II SA/Wr 359/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.), Sędzia WSA Alicja Palus, Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2007r. sprawy ze skargi H. i Z. S. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nakazu inwestorom robót budowlanych przedłożenia projektu budowlanego zamiennego I. oddala skargę II. przyznaje adw. P. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. kwotę 292,80zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) w tym kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Postanowieniem z dnia [...]organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 prawa budowlanego nakazał skarżącym wstrzymać prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie domu mieszkalnego, wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i przepisach. Następnie decyzją z dnia [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w celu prawidłowego sformułowania obowiązków legalizacyjnych, w szczególności przez nakazanie wykonania skonkretyzowanych czynności faktycznych zmierzających do dostosowania obiektu do zgodności z normami technicznymi. Decyzją z dnia [...] organ I instancji na tej samej podstawie prawnej nałożył na skarżących obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oraz wykonania szczegółowo opisanych robót budowlanych w określonym terminie. W odwołaniu skarżący wnieśli o uchylenie nakazu wykonania robót. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy powyższą decyzję, wyznaczając jedynie nowy termin wykonania nałożonych obowiązków. Według przytoczonych ustaleń, inwestorzy prowadzili rozbudowę na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...]. W oparciu o dowód z oględzin oraz dokumentacji rozbudowy stwierdzono zwiększenie powierzchni zabudowy, powierzchni użytkowej i kubatury obiektu, a przede wszystkim zmianę lokalizacji okien w ścianie szczytowej i zmianę klatki schodowej z wewnętrznej na zewnętrzną, co wywołało stan niezgodny z warunkami technicznymi. Uzasadniony był więc nakaz wykonania robót budowlanych doprowadzających ścianę usytuowaną w granicy działki do zgodności z § 12 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych oraz schody do zgodności z § 69 ust. 3 warunków technicznych (rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r.) tj. do ilości stopni w biegu schodowym do najwyżej 10 stopni. Nałożone obowiązki znajdowały podstawę w art. 51 ust. 1pkt 3 prawa budowlanego (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Stwierdzone odstąpienie od projektu budowlanego było istotne w rozumieniu art. 36 a ust. 5 pkt 1 i 2 tej ustawy, gdyż w szczególności wymagało uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów wymaganych przepisami szczególnymi. Zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy nie było możliwe uzyskanie zgody na odstępstwo od warunków technicznych po wydaniu pozwolenia na budowę. Nie można było zastosować § 2 ust. 2 cyt. warunków technicznych (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) regulujących kwestię dopuszczalnych zmian przy realizacji tych warunków, gdyż przepis ten nie odnosi się do rozbudowy. Wykonanie przez inwestorów nałożonych obowiązków doprowadzi obiekt do stanu zgodnego z prawem. W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucili, że decyzja odwoławcza błędnie określa datę wydania decyzji organu I instancji, a przede wszystkim że wydana została przez osobę nieupoważnioną, gdyż przez zastępcę D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, co narusza art. 107 § 1 k.p.a. i wywołuje nieważność zaskarżonej decyzji. Wskazali ponadto ogólnie, że rozstrzygnięcia są niezgodne z przepisami prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację oraz wyjaśnił, że upoważnienie zastępcy do podpisania decyzji wynikało z § 8 ust. 3 Regulaminu organizacyjnego Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu. Zastępca zastępuje organ podczas jego nieobecności, zaś w dniu [...] Wojewódzki Inspektor był nieobecny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja posiada cechy formalne dostrzeżone przez skarżących, bowiem zawiera omyłkowe oznaczenie daty decyzji organu I instancji oraz wydana została (podpisana) przez zastępcę D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego (podpis nieczytelny przy pieczątce imiennej) bez przytoczenia źródła upoważnienia do tego. W pierwszym przypadku jest to wada nieistotna, wymagająca jedynie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji odwoławczej (art. 113 § 1 k.p.a.). Podpisanie decyzji przez zastępcę organu nie stanowiło uchybienia procesowego. Jak wiadomo podpis należy do obligatoryjnych (konstytutywnych) elementów każdej decyzji i decyduje o jej istnieniu lub nieistnieniu w obrocie prawnym. Podpis pod decyzją, zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. składa osoba upoważniona do jej wydania, podając swoje imię i nazwisko służbowe. Maksymalnie skrócona wersja imienia i nazwiska używana jako podpis to wada niemająca wpływu na wynik sprawy i nie skutkuje wzruszeniem decyzji administracyjnej. Na kontrolowanej decyzji złożono nieczytelny podpis przy pieczątce służbowej zastępcy organu, określającej jego nazwisko i stanowisko służbowe. Artykuł 107 § 1 k.p.a., podobnie jak art. 368a k.p.a. czy przepisy ustaw ustrojowych lub szczególnych wskazujące osoby upoważnione od podpisywania decyzji (oprócz piastuna organu), nie wymagają zamieszczenia przy podpisie klauzuli upoważnienia do działania w imieniu organu. Brak tej klauzuli nie stanowi istotnej wady decyzji, a jedynie uzasadnia zbadanie przez Sąd, czy podpisujący decyzję miał w świetle regulaminu lub podziału czynności upoważnienie do działania w imieniu organu (wyrok SN III RN 8/96 z 11.10.1996 r. OSNP 1997 nr 9, poz. 144 lub OSP 1997 nr 10, poz. 190 z glosą B. Adamiak oraz wyrok SN III RN 189/99 z 28.06.2000r. OSNP 2001 nr 8, poz. 248). Niekiedy przyjmowano, że prawo zastępcy do podpisywania decyzji wynika z samej istoty zastępstwa, a niewątpliwie znajdować może oparcie w regulaminie organizacyjnym (wyroki NSA z 6.11.1998 r. IIISA 533/98, z 13.03.1997 r. SA/Bk 781/96, z 21.02.1988 r. SA/Wr 840/87, nie publ.). Jedynie podpisanie decyzji przez osobę nieupoważnioną oznacza rażące naruszenie prawa (wyrok NSA z 31.01.1991 r. SA/Kr1304/90 ONSA 1991 z 1, poz. 18). Powyższe poglądy prawne orzecznictwa odnotowywane są aprobująco w komentarzach do KPA (R. Kędziora s.292, Cz. Martysz wyd. 2005 Tom II s. 86 i nast., M. Jaśkowska wyd. 2005 s.1118, patrz także B. Adamiak "O podmiotowości organów administracji publicznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym PiP 2006/11/43). W wyroku z dnia 30.10.2007 r. sygn. akt II SA/Wr 389/07 tut. Sąd szczegółowo analizował podstawy dla upoważnienia zastępcy D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do podpisywania decyzji i w sposób przekonujący wywiódł, że według dołączonego do akt sprawy Regulaminu organizacyjnego w § 20 zawarto upoważnienie dla zastępcy organu do podpisywania wszystkich pism urzędowych w czasie nieobecności piastuna organu (dotyczące zgodnie z § 7 pkt 9 również decyzji administracyjnych), zaś według dołączonej do akt sprawy listy obecności piastun organu był nieobecny w dniach od 24 do 27 kwietnia 2007 r. Także w nin. sprawie uzasadnione jest przyjęcie, że przedłożone na rozprawie dokumenty w dostateczny sposób potwierdziły upoważnienie podpisanego w decyzji zastępcy do wydania zaskarżonej decyzji. Bezzasadny był ogólnikowy zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów prawa budowlanego. Sąd w pełni aprobuje przytoczone w niej ustalenia faktyczne i wywody prawne. Odstąpienie przez skarżących od zatwierdzonego projektu budowlanego miało charakter istotny w rozumieniu art. 36 a ust. 1 prawa budowlanego, skoro dotyczyło charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego oraz wymagało uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów wymaganych przepisami szczególnymi (art. 36 a ust. 5 ustawy). Uzasadnione więc było stosowanie art.51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), czyli nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego (czego skarżący nie kwestionują), ale ponadto istniała potrzeba nałożenia obowiązku wykonania opisanych w decyzji robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem , w tym przypadku z przepisami § 12 ust. 1 pkt 1 i § 61 ust. 3 warunków technicznych z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Z tych względów i zgodnie z art. 151 oraz art. 250 p.p.s.a. należało orzec jak na wstępie.