II SA/Wr 329/18
WyrokWSA we Wrocławiu2018-10-23
Skład orzekający: Władysław Kulon, Halina Filipowicz-Kremis, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wybudowanego szamba, z powodu niemożności ustalenia daty jego budowy z powodu sprzecznych zeznań świadków, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wybudowanego szamba z powodu niemożności ustalenia daty jego budowy z powodu sprzecznych zeznań świadków jest przedwczesne i narusza zasady postępowania administracyjnego. Organy nadzoru budowlanego mają obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i podjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a nie umarzania jej z powodu trudności dowodowych.Stan faktyczny
Strony skarżące wniosły o wszczęcie postępowania w sprawie samowolnego wybudowania szamba. Organ I instancji nakazał rozbiórkę szamba, jednak decyzja ta została uchylona przez organ II instancji z powodu niewystarczającego materiału dowodowego. Po ponownym postępowaniu, organ I instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu niemożności ustalenia daty budowy szamba z uwagi na sprzeczne zeznania świadków. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, kwestionując prawidłowość ustaleń organów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję DWINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB w K. i zasądził od DWINB na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant: Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2018 r. sprawy ze skargi J. M., T. M., I. Z., M. R., M. R. i K. S. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania szamba użytkowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Stan sprawy, w której zapadło rozstrzygnięcie oprotestowane wywiedzioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargą przedstawia się następująco.
Wnioskiem z dnia [...] r. T. i J. M. wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej – PINB) z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie samowolnego wybudowania zbiornika na nieczystości ciekłe w miejscowości D.G. [...]-[...] na działce nr [...]. W dniu [...] r. przeprowadzono potwierdzone protokolarnie oględziny na przedmiotowej nieruchomości, po czym zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania szamba bez zgłoszenia właściwemu organowi.
W dniu [...] r. PINB w K. wydał postanowienie nr [...], którym przyjmując za podstawę prawną art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) nałożono na J.S. obowiązek dostarczenia w terminie 30 dni następujących dokumentów dotyczących szamba na działce nr [...] w miejscowości D. G.:
- oceny technicznej potwierdzającej zgodność wybudowanego zbiornika na nieczystości płynne z przepisami techniczno-budowlanymi,
- projektu zagospodarowania działki lub terenu,
- zaświadczenia wójta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działki, na której zlokalizowane jest przedmiotowe szambo.
W dniu 24 października 2016 r. PINB w K. wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego nakazał J.S. rozbiórkę szamba wybudowanego na działce nr [...] w miejscowości D.G. W uzasadnieniu decyzji jako przyczynę wydanego nakazu wskazano niespełnienie przez inwestora w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] r. nr [...]. Decyzja ta nie ostała się w obrocie prawnym, gdyż D.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej – DWINB) po rozpoznaniu odwołania J. S. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, iż stwierdzono niedostatek zebranego materiału dowodowego sprawy polegający głównie na nieustaleniu jednoznacznej daty wybudowania przedmiotowego szamba, co miało znaczenie dla zastosowania właściwych przepisów prawa materialnego. DWINB zarzucił także zaskarżonej decyzji niewłaściwe uzasadnienie, z którego nie wynikała ocena stanu faktycznego i prawnego. Dodatkowo zwrócono uwagę na brak ustaleń dotyczących uznania J. S. za adresatkę wydanego nakazu rozbiórki, skoro z akt sprawy wynika, że nie była ona inwestorką i nie jest zarządcą.
W dniu 7 lutego 2017 r. przeprowadzono kolejne oględziny na zainwestowanej nieruchomości dokumentując tę czynność stosownym protokołem. Dalsze czynności wyjaśniające prowadzone przez organ I instancji polegały na przesłuchaniu szeregu osób w charakterze świadków, udostępnianiu stronom akt administracyjnym oraz przyjmowaniu wyjaśnień, oświadczeń i innych pism składanych przez uczestników postępowania. Na tym etapie postępowania wzywano także do przedłożenia przeglądów okresowych dotyczących urządzeń służących ochronie środowiska i jego przydatności do użytku. Niezależnie od powyższego wezwaniem z dnia [...] r. zobowiązano J. S. do przedłożenia protokołu z okresowej kontroli zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, których jest ona wyłącznym użytkownikiem, zawierającego ocenę przydatności do dalszej eksploatacji. Do akt administracyjnych przedłożono opinię techniczną z listopada 2017 r. sporządzoną przez mgr inż. P.B. posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności instalacje sanitarne, sporządzoną w ramach realizacji powyższego zobowiązania.
W dniu 27 grudnia 2017 r. PINB w K. wydał decyzję nr [...], którą przyjmując w podstawie prawnej art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), dalej – k.p.a., umorzono postępowanie w sprawie wybudowania szamba użytkowanego przez J. S. na dz. nr [...], AM-[...], obr. [...] D. G., jednostka ewidencyjna – M. bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Organ nadzoru budowlanego I instancji wyjaśnił, iż żądał od uczestników postępowania informacji i dokumentów w oparciu o art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego, co pozwoliło mu na uznanie, że przedmiotowe szambo jest eksploatowane i systematycznie opróżniane oraz jego stan techniczny jest zadowalający. Innym zagadnieniem, do którego odniósł się w uzasadnieniu decyzji PINB w K. była kwestia ustalenia czasu wykonania robót budowlanych dotyczących budowy przedmiotowego urządzenia budowlanego. W tym zakresie w sposób bardzo szczegółowy odnotowano treść zeznań stron i świadków. Organ nadzoru budowlanego dostrzegł, iż mimo składania zeznań pod odpowiedzialnością karną różnią się one znacznie, a nawet zeznający zmieniają wcześniej zajmowane stanowisko. W uzasadnieniu decyzji zacytowano stanowiska słuchanych świadków, z których wynika rozbieżność co do czasu budowy przedmiotowego zbiornika. Świadkowie podają, ze został on wybudowany w okresie od 1983 do 2010 r.. W świetle poczynionych dowodów organ I instancji uznał, że nie ma podstaw do władczej ingerencji w formie decyzji administracyjnej, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym. Wedle organu warunkiem koniecznym dla wydania decyzji w przedmiotowej sprawie było określenie daty budowy przedmiotowego zbiornika na nieczystości, co dawałoby możliwość weryfikacji legalności jego budowy. Określenie daty budowy urządzenia w przypadku jednoznacznego potwierdzenia, że zostało ono zrealizowane jako samowola budowlana pozwalałoby również na identyfikację podstawy prawnej dla podjęcia ewentualnych działań naprawczych przez organ nadzoru budowlanego. Ze względu na wzajemnie się wykluczające zeznania odnośnie daty budowy zbiornika nie jest to możliwe. Zdaniem PINB nie jest też możliwe zidentyfikowanie materialnoprawnych podstaw do wydania decyzji administracyjnej.
Wskazane rozstrzygnięcie zostało oprotestowane odwołaniem T. i J. M. W środku zaskarżenia zwracano szczególną uwagę na wybudowanie zbiornika bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi oraz bez zgody współwłaścicieli nieruchomości. Odnosząc się do działań inwestora w odwołaniu zamieszczono twierdzenia dotyczące braku akceptacji efektu samowoli budowlanej ze strony pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Główny motyw odwołania stanowiło uwzględnienie przez organ zeznań świadków podających czas budowy zbiornika przed 1994 r. i pominięcie pozostałych zeznań, które pozostawały w większości i wskazywały na czas budowy uprawniający do zastosowania przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 r.. Dodatkowo przeprowadzono analizę zeznań świadków, które w ocenie autorów odwołania wzajemnie się wykluczały.
Odrębne odwołanie złożyli I.Z., M.i M. R. oraz K. S. Treścią odwołania było jednoznaczne stwierdzenie, że organ mógł ustalić datę budowy zbiornika. Jako wzajemnie sprzeczne i wielokrotnie zmieniane nazwano zeznania J.S. Odwołujący się zażądali uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Do odwołania załączono dokumentację fotograficzną wskazującą na odprowadzanie nieczystości z przedmiotowego zbiornika do pobliskiego cieku wodnego.
W dniu [...] r. DWINB wydał decyzję nr [...], którą w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W treści uzasadnienia rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego zrelacjonowano przebieg postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego aktu administracyjnego oraz odwołano się do motywów decyzji PINB. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji znalazły się też obszerne fragmenty zeznań słuchanych w sprawie świadków. W ramach własnych rozważań DWINB omówił ustawowe przesłanki umorzenia postępowania wynikające z art. 105 § 1 k.p.a., przy czym zaczerpnięto też z orzecznictwa sądowoadministracyjnego tezę dotyczącą uznania za bezprzedmiotowe postępowania, jeżeli organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie nie znajdują podstaw do wydania nakazów lub zakazów wynikających z przepisów prawa materialnego. Zdaniem organu odwoławczego PINB w K. wydał prawidłową decyzję w oparciu o właściwą podstawę prawną. Wyprowadzono to z faktu, iż zeznania stron, składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, są rozbieżne i nie pozwalają na ustalenie dokładnej daty powstania przedmiotowego szamba, ani też osoby, która je wykonała, nie można zatem wydać merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Z kolei rozstrzygnięcie nie może być oparte na domniemaniu samowoli budowlanej, a nadto uznano, że PINB w K. wyczerpał wszelkie środki, które mógł zastosować, aby ustalić datę powstania rzeczonego szamba. Data powstania zbiornika na nieczystości była kluczowa dla zastosowania właściwej ustawy Prawo budowlane oraz stwierdzenia czy doszło do samowolnej jego budowy. Z powodu braku możliwości jej ustalenia podano, że brak jest podstaw do wydania nakazów lub zakazów wynikających z przepisów prawa materialnego. Zaznaczono również, iż z oceny technicznej z listopada 2017 r. wynika, że przedmiotowe szambo znajduje się w należytym stanie technicznym zapewniającym jego właściwe użytkowanie zgodnie z przepisami prawa budowlanego oraz ochrony środowiska. Autor sporządzonej w sprawie oceny wskazał, że dla poprawy bezpieczeństwa i użytkowania szamba przewiduje się montaż odpowietrznika w płycie górnej zbiornika z rury PCV min. 75 mm, zakończony wywiewką oraz podniesienie komina włazowego zbiornika o 30 cm powyżej terenu oraz zabezpieczenie przed niekontrolowanym otwarciem włazów. W ocenie DWINB prowadzone postępowanie dotyczyło legalności wybudowania przedmiotowego szamba, a nie jego stanu technicznego, którego może dotyczyć ewentualne osobne postępowanie wszczęte przez PINB w K.
Z powyższą decyzją nie zgodzili się J.i T. M., I. Z., M. i M.R. oraz K. S., którzy wywiedli na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Względem zaskarżonej decyzji podniesiono żądanie jej uchylenia w całości. Skarżący nieprawidłowość wydanej decyzji uzasadniali niewykonaniem przez zobowiązaną nakazu wynikającego z wydanego w toku postępowania postanowienia oraz brakiem zgody na zrealizowaną inwestycję pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Podobnie jak miało to miejsce w odwołaniu kwestionowano zgodność ze stanem faktycznym zeznań świadków, którzy podawali czas wykonania robót budowlanych przed 1994 r.. Z drugiej zaś strony zarzucano nieuwzględnienie zeznań innych świadków podających czas budowy zbiornika w 2010 r.. W tym względzie skarżący niektóre z zeznań świadków określili jako fałszywe, zaś organowi zarzucono oparcie się na rozbieżnych zeznaniach świadków. Kwestionowano także oparcie się przez organ na opinii technicznej, w której rok budowy przedmiotowego zbiornika został wskazany poprzez powtórzenie informacji uzyskanej od jego właściciela. Według autorów skargi organ nie uwzględnił też mapy sytuacyjno-wysokościowej z 1998 r., na której nie uwzględniono przedmiotowego szamba, którą to mapę załączono do skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z wyjaśnieniem, że nie znaleziono podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Na rozprawie w dniu 23 października 2018 r. skarżący J. M. podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte i wniósł dodatkowo o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Sądy administracyjne, jak stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza z kolei art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej "P.p.s.a.", według którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). W świetle art. 145 § 1 i 3 P.p.s.a. uwzględnienie skargi, w odniesieniu do decyzji i postanowień wydanych w postępowaniu uregulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, następuje przez: 1) uchylenie decyzji lub postanowienia w całości lub w części, 2) stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub w części, 3) uchylenie decyzji lub postanowienia w całości lub w części albo stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub w części w przypadkach, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 2, i umorzenie postępowania administracyjnego; 4) stwierdzenie wydania decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Z mocy art. 145 § 1 P.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności lub niezgodności z prawem, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż zasadniczo z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu.
Na wstępie rozważań należy podkreślić, że zdaniem organów obu instancji prowadzone w sprawie postępowanie okazało się bezprzedmiotowe w związku z czym należało je umorzyć w trybie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 t.j., dalej – k.p.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęło się jednolite stanowisko, w myśl którego ,,Przypadki umorzenia postępowania oraz przyczyny jego bezprzedmiotowości - jako wyjątek od zasady - muszą podlegać wykładni dosłownej oraz ścieśniającej, w żadnym zaś razie wykładni rozszerzającej. Wobec powyższego, w pełni należy podzielić prezentowany od dawna w orzecznictwie pogląd, że ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, art. 105 § 1, przewidujący tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, nie może być interpretowany rozszerzająco. Powyższy przepis ma bowiem zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak sprawy administracyjnej - mogącej być przedmiotem postępowania. Oznacza to, że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe - w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. - tylko wtedy, gdy brak jest sprawy administracyjnej, która może być załatwiona decyzją, nie zaś wtedy, gdy wydanie decyzji staje się z zbędne" por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2018 r. (sygn. akt II GSK 1567/16) - LEX nr 2471625.
Podążając za orzecznictwem przyjąć trzeba, że w niniejszej sprawie służby nadzoru budowlanego ponad wszelką wątpliwość ustaliły zrealizowanie na przedmiotowej nieruchomości zbiornika na nieczystości ciekłe bez pozwolenia na budowę. Co jest szczególnie akcentowane przez uczestników postępowania zrealizowana inwestycja nie posiada zgody współwłaścicieli nieruchomości, na której wybudowano zbiornik. PINB w K. podjął działania nakierowane na ustalenie czasu wykonania robót, w czym słusznie zresztą upatrywał zastosowanie w sprawie prawidłowych przepisów prawa materialnego. Mimo przesłuchania szeregu świadków pouczonych o odpowiedzialności karnej, organ I instancji stał się dysponentem zeznań zdecydowanie rozbieżnych i nie dokumentujących jednoznacznie procesu inwestycyjnego. PINB dostrzegając wzajemne wykluczanie się zeznań świadków uznał za niemożliwe ustalenie daty budowy zbiornika, by następnie poprzez brak możliwości zidentyfikowania materialnoprawnych podstaw do ingerencji w sprawie umorzyć postępowanie. Działanie organu I instancji zostało w pełni zaakceptowane przez organ odwoławczy, który podał nawet, że ,,PINB w K. wyczerpał wszelkie środki, które mógł zastosować, aby ustalić datę powstania rzeczonego szamba".
Zdaniem Sądu w składzie orzekającym obie decyzje zapadły co najmniej przedwcześnie, zaś samo postępowanie przeprowadzono z naruszeniem kluczowych zasad procesowych. Prawnym obowiązkiem (art. 6 w zw. z art. 7 k.p.a.) każdego organu administracji publicznej jest działanie na podstawie prawa i dołożenie należytej staranności w wyjaśnieniu sprawy – tak, aby można było sprawę załatwić w rozumieniu art. 104 § 2 k.p.a. W wypadku rozstrzygania sprawy z zakresu Prawa budowlanego, obowiązki organów nadzoru budowlanego zostały przez ustawodawcę doprecyzowane, m.in. w art. 84 i 84a Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 84 ust. 1 pkt. 1 tej ustawy, do zadań organów nadzoru budowlanego należy kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego. Kontrola przestrzegania i stosowania przepisów Prawa budowlanego obejmuje w szczególności kontrolę zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami Prawa budowlanego, projektem budowlanym lub warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 84a ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego).
Kontrola, o której mowa powinna być przez właściwego inspektora nadzoru budowlanego przeprowadzona w taki sposób, aby organ mógł rozstrzygnąć sprawę na podstawie wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego. Dopiero takie rozpoznanie sprawy pozwala bowiem organowi na należyte uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.
Z powyższego wynika, że obowiązki organu nadzoru budowlanego w postępowaniu, którego przedmiotem jest zgodność z prawem (legalność) trwającej lub zakończonej budowy nie polega wyłącznie na dokonaniu niezbędnych ustaleń faktycznych, ale przede wszystkim na prawidłowym rozpatrzeniu stanu faktycznego i dowodów stan taki potwierdzających i wysnuciu na tej podstawie prawidłowych wniosków co do treści prawa, które powinno być zastosowane.
