II SA/Wr 331/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi K. Z. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (słownie dwieście zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący w dniu [...].02.2016 r. wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...].06.2011 r., nr [...], którą Prezydent [...] udzielił [...] z/s we [...] pozwolenia na rozbiórkę budynków garażowych przy ul. [...] we [...]. We wniosku skarżący wskazał, że nie brał udziału w tym postępowaniu bez własnej winy i że jest nowym właścicielem garażu nr [...] przy ul. [...] od roku 2013. Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...].06.2016 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 149 § 3 oraz art. 150 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...]. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, że okoliczność, że skarżący aktualnie jest właścicielem garażu na działce sąsiedniej powoduje, że nie może skutecznie domagać się wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...]. Zażalenie na to postanowienie wniósł skarżący, po rozpatrzeniu którego Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...].09.2016 r., nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wojewoda stwierdził, skarżący jako następca prawny poprzedniego właściciela garażu, miałby prawo do żądania wznowienia postępowania o ile poprzedni właściciel wcześniej nie dowiedział się o decyzji nr [...]. W sytuacji bowiem gdyby poprzedni właściciel dowiedział się o decyzji nr [...] przed dniem sprzedaży (przed dniem [...].07.2013r.), to należałoby uznać, że podanie skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją zostało złożone bez zachowania ustawowego terminu jednego miesiąca od daty powzięcia przez wnioskodawcę (jego poprzednika prawnego) wiadomości o wydaniu decyzji. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ I instancji pozyskał oświadczenie poprzedniego właściciela garażu – B. B.-G., która wskazała, że pod koniec 2012 r. dowiedziała się od użytkowników innych garaży, że na sąsiedniej działce będą prowadzone roboty rozbiórkowe. Postanowieniem z dnia [...].01.2017 r., nr [...], podjętym na podstawie art. 149 § 3 art. 150 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., Prezydent [...] ponownie odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, że z pisma B. B.-G., od której garaż nabył skarżący wynika, że o decyzji nr [...] dowiedziała pod koniec 2012 r. Zważywszy, że wniosek następcy prawnego poprzedniego właściciela garażu wpłynął w dniu [...].02.2016 r., stąd nie został zachowany miesięczny termin o którym mowa 148 § 1 k.p.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, po rozpoznaniu którego Wojewoda [...] wydał w dniu [...].02.2017 r. postanowienie nr [...], którym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając swoje stanowisko, organ wskazał, że zasadnicze znaczenie dla skuteczności wniosku o wznowienie postępowania ma ustalenie, czy i kiedy poprzedni właściciel garażu (i współużytkownik wieczysty dz. nr [...]) dowiedział się o decyzji nr [...]. Ze zgromadzonego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego wynika, że B. B.-G. pod koniec 2012 r. dowiedziała się od użytkowników innych garaży, że będą prowadzone roboty rozbiórkowe na sąsiedniej działce (pismo z dnia [...].11.2016 r.). Wojewoda wskazał, że taką informację organ pierwszej instancji otrzymał po skierowaniu do B. B.-G. precyzyjnie sformułowanego pisma, w którym wezwano do wyjaśnienia okoliczności i daty kiedy dowiedziała się o decyzji nr [...]. Wojewoda stwierdził, że mimo iż B. B.-G. nie wskazała podstawy prawnej prowadzenia robót budowlanych "na sąsiedniej działce", to jednak wiedziała o zamiarze rozbiórki budynków garażowych, a zatem nie można wykluczyć, że miała również wiedzę o decyzji nr [...]. Wobec powyższego organ II instancji nie uznał za wiarygodne oświadczenie skarżącego z dnia [...].10.2016 r., w którym wskazał, że B. B.-G. poinformowała go ustnie o tym, że nie posiadała żadnej wiedzy na temat decyzji nr [...]. Wojewoda przyjął, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek udowodnienia zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, czego w sprawie skarżący nie uczynił. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając skargę wniesioną przez skarżącego, wyrokiem z dnia 22.09.2017 r., sygn. akt II SA/Wr 264/17 uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd odniósł się do przeprowadzonej przez organy oceny oświadczenia B. B.-G., w którym podała, że pod koniec 2012r. dowiedziała się od użytkowników innych garaży, że na sąsiedniej działce będą prowadzone roboty rozbiórkowe. W tym zakresie za słusznie uznano stanowisko Wojewody, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o dane takie jak: nazwa organu, sposób rozstrzygnięcia sprawy (treść rozstrzygnięcia) oraz data wydania rozstrzygnięcia. W ocenie WSA, nie czynią jednak zadość przesłance "dowiedzenia się o decyzji", stwierdzenia B. B.-G. zawarte w piśmie z dnia [...].11.2016 r. o tym, że "dowiedziałam się od użytkowników innych garaży, że będą prowadzone roboty rozbiórkowe na sąsiedniej działce". W ocenie Sądu, w żaden sposób nie można z przytoczonych słów wywnioskować, że osoba ta uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję nr [...]. Nie ma w nich mowy ani o organie, który ją wydał, ani o rozstrzygnięciu sprawy, ani o dacie wydania decyzji. Za nieprawidłowe Sąd uznał przekonanie Wojewody, który po lekturze pisma z dnia [...].11.2016 r., stwierdził, że B. B.-G. dowiedziała się o decyzji nr [...] pod koniec 2012 r. Stwierdzenie organu, że mimo, iż w piśmie tym B. B.-G. nie wskazała podstawy prawnej prowadzenia robót budowlanych "na sąsiedniej działce", to jednak wiedziała o zamiarze rozbiórki budynków garażowych przy ul. [...] we [...], a zatem nie można wykluczyć, że miała również wiedzę o decyzji nr [...], Sąd uznał za czysto hipotetyczne. Ponadto za istotne uznał, że organ pierwszej instancji precyzyjnie sformułował pismo z dnia [...].10.2016r., w którym wezwał do wyjaśnienia okoliczności i daty, kiedy dowiedziała się o decyzji nr [...]. Pomimo tak sformułowanego wezwania B. B.-G. w żadnym miejscu swojej odpowiedzi na to wezwanie nie wskazała, że dowiedziała się o akcie stanowiącym podstawę przeprowadzenia robót rozbiórkowych, a jedynie o samych robotach. Wskazała przy tym, że nie interesowała się jakie to będą roboty. Wobec takich ustaleń Sąd uznał, że organ drugiej instancji bezpodstawnie zakwestionował wiarygodność oświadczenia skarżącego z dnia [...].10.2016 r., w którym wskazał, że B. B.-G. nie posiadała żadnej wiedzy na temat decyzji nr [...]. Z tych też powodów uznał za przedwczesne stwierdzenie Wojewody, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Sąd zobowiązał Wojewodę do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego na okoliczność dowiedzenia się przez B. B.-G. na temat decyzji nr [...]. W ponownym postępowaniu Wojewoda zwrócił się pismem z dnia [...].01.2018r., do B. B.-G. o przekazanie informacji czy wiedziała o decyzji nr [...], a jeśli tak, to kiedy się o niej dowiedziała. W odpowiedzi udzielonej przy piśmie z dnia [...].01.2018 r. rozpytywana oświadczyła, że o decyzji Pana Prezydenta zapewne wiedziała, bo pamięta dyskusję z innymi użytkownikami garażu. Jednak kiedy dokładnie to było nie może teraz dokładnie tego odtworzyć. Pytana wyjaśniła, że minęło wiele lat, dlatego nie chce wprowadzać nikogo w błąd. Postanowieniem z dnia [...].03.2018 r., nr [...] Wojewoda [...] ponownie utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...].01.2017 r., nr [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ II instancji powołując się na ustalenia dokonane w ramach postępowania wyjaśniającego co do okoliczności dotyczącej ewentualnego faktu i terminu (daty) dowiedzenia się przez B. B.-G. o ostatecznej decyzji nr [...] r. wskazał, że pytana osoba odpowiedziała, że wszystkie pisma i dokumenty w tej sprawie przekazała skarżącemu przy sprzedaży garażu, oraz że zapewne wiedziała o decyzji Pana Prezydenta, bo pamięta dyskusje z innymi użytkownikami garaży, jednak kiedy dokładnie to było nie może teraz tego odtworzyć - minęło wiele lat i nie chciałby nikogo wprowadzić w błąd (oświadczenie w piśmie z dnia [...].01.2018 r.). W ocenie organu II instancji, z przytoczonych oświadczeń wynika, że poprzednia właścicielka garażu nr [...] wiedziała o wydaniu decyzji nr [...] rozmawiając z właścicielami innych garaży. Stąd też należy wnioskować, że działo się to w czasie gdy była jeszcze właścicielką garażu. Dalej organ II instancji przeprowadził wywód, w którym założył, że w momencie nabycia garażu oraz udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu, nabywca, czyli skarżący - powołując się na następstwo prawne po B. B.-G. oraz ze względu na wiedzę poprzedniej właścicielki nieruchomości o decyzji nr [...], mógł wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania najpóźniej w terminie miesiąca od dnia nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości i własności garażu ([...].07.2013 r.). Według Wojewody, termin miesięczny na wniesienie podania o wznowienie miałby zastosowanie w sytuacji, gdy w tym samym dniu B. B.-G. dowiedziałaby się o ostatecznej decyzji nr [...] i jednocześnie w tym samym dniu zbyłaby przedmiotowe prawa na rzecz skarżącego, który mógł złożyć stosowne podanie w tym samym dniu. Wniosek o wznowienie postępowania został jednak złożony przez skarżącego prawie 3 lata później. W świetle wyrażanego stanowiska Wojewoda stwierdził, że z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że wniosek skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr [...], został złożony z uchybieniem ustawowego terminu do jego wystawienia, określonego w art. 148 § 2 k.p.a. W skardze na takie rozstrzygnięcie skarżący uznał za błędne stanowisko Wojewody. Wskazał, że organ doszedł do nieprawidłowego wniosku na podstawie oświadczenia poprzedniej właścicielki garażu, że dowiedziała się ona o decyzji nr [...] przed jego wnioskiem o wznowienie. Zauważył, że z oświadczenia poprzedniej właścicielki garażu nie wynika, czy wiedziała jednoznacznie o tej decyzji i kiedy się o niej dowiedziała, ponieważ użyła tylko słowa "zapewne" a synonimami tego słowa są: być może, niewykluczone, przypuszczalnie, prawdopodobnie, itp. Dlatego też nie ma pewności, że B. B.-G. wiedziała o tej decyzji. Skarżący oświadczył również, że wśród dokumentów i pism przekazanych jemu przez poprzednią właścicielkę garażu nie ma żadnej informacji o decyzji nr [...], natomiast jest dużo informacji o innych decyzjach i postanowieniach. Stwierdził, że decyzja nr [...] została zatajona przed wszystkimi współużytkownikami wieczystymi działki nr [...], co wynika z akt sprawy. Podał, że wielokrotnie rozmawiał z właścicielami garaży na tej działce i nikt nie ma wiedzy na temat decyzji nr [...]. W jego ocenie, B. B.-G. dowiedziała się o istnieniu tej decyzji z pisma Wojewody z dnia [...].01.2018 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem kontrola zaskarżonego postanowienia, dokonana na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 – zwanej dalej: p.p.s.a.), pozwoliła stwierdzić, że rozstrzygnięcie Wojewody dotknięte jest wadami uzasadniającymi jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Przy tym na podstawie art. 153 § 1 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W realiach procesowych tej sprawy będzie to wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 22.09.2017 r., sygn. akt II SAWr 264/17. Przedmiotem niniejszej sprawy było ustalenie czy organy prawidłowo odmówiły skarżącemu wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...].06.2011 r., nr [...], którą udzielono [...] z/s we [...] pozwolenia na rozbiórkę budynków garażowych przy ul. [...] we [...]. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w tak określonych granicach sprawy przypomnieć przyjdzie, że przepis art. 148 § 2 k.p.a. stanowi, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (a więc tej, na którą powołał się skarżący), biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Przez pojęcie "dowiedzenia się o decyzji" należy rozumieć moment, w którym strona powzięła wiadomość o istnieniu konkretnej decyzji – a więc dotyczącej określonego przedmiotu oraz o zawartym w niej rozstrzygnięciu. Wymóg ten nie obejmuje natomiast dokładnej znajomości treści takiej decyzji, jak również argumentacji powołanej przez organ w jej uzasadnieniu. Co więcej, zdaniem Sądu, składając wniosek o wznowienie postępowania strona winna jedynie uprawdopodobnić dochowanie wspomnianego terminu, zaś organ, jeżeli kwestionuje tę okoliczność, winien udowodnić za pomocą dostępnych środków dowodowych, że w rzeczywistości strona powzięła wiadomość o decyzji w innej dacie aniżeli sama podaje. W rozpoznawanej sprawie sedno sporu pomiędzy skarżącym a organem sprowadza się więc do ustalenia, czy skarżący dowiedział się o kwestionowanej decyzji najpóźniej w dniu nabycia garażu, tj. [...].07.2013 r., czy też, jak twierdzi strona, fakt ten miał miejsce dopiero w dniu [...].01.2016 r. (w tym dniu otrzymał z Wydziału Architektury informację o decyzji nr [...]). W uzasadnieniu swojego postanowienia organ odwoławczy konsekwentnie kwestionował twierdzenie skarżącego o dochowaniu wspomnianego terminu procesowego akcentując, że mógł on wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania najpóźniej w terminie miesiąca od dnia nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości i własności garażu ([...].07.2013 r.). Tymczasem, w ocenie Sądu, takie stanowisko nie może być uznane za prawidłowe. Zasadza się ono bowiem na wątpliwym dowodowo przekonaniu organu, że oświadczenie B. B.-G. o tym, że wiedziała o decyzji nr [...] z dyskusji z innymi użytkownikami garaży, pozwala wnioskować, że działo się to w czasie, gdy była jeszcze właścicielką garażu. W ocenie Sądu, nie można wykluczyć chociażby takiej możliwości, że B. B.-G. rozmawiała z innymi użytkownikami garaży na ten temat dopiero po dniu sprzedaży nalężącego do niej garażu skarżącemu. Wątpliwości w tym zakresie potęguje fakt, że poprzednia właścicielka garażu, pomimo zwracania się do niej o wskazanie konkretnej daty dowiedzenia się o decyzji nr [...], wprost oświadczyła, że nie jest w stanie podać takiej daty oraz okoliczności dotyczących tego zdarzenia. Wprost przyznała w oświadczeniu z dnia [...].01.2018 r., że dokładnej daty nie może teraz odtworzyć. W tym zakresie stanowisko Wojewody, tak jak w poprzednio uchylonym przez sąd postanowieniu, uznać należy za czysto hipotetyczne. Jednocześnie należy stwierdzić, że przeprowadzony w dalszej części zaskarżonego postanowienia wywód pozostaje w sprzeczności z zasadami logicznego wnioskowania, w tym z zasadami wnioskowania prawniczego. Wojewoda w tym zakresie przyjmując hipotetycznie, że B. B.-G. wiedziała o decyzji nr [...] w momencie sprzedaży garażu skarżącemu, założył, że dla skarżącego miesięczny termin na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania mógł zacząć swój bieg od daty tej transakcji, tj. od dnia [...].07.2013 r. Taki wywód polega na czystej spekulacji ze strony organu i założeniu, że B. B.-G. w tym samym dniu dowiedziała się o ostatecznej decyzji nr [...] i dokonała zbycia garażu, przy tym jednocześnie poinformowała skarżącego o powziętej wiedzy na temat tej decyzji. Prowadzenie takiego wywodu nie tylko nie znajduje żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy ale pozostaje z nim w sprzeczności. Zasadność takich ocen i wniosków w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, budzi istotne wątpliwości. W ocenie Sądu, ze względu na powołane w tym miejscu okoliczności, a zwłaszcza oświadczenia poprzedniej właścicielki garażu, z których nie wynika jednoznacznie kiedy dowiedziała się ona o decyzji nr [...], nie można bezkrytycznie przyjmować, że o tej decyzji poprzednik prawny skarżącego wiedział będąc jeszcze właścicielem garażu, a co za tym idzie zakładać hipotetycznie, że od daty zbycia garażu, tj. od dnia [...].07.2013 r. mógł rozpocząć swój bieg miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania administracyjnego. W prowadzonym ponownie postępowaniu Wojewoda, mając na względzie poczynione przez Sąd uwagi i spostrzeżenia, raz jeszcze zbada pod względem formalnym złożone przez skarżącego podanie o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].06.2011 r., nr [...]. W przypadku braku wiarygodnych dowodów przeciwnych uzna, że termin do jego wniesienia został dochowany. W takiej sytuacji organ po wznowieniu postępowania przeprowadzi dalszą weryfikację złożonego podania. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.