od strony dokumentu, który powinien odpowiadać stwierdzonym wątpliwościom. Organ nadzoru budowlanego prowadzi bowiem określone postępowanie i wykonuje zadania ustawowe w ramach przyznanych mu kompetencji w zakresie kontroli przestrzegania prawa budowlanego. Oznacza to z jednej strony uprawnienie organu do prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia zakresu istniejących nieprawidłowości, z drugiej konieczność jednoznacznego ustalenia występowania takich nieprawidłowości. Obowiązek sporządzenia np. oceny technicznej obejmuje tylko jeden z elementów procedury wyjaśniającej i powinien mieć miejsce gdy organ dysponuje już wątpliwościami co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, a wątpliwości te uzasadnione są stwierdzonymi okolicznościami sprawy.
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że nałożenie na skarżącego, w toku postępowania prowadzonego obowiązku przedłożenia oceny technicznej robót polegających na wykonaniu ww. oranżerii nastąpiło bez dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i bez należytej oceny wszystkich zgromadzonych dotychczas w sprawie dowodów mogących mieć znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia.
Z motywów zaskarżonego postanowienia wynika, że organ odwoławczy uznał, iż istnieją uzasadnione wątpliwości co do jakości robót budowlanych wykonanych przy wykonaniu oranżerii oraz co jakości zastosowanych wyrobów budowlanych, co wypełniać ma dyspozycję art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Jak wyjaśnił (...)WINB wątpliwości te dotyczą poprawności wykonania robót zakrytych. Jak stwierdził organ odwoławczy, z materiału organu I instancji nie wynika sposób zakotwienia pionowych przegród i poprawność montażu w obrębie desek tarasowych nawierzchni, oraz czy montaż naruszył warstwy ochronne izolacji przeciwwilgociowej stropodachu, warstwy ochronne izolacji, gdyż mogą nastąpić zawilgocenia stropodachu. Organ stwierdził także, że zmieniono obciążenia działające na konstrukcję budynku, co może oddziaływać negatywnie na jego układ statyczny i bezpieczeństwo użytkowania. Ponadto zadaszenie wykonanej zabudowy jest orynnowione, woda opadowa jest odprowadzana na taras, jednak jest skierowane w stronę nieruchomości sąsiedniej, co przy wadliwości odwodnienia może przyczyniać się do nadmiernego zawilgocenia elementów budynku, w tym w obrębie lokalu sąsiedniego.
Podkreślić zatem należy, że skorzystanie z regulacji zawartej w art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego musi odnosić się jedynie do takich sytuacji, gdy wiedza pracowników organu nie jest wystarczająca do usunięcia ewentualnych wątpliwości. Nadzór budowlany jest bowiem fachowym pionem administracji publicznej, zatem co do zasady, ewentualne wątpliwości powinien rozstrzygać we własnym zakresie w ramach swoich kompetencji. Przepis art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, który faktycznie przerzuca na stronę koszty wyjaśnienia wątpliwości i związane z tym określone koszty, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie za pomocą posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują, rozstrzygnąć powstałych wątpliwości (vide: wyrok NSA z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 192/12, wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 351/07, dostępne na stronie htps://cbois.nsa.gov.pl). Tymczasem ani organ I instancji, ani organ odwoławczy w wydanych rozstrzygnięciach nie wykazały, ażeby w przedmiotowej sprawie zaistniała ustawowa przesłanka w postaci uzasadnionych wątpliwości, których organy nie są w stanie za pomocą własnej wiedzy i środków rozstrzygnąć.
Zdaniem Sądu pracownicy organu nadzoru budowlanego posiadają wiadomości specjalne pozwalające im we własnym zakresie na ocenę, czy roboty związane z wykonaniem przedmiotowej oranżerii, która nie jest skomplikowanym obiektem, co wynika chociażby z dołączonego do wniosku o legalizację materiału, w tym zdjęć, szkiców i rysunków - zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i przepisami. W niniejszej sprawie nie zaistniała wyjątkowa sytuacja, która uniemożliwiałaby organom przeprowadzenie oceny wykonanych robót na potrzeby postępowania w ramach, którego podjęto niniejsze postanowienie. Ponadto, w aktach sprawy trudno znaleźć potwierdzenie, że rura spustowa skierowana jest w stronę lokalu sąsiedniego, jak twierdzą oba organy administracyjne. Ale gdyby nawet tak było, to nie jest to nieprawidłowość tego rodzaju, że nie można byłoby jej ocenić we własnym zakresie przez organ i wydać zalecenia o skierowaniu rury spustowej w stronę lokalu skarżącego. Rację ma pełnomocnik skarżącego, że wody opadowe, bez względu na to czy taras był pusty czy też jest w części zabudowany oranżerią, to i tak zawsze w takiej samej ilości są odprowadzane poprzez taras do odwodnienia zrealizowanego w ramach innej inwestycji - budowy budynku przez dewelopera. Budynek, na którym zlokalizowany jest przedmiotowy taras został oddany do użytkowania w 2017 r., zbudowany na podstawie pozwolenia na budowę, zatem istnieje projekt budowlany, w którym powinien być zamieszczony system odwodnienia tarasów. Jak twierdzi pełnomocnik skarżącego projekt budowlany posiada działająca Wspólnota Mieszkaniowa. Zatem słuszny jest zarzut skargi, że organ nie wyjaśnił na jakiej podstawie twierdzi, że wykonane przez dewelopera odwodnienie jest wadliwe. Odnośnie natomiast zakotwienia przegród i poprawności ich montażu, organy także nie wyjaśniły z jakich to przyczyn mają wątpliwości w tym zakresie. Jak stwierdził organ odwoławczy "...z zebranego materiału dowodowego nie wynika sposób zakotwienia przegród, poprawność montażu...". Już to tylko stwierdzenie wskazuje, że organ I instancji przy udziale inwestora nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy, tj. w jaki sposób wykonano te prace i z jakich to konkretnych jego ustaleń wynika, że ma wątpliwości i to uzasadnione co do poprawności montażu oranżerii. Odnośnie zaś wątpliwości organu co do bezpieczeństwa użytkowania całego budynku z powodu montażu oranżerii o lekkiej konstrukcji, jak to wyjaśnił pełnomocnik skarżącego, również brak jest uzasadnienia w tym zakresie. Wszak kwestie te można by wyjaśnić posiadając chociażby projekt budowlany budynku mieszkalnego i uzyskując oświadczenie skarżącego lub wykonawcy robót. Organy nie wykazały także, aby zbadanie jakości użytych wyrobów wymagało wykonania opinii technicznej. W tym zakresie PINB mógł wezwać do przedłożenia odpowiednich dokumentów związanych z wykonanymi robotami budowlanymi, które wyjaśniłaby kwestię jakości użytych wyrobów budowlanych (np. odpowiednich certyfikatów czy atestów). Z przedstawionych Sądowi akt sprawy nie wynika jednak aby uprawnienie to zostało wykorzystane.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie, jak też poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i działając zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach zawarte w pkt II sentencji znalazło swoje wsparcie w treści art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło