II SA/Wr 359/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 6 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia A z/s we W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody dla przedsięwzięcia pn. "Budowa Mostu Wschodniego we W." postanawia umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. Stowarzyszenie A z/s we W. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. określającej – na rzecz Gminy W. - środowiskowe uwarunkowania zgody dla przedsięwzięcia pn. "Budowa Mostu Wschodniego we W.". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o oddalenie powyższej skargi. Pismem z dnia 28 lipca 2011 r. organ przekazał odpis decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 30 czerwca 2011 r. Nr [...], którą – po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia B z/s we W. oraz Stowarzyszenia A z/s we W. - uchylono decyzję Prezydenta W. z dnia [...] r. określającej – na rzecz Gminy W. - środowiskowe uwarunkowania zgody dla przedsięwzięcia pn. "Budowa Mostu Wschodniego we W." i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeśli w jego toku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna i wydanie wyroku stanie się zbędne lub niedopuszczalne. Na gruncie tego przepisu chodzi o zdarzenia będące przeszkodami o charakterze trwałym, powodującymi niemożność dalszego postępowania. Postępowanie sądowe może stać się bezprzedmiotowe z różnych przyczyn. Do przyczyn tych należy zaliczyć przykładowo wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji (postanowienia) przez organ, który wydał tę decyzję w ramach tzw. samokontroli (art. 54 § 3 u.p.p.s.a.), wygaśnięcie decyzji (postanowienia), będącej przedmiotem skargi albo wygaśnięcie decyzji obarczonej terminem ustawowym lub ustalonym w decyzji (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2004, s. 235; T. Woś, H. Knysiak, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 495 oraz wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 85/05, publ. LEX nr 188791). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie organu odwoławczego, którym – na podstawie art. 108 § 1 i § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, zwanego dalej "k.p.a." - nadano rygor natychmiastowej wykonalności decyzji organu pierwszej instancji. Stosownie do powyższych przepisów decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia (art. 108 § 1 k.p.a.). Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie (art. 108 § 2 k.p.a.). Celem powołanych powyżej przepisów było wprowadzenie wyjątku od zasady braku natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznych wyrażonej w art. 130 k.p.a.. Zgodnie z art. 130 § 1 k.p.a. przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji (§ 2). W myśl zaś § 3 art. 130 k.p.a. przepisów § 1 i 2 nie stosuje się w przypadkach, gdy: 1) decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108), 2) decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Nadto z przepisu art. 108 k.p.a. wynika, że przewidziana w przytoczonym przepisie instytucja nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji odnosi się do wykonania decyzji organu pierwszej instancji, a ewentualne nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności tej decyzji następuje do czasu rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji odwołania od tej decyzji, tj. do zakończenia postępowania odwoławczego. Sens i istota nadania rygoru natychmiastowej wymagalności decyzji pierwszoinstancyjnej sprowadza się do nakazu i możliwości wykonania decyzji, aż do czasu wydania i doręczenia stronie postępowania decyzji przez organ odwoławczy, która jest, stosownie do art. 16 § 1 k.p.a., decyzją ostateczną. Z momentem wydania przez organ odwoławczy decyzji decyzja ta staje się ostateczna, a postanowienie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej traci byt prawny. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd uznał, że rozstrzyganie o legalności zaskarżonego postanowienia w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. określającej – na rzecz Gminy W. - środowiskowe uwarunkowania zgody dla przedsięwzięcia pn. "Budowa Mostu Wschodniego we W." stało się zbędne. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że po wydaniu tego postanowienia nastąpiła istotna dla oceny nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji pierwszoinstancyjnej zmiana okoliczności faktycznych, a mianowicie SKO we W. wydało w dniu 30 czerwca 2011 r. decyzję Nr [...], którą uchyliło w/w decyzję Prezydenta W. z dnia [...] r. i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Tym samym zapadło ostateczne rozstrzygnięcie organu II instancji, a ponadto została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W konsekwencji utraciło swój byt prawny również postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r.. Z tych też powodów Sąd stanął na stanowisku, że podjęcie decyzji przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. o uchyleniu do ponownego rozpatrzenia decyzji pierwszoinstancyjnej przed datą rozpoznania skargi na postanowienie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wymagalności tejże decyzji pierwszoinstancyjnej (art. 108 § 2 k.p.a.) czyni bezprzedmiotowym na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi na postanowienie w tym przedmiocie. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia.