II SA/Wr 319/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi R. Sz. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o zameldowaniu na pobyt stały postanawia przywrócić termin do złożenia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 16 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił postanowienie Wojewody D. z dnia [...]r. (nr[...]) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o zameldowaniu na pobyt stały. Postanowieniem z dnia 21 września 2015 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał uczestniczce postępowania – D. W. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 28 października 2015 r. adw. P. P. poinformowała, że o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem D. W. w niniejszej sprawie dowiedziała się w dniu 23 października 2015 r., kiedy to odebrała pismo z Okręgowej Rady Adwokackiej we W. W dniu 30 października 2015 r. pełnomocnik D. W. składając skargę kasacyjną od powyższego wyroku jednocześnie wniosła o przywrócenie terminu do jej złożenia. W uzasadnieniu niniejszego wniosku podniesiono, iż przyczyną braku sporządzenia skargi kasacyjnej na rzecz D. W. przez fachowego pełnomocnika w terminie był brak możliwości finansowych strony opłacenia pomocy prawnej. Okoliczność ta wskazuje na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu. Nie można bowiem oczekiwać, że matka niepełnosprawnego dziecka, mająca kredyt remontowy jest w stanie w ciągu 30 dni bez uszczerbku majątkowego dla swojej rodziny opłacić profesjonalnego pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należało uwzględnić. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący uzasadni brak swojej winy (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005r, s. 219). Brak winy należy z kolei oceniać mając na względzie wszystkie okoliczności danej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych lekkim niedbalstwem (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Warszawa 2005, s. 333). Rozpoznając przedmiotowy wniosek w kontekście przywołanych uregulowań zauważyć trzeba, że jakkolwiek wystąpienie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w otwartym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej nie wpływa na bieg tego terminu, to okoliczność ta może stanowić jedną z podstaw uzasadniających złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka prawnego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, wyd. 5, Warszawa 2012, str. 479-480). Wyznaczenie pełnomocnika z urzędu nie oznacza bowiem możliwości podjęcia przez niego natychmiastowego działania w imieniu strony. Dlatego przy ocenie, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, istotne jest ustalenie, kiedy pełnomocnik miał realną możliwość jego sporządzenia. Możliwość ta wyznacza zatem czas ustania przyczyny uchybienia terminu. W tej kwestii Sąd podziela utrwalony już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dzień, w którym pełnomocnik ustanowiony w trybie art. 244 p.p.s.a. miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OZ 211/12; z dnia 12 maja 2012 r., sygn. akt II GZ 243/11 oraz z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 612/12, publ. CBOSA). Podkreślenia przy tym wymaga, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt SK 17/12 (publ. OTK-A 2013/6/86), stwierdził, że art. 87 § 1 p.p.s.a. rozumiany w ten sposób, że - w sytuacji niedochowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a., na skutek wystąpienia o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego - przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje z dniem, w którym powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnik ma możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, jest zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy wskazać należy, że pełnomocnik skarżącego dopiero z pisma Okręgowej Rady Adwokackiej we W., w dniu 23 października 2015 r. powziął wiadomość o ustanowieniu jej pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie, natomiast w dniu 30 października 2015 r. złożył do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, którego upływ - biorąc pod uwagę datę doręczenia odpisu wyroku stronie w dniu 10 sierpnia 2015 r. - nastąpił z dniem 9 września 2015 r. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego dokonał czynności wniesienia skargi kasacyjnej. Na podstawie powyższych okoliczności stwierdzić należy, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość zapoznania się z aktami sprawy, czyli w dniu 23 października 2015 r. Tym samym złożenie przez pełnomocnika skarżącej w dniu 30 października 2015 r. wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, czyli w terminie trzydziestu dni od zawiadomienia o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu oznacza, że termin do dokonania tej czynności, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. został zachowany. W ocenie Sądu pełnomocnik skarżącego w sposób oczywisty wykazał też brak winy w uchybieniu terminu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.