II SA/Wr 363/21
WyrokWSA we Wrocławiu2021-09-14
Skład orzekający: Filipowicz-Kremis, Wojciech Śnieżyński, Gabriel Węgrzyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku budowlanego jest zasadne, gdy zobowiązany twierdzi, że obowiązek został wykonany, a organ egzekucyjny ustalił inaczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia jest zgodne z prawem, ponieważ materiał dowodowy zebrany przez organy obu instancji nie potwierdził wykonania obowiązku budowlanego przez zobowiązaną. Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem nacisku, a nie karą, a jej wysokość jest adekwatna do celu, jakim jest zmotywowanie do wykonania decyzji, a nie zależna od sytuacji majątkowej zobowiązanego.Stan faktyczny
Skarżąca kwestionowała postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku budowlanego polegającego na zamurowaniu otworu w ścianie. Twierdziła, że obowiązek został wykonany, a grzywna jest niewspółmiernie wysoka. Organy egzekucyjne ustaliły jednak, że otwór nie został prawidłowo zamurowany, a na terenie nieruchomości prowadzone są prace budowlane wskazujące na brak zamiaru likwidacji otworu. Skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających wykonanie obowiązku.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 września 2021 r. sprawy ze skargi D. W. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę w całości.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga D. W. (dalej: zobowiązana lub skarżąca) na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB, organ drugiej instancji) z 10.06.2021 r. ( nr 640/2021) w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia (dalej: PINB, organ I instancji, organ egzekucyjny), wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.b., decyzją z 07.08.2020 r. (nr 1655/2020), nakazał skarżącej, jako inwestorowi robót budowlanych związanych z przebudową przegrody zewnętrznej w obrębie poziomu piwnicy elewacji południowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej znajdującego się przy al. [...] we W., doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie wykutego otworu w obrębie ściany zewnętrznej w poziomie piwnicy zapewniając odpowiednią nośność muru, parametry przenikania ciepła oraz zachowaniem przewiązań w murze zgodnie ze sztuką budowlaną. Roboty należało wykonać pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Po wykonaniu obowiązku zobowiązano skarżącą do powiadomienia na piśmie o tym fakcie organu wraz z załączeniem oświadczenia osoby nadzorującej roboty o ich wykonaniu zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej wraz z uwierzytelnioną kopią dokumentów potwierdzających posiadane uprawnienia oraz kopią zaświadczenia o przynależności osoby nadzorującej do właściwej izby samorządu zawodowego.
Ze względu na niewykonanie przez zobowiązaną ciążącego obowiązku, co potwierdziła kontrola przeprowadzona 01.10.2020 r., organ I instancji wszczął postępowanie egzekucyjne. Upomnieniem z 20.01.2021 r. (nr 9/2021) wezwał zobowiązaną do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z 07.08.2020 r. (nr 1655/2020). W odpowiedzi działający w imieniu zobowiązanej pełnomocnik poinformował w piśmie z 09.02.2021 r. o zleceniu przez zobowiązaną i zobowiązaniu wykonawcy do wykonania obowiązku nałożonego decyzją z 07.08/2020 r. Jednocześnie pełnomocnik oświadczył, że wbrew stanowisku organu nie jest możliwe doporowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, ponieważ stan poprzedni charakteryzował się zdegradowaną strukturalnie ścianą z otworem technologicznym wykonaną z betonu pozaklasowego, bez izolacji przeciwwilgociowej, termicznej i akustycznej oraz posadowionej na niestabilnym gruncie – gruzie. Wezwaniem z 18.02.2021 r. organ I instancji zobowiązał pełnomocnika do przedstawienia dowodów, które potwierdziłby podjęcie działań zmierzających do wykonania obowiązków np. kopii umowy. Ponadto wezwano zobowiązaną do wskazania terminu, do kiedy obowiązek zostanie wykonany. Wobec braku odpowiedzi na wystosowanie wezwanie i po stwierdzeniu, że zobowiązana uchyla się od wykonania nakazu nałożonego decyzją z 07.08.2020 r. (nr 1655/2020), PINB wystawił w dniu 12.04.2021 r. tytuł wykonawczy nr [...]. Wydanym w tym samym dniu postanowieniem nr 896/2021 r. PINB nałożył na zobowiązaną grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 3 000 zł oraz wezwał do jej uiszczenia w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia tego postanowienia, a także wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z 12.04.2021 r. w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia tego postanowienia.
Opisane postanowienie zostało oprotestowane przez zobowiązaną, która zażądała jego uchylenia i umorzenia postępowania całości z uwagi na wykonanie nałożonego obowiązku. W zażaleniu pełnomocnik zarzucił organowi naruszenie: 1) art. 6 § 1 u.p.e.a. poprzez podjęcie czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, gdy w rzeczywistości nie zachodzą podstawy do stwierdzenia uchylania się zobowiązanej od wykonania obowiązku wobec zamurowania otworu po otrzymaniu wezwania; 2) art. 189d k.p.a. poprzez niewspółmierność wysokości nałożonej grzywny do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności nie uwzględnienie sytuacji osobistej i majątkowej skarżącej, która jest rencistką, aktualnej sytuacji, w tym utrudnień w kontakcie z wykonawcą związanych z pandemią, a także czasu potrzebnego na wykonanie nałożonego obowiązku.
W uzasadnieniu złożonego zażalenia jego autor wskazał, że zobowiązana wypełniła obowiązek nałożony decyzją nr 1655/2020. Zobowiązała bowiem wykonawcę do zamurowania wykutego otworu w obrębie ściany zewnętrznej w poziomie piwnicy, a co nastąpiło. Wyjaśniono przy tym, że zobowiązana nadzoruje prace na odległość i obecnie ze względu na pandemię, nie ma możliwości przyjazdu z G. do W. Wszystkie czynności związane z prowadzonymi pracami remontowymi, jest zmuszona ustalać telefonicznie, co znacznie wydłuża cały proces i powoduje liczne opóźnienia. Odnosząc się do braku udzielenia odpowiedzi na wezwanie organu z 18.02.2021 r. pełnomocnik wyjaśnił, że zobowiązana czekała na informację od wykonawcy robót o wywiązaniu się z obowiązku nałożonego na nią przez PINB. Wykonawca zapewniał ją, że wywiąże się z obowiązku w ciągu kilku tygodni, bowiem miał problemy kadrowe. W związku z czym zobowiązana czekała na potwierdzenia zamurowania otworu, aby móc o tym poinformować organ. Wykonawca potwierdził wykonanie obowiązku dopiero na początku kwietnia 2021 r., co potwierdzają załączone do zażalenia zdjęcia.
Ponadto zdaniem zobowiązanej wysokość nałożonej grzywny narusza art. 189d k.p.a., który wyznacza kryteria, którymi powinien się kierować organ przy ustalaniu jej wysokości. Kwota ta jest niewspółmiernie wysoka w odniesieniu do obowiązku, do wykonania którego ma ona przymusić zobowiązaną, która jest rencistką uzyskującą świadczenie w wysokości ok. 2 000,00 zł miesięcznie, a co skutkuje w przypadku dalszej egzekucji pozbawieniem jej środków do życia. Decyzja nie uwzględnia również konsekwencji trwającej pandemii i utrudnień z tego wynikających, w szczególności w zakresie kontaktu z wykonawcą. Pomija również odpowiedzialność wykonawcy, który zobowiązał się wobec zobowiązanej do jak najszybszego wykonania obowiązku.
W dniu 04.05.2021 r. PINB przeprowadził kontrolę sprawdzającą wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji tego organu z 07.08.2020 r. (nr 1655/2020). Organ ustalił, że od strony zaplecza nieruchomości, w miejscu wcześniej istniejącego otworu w przyziemiu, w ścianie zewnętrznej wykonano roboty powiększajcie obrys budynku, przysłaniając wcześniejszy istniejący otwór w ścianie zewnętrznej, do którego odnosił się egzekwowany nakaz. Organ nie stwierdził zamurowania otworu w ścianie zewnętrznej. W trakcie czynności kontrolnych podjętych w dniu 07.06.2021 r. PINB stwierdził, że otwór objęty nakazałem został wypełniony pustakami. Miejscowo widoczne są fragmenty zaprawy. Ustalono brak prawidłowego powiązania muru w obrębie otworu. Pełnomocnik zobowiązanej nie przedstawił wymaganego oświadczenia osoby uprawnionej, zobowiązując się jednocześnie do dostarczenia takiego oświadczenia w terminie tygodnia.
Zaskarżonym postanowieniem z 10.06.2021 r. (nr 640/2021), DWINB orzekł o utrzymaniu postanowienia organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania organ odwoławczy uznał za prawidłowe nałożenie na zobowiązaną środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia. Powołując się na treść art. 6 § 1, art. 7 § 2 u.p.e.a. organ drugiej instancji uznał za zasadne wszczęcie postępowania egzekucyjnego i nałożenie w tym momencie postępowania środka egzekucyjnego w postacie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązków wynikających z decyzji nr 1655/2020. DWINB uznał za prawidłowe określenie na podstawie art. 121 § 2 u.p.e.a. wysokości grzywny nałożonej w celu przymuszenia w wysokości 3 000 zł. Na podstawie akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że ustalona kwota grzywny stanowi wystarczającą dolegliwość by spełnić swoje zadanie. Ma ona na celu skuteczne zmobilizowanie zobowiązanej do zintensyfikowania działań skuteczniejszych niż dotychczas stosowane, które prowadziłyby do wykonania obowiązku nałożonego decyzją administracyjną. Dla zobowiązanej strony korzystniejsze będzie zatem wykonanie obowiązku określonego w ostatecznej decyzji, a uciążliwość związana z jej wysokością powinna spełnić swój cel, jakim jest wywołanie u zobowiązanej chęci wykonania obowiązku. DWINB wyjaśnił, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanej, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Zgodnie z brzmieniem art. 125 i 126 u.p.e.a., w razie wykonania obowiązku przez zobowiązanego nałożone nań grzywny, o ile nie zostały uiszczone lub ściągnięte, podlegają umorzeniu w drodze postanowienia wydanego na wniosek zobowiązanego. Natomiast grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą być zwrócone w całości lub w części, za zgodą organu wyższego stopnia. Fakt nałożenia grzywny w celu przymuszenia nie musi zatem w ostatecznym rozrachunku wpływać na sytuację finansową zobowiązanej, przez co jest ona mniej dotkliwym środkiem egzekucyjnym niż wykonanie zastępcze.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu DWINB stwierdził, że zobowiązana nie przedłożyła oświadczenia osoby nadzorującej roboty nakazane w decyzji o ich wykonaniu oraz nie przedstawiła żadnych wyjaśnień wskazujących na termin wykonania tego obowiązku. Nie przedłożyła również żadnego dokumentu, który potwierdziłby podjęcie jakichkolwiek działań w celu realizacji obowiązku. Organ zauważył przy tym, że pełnomocnik zobowiązanej w treści zażalenia poinformował o załączeniu zdjęcia zamurowanego otworu, którego w rzeczywistości nie dołączył. Powyższe oznacza, że obowiązek nie został wykonany do dnia wydania niniejszego postanowienia. Zdaniem organu odwoławczego potwierdza to również fakt, że na terenie nieruchomości realizowana jest kolejna inwestycja - w poziomie przyziemia wykonywane są roboty polegające prawdopodobnie na rozbudowie budynku. Gdyby zatem egzekwowany obowiązek został rzeczywiście wykonany, czyli otwór w obrębie ściany zewnętrznej zostałby zamurowany - do rozbudowanej części obiektu nie byłoby wejścia od wewnątrz budynku. Tego typu nowa inwestycja nie miałaby jakiegokolwiek racjonalnego wytłumaczenia. Potwierdzeniem aktualnego stanu wykonywanych robót na terenie nieruchomości jest protokół kontroli z 04.05.2021 r. i załączone do niego fotografie, z których wynika, że powiększono obrys budynku przesłaniając istniejący wcześniej otwór w ścianie zewnętrznej. Taki otwór, zgodnie z egzekwowaną decyzją, miał zostać zamurowany, co nie zostało wykonane, pomimo twierdzeń zawartych w zażaleniu.
Ustosunkowując się do wniosku dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 125 § 1 u.p.e.a. organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z § 2 tego przepisu: "postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Mając powyższe na względzie organ wskazał, że organem egzekucyjnym w niniejszym przypadku jest PINB dla miasta Wrocławia.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła D. W., domagając się jego uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania w całości z uwagi na wykonanie nałożonego obowiązku i wynikającą z tego bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz umorzenia nałożonej grzywny na podstawie art. 125 § 1 u.p.e.a. wobec wykonania obowiązku nałożonego decyzją nr 1655/2020.
Formułując takie żądanie skargi jej autor zarzucił DWINB, tak jak wcześniejszym zażaleniu, naruszanie: 1) art. 6 § 1 u.p.e.a. poprzez podjęcie czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, gdy w rzeczywistości nie zachodzą podstawy do stwierdzenia uchylania się zobowiązanej od wykonania obowiązku wobec zamurowania otworu przed wydaniem postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, co potwierdził również biegły sądowy oraz PINB po dokonaniu wizji; 2) art. 189d k.p.a. poprzez niewspółmierność wysokości nałożonej grzywny do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności nie uwzględnienie sytuacji osobistej i majątkowej skarżącej, która jest rencistką, aktualnej sytuacji, w tym utrudnień w kontakcie z wykonawcą związanych z pandemią, a także czasu potrzebnego na wykonanie nałożonego obowiązku.
W uzasadnieniu skargi jej autor powtórzył podstawioną w zażaleniu argumentację. Zdaniem skarżącej, w aktach sprawy znajduje się oświadczenie biegłego sądowego, który wskazał, że wykonano zamurowanie z bloczków betonu komórkowego w ścianie konstrukcyjnej przyziemia od strony ogrodu i jest ono w pełni prawidłowe i zgodne z wymogami technicznymi dla tego rodzaju prac. Ponadto wszelkie pozostałe prace w obiekcie, w tym usunięcie zdegradowanych części elementów budynku, uzupełnienia i wykonanie nowych, prawidłowych detali jest zgodne z obowiązującymi przepisami, w tym rozporządzeniem co do wymogów warunków technicznych, zasadami wiedzy technicznej i sztuki budowlanej. Organ bezsprzecznie ma o tym wiedzę, albowiem korespondował z biegłym dopytując o szczegóły w celu ustalenia sposobu i jakości wykonanych prac - nałożonego obowiązku, a także uprawnień biegłego.
W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia (a nie jak błędne wskazano w skardze decyzji) DWINB z 10.06.2021 r., którym utrzymano w mocy postanowienie PINB z 12.04.2021 r. o nałożeniu na skarżącą grzywny w celu przymuszenia, doprowadziła do wniosku, że takie rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem.
Na podstawie art. 6 § 1 u.p.e.a. - wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku. Dopóki zatem istnieje w obrocie prawnym prawomocna decyzja administracyjna, wynikające z niej obowiązki muszą być wykonane a w razie bezczynności zobowiązanego, wierzyciel obowiązany jest uruchomić środki prawne niezbędne do realizacji określonych obowiązków.
Zasada prawnego obowiązku podjęcia odpowiednich kroków przez wierzyciela w celu wszczęcia egzekucji oznacza, że wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem i brać pod uwagę pozaprawne kryteria, np. rodzaj podmiotu na którym ciąży egzekwowany obowiązek, podejmując decyzję o wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Jeżeli zobowiązany, bez względu na to czy jest to podmiot prawa prywatnego czy publicznego, nie wykona obowiązku dobrowolnie, wierzyciel musi podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych.
Przepis art. 7 § 1 i § 2 u.p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny stosuje środki przewidziane w ustawie. Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
Z akt sprawy bezspornie wynika, że zobowiązana do dnia wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie wykonała nałożonego na nią nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie wykutego otworu w obrębie ściany zewnętrznej w poziomie piwnicy zapewniając odpowiednią nośność muru, parametry przenikania ciepła oraz zachowaniem przewiązań w murze zgodnie ze sztuką budowlaną. Również czynności kontrolne podjęte pod złożeniu zażalenia nie potwierdziły deklaracji skarżącej o wykonaniu przez nią obowiązku. Przeciwnie, prowadzone na terenie nieruchomości roboty budowlane, polegające na powiększeniu obrysu budynku i przesłonieniu istniejącego otworu w ścianie zewnętrznej, co potwierdza protokół z kontroli z 04.05.2021 r., wskazują dobitnie na braku zamiaru likwidacji otworu wykutego w ścianie zewnętrznej.
Ponadto, wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu a późnej w skardze, skarżąca nie przedstawiła do akt sprawy żadnego dokumentu potwierdzającego fakt wykonania robót, które doprowadziły obiekt do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie wykutego otworu w obrębie ściany zewnętrznej w poziomie piwnicy, zapewniając przy tym odpowiednią nośność muru, parametry przenikania ciepła oraz zachowaniem przewiązań w murze zgodnie ze sztuką budowlaną. Skarżąca nie przełożyła również oświadczenia osoby nadzorującej roboty o ich wykonaniu zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej wraz z uwierzytelnioną kopią dokumentów potwierdzających posiadane uprawnienia oraz kopią zaświadczenia o przynależności osoby nadzorującej do właściwej izby samorządu zawodowego. W tym zakresie Sąd orzeka na podstawie akt sprawy i daje wiarę organowi odwoławczemu, który stwierdził, że wbrew treści zażalenia, jego autor nie załączył żadnego zdjęcia, które potwierdzałoby fakt zamurowania otworu. W aktach sprawy brak jest również powołanego w skardze oświadczenia biegłego sądowego. Takiego oświadczenia nie dołączono także do skargi.
Zgodnie z art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Po myśli art. 121 powołanej ustawy grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4 (§ 1). Z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł (§ 2). Grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 50.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 200.000 zł (§ 3). Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa (§ 4).
Stosownie do treści art. 122 § 2 u.p.e.a., postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze.
W okolicznościach sprawy wszystkie przedstawione warunki prawne zostały spełnione. Określona przez organ egzekucyjny kwota grzywny jest adekwatna do celu, któremu ma służyć. Zgodnie z zasadą celowości i skuteczności stosowanego środka egzekucyjnego, grzywna powinna być na tyle dolegliwa, by zmusiła zobowiązanego do wykonania obowiązku, gdyż tylko wtedy jej zastosowanie jest uzasadnione (wyrok NSA z 10.03.2015 r., II OSK 1915/13). Grzywna w celu przymuszenia nie jest przy tym karą, lecz formą nacisku, która ma na celu skłonienie zobowiązanego, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Dlatego nie ma tu zastosowania zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych zobowiązanego (wyrok NSA z 10.01.2018 r., II OSK 956/17). Wysokość grzywny musi być więc rozpatrywana w kontekście ciążącego na zobowiązanym obowiązku i ewentualnych kosztów jego wykonania, a nie wyłącznie sytuacji prawnej podyktowaną tym, że strona skarżąca jest uczelnią wyższą, która dysponuje środkami publicznymi. Zasadnie również organy obu instancji stwierdziły, że zastosowanie wobec skarżącej grzywny będzie na obecnym etapie środkiem mniej uciążliwym od wykonania zastępczego. Jednocześnie podkreślić należy, że jest to środek egzekucyjny odwracalny. Zgodnie z treścią art. 125 § 1 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Z kolei na podstawie art. 126 u.p.e.a. na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości.
W konsekwencji Sąd nie stwierdził podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa. Uzasadnienie postanowienia DWINB zawiera wszystkie niezbędne elementy i dostatecznie jasno wyjaśniają stan faktyczny i prawny. Trafnie przy tym wskazano, że nakładając grzywnę w celu przymuszenia organ egzekucyjny nie powinien się kierować takimi okolicznościami jak: możliwości finansowe, sytuacja rodzinna czy życiowa zobowiązanego. Liczy się wpływ jaki wywrze grzywna. Należy raz jeszcze podkreślić, że celem nałożenia grzywny w celu przymuszenia jest zmotywowanie zobowiązanej do wykonania egzekwowanej decyzji. Trudno więc mówić o "niewspółmiernej wysokości" grzywny, skoro zobowiązana może uniknąć konieczności jej uiszczenia, jeżeli wykona decyzję. Stąd też uzasadnione jest, aby grzywna z uwagi na jej wysokość wywołała u zobowiązanej przekonanie, że z ekonomicznego punktu widzenia bardziej "opłacalnym" jest wykonanie obowiązku niż uiszczanie grzywny, tym bardziej, że dalsze unikanie wykonania decyzji może wiązać się z podjęciem kolejnego kroku przez organ, jakim jest orzeczenie wykonania zastępczego na koszt zobowiązanej.
Odnosząc się do żądania skargi dotyczącego umorzenia nałożonej grzywny na podstawie art. 125 § 1 u.p.e.a. wobec faktu wykonania obowiązku nałożonego decyzją nr 1655/2020, Sąd zwraca uwagę, że na podstawie powołanego przepisu skarżąca może uwolnić się od grzywny w sytuacji opisanej w tym przepisie. W tym celu należy wystąpić z odrębnym wnioskiem skierowanym do organu egzekucyjnego.
Mając powyższe na względzie Sąd oddalił skargę na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019r., poz. 2325, ze zm.).
Sąd orzekał w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy o Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który przewiduje taki tryb procedowania w sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło