II SA/Wr 344/05

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym ponownego wniosku D. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [..] w przedmiocie przekazania według właściwości pisma skarżącej postanawia: umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnym postanowieniem z dnia 24 listopada 2008 r., sygn., akt II OZ 1218/08 oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 344/05 przyznające prawo pomocy poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę 50 zł i odmawiające przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie - czyli zwolnienia z kosztów sądowych w pozostałym zakresie i ustanowienia adwokata. W jego uzasadnieniu wskazano, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ponieważ podała jedynie, że osiąga dochody brutto z tytułu emerytury w kwocie 1183,39 zł brutto, a jej mąż 1446,07 zł brutto, czyli łącznie 2629,46 zł brutto i wskazała, że jest współwłaścicielem działki o powierzchni 2500 m2. Natomiast nie podała jakie ponosi comiesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, wyżywieniem czy leczeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 25 marca 2009 r. oddalił skargę wniesioną przez skarżącą. Skarżąca na urzędowym formularzu wypełnionym dnia 29 marca 2009 r. ponownie wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W jego uzasadnieniu wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z mężem, pobiera emeryturę w kwocie 993 zł, a jej mąż w kwocie 1202, czyli łącznie 2195 zł i jest współwłaścicielem działki o powierzchni 2500 m2. Nie posiada oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 28 kwietnia 2009 r. wezwano skarżącą do wykazana, iż od rozpoznania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu ulegała zmianie (pogorszyła się) jej sytuacja finansowa i majątkowa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie tego wniosku. Wyjaśniono skarżącej, iż wskazanym wyżej postanowieniem z dnia 24 listopada 2008 r. NSA oddalił jej zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 344/05 przyznające jej prawo pomocy poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę 50 zł i odmawiające przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Jednocześnie wezwano skarżącą do sprecyzowania czy w związku z tym cofa czy podtrzymuje swój wniosek z dnia 29 marca 2009 r. – w terminie siedmiu dni. W przypadku podtrzymania tego wniosku wezwano skarżącą do nadesłania: zaświadczenia za ostatnie dwa miesiące o wysokości dochodu małżonków, dokumentów potwierdzających fakt zadłużenia i jego wysokość, zestawienia (udokumentowanych) kosztów potwierdzających, iż w ciągu miesiąca wydatkuje kwotę 1000 zł na korespondencję z sądem, wyjaśnienia czy korzysta ze pomocy osób trzecich i w jakiej wysokości byłaby w stanie uiścić koszty sądowe, z jakich źródeł czerpie środki na uiszczenia opłat sądowych w tym i innych toczących się postępowaniach przed tutejszym Sądem, jakie środki pozostały jej z kredytu w wysokości 20.000 zł, który zaciągną dla niej syn, dlaczego nie sprzedaje lub nie czerpie korzyści z działek o powierzchni 2500 m2. Skarżącą wezwano również do sprecyzowania i udokumentowania wydatków związanych z utrzymaniem domu i rodziny (opłaty za gaz, telefon, energię, czynsz, wodę itd.) i wskazania źródła ich finansowania– w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach. Skarżąca odebrała powyższe zarządzenie w dniu 19 maja 2009 r. i nie udzieliła na nie odpowiedzi, co oznacza, iż siedmiodniowy termin do jego wykonania upłynął bezskutecznie w dniu 26 maja 2009 r. Przepis art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z treści art. 245 § 2 cytowanej wyżej ustawy wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym. Natomiast art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i pkt 2 tego przepisu. W myśl art. 258 § 3 tej ustawy do postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postanowień sądu. W rozpoznawanej sprawie postępowanie wszczęte ponownym wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, gdyż skarżąca nie wykazała, że od dnia wydania powołanego wyżej postanowienia NSA z dnia 24 listopada 2008 r. - oddalającego zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 344/05 przyznające jej prawo pomocy poprzez zwolnienie z opłat sądowych powyżej 50 zł i oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie - uległa pogorszeniu jej sytuacja materialna i finansowa, ponieważ pomimo skutecznego doręczenia jej zarządzenia referendarza sądowego z dnia 28 kwietnia 2009 r. nie nadesłała wymaganych dokumentów i nie udzieliła żądanych wyjaśnień. W ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy podała jedynie wysokość osiąganych dochodów tj. 993 zł i wysokość dochodów męża 1202 zł, czyli łącznie 2195 zł, jednakże nie nadesłała dokumentów potwierdzających ich wysokość i tym samym pozwalających na wiążące ustalenie czy są to kwoty netto czy brutto. Dochód ten jest zbliżony do dochodu brutto małżonków uwzględnionego we wskazanym wyżej postanowieniu Sądu z dnia 26 września 2008 r. Brak wymaganych dokumentów i wyjaśnień oznacza, iż skarżąca w dalszym ciągu nie wykazała w jakiej wysokości ponosi wydatki związane z utrzymaniem. Ponadto prawo pomocy przyznane w postępowaniu I i II instancji obejmuje swoim zakresem postępowanie rozpoznawcze w I i II instancji i postępowanie egzekucyjne, a więc i postępowanie rozpoznawcze toczące się po wydaniu wyroku przez sąd (art. 243 § 2 cytowanej ustawy), co oznacza, iż przyznane postanowieniem Sądu z dnia 26 września 2008 r. zwolnienie od opłat sądowych powyżej 50 zł obejmuje obecny tok postępowania sądowego. Skarżąca jest zatem zwolniona od opłat sądowych w kwotach powyżej 50 zł. Powyższe pozwala przyjąć, iż w tej konkretnej sprawie skarżącej nie wykazała okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i zmianę stanowiska Sądu wyrażonego w prawomocnym postanowieniu dnia z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 344/05 przyznającym jej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej 50 zł i odmawiającym przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Z tych względów, w oparciu o art. 258 § 3 w związku z art. 161 § 1 pkt 3 i art. 246 § 1 pkt 1, art. 243 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.