W niniejszej sprawie organ I instancji skoncentrował się na dowodach z przesłuchania świadków, lecz w sytuacji gdy zebrał niejednoznaczny materiał dowodowy, zaniechał on skorzystania z innych dowodów w myśl art. 75 § 1 k.p.a. i faktycznie uchylił się od dalszego badania sprawy oraz wydania merytorycznej decyzji umarzając postępowanie. Skład orzekający Sądu w pełni akceptuje i uznaje jako własne stanowisko zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 sierpnia 2018 r., (sygn. akt II SA/Łd 508/18), gdzie względem obowiązków organu przed wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania zaznaczono, że ,,Wydanie decyzji o umorzeniu postępowania wiąże się z koniecznością uprzedniego zebrania kompletnego materiału dowodowego i poprawnego ustalenia na jego podstawie stanu faktycznego sprawy, który będzie wykluczał prawną możliwość merytorycznego jej rozstrzygnięcia", patrz - LEX nr 2549090.
W niniejszej sprawie żadną miarą nie można uznać aby organy nadzoru budowlanego w sposób właściwy przeprowadziły postępowanie dowodowe lub też, jak zdaje się przekonywać organ odwoławczy, ,,wyczerpane zostały wszelkie możliwości dowodowe". PINB w K. faktycznie przeprowadził wyłącznie postępowanie z wykorzystaniem osobowych źródeł dowodowych, jakby nie dostrzegając, że wzajemne skonfliktowanie stron i różnica w oczekiwaniach względem rozstrzygnięcia jakie miałoby zapaść nie pozwoli na dotarcie do prawdy obiektywnej. Z drugiej zaś strony żaden z orzekających w sprawie organów nie pokusił się nawet o próbę konfrontacji zebranych dowód ze słuchania świadków choćby przez pryzmat doświadczenia życiowego czy nawet zasad logiki w przypadku ewidentnych rozbieżności.
W wykreowanej zebranymi dowodami sytuacji dochodzi do ekstremalnego rozwiązania polegającego na tym, że służby nadzoru budowlanego mimo ujawnienia zrealizowania przedmiotowego zbiornika z naruszeniem przepisów prawa materialnego (starego czy nowego Prawa budowlanego) umarzają postępowanie tak naprawdę z tej przyczyny, że nie są w stanie zebrać i ocenić materiału dowodowego. Tego rodzaju działanie nie może zostać zaakceptowane, a tym bardziej nie można podzielić stanowiska o bezprzedmiotowości postępowania.
Zdaniem Sądu konieczne jest przeprowadzenia dalszych dowodów, które pozwolą na zajęcie merytorycznego rozstrzygnięcia. Analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że PINB w K. nie podjął działań ukierunkowanych na prowadzenie dowodów z dokumentów, które prowadziły by do ustalenia czasu realizacji rzeczonego obiektu. W załączeniu do skargi uczestnicy postępowania przedłożyli kopię mapy wysokościowej sporządzonej w dniu 11 grudnia 1998 r. jako dowód na wykonanie zbiornika po 1 stycznia 1995 r.. Mimo tego, iż organ nie przejawił inicjatywy dowodowej na prowadzenie dowodów z dokumentów, przedłożony prze skarżących dowód musi zostać oceniony przez organ w ponownie prowadzonym postępowaniu. Organ prowadzący postępowanie powinien także rozważyć jakie inne dowody z dokumentów mogą wskazywać na czas wykonania robót budowlanych. Zasadne byłoby zaczerpnięcie informacji od innych organów dysponujących dokumentacją związaną z zainwestowaną nieruchomością celem wyjaśnienia jej zabudowy na przestrzeni lat podawanych przez świadków jako data budowy zbiornika. Nie jest też wykluczone, że konfrontacja stanowisk stron w toku rozprawy administracyjnej pozwoli na wykluczenie prawdziwości niektórych zeznań świadków skrajnie odmiennych i wzajemnie sprzecznych. Sąd nie narzuca oczywiście konkretnych dowodów wskazując jedynie kierunek dalszego postępowania dowodowego tj. ustalenie daty budowy zbiornika czy też jego ewentualnej przebudowy, bo i taka kwestia pojawia się w zeznaniach niektórych ze świadków, co jednak organy zupełnie pominęły.
Z tych wszystkich względów Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania, zawarte w pkt 2 sentencji, znajduje natomiast uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